Wararka

WARARKA MAANTA 20ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay tahay sabaabtaUu Raysal Wasaar Mudane Xamza Cabdi u kashifay Madxweynaha #Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne” Iyo Madaxweynaha #JubbalandState Axmed Islaam “Madoobe”? U diideen inay ka soo qeybgalaan caleemo-saarka Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBarri? Madaxweynaha Jambuuriyadda #Soomaaliya Mudane Xassan Shiikh “Aw-Birmade” ayaa sheegay in la dhisi doona #AwdalState? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Muqdisho 20ka Janaayo, 2026 Dhawaan magaalada Muqdisho, UNTMIS waxa ay soo qaban qaabisay aqoon isweydaarsi hal maalin ah oo loo qabtay xildhibaanada Aqalka Hoose iyo Aqalka Sare ee Soomaaliya, kaas oo diiradda lagu saarayay ka qeybgalka warbaahinta iyo istaraatiijiyadaha lagu horumarinayo qoondada haweenka ee 30%. Ka qaybgalayaashu waxay iftiimiyeen doorka muhiimka ah ee Baarlamaanka ee dawlad wanaagga iyo sare u qaadida matalaadda haweenka iyo ka qaybgalka dhammaan qaybaha nolosha ee Soomaaliya.

Muqdisho 20ka Janaayo, 2026 Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah ugu dhawaaqday waqtiga qabsoomida Shirka u dhaxeeya Dowladda iyo madaxda Mucaaradka ee ku mideeysan Golaha Mustaqbalka Qaranka, si loo dardargeliyo ka doodista siyaasadda guud ee dalka iyo gaar ahaan arrimaha Doorashooyinka

War-saxaafadeed ka soo baxay Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ayaa lagu sheegay in go’aankan uu salka ku hayo ballanqaadkii Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya,  Xasan Sheekh Maxamuud, kaas oo horey u shaaciyay in la dardargelinayo hannaan wadatashi qaran oo ku wajahan mustaqbalka siyaasadeed ee dalka.

Xukuumaddu waxay tilmaantay in shirkaan diiradda saarayo adkeynta midnimada ummadda Soomaaliyeed, xoojinta wadajirka bulshada, taageeridda hannaan dimuqraadi ah oo ku dhisan wadatashi iyo isu-tanaasul, isla markaana lagu xaqiijinayo in codka muwaadinka uu door muuqda ka yeesho masiirka dalka.

Sidoo kale, Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay in qabanqaabada shirkaan lala galayo Golaha Mustaqbalka Qaranka ay hormuud ka noqon doonaan Wasiirka Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka, Xasan Macallin dhinaca Golaha Mustaqbalkana iyagu ay xubno soo magacaaban si loo mideeyo ajendayaasha Shirka, iyadoo la xaqiijiyay in shirkaasi uu ka dhici doono magaalada Muqdisho, isla markaana uu socon doono muddo dhowr maalmood ah waxaana si rasmi ah u furmayaa 1da Bisha Febraayo ee soo socota.

Arrintan ayaa imaanaysa xilli go’aamadii ka soo baxay shirkii mucaaradka ay ku yeesheen magaalada Kismaayo ay ku jireen in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay gogol fidiso ka hor 20-ka Janaayo, kaas oo si gaar ah looga arrinsan doono mustaqbalka doorashooyinka dalka, hannaanka loo marayo, iyo sidii loo gaari lahaa heshiis siyaasadeed oo ay ku mideysan yihiin dhammaan daneeyayaasha siyaasadda

Kismaayo 20ka Janaayo, 2026 Ciidamada gaarka ah ee Danab ayaa wada howlgallo culus oo amni sugid ah kuwaas oo ka socda deegaano ku yaalla duleedka magaalada Kismaayo, oo ah caasimadda ku-meel-gaarka ah ee Jubbaland, sida ay xaqiijiyeen ilo xog-ogaal ah.

Howlgalladan ayaa yimid kaddib markii hay’adaha amniga ay heleen xog sirdoon oo muujinaysa in xubno ka tirsan Al-Shabaab ay isku dayayeen inay dib isugu abaabulaan qaar ka mid ah deegaannadaas. 

Ciidamada Danab ayaa howlgallada ku wehlinaya ciidanka ka tirsan maamulka Jubbaland sida ay xaqiijiyeen saraakiisha ammaanka gobolka.

Sida ay sheegayaan ilo ku dhow howlgallada, ciidamada ayaa diiradda saaraya baaritaanno la xiriira walxaha qarxa ee lagu aaso waddooyinka muhiimka ah, iyo sidoo kale galitaanka tuulooyin lagu tuhunsan yahay inay ku dhuumaalaysanayaan maleeshiyaadka Al-Shabaab.

Howlgalladan ayaa si rasmi ah u billowday galabnimadii Isniinta.

Maalmihii la soo dhaafay, ciidamada Danab ayaa kordhiyay howlgalladooda ka dhanka ah Al-Shabaab ee gobolka Jubada Hoose, iyadoo saraakiisha hoggaaminaysa ay sheegeen in ay guulo la taaban karo ka gaareen hawlgalladii ugu dambeeyay.

Dhanka kale, Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo ay garab taagan yihiin ciidamo deegaan iyo kuwa is-abaabulay ee Macawisley, ayaa mar kale adkeeyay ballanqaadkooda ku aaddan ciribtirka Al-Shabaab dhammaan gobollada dalka.

Puntland 20ka Janaayo, 2026 Ku-simaha Madaxweynaha Ahna Madaxweyne Ku-xigeenka Dowladda Puntland Mudane Ilyaas Cismaan Lugatoor ayaa Madaxtooyada Ku qaabilay Wakiilka  Norway ee Soomaaliya Mss merete Dyrud iyo wafdi ay hoggaaminayso.

Kulanka waxaa looga wada hadlay guud ahaan xaaladda Soomaaliya, gaar ahaanna horumarka ka socda Puntland ee dhinacyada Amniga iyo  hawlgalka Ciribtirka Argagixisada Daacish iyo Al-Shabaab, Dimuqraadiyadda, Mashaariicda horumarineed, Gargaarka bini’aadanimo,  Kaabayaasha dhaqaalaha iyo xoojinta xiriirka wada shaqeyneed ee Norway iyo Dowladda Puntland.

Madaxweyne Ku-xigeenka waxaa kulanka ku weheliyey xubno ka tirsan Golaha Wasiirada iyo Agaasimaha Guud ee Madaxtooyada.

-DHAMMAAD-

-XAFIISKA WARFAAFINTA MADAXTOOYADA DOWLADDA PUNTLAND-

Muqdisho 20ka Janaayo, 2026 Mid ka mid ah shirkadaha isgaarsiinta ee ugu waaweyn Soomaaliya, Hormuud Telecom, ayaa ku eedeysay ciidamada Kenya in ay burburiyeen mid ka mid ah xarumaheeda muhiimka ah ee shabakadda taleefannada gacanta, taas oo ku taalla gobolka Jubbada Hoose.

Shirkaddu waxay sheegtay in burburintaasi ay sababtay hakad ballaaran oo ku yimid adeegyada isgaarsiinta iyo kuwa maaliyadeed ee muhiimka ah, kuwaas oo ay ku tiirsanaayeen kumannaan muwaadiniin Soomaaliyeed.

Sida ay shirkaddu sheegtay, xarunta ku taalla tuulada Dhuuyac-Garoon ayaa la burburiyay 14-ka Janaayo 2026, taas oo ah isla goobtii hore loogu bartilmaameedsaday dhacdo la mid ah 21-kii Janaayo 2019.

“Waxaan ka xunnahay inaan u sheegno macaamiisheena iyo guud ahaan bulshada Soomaaliyeed in ciidamada dowladda Kenya ay mar kale si ula kac ah u burburiyeen qalabka isgaarsiinta ee shirkadda,” ayay shirkaddu ku tiri war-saxaafadeed ay soo saartay.

Shirkaddu waxay intaa ku dartay in dhacdadani ay sababtay khasaare adeeg iyo mid maaliyadeed oo weyn, isla markaana ay si toos ah u saameysay inta u dhaxeysa 20,000 ilaa 30,000 qof oo ku nool tuulada Dhuuyac-Garoon iyo deegaannada ku xeeran.

“Dadka ku nool Dhuuyac-Garoon iyo nawaaxigeeda ayaa gebi ahaanba waayay adeegyadii isgaarsiinta iyo kuwa maaliyadeed ee ay ka heli jireen shirkadda,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Hormuud Telecom waxay xustay in adeegyadeedu ay laf-dhabar u ahaayeen xiriirka bulshada, ganacsiga iyo nolol-maalmeedka dadka deegaanka, kuwaas oo hadda la daalaa dhacaya abaar baahsan iyo duruufo nololeed oo aad u adag.

Wararku waxay tilmaamayaan in xarunta lagu burburiyay miinooyin dhulka lagu aaso, isla markaana ciidamada Kenya lagu eedeeyay in ay si sharci-darro ah uga soo tallaabeen xadka, ayna ka mid ahayn ciidamo si sharci ah uga hawlgala gudaha Soomaaliya.

Shirkadda, oo la aasaasay in ka badan labaatan sano ka hor, waa tan ugu weyn isgaarsiinta Soomaaliya, sidoo kalena ah loo-shaqeeyaha ugu weyn ee ganacsiga gaarka loo leeyahay dalka.

Muqdisho 20ka Janaayo, 2026 Isniin, January 19, 2026 (HOL) – Dowladaha Soomaaliya iyo Qatar ayaa maanta kala saxiixday heshiis iskaashi difaac oo lagu xoojinayo xiriirka milatari iyo wada-shaqeynta amni ee u dhexeeya labada dal, waana tallaabo muujinaysa isbeddel istiraatiiji ah oo ku yimid siyaasadda difaaca Soomaaliya.

War ay soo saartay Wasaaradda Gaashaandhiga Soomaaliya ayaa ku sheegtay in Heshiiskan si rasmi ah ay u kala saxiixdeen Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, iyo Ku-xigeenka Ra’iisul Wasaaraha ahna Wasiirka Arrimaha Difaaca Dowladda Qatar, Sheekh Sacuud bin Cabdiraxmaan bin Xasan Al Thani.

Bayaanka ayaa lagu cadeeyay in Heshiiskaan uu yahay mid iskaashi difaac oo diiradda saaraya tababarrada ciidamada qalabka sida, is-dhaafsiga khibradaha milatari, horumarinta awoodda difaaca, iyo xoojinta wada-shaqeynta amniga, si loo taageero dadaallada lagu xaqiijinayo amniga iyo xasilloonida gobolka Geeska Afrika.

Saxiixa heshiiskan ayaa imanaya xilli ay Dowladda Federaalka Soomaaliya si rasmi ah u laashay heshiiskii difaac ee ay hore ula lahayd Dowladda Imaaraadka Carabta, iyadoo hadda Qatar noqotay saaxiibka cusub ee dhinaca iskaashiga milatari.

Mas’uuliyiinta labada dal ayaa sheegay in heshiiskan uu mar kale adkaynayo xiriirka istiraatiijiyadeed ee Soomaaliya iyo Qatar, isla markaana uu muujinayo sida ay labada dhinac uga go’an tahay in ay si wadajir ah uga shaqeeyaan horumarinta difaaca, amniga, iyo iskaashiga milatari ee mustaqbalka fog.

WARARKA MAANTA 19ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay tahay sabaabta Madxweynaha #Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne” Iyo Madaxweynaha #JubbalandState Axmed Islaam “Madoobe”? U diideen inay ka soo qeybgalaan caleemo-saarka Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBarri? Madaxweynaha Jambuuriyadda #Soomaaliya Mudane Xassan Shiikh “Aw-Birmade” ayaa sheegay in la dhisi doona #AwdalState? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Djibouti 19ka Janaayo, 2026 Dhowaan magaalada Jowhar, UNTMIS waxa ay taageertay aqoon-is-weydaarsi iyo wacyi galin laba maalmood socotay ay hogaaminaysay Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Dowladaha Hoose ee Hirshabeelle ayna u qabatay xubno ka socday bulshada Shiidle oo isugu jira odayaal, haween, iyo dhallinyaro. Aqoon-is-weydaarsiga ayaa ujeedadiisu ahayd horumarinta is-dhexgalka bulshada, dib-u-heshiisiinta, xuquuqul insaanka, sinnaanta jinsiga, maamul wanaagga iyo doorashooyin dimoqraadi ah oo loo dhan yahay.

Muqdisho 19ka Janaayo, 2026 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa xaqiijisay jiritaanka heshiis saddex-geesood ah oo dhinaca amniga ah, kaas oo u dhexeeya Soomaaliya, Boqortooyada Sacuudiga iyo Jamhuuriyadda Masar, sida uu sheegay afhayeen u hadlay xukuumadda.

Heshiiskan, oo weli ku jira marxaladda dhamaystirka, ayaa la sheegay inuu diiradda saarayo xoojinta iskaashiga istiraatiijiga ah ee amniga Badda Cas, ballaarinta wada shaqaynta milatari, iyo adkaynta doorka wadajirka ah ee dalalkan ku leeyihiin amniga gobolka.

Sida ay sheegeen ilo xog-ogaal ah, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa la filayaa inuu safar ku tago Boqortooyada Sacuudiga maalmaha soo socda, si loo dhammeystiro heshiiskan muhiimka ah.

Heshiiskan cusub ayaa imaanaya kaddib markii Dowladda Soomaaliya ay dhawaan baabi’isay heshiisyo amni iyo kuwo dekedood oo ay la lahayd Imaaraadka Carabta, iyada oo ku eedaysay Abu Dhabi inay ku xadgudubtay madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee dalka, kaddib markii hoggaamiye ka tirsan gooni-u-goosadka Yemen laga dhoofiyay gudaha Soomaaliya, iyadoo aan la ogaysiin dowladda dhexe.

Mas’uuliyiin u dhow wada-hadallada ayaa sheegay in Boqortooyada Sacuudiga ay cadaadis diblomaasiyadeed saartay Soomaaliya si ay u yareyso xiriirka ay la leedahay Imaaraadka, xilli uu sii xoogaysanayo khilaafka u dhexeeya labada dal ee xubnaha ka ah isbahaysiga OPEC+. Xiisaddan ayaa ka dhalatay arrimo la xiriira dagaalka Yemen iyo saameynta gobolka.

Sacuudigu wuxuu muddo dheer taageero siyaasadeed u muujinayay midnimada dhuleed ee Soomaaliya iyo dagaalka ay kula jirto kooxda Al-Shabaab, inkasta oo aan hore loo arag taageero milatari oo toos ah. Haddii heshiiskan la dhammeystiro, wuxuu noqon doonaa tallaabadii ugu horreysay ee Sacuudigu si toos ah ugu lug yeesho xoojinta awoodda amni iyo ciidan ee Soomaaliya iyo guud ahaan Bariga Afrika.

Afhayeenka Dowladda Soomaaliya ayaa xaqiijiyay in wada-hadalladu socdaan, balse wuu ka gaabsaday bixinta faahfaahin dheeraad ah. Dhanka kale, mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Sacuudiga, Wasaaradda Gaashaandhigga, iyo Dowladda Masar ayaan weli ka jawaabin codsiyo warbaahineed oo la xiriira heshiiskan.

Imaaraadka Carabta ayaa sannadihii u dambeeyay kordhiyay joogitaankiisa qaaradda Afrika, isagoo doonaya inuu ballaariyo saameyntiisa dhaqaale iyo mid siyaasadeed, isla markaana uu kaalin ku yeesho dekedaha istiraatiijiga ah ee gobolka, inkasta oo uu marar badan ku celceliyay inuu ixtiraamayo midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Muqdisho 19ka Janaayo, 2026 Wasaaradda Gaashaandhigga Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya ayaa faahfaahin hordhac ah ka bixisay dagaal culus oo saakay aroornimadii hore ku dhexmaray deegaanka Jabad Godabe ee gobolka Shabeellaha Dhexe ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed iyo kuwa maleeshiyaadka Al-shabaab. 

Warsaxafadeed kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa lagu sheegay ciidanka xoogga dalka ay fashiliyeen weerar saakay deegaanku kusoo qaadeen Al-shabaab, islamarkaana haatan si buuxdo gacanta ugu hayaan deegaanka Jabad Godabe ciidanka dowladda.

Wasaaraddu qoraalka ay soo saartay kuma faahfaahin khasaaraha rasmiga ah ee ka dhashay weerarka saakay ka dhacay deegaanka Jabad Godane, waxaana wararka madaxa banaan ay sheegayaan inuu jiro khasaare xoog leh oo ka dhashay weerarka saakay ka dhacay Jabad Godane.

“Waxaa hadda socda hawlgal ballaaran oo isugu jira sifayn iyo sugid amni, kaas oo lagu ciribtirayo haraadiga maleeshiyaadka Khawaarijta ee ku dhuumaalaysanaya deegaanka, si looga hortago isku day kasta oo ay dib isugu abaabulayaan ama ay ku carqaladaynayaan nabadda dadka deegaanka” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya. 

Weerarkaan Al-shabaab ay ku qaaday aroornimadii hore ee saakay ayaa kusoo aadaya, iyadoo maalmahii lasoo dhaafay ciidanka dowladda Soomaaliya ay kordhiyeen howlgalada ka dhanka ah Al-shabaabka ku sugan deegaanada ku dhadhaw degmada Warsheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe. 

Maraykanka 19ka Janaayo, 2026 Ganacsiyada Soomaalida ee ku yaalla suuqa Karmel Mall, ee magaalada Minneapolis, ayaa wajahaya hoos u dhac dhaqaale oo ba’an, kaddib markii ay sii kordheen howlgallada laanta socdaalka Maraykanka (ICE), taas oo cabsi gelisay ganacsatada iyo macaamiisha labadaba.

Karmel Mall, oo ah xarun ganacsi iyo bulsho oo muhiim u ah Soomaalida ku nool Maraykanka, kuna yaalliin in ka badan 100 ganacsi oo yaryar, ayaa maanta u muuqda mid wajahaya inuu xirmo.

Ganacsatada ayaa sheegay in dadku ka baqayaan inay soo baxaan, iyagoo ka cabsanaya in ay la kulmaan saraakiisha socdaalka federaalka. Cabsi tan la mid ah ayaa saameysay muwaadiniin Maraykan ah iyo dad aan weli sharciyadooda dhammaystirinba.

Cabdi Waahid, oo ah Soomaali ka shaqeeya dukaan  hooyadii ku leedahay suuqa Karmel, ayaa sheegay in saddexdii toddobaad ee la soo dhaafay ganacsigu si weyn hoos ugu dhacay. “Horey galab walba waxaan heli jirnay 15 ilaa 20 macaamiil, maanta hal qofba waa adag tahay in la helo,” ayuu yiri.

Cabsida ayaa sii xoogeysatay kaddib hadallo kulul oo uu jeediyay Madaxweyne Donald Trump, kaas oo bulshada Soomaaliyeed si gaar ah ugu bartilmaameedsaday ololihiisa masaafurinta.

Saamaynta howlgalladaasi kuma koobna oo kaliya Soomaalida, balse muhaajiriin badan oo ku nool Minneapolis ayaa ka baqaya inay shaqo tagaan ama guryahooda ka baxaan.

Bashiir Garaad, oo maamula xafiiska Safari Travel & Accounting Services, ayaa sheegay in macaamiishiisa badankood ay joojiyeen safarro ay qorsheynayeen, inkastoo intooda badan ay yihiin muwaadiniin Maraykan ah.

Dhanka kale, Ibraahim Dahiye, oo ka ganacsada qalabka elektaroonigga, ayaa sheegay in dakhliga ganacsigiisu hoos u dhacay ku dhowaad $20,000 bishii. 

“Shaqaalihii way cabsanayaan, macaamiishuna ma imanayaan. Dukaamo badan ayaa gabi ahaanba xiran,” ayuu yiri, isaga oo intaa ku daray inuu mar walba wato baasaboorkiisa.

Bulshada Soomaaliyeed ayaa walaac ka muujinaysa in cadaadis guud lagu saaray magacooda, taas oo dhaawacaysa nolol-maalmeedkooda, ganacsigooda iyo isku-xidhka bulshada.

Muqdisho 19ka Janaayo, 2026 Taliska Ciidanka Booliska ee Qeybta Gobolka Banaadir ayaa amar culus kasoo saaray askarta iyagoo hubeysan raacda Mootada loo yaqaano Fekon, waxaana lagu wargeliyay in aan la oggolayn, isla markaana ay mamnuuc tahay.

Kadib markii shalay uu qabsaday baraha Bulshada ruux dhac u geesanaya dad rayid ah oo watay dareeska Ciidanka kuna socday Mootada Fekon waxaa suurta gashay in Saldhiga Hodan ee Ciidanka Boliiska Soomaaliyeed ay gacanta ku soo dhigaan eedaysane D/le Liiban Mustaf Adan, oo lagu soo eedeeyay dhaca is xig-xiga oo ka dhacay dhowr degmo oo ka mid ah Muqdisho. 

Taliyaha booliska qeybta Gobolka Banaadir Macalin Mahdi ayaa sheegay in Eedaysanaha uu haatan gacanta ugu jira Boliiska, waxaana loo gudbin doonaa maxkamadda si sharciga loogu waafajiyo.

Taliye Macalim Mahdi, ayaa bulshada ku booriyay in haddii ay la kulmaan dhac ama fal amni-darro, ay si degdeg ah u tagaan saldhiga ugu dhow ama ay wacaan lambarka gaaban ee 991, si talaabo degdeg ah looga qaado.

Ciidamada Boliiska ayaa mar kale ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la raaco awaamirta hay’adaha amniga, si loo xoojiyo nabadgelyada caasimadda iyo guud ahaan dalka.

WARARKA MAANTA 18ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay tahay sabaabta Madxweynaha #Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne” Iyo Madaxweynaha #JubbalandState Axmed Islaam “Madoobe”? U diideen inay ka soo qeybgalaan caleemo-saarka Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBarri? Madaxweynaha Jambuuriyadda #Soomaaliya Mudane Xassan Shiikh “Aw-Birmade” ayaa sheegay in la dhisi doona #AwdalState? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Shabeele Dhexe 18ka Janaayo, 2026 Warar dheeraad ah ayaa laga helaya weerar qaraxyo xoogan ku bilaawday oo saakay aroornimadii hore kooxda Al-shabaab ku qaaday xero ciidanka xoogha dalka ku leeyihiin duuleedka degmada Warsheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe. 

Dagaalka Al-shabaab iyo ciidanka xoogga dalka ku dhexmaray duuleedka degmada Warsheekh ayaa lasoo wariyay inuu ahaa kii ugu xoogana ee ka dhaca halkaas, waxaana labada dhinac ay isku adeegsadeen hubka noocyadiisa kala duwan.

Dagaalka oo socday mudo ku dhaw sadax sacaadood ayaa wararku sheegayaan inuu geystay khasaare kala duwan oo kala gaaray labada dhinac, hayeshee wali si rasmi ah looma oga inta uu dhan yahay khasaaraha kala gaaray labada dhinac. 

Maleeshiyaadka Al-shabaab ayaa qorool ay ku baahiyeen barahooda internet ka ku sheegtay iney la wareegeen xerada ciidanka dowladda ee weerarka culus ay kula jarmaadeen aroornimadii hore ee saakay. 

Ma jirto war madax banaan oo xaqiijinaya sheegashada Al-shabaab, mana jiro wax war ah oo ilaa hada kasoo baxay dhanka dowladda Federaalka Soomaaliya oo ku aadan dagaalka culus ee saakay ka dhacay duuleedka degmada Warsheekh ee gobolka Shabeellaha Dhexe. 

Maraykanka 18ka Janaayo, 2026 Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa shaacisay in bisha May ee sanadkan ay si rasmi ah u joojin doonto dhammaan kaalmada harsan ee ay siiso Soomaaliya, kaddib muran ka dhashay masiirka raashin gargaar ah oo Mareykanku bixiyay.

Go’aankan ayaa yimid kaddib markii horraantii bishan masuuliyiin ka tirsan Dowladda Soomaaliya lagu eedeeyay inay la baxeen raashin gargaar ah oo ku jiray bakhaar ay lahayd Hay’adda Cunnada Adduunka (WFP), kaas oo lagu kaydin jiray raashinka gargaarka degdeg ah, isla markaana lagu dhisay taageero caalami ah.

Sida ay sheegeen mas’uuliyiin Mareykan ah, tallaabadan oo la fuliyay amar Madaxweyne, isla markaana aan lala socodsiin dalalka deeq-bixiyeyaasha, ayaa la rumeysan yahay inay sababtay lunsashada ilaa 76 tan mitrik ah oo raashin gargaar Mareykan ah, oo loogu talagalay dadka nugul.

Sidoo kale, in ka badan 1,600 tan mitrik ah oo raashin gargaar ah ayaa saameyn ku yeeshay arrintaas, kaddib markii lagu qasbay in laga raro goobtii hore looguna wareejiyo meelo kale.

Arrintan awgeed, Washington ayaa horay u hakisay dhammaan barnaamijyada kaalmada Mareykanka ee si toos ah uga faa’iideynayay Dowladda Federaalka Soomaaliya. Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa sheegtay in dib u bilaabista kaalmada lagu xidhay in dowladda Soomaaliya ay aqbasho mas’uuliyadda iyo magdhow bixinta raashinka lumay.

7-dii Janaayo, Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Mareykanka ayaa si rasmi ah u xaqiijisay hakinta dhammaan barnaamijyada taageerada ee la xiriira Dowladda Federaalka Soomaaliya, iyadoo ka digtay in maalgelinta aan dib loo billaabi doonin ilaa mas’uuliyiinta Soomaaliyeed ay aqbalaan mas’uuliyadda falka ay Washington ku tilmaantay “mid aan la aqbali karin”.

Sarkaal ka tirsan maamulka Mareykanka oo si qarsoodi ah ula hadlay wargeyska The Daily Wire ayaa sheegay in hakintaasi la filayo inay noqoto mid joogto ah, isla markaana dhammaan kaalmada harsan ee Mareykanka si rasmi ah loo joojin doono marka la gaaro bisha May ee sanadkan.

Uganda 18ka Janaayo, 2026 Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa hambalyo u diray Madaxweynaha Jamhuuriyadda Uganda, Yoweri Kaguta Museveni, kaddib markii mar kale loo doortay xilka madaxtinimada dalkaas.

Qoraal uu madaxweynuhu ku baahiyay barta X (Twitter) ayuu ku ammaanay hoggaaminta Madaxweyne Museveni, isagoo tilmaamay in Uganda ay horumar muuqda ka sameysay koboca dhaqaalaha, dhismaha kaabeyaasha, iyo xasilloonida gobolka muddadii uu xilka hayay.

“Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud wuxuu hambalyo diirran u dirayaa Mudane Yoweri Kaguta Museveni oo mar kale loo doortay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Uganda, Hoggaamintiisa, Uganda waxay gaartay horumar la taaban karo iyo xasillooni goboleed,” ayaa lagu yiri bayaanka.

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa sidoo kale adkeeyay xiriirka taariikhiga ah iyo midka walaaltinimo ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Uganda, isaga oo hoosta ka xariiqay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay xoojinta iskaashiga siyaasadeed, dhaqaale iyo amni ee labada dal.

Uganda ayaa weli ah saaxiib amni oo muhiim u ah Soomaaliya, iyadoo ciidamo ka tirsan ay qeyb ka yihiin howlgalka Midowga Afrika ee taageeraya ciidamada qaranka Soomaaliya dagaalka ka dhanka ah kooxda Al-Shabaab.

Madaxweynaha Uganda ayaa ku guuleeystay Doorashadii ka dhacday Uganda iyadoo horeyba loosii saadaalinayay inuu mar kale ku guuleysanayo Doorashada waxaana uu aad isaga xakameeyay Mucaaradka wadankaasi.

Muqdisho 18ka Janaayo, 2026 Guud ahaan Soomaaliya, kalluumeysigu weli waa il muhiim u ah cuntada iyo dhaqaalaha, waxaana uu  quudiya qoysas badan isla markaana taageera suuqyada maxalliga ah ee ku teedsan xeebaha dalka, sidoo kalena waa dhaxal dhaqan oo qiimo leh. Kor u qaadista ixtiraamka shaqo kasta waxay gacan ka geysaneysaa dhisidda bulsho sinnaan ku dhisan, arrintaasna si weyn ayay ugu jirtaa bulshooyinka kalluumeysiga ee Soomaaliya.

Sawirkan waxaa ka muuqda Bakar Nuur Faraj, oo ah kalluumayste Soomaaliyeed, isaga oo si rayn rayn leh u soo bandhigaya kalluunka maalinta ee xeebta magaalada Muqdisho.

Laascaanood 18ka Janaayo, 2026 MADAXWEYNE XASAN SHEEKH OO KULAN LA QAATAY BOQOR BURHAAN BOQOR MUUSE IYO QAAR KA MID AH ISIMADA DHAQANKA PUNTLAND

Laasacaanood, Jannaayo 17, 2026; Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulan la qaatay, qaar ka mid ah Odayaasha, Isimmada iyo Cuqaasha dhaqanka Dowlad-goboleedka Puntland oo uu hoggaaminayo Boqor Burhaan Boqor Muuse, kuwaasi oo ka qayb galay, Munaasabadda caleemo-saarka Madaxda Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa hoggaanka dhaqanka ku adkeeyey in ay qaataan doorkooda muhiimka ah ee ilaalinta gobanimada iyo midnimada dalka, xoojinta nabadda, dowlad-dhiska iyo horumarka, isaga oo ku bogaadiyay doorkooda soo jireenka ah ee isku haynta bulshada Soomaaliyeed.

Dhankooda, Boqorka iyo Isimada dhaqanka ee uu la kulmay Madaxweynaha ayaa ku bogaadiyey, dadaalka uu ku bixiyey dhismaha Maamulka Waqooyi Bari, ilaalinta madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Jamhuuriyadda Soomaaliya iyo daadajinta nidaamka dowliga ah, iyaga oo muujiyey dareenka Soomaalinino iyo sida ay ugu taagan yihiin in ay door firfircoon ka qaataan nabadeynta iyo dib u heshiisiinta bulshada.

Kulanka Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud iyo hoggaanka dhaqanka Puntland, waxaa ka qayb galay Wasiiro ka tirsan Xukuumadda, Taliyaha Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Saraakiil ciidan iyo siyaasiyiin ka soo jeeda deegaanada Puntland.

DHAMMAAD

Xafiiska Warfaafinta & Xiriirka Warbaahinta,

Madaxtooyada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya

Puntland 18ka Janaayo, 2026 Maamulka Puntland ayaa ugu baaqay saraakiil ciidan oo ka gadooday maamulka, kuna sugan magaalada Laascaanood, in ay si degdeg ah u soo wareejiyaan hubka ay wataan. Baaqaas waxaa jeediyay Taliyaha Ciidanka Booliiska Puntland, Janaraal Muumin Cabdi Shire.

Taliyaha ayaa ku eedeeyay saraakiishaasi in ay si sharci-darro ah u haystaan hub iyo saldhigyo ay leedahay Dowladda Puntland, kuwaas oo uu tilmaamay in ay yihiin hanti dowladeed. Wuxuu carrabka ku adkeeyay in haddii hubkaas aan la soo celin ay arrintu dhalin karto cawaaqib xumo amni.

Janaraal Muumin Shire ayaa sheegay in aan cidna ka sarreyn sharciga, isla markaana saraakiisha ku lug yeeshay arrimo siyaasadeed looga baahan yahay in ay dowladda dib ugu soo celiyaan hantideeda iyo saldhigyadeeda ciidan.

Hadalka taliyaha Booliiska Puntland ayaa imaanaya xilli ay magaalada Laascaanood ku sugan yihiin ciidamo horey uga tirsanaa Puntland, gaar ahaan kuwa Danab iyo PSF, kuwaas oo haatan ku biiray Ciidanka Dowladda Federaalka Soomaaliya, isla markaana ka qeyb qaadanaya sugidda amniga madaxda Federaalka.

Dhawaan, Taliyaha Guutada Danab, Janaraal Jimcaale Jaamac Takar, ayaa Laascaanood ka sheegay in aysan u aqoonsanayn Siciid Cabdullaahi Deni inuu yahay Madaxweynaha Puntland, isaga oo xusay in ay si kumeel gaar ah u hoos tagayaan hoggaanka madaxweyne Firdhiye.

Ciidamada Danab iyo PSF ayaa lagu eedeeyay in ay deggen yihiin xerooyin dowladeed, isla markaana ay haystaan hubkii maamulka Puntland. Arrintan ayaa la rumeysan yahay in ay sii hurin karto xiisadaha siyaasadeed iyo amni ee ka taagan Puntland.

Laascaanood 18ka Janaayo, 2026 Safiirrada dalalka Sucuudiga, Turkiga iyo Suudaan ayaa maanta gaaray magaalada Laascaanood, halkaas oo ay kaga qayb galayaan munaasabadda caleema-saarka Madaxweynaha maamulka Waqooyi Bari, Cabdiqaadir Axmed Aw-Cali (Firdhiye).

Imaanshaha safiirrada dalalkan iyo wufuud kale oo ka socota saaxiibada caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa muujinaya taageerada diblumaasiyadeed ee loo hayo hanaanka siyaasadeed ee ka socda deegaannada Waqooyi Bari, iyo dadaallada lagu xoojinayo dowlad-dhiska, nabadda iyo xasilloonida.

Dalalka ay ka socdaan danjirayaashan ayaa kamid ah kuwa si cad uga horyimid tallaabada Israaiil ku aqoonsatay Somaliland, waxaana booqashadooda Laascaanood loo arkaa fariin muujinaysa garab istaagga midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Danjiraha Dowladda Turkiga u fadhiya Soomaaliya, Alper Aktaş, oo kamid ahaa wafdiga gaaray Laascaanood, ayaa mar kale adkeeyay mowqifka Turkiga ee ku aaddan taageerada midnimada Soomaaliya, isaga oo xusay in dalkiisu ka shaqeynayo xoojinta nabadda, wada noolaanshaha iyo horumarka guud ee dalka.

Soomaaliya ayaa heshay taageero ballaaran oo diblumaasiyadeed kaddib tallaabadii Israaiil ku aqoonsatay Somaliland, iyadoo Dowladda Federaalka iyo saaxiibadeeda caalamiga ah ay haatan ku sugan yihiin qeybo kamid ah dhulka ay Somaliland sheegato ee gobolka Sool.

Munaasabadda caleema-saarka Madaxweynaha maamulka Waqooyi Bari ayaa sidoo kale waxaa ka qayb galaya madaxda ugu sarreysa Dowladda Federaalka Soomaaliya, hoggaamiyeyaasha qaar kamid ah dowlad-goboleedyada, isimada dhaqanka, iyo marti ka kala yimid gudaha iyo dibadda dalka.

Laascaanood 18ka Janaayo, 2026 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta ka qeyb galay munaasabadda caleemo-saarka Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya Cabdulqaadir Axmed Aw-Cali  iyo Madaxweyne Kuxigeenka Cabdirashiid Yuusuf Jibriil.

Madaxweynaha ayaa munaasabadda ku tilmaamay bilow taariikhi ah oo lagu xoojinayo midnimada dalka, waxa uuna sheegay in Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari uu yahay maamul ku dhismay dib-u-heshiisiin, wadahadallo iyo rabitaanka bulsho, sidaas darteedna uu xubin buuxda ka yahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa caddeeyay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay si buuxda u garab taagan tahay dadaallada nabadeynta, oo ay ka mid yihiin sii daynta maxaabiista, furitaanka waddooyinka, xoojinta ganacsiga iyo walaalaynta bulshada Soomaaliyeed.

“Waqooyi Bari waa dowlad xubin ka ah Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, waxayna leedahay dhammaan xuquuqda ay leeyihiin dowlad-goboleedyada kale ee dalka. Maamulka Hargaysa waxaan ugu baaqayaa inay ajiibaan rabitaanka nabadda iyo walaaltinimada ay diyaarka u yihiin walalaahooda Waqooyi Bari, ma nihin dad kala maarmi karo, waana soo tijaabinnay inaan la is-maquunin karin”ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Ugu dambeyntii, Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa ugu baaqay hay’adaha dowladda, kuwa aan dowliga ahayn iyo saaxiibada caalamka in ay si buuxda ula shaqeeyaan Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari, isaga oo ku dhiirrigeliyay qurbojoogta iyo aqoonyahanka in ay ka qeyb qaataan horumarinta deegaannadan.

WARARKA MAANTA 16ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Madaxweynaha Jambuuriyadda #Soomaaliya Mudane Xassan Shiikh Iyo wefdigiisa ayaa ka degaya #Laascaanood, Dowlad Golbaleedka #WaqooyiBari! Hambalyo #Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBari! Goorma ayuu Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh tagi doonaa Dowlad Gobaleedka Waqooyi Barri? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Dowlad Gobaleedka Waqooyi Bari 16ka Janaayo, 2026 Waxaa maanta si heer-sare lagu caleemo-saaray Dowlad Gobaleedka Waqooyi Bari taasoo ay ka qaybgaleen Madaxweyne Mudane Xassan, Raysal Wasaare Mudane Xamza, wefdiyo ka kala socday Jabuuti, Kenya, Safiiro shisheeye ah Iyo odayaasha dhaqanka Soomaaliyeed.

Yemen 16ka Janaayo, 2026 Hoggaamiyaha dhaqdhaqaaqa Ansarullah (Xuutiyiinta) ee Yemen, Cabdul-Malik Al-Xuutii, ayaa Khamiistii si kulul uga digay joogitaanka Israa’iil ee Somaliland, isaga oo sheegay in kooxdiisu ay diyaar u tahay inay weerarto “xero kasta ama saldhig kasta oo Israa’iil ay ka samaysato halkaas.”

Hadalkan ayaa yimid kaddib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, uu ku dhawaaqay in Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland inay tahay “dowlad madax-bannaan,” islamarkaana Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Israa’iil, Gideon Sa’ar, uu booqasho ku tegay Hargeysa, sida ay sheegeen ilo Israa’iili ah.

Al-Xuutii ayaa khudbad uu jeediyay ku sheegay in Israa’iil ay muddo dheer ku taamaysay inay ka hesho saameyn iyo saldhigyo Geeska Afrika, gaar ahaan dhulka Soomaalida, sababo la xiriira muhiimadda istaraatiijiyadeed ee Bab-al-Mandab iyo Gacanka Cadmeed. 

Wuxuu ku dooday in dadaalladaas ay halis ku yihiin amniga Yemen iyo guud ahaan gobolka.

“Waxa ka socda Somaliland waa arrin na quseysa si toos ah, waana khatar amni oo naga dhan ah, kama aamusi doonno,” ayuu yiri Al-Xuutii, isaga oo intaas ku daray in ay sii xoojinayaan la socodka iyo dabagalka dhaqdhaqaaqa Israa’iil ee halkaas ka socda, isla markaana aysan ku ekaan doonin “hadallo iyo bayaano.”

Xuutiyiintu waxay sidoo kale ku eedeeyeen Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Israa’iil inuu booqashada Somaliland u maray si qarsoodi ah, iyada oo loo sii maray Itoobiya, taasi oo ay ku sheegeen inay ka tarjumayso cabsi uu ka qabo jawaabta Yemen.

Muqdisho 16ka Janaayo, 2026 Raysal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre iyo wafdi uu hoggaaminaayo ayaa maanta ku wajahan magaalada Laascaanood ee xarunta maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya. 

Magaalada Laascaanood ayaa saakay si weyn looga dareemaya qabanqaabada loogu jiro u diyaargarow lagu soo dhaweynayo Raysal wasaaraha Soomaaliya Xamse Cabdi Barre iyo wafdigiisa.

Laascaanood waxaa ku sugan Wasiirro ka tirsan Xukuumadda Soomaaliya oo gaaray labada maalin ee la soo dhaafay, Taliyaha Booliiska Soomaaliya, Agaasimaha Hay’adda Nabadsugidda iyo Sirdoonka Qaranka, Xildhibaano ka tirsan labada Gole iyo masuuliyiin kale oo maalmihii lasoo dhaafay gaarayay halkaas.

Raysal Wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa safarkaan waxa uu u noqonaya kii labaad oo uu ku tago Magaalada Laascaanood, isagaoo xilkaan haya, wuxuuna horay u tagay 12-kii April sanadkii lasoo dhaafay 2025.

Amniga guud ee magaalada Laascaanood ayaa maanta si weyn loo adkeeyay, waxaana wadooyinka magaaladaasi lagu arkaya ciidamao aad u tiro badan oo sugaya amniga Magaalada Laascaanood ee xarunta Gobolka Sool.

Ugu dambeyntii waxaa sidoo kale lagu wada in saacadaha soo socda uu halkaasi tagi doono Madaxweynaha dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, iyadoo madaxdu ay Laascaanood uga qeyb gali doonaan Caleemo saarka madaxweynaha maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya Cabdulqaadir Firdhiye.

La soco wixii kasoo kordha.

Muqdisho 16ka Janaayo, 2026 Madaxweynaha  dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xarunta madaxtooyada Soomaaliya ku qaabilay wafdi ka socday Bangiga Aduunka oo uu kala hadlay xoojinta iskaashiga dhaqaale iyo dardargelinta maalgelinta mudnaanta leh ee dalka.

Wafdiga sare ee ka socday Bangiga Aduunka ayaa waxaa hoggaaminayay Mr. Qimiao Fan oo ah Agaasimaha Bangiga Adduunka ee qaar ka mid ah dalalka Bariga Afrika sida Somalia, Kenya, Rwanda iyo Uganda.

Kulankan waxaa sidoo kale goobjoog ahaa Wasiirka Maaliyadda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Biixi Imaan Cige iyo maamulaha Xafiiska Soomaaliya ee Bangiga Adduunka Mr. Hideki Matsunaga.

Kulanka ayaa ahaa mid diirada lagu saaray adkaynta xasiloonida dhaqaale iyo dardargelinta maalgelinta kaabeyaasha dhaqaalaha, gaar ahaan kaabayaasha wadooyinka, tamarta, iyo isdhexgalka gobolada ee ku jira Hindisaha Geeska Afrika.

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay wadashaqeyn joogto ah oo u dhexeysa Soomaaliya iyo Bangiga Aduunka, si loo hirgeliyo isbedelada dhaqaale ee dowladdu mudnaanta siinayso, islamarkaana loo xaqiijiyo koboc dhaqaale oo waara.

Wafdiga sare ee ka socday Bangiga Aduunka ayaa dhankooda balanqaaday in ay sii wadi doonaan taageerada ay siinayaan Soomaaliya, iyagoo xusay in Bangigu ka go’an tahay taageeridda dib u habaynta dhaqaale iyo horumarinta kaabeyaasha muhiimka u ah kobaca iyo isku xirnaanta gobolka.

Muqdisho 16ka Janaayo, 2026 Ciidanka Hay’adda Nabadsugida iyo Sirdoonka Soomaaliyeed ee NISA oo kaashanaya kuwa saaxiibada caalamka ayaa howlgal culus oo duqeyn aheyd ka fuliyay degmada Bu’ale ee gobolka Jubbada Dhexe. 

Howgalka oo ahaa mid qorsheysnaa ayaa si gaar ah loogu beegsaday guri ku yaala degmada Bu’ale oo uu shir uga socday horjoogayaal ka tirsan kooxda Al-shabaab.

War kooban oo kasoo baxay Taliska hay’ada NISA ayaa lagu sheegay in howlgalka lagu dilay horjoogayaal iyo maleeshiyaad ka tirsan kooxda Al-shabaab ee uu shirka u socday, hayeshee warka NISA laguma sheegin inta uu dhan yahay khasaaraha rasmiga ah.

“Waxaa jira khasaare dhimasho ah oo soo gaaray horjoogayaal iyo maleeshiyaad kale ,iyadoo sidoo kale burbur uu ku yimid gaadiid iyo hub kale” ayaa lagu yiri qoraalka kasoo baxay NISA.

Warka kasoo baxay NISA ayaa sidoo kale sheegay in howlgalka lagu burburiyay gaadiid iyo hub ay kooxdu laheyd, islamarkaana wali ay socoto aruurinta xogta khasaaraha dhabta ah ee howlgalkan duqeynta ahaa ka dhashay.

Lasoco wixii kusoo kordha warkaan.

WARARKA MAANTA 15ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxuu kashifay Guddoomiyihii hore Golaha Shacabka Xildhibaan Dhaban-Cad? #Hambalyo #Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBari! Goorma ayuu Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh tagi doonaa Dowlad Gobaleedka Waqooyi Barri? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Muqdisho 15ka Janaayo, 2026 S Joogtada ah ee Wasaaradda Gaashaandhigga, Mudane Cabdifataax Cabdulqaadir Faarax, ayaa maanta furay tababar ku saabsan Hanti-dhowrka Gudaha, kaas oo loogu talagalay kor u qaadista hufnaanta, isla-xisaabtanka, iyo maareynta maaliyadda ee hay’adaha wasaaradda.

Tababarkan waxaa bixinaya khubaro ka socda mashruuca SJGAP, iyadoo diiradda lagu saarayo xoojinta awoodda shaqaalaha, fahamka habraacyada hanti-dhowrka gudaha, iyo hirgelinta nidaamyo casri ah oo lagu xaqiijinayo isla-xisaabtanka iyo daahfurnaanta.

Mudane Cabdifataax Cabdulqaadir Faarax ayaa xusay muhiimadda uu tababarkan u leeyahay horumarinta shaqada wasaaradda, isagoo ugu baaqay ka-qaybgalayaasha inay si buuxda uga faa’iidaystaan fursaddan, isla markaana aqoonta ay ka helaan ku dabbaqaan waajibaadkooda shaqo si loo xoojiyo nidaamka maamul iyo maaliyadeed ee Wasaaradda Gaashaandhigga.

Muqdisho 15ka Janaayo, 2026 Soomaaliya, raadiyuhu waxa uu ku qotomaa dhaqan afka ah, wuxuuna weli yahay kan ugu jaban uguna raqiisan qiime ahaan, iyadoo malaayiin dad ah ay dhageystaan. Sannadkii 2024, UNESCO waxay samaysay khariidad muujinaysa in ka badan 65 xarumood oo raadiye ah ay dalka oo dhan ka howlgaalaan, taasoo siisay raadiyaha dhagaystayaasha ugu badan, inkasta oo ay sii kordhayaan TV-yada iyo aaladaha internetka ku shaqeeya.

Barnaamijka Tubta Nabadda ee UNTMIS ayaa tusaale u ah saamayntan: waxaa laga sii daayaa 13 raadiye oo FM ah iyo kanaallada dhijitaalka ah ee howlgalka UNTMIS, iyadoo ay dhageystaan ama ay ku jiranyihiin ku dhawaad 100,000 oo dhegeystayaal usbuuc kasta.

Muqdisho 15ka Janaayo, 2026 Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA), oo kaashanaya Saaxiibada caalamka ayaa howlgal culus oo lagu bartilmaameedsaday guri ay ku shirayeen Horjoogeyaal sare oo ka tirsan Khawaarijta ka fuliyay degmada Bu’aale ee Gobolka Jubbada Dhexe.

Muqdisho 15ka Janaayo, 2026 Wasiiru Dowlaha wasaaradda arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar Cabdulle (Cali Balcad), ayaa ku eedeeyay Imaaraatka Carabta (UAE) inay si khaldan u adeegsadeen hawada Soomaaliya si qarsoodi ahna loo soo geliyay hogaamiye gooni u goosad Yemeni ah, oo lagu magacaabo Aidarous al-Zubaidi, oo ka tirsan Golaha Kumeelgaarka Koonfureed ee Yemen.

Wasiir Cali Balcad oo la hadlay Al Jazeera ayaa sheegay in dhacdadan ay ahayd midii Dowladda Soomaaliya ku riixday inay joojiso dhammaan heshiisyada ay la leedahay Abu Dhabi. 

Wasiirku wuxuu caddeeyay in Dowladda Soomaaliya ay aaminsantahay in Aidarous, oo ah shaqsi sare oo ka tirsan Golaha Kumeelgaarka Koonfureed, si qarsoodi ah loogu soo duulay gudaha Soomaaliya iyadoo la adeegsanayo diyaarad xamuul oo u diiwaan gashan Imaaratka, isla markaana aan ku jirin liiska rasmiga ah ee diyaaradaha rakaabka.

“Adeegsiga hawada iyo garoomada Soomaaliya si loo soo geliyo qof magan-galya doon ah ma aha wax ay Soomaaliya oggoshahay” ayuu yiri Wasiir Cali Balcad, isagoo intaa ku daray in diyaaraddu la sheegay inay kasoo duushay Berbera kana soo degtay Muqdisho ka hor inta aysan u sii duulin Dubai.

Wasiirku wuxuu sheegay in baaritaano soconayaan, balse dowladda ay horey u haysatay “macluumaad ku filan” oo ku saabsan ninkaan baxsadka ah.

“Waxaan isku daynay in arrintan lagu xalliyo siyaasad ahaan, laakiin siyaasadda ma shaqayn. Hadda dastuurka ayaa shaqeynaya.” ayuu yiri wasiir Cali Balcad.

Afhayeenka rasmiga ah ee Ciidamada Isbahaysiga Carabta ee taageera dowladda Yemen, Sarreeye Guuto Turki Al-Maaliki, ayaa isbuucii hore shaaca ka qaaday in Aidarous al-Zubaidi uu xilli habeen ah uu si qarsoodi ah uga baxay magaalada Cadan, isaga iyo shaqsiyaad kale, iyagoo badda kaga baxay dekedda Cadan kadibka soo gaaray Dekedda Berbera.

Al-Maaliki ayaa sheegay in kooxda baxsatay ay demiyeen nidaamka aqoonsiga maraakiibta (AIS), isla markaana ay gaareen Dekedda Berbera halkaasina ay diyaarad gaar ah oo Imaaratka leeyahay ay kasoo qaaday iyadoo soo martay muddo hal saacna ku sugneyd garoonka Aadan Cabdulle ee magaalada Muqdisho.

Maraykanka 15ka Janaayo, 2026  Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa Talaadadii sheegay in maamulkiisu uu ka shaqeyn doono laalidda dhalashada muwaadiniinta Mareykanka ee asal ahaan soo galooti ah, haddii lagu helo dambiyo khiyaano ah, isaga oo hadalkaas ku xusay muhaajiriin “ka yimid Soomaaliya ama meel kasta oo kale.”

Trump oo ka hadlayay munaasabad ay soo qabanqaabisay Detroit Economic Club ayaa sheegay in dadka lagu helo dambiyo la xiriira khiyaano ay wajihi doonaan xabsi iyo in laga masaafuriyo Mareykanka. “Haddii aad Mareykanka u timaaddo inaad khiyaameyso muwaadiniinta Mareykanka, waan ku xireynaa, kadibna waan ku celinaynaa halka aad ka timid,” ayuu yiri, hadal ay sacab u garaaceen qaar ka mid ah dadkii goobta joogay.

Hadalkan ayaa imanaya xilli madaxweynaha uu sii xoojinayo dood la xiriirta eedeymo ku saabsan musuqmaasuq iyo khiyaano lagu sameeyay barnaamijyo dowladeed oo lagu taageero daryeelka carruurta iyo cuntooyinka la kabay. Madaxweyne Trump ayaa si gaar ah u xusay gobolka Minnesota, oo ay ku nool yihiin tiro badan oo Soomaali-Mareykan ah. Aagga Twin Cities-ka ayaa martigeliya bulshada Soomaaliyeed ee ugu ballaaran ee ku nool Mareykanka.

Hay’adaha federaalka iyo kuwa gobollada ayaa weli wada baaritaanno la xiriira eedeymahaasi, balse illaa hadda lama soo saarin natiijooyin dhammeystiran oo rasmi ah.

Inkasta oo baaritaannadu weli socdaan, haddana maamulka Trump ayaa tallaabo ku dhawaaqay in la joojinayo qaar ka mid ah lacagaha federaalka ee lagu taageero barnaamijyada daryeelka carruurta ee shan gobol, kuwaas oo ay hoggaamiyaan maamullo Dimuqraadi ah. Gobolladaasi — California, Colorado, Illinois, Minnesota iyo New York — ayaa dacwad u gudbiyay maxkamad, iyaga oo ku doodaya in tallaabadaasi ay jebineyso sharciga federaalka.

Garsoore federaal ah ayaa toddobaadkii hore amar ku bixiyay in si ku-meel-gaar ah loo hakiyo go’aankaas inta dacwadda la dhageysanayo. 

Madaxweyne Trump ayaa horey dhowr jeer u adeegsaday dood ku saabsan waxa uu ku tilmaamay khiyaano baahsan iyo dambiyo ay sameeyaan muhaajiriin, si uu u sharaxo adkeynta siyaasadaha socdaalka. Dhaliilayaal ayaa sheegaya in hadalladaasi ay inta badan ku saleysan yihiin eedeymo aan si buuxda loo caddeyn, isla markaana ay si gaar ah u beegsadaan bulshooyinka soo galootiga ah. Daraasado cilmi-baaris oo kala duwan ayaa muujinaya in muhaajiriintu guud ahaan ka yar yihiin dadka ku dhashay Mareykanka marka la eego ku lug lahaanshaha dambiyada rabshadaha wata

Madera 15ka Janaayo, 2026 Labo askari oo ka tirsan ciidamada Kenya ayaa ku geeriyooday, labo kalena way ku dhaawacmeen kadib qarax miino nooca dhulka lagu aaso ah oo ka dhacay xadka u dhexeeya Mandheera (Kenya) iyo Bulla Xaawo (Soomaaliya) fiidnimadii Arbacada.

Qaraxa ayaa ka dhacay goobta lagu magacaabo Kulun Border Point Four, oo qiyaastii 100 mitir gudaha u jirta dhulka Kenya, halkaas oo askartu ay ugu sugnaayeen hawl ilaalin xuduudeed. 

Sida ay xaqiijiyeen ilo-wareedyo amni, askarta ayaa si lama filaan ah dul tagay walax qarax ah oo lagu aasay dhulka, taasoo keentay qarax xooggan.

Labada askari ee ku geeriyooday qaraxa ayaa lagu kala magacaabay Cpl Mohammed Abdow Issack iyo PC Abdirashid Shabellow Ali, kuwaas oo dhaawacyadii ka soo gaaray qaraxa ay sababeen dhimashadooda.

Dhinaca dhaawacyada, PC Athan Noor Abdullah Abdi ayaa ku dhaawacmay waxaana saraakiisha ay sheegeen in dhaawaciisu daran yahay waxaana lagu dabiibayaa Isbitaalka Gudbinta Mandheera, halka PC (R) Abdullahi Jillow Adan xaaladdiisu lagu sheegay mid fudud.

Ciidamo isugu jira laamaha kala duwan ee amniga ayaa si degdeg ah u gaaray goobta, iyaga oo xiray aagga isla markaana bilaabay baaritaan. 

Wararka degaanka laga helayo ayaa sheegaya in qaraxan looga shakisan yahay in ay fuliyeen kooxo hubeysan oo saldhigyo ku leh meel u dhow, isla markaana ay suurtagal tahay in uu ahaa weerar aargoosi ah.

Booliisku waxay xaqiijiyeen in dhammaan hubkii ay askartu wateen la helay, lamana waayin wax qalab ah.

Maydadka labada askari ee dhintay ayaa loo gudbiyay ehelladooda si loogu aaso si waafaqsan diinta Islaamka.

Baaritaannada dhacdadan ayaa waxaa hoggaaminaya Laanta La-dagaallanka Argagixisada (ATPU) ee DCI Mandheera, iyadoo la xoojiyay hawlgallada amniga ee xuduudda Kenya iyo Soomaaliya.

New York 15ka Janaayo, 2026 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa u codeysay ansixinta Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee tirsigiisu yahay 2812, kaas oo lagu xoojinayo dadaallada caalamiga ah ee lagu ilaalinayo amniga Badda Cas, oo ka mid ah marin-badeedka ugu muhiimsan caalamka marka loo eego ganacsiga adduunka iyo dhoofinta tamarta.

Qaraarkan ayaa si gaar ah diiradda u saaraya halista sii kordheysa ee ka taagan marin-badeedkan istiraatiijiga ah, iyadoo ay sare u kaceen falalka khatar gelinaya maraakiibta ganacsiga, amniga tamarta, iyo isku socodka badeecadaha caalamiga ah. Badda Cas ayaa ah marin isku xira qaarado kala duwan, waxaana maalin walba adeegsada boqolaal maraakiib ah oo xambaarsan shidaal, badeecooyin ganacsi iyo sahay caalami ah.

Diblomaasiyiinta Soomaaliya ee ka qeyb galay doodaha Golaha Ammaanka ayaa adkeeyay in amniga badda uusan noqon karin mid waara haddii aan si buuxda loo tixgelin madaxbannaanida dowladaha ku teedsan aagga, isla markaana aan wax laga qaban sababaha dhabta ah ee keena colaadaha iyo qalalaasaha amni. 

Waxay sheegeen in xalalka ku-meel-gaarka ah aysan ku filneyn, ayna lama huraan tahay in la wajaho caqabadaha salka u ah khataraha amni ee badda.

Soomaaliya ayaa si cad u muujisay mowqifkeeda ku aaddan qodobbo asaasi ah oo ay rumeysan tahay in ay horseedi karaan amni waara, kuwaas oo ay ka mid yihiin in si buuxda loo ixtiraamo madax-bannaanida iyo karaamada dowladaha mandiqadda, isla markaana la joojiyo dhibaatooyinka siyaasadeed, amni iyo dhaqaale ee keena isku dhacyada halista ah.

Waxaa sidoo kale la adkeeyay muhiimadda ay leedahay in dhammaan dhinacyadu u hoggaansamaan sharciyada caalamiga ah, gaar ahaan kuwa quseeya badaha, maraakiibta ganacsiga iyo xuquuqda dowladaha xeebaha leh. Soomaaliya ayaa tilmaantay in jebinta shuruucdan ay abuureyso jawi amni-darro oo saameyn ku yeesha dhammaan caalamka, gaar ahaan dalalka nugul.

Qodob kale oo muhiim ah oo Soomaaliya ay carrabka ku dhufatay ayaa ah in hoggaaminta dadaallada amniga Badda Cas ay hormuud ka noqdaan dalalka leh xeebaha ku teedsan baddan, maaddaama ay yihiin kuwa ugu saameynta badan uguna xog-ogaalsan xaaladaha dhabta ah ee ka jira aagga. Hoggaan mas’uuliyad leh oo maxalli ah, ayay Soomaaliya ku tilmaantay mid fure u ah xal waara.

Sidoo kale, Soomaaliya waxay ku baaqday in la xoojiyo iskaashi caalami ah oo dhab ah, kaas oo ku saleysan isku-duwid, kalsooni iyo wadaagidda xogta amniga, si looga hortago khataraha sida burcad-badeedda, argagixisada, tahriibinta sharci-darrada ah iyo falalka kale ee amniga lidka ku ah.

WARARKA MAANTA 14ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: #Hambalyo #Dowlad Gobaleedka #WaqooyiBari! Goorma ayuu Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh tagi doonaa Dowlad Gobaleedka Waqooyi Barri? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Ethiopia 14ka Janaayo, 2026 Waxaa maanta si rasmi ah magaalada Hosaena, ee Deegaanka Bartamaha Itoobiya, uga furmay madasha qiimeynta waxqabadka lixda bilood ee la soo dhaafay ee sannad-miisaaniyeedka 2018-ka ee Xisbiga Barwaaqo.

Madashan qiimeynta ah waxaa ka soo qaybgalay Madaxweyne ku-xigeenka Xisbiga Barwaaqo ahna Madaxa Xafiiska Xarunta Dhexe, Mudane Aadan Faarax, Madaxweynaha Deegaanka Bartamaha Itoobiya Dr. Endeshaw Tassew, iyo madaxda xafiisyada laamaha xisbiga ee deegaannada dalka iyo labada ismaamul magaalo.

Mudane Aadan Faarax, oo hadal ka jeediyay furitaanka madasha, ayaa sheegay in kulankan uu yahay mid lagu qiimeynayo hawlihii ugu muhiimsanaa ee uu xisbigu ka fuliyay heer qaran lixdii bilood ee la soo dhaafay, isla markaana lagu dejinayo jihada xigta ee waxqabadka.

Wuxuu sidoo kale carrabka ku adkeeyay in madashu ka doodi doonto doorka Xisbiga Barwaaqo ee ku aaddan xaqiijinta doorasho qaran oo noqota mid nabad ah, xor ah, cadaalad ah, dimuqraadi ah, isla markaana ay bulshadu ku qanacdo.

Mudane Aadan ayaa xusay in Deegaanka Bartamaha Itoobiya uu yahay mid dhawaan la aas-aasay, haddana uu ku guuleystay inuu noqdo tusaale horumarineed, taas oo uu ku tilmaamay mid ka dhalatay hoggaan hufan, go’aan-qaadasho ku saleysan dan guud, iyo ka qaybgal firfircoon oo ay dadweynuhu leeyihiin.

Kulankan qiimeynta ah ayaa la filayaa inuu socdo muddo saddex maalmood ah oo xiriir ah, waxaana laga filayaa in inay ka soo baxaan talooyin istaraatiiji ah oo hagaya jihada xisbiga iyo geeddi-socodka siyaasadeed ee dalka.

Muqdisho 14ka Janaayo, 2026 Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta XFS mudane Cabdulqaadir Cilmi Cali(Cabdul) ayaa guddoomiyey kulan Aqoon isweydaarsi ah oo la xiriiray Iskaashiga hey’adaha Dawladda iyo kuwa Gaarka ah (PPP).  Aqoon isweydaarsigan ayaa lagu tababarayaa Hawl-wadeeno ka socda Dowlad Goboleedyada Dalka, Maamulka Gobolka Banaadir iyo Magaalooyinka uu ka socdo Mashruuca SINNAAN.

Ujeedka ayaa ah fahamka qaab-dhismeedka mashruuca iskaashiga labada dhinac iyo tababar wax ka bedeli karo Aqoonta iyo xirfadda hawl-wadeennada Magaalooyinka ee Qaabeynta iyo Qorsheynta magaalowga xawlliga ku socda iyo guud ahaan adkeynta awoodda hey’adaha heer federaal, heer dowlad goboleed ilaa heer degmo si loo helo horumar waara, oo cid walba ay qeyb ka tahay.

Agaasimaha Guud Mr. Cabdul oo madasha ka hadlay ayaa sheegay sida Wasaaraddu uga go’antahay hoggaaminta howshan isaga oo yiri “Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-Heshiisiinta waxaa ka go’an hoggaaminta howlaha lagu hormarinayo dowladaha hoose, iskuduwidda daadejinta awoodaha iyo dhisidda karaanka magaalooyinka. Mashruucan PPP waa hannaan muhiim ah oo lagu dhiso kalsoonida shacabka, lagu hagaajinayo gaarsiinta adeegyada, kobcinayo dhaqaalaha maxalliga ah, abuurayo shaqooyin, laguna dhidayo guud ahaan dalka magaalooyin adkaysi leh, oo horumarsan”.

Puntland 14ka Janaayo, 2026 Ururrada Siyaasadda ee ka jira deegaanada dowlad goboleedka Soomaaliyeed ee Puntland ayaa soo saaray bayaanno ay ku garab istaageen doorka Dowladda Federaalka Soomaaliya ee difaaca midnimada iyo wadajirka dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyagoo Xukuumadda ku boggaadiyey qaraarkii ay ku laashay heshiisyadii ka dhaxeeyey Soomaaliya iyo Imaaraadka, si loo difaaco madax-banaanida dalka.

Muqdisho 14ka Janaayo, 2026 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya weerar culus oo ay Xalay xubno ka tirsan kooxda Al-shabaab ay ku qaadeen gudaha magaalada Beledweyne ee xarunta gobolka Hiiraan.

Weerarka oo ahaa mid ku bilaawday tiro hoobiyaal oo kooxdu ku garaacday qeybo ka mid ah xaafada Bundaweyn ayaa waxa xigay dagaal toos ah oo mudo kooban dhexmaray Al-shabaab iyo ciidanka dowladda ee fariisinta ku lahaa xaafadaas. 

Dagaalka dhexmaray Al-shabaab iyo ciidanka dowladda ayaa la sheegay inuu ahaa mid labada dhinac ay isku adeegsadeen hubka noocyadiisa kala duwan oo xalay hurdada u diiday dadka ku nool xaafada Buundoweyn. 

Saraakiisha ciidanka dowladda ee ku sugna fariisinta Xalay uu ka dhacay dagaalka ayaa warbaahinta u xaqiijiyay iney khasaare kala duwan gaarsiiyeen kooxdii soo weerartay, hayeshee aysan jirin wax khasaare ah oo kasoo gaaray weerarka dhankooda.

“Meydad iyo dhaawacyo wey jiiteen Khawaarijtii weerarka nagu soo qaaday waan iska difaacnay, waxaase jirtay hoobiyaal ay nagu soo tuureen oo xaafadaha qaar ku dhacay mana geysan wax khasaare ah oo marka laga soo tago burbur guryo ay ku dhaceen” ayuu yiri sarkaal lagu magacaabo Ibraahin Deefow oo ka ciidanka Militariga.

Weerarka Xalay ka dhacay xaafada Buundoweyn ee magaalada Baledweyne ayaa kusoo aadaya iyo waayahii lasoo dhaafay xaafadaha magaaladaas ay ahayeen kuwa ka nabad qabay weerarada tooska ah ee kooxda Al-shabaab ka geysato qeybo ka mid ah magaalooyinka dalka.

Muqdisho 14ka Janaayo, 2026 Madaxa Hay’adda Sirdoonka iyo Amniga Qaranka Itoobiya (NISS) Redwan Hussein ayaa booqasho lama-filaan ah ku yimid magaalada Muqdisho, xilli uu cirka isku sii shareerayo khilaafka diblomaasiyadeed ee ka jira Geeska Afrika.

Redwan Hussein ayaa fariin gaar ah oo uu ka siday Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed gaarsiiyay Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud, Kulanka ayaa ka dhacay xarunta Madaxtooyada Villa Soomaaliya, wax yar kaddib markii wafdiga Itoobiya uu ka soo degay garoonka Muqdisho.

Ilo warbaahineed ayaa sheegaya in waxyaabaha fariintaasi xambaarsaneyd aan si rasmi ah loo shaacin, mana jirto wax war ah oo ay ilaa hadda ka soo saareen labada dowladood ee Soomaaliya iyo Itoobiya.

Intii uu joogay Muqdisho, Redwan Hussein waxa uu sidoo kale kulan la yeeshay Agaasimaha Hay’adda Nabad-Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka Soomaaliya (NISA) Mahad Salaad, iyadoo kulankaasi ka dhacay xarunta dhexe ee NISA. Sidoo kale faahfaahinta wada-hadalladaasi lama shaacin waxyaabaha kasoo baxay.

Booqashadan lama-filaanka ah ayaa imanaysa kaddib kulan todobaadkii hore ka dhacay magaalada Jabuuti oo dhexmaray Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed iyo Madaxweynaha Jabuuti Ismaaciil Cumar Geelle, taasoo muujinaysa in ay jiraan dadaallo diblomaasiyadeed oo qarsoon oo la xiriira xaaladda cakiran ee gobolka.

Arrintan ayaa sidoo kale kusoo beegmaysa xiisad diblomaasiyadeed oo ka dhalatay tallaabadii Israa’iil ay ku aqoonsatay Somaliland, taas oo Dowladda Federaalka Soomaaliya ay si adag uga hortimid, maadaama ay Somaliland ay tahay qayb ka mid ah dhulka Soomaaliya.

Muqdisho 14ka Janaayo, 2026 Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Turkiga ayaa si rasmi ah u bilaabay hirgelinta Heshiiskii Iskaashiga (MoU) ee la saxiixay bishii Juun 2016, kadib munaasabad ballaaran oo maanta ka dhacday caasimadda Ankara.

Munaasabadda ayaa waxaa wada guddoomiyay Wasiirka Shaqada iyo Ammaanka Bulshada ee Turkiga, Prof. Dr. Vedat Işıkhan, iyo Wasiirka Shaqada iyo Arrimaha Bulshada ee Soomaaliya, Prof. Salim Aliyoow Ibrow, Waxaa sidoo kale goob-joog ka ahaa Safiirka Soomaaliya ee Turkiga Danjire Fatxudiin Cali Ospite, Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Shaqada Yuusuf Xasan, iyo xubno ka tirsan wafdiyada labada dal.

Heshiiskan ayaa diiradda saaraya xoojinta iskaashiga dhinacyada shaqada, tababarrada xirfadaha, badbaadada shaqaalaha iyo goobaha shaqada (OSH), iyo horumarinta adeegyada bulshada, kuwaas oo saldhig u noqon doona dadaallada horumarineed ee labada dal muddada 2026 ilaa 2027.

Kadib munaasabadda saxiixa, labada dhinac waxay yeesheen kulan farsamo oo lagu lafa-guray 15 qodob oo muhiim ah oo lagu hirgelin doono heshiiska, si loo dhiso hay’ado shaqo oo tayo leh gudaha Soomaaliya loona helo wada-shaqeyn waarta oo kala dhaxeysa Ankara iyo Muqdisho.

Mas’uuliyiinta labada dal ayaa muujiyay sida ay uga go’an tahay in la dardargeliyo fulinta qodobada heshiiska, iyagoo xusay in iskaashigan cusub uu door weyn ka qaadan doono horumarinta suuqyada shaqada, kobcinta xirfadaha shaqaalaha Soomaaliyeed, iyo tayeynta adeegyada bulshada.

Waqooyi Bari 14ka Janaayo, 2026 Wafdi heer sare ah oo ka socda Dowladda Federaalka Soomaaliya, kana kooban wasiiro iyo xildhibaano, ayaa maanta ka ambabaxay magaalada Muqdisho iyagoo ku sii jeeda magaalada Laascaanood, oo ah caasimadda Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari ee Soomaaliya.

Wafdigan waxaa hoggaaminaya Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta Cali Xoosh, waxaana ka mid ah Wasiirka Gaashaandhigga Axmed Macallin Fiqi, Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Jamaal Xasan, iyo wasiiro kale oo ka tirsan Golaha Wasiirrada, halka ay wehlinayaan xubno ka socda labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka.

Wasiirka Arrimaha Gudaha ayaa bartiisa Facebook ku qoray “Waxaan ka ambobaxeynaa caasimadda Muqdisho innaga oo kusii jeedna magaalada Laascaanood ee caasimadda dowlad-goboleedka Waqooyi Bari ee Soomaaliya.”

Dhankiisa, Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya Axmed Macallin Fiqi ayaa isna sheegay “Somaliland ayaan socdaal u nahay gaar ahaan caasimadda midnimada ee Laascaanood, Mar kale ayay gobolladaas midnimada dalka xajiyeen, Soomaalinimada ayaa naga weyn oo naga badan.”

Booqashada wafdigan ayaa ah mid hordhac u ah safarka la filayo in Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Xamse Cabdi Barre ay ku tagaan Laascaanood, si ay uga qeybgalaan munaasabadda caleema-saarka Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya, Cabdulqaadir Firdhiye.

WARARKA MAANTA 13ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Goorma ayuu Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh tagi doonaa Dowlad Gobaleedka Waqooyi Barri? Yaase la socda wefdiga madaxweynaha Mudane Xassan? Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay? Ha Wiqleyso!

Muqdisho 13ka Janaayo, 2026 Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya saaxiibada caalamka, ayaa xalay fuliyay howlgal cirka  ah oo ka dhacay deegaanka Jabad Godone ee gobolka Shabeellaha Dhexe.

Howlgalka ayaa lagu bartilmaameedsaday goob ay Khawaarijta argagixisada Al-Shabaab ka abaabuli jireen falal argagixiso, gaar ahaan qaraxyada lagu waxyeelleeyo shacabka. Howlgalkaas waxaa lagu dilay 17 dhagarqabe oo ka tirsanaa argagixisada.

Sidoo kale, waxaa gebi ahaanba la burburiyay hub iyo gaadiid ay kooxdu u adeegsan jirtay falalkooda gurracan.

Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxay mar kale xaqiijinayaan go’aankooda ah in ay sii wadaan howlgalada qorsheysan ee lagu ciribtirayo argagixisada Al-Shabaab, si loo xaqiijiyo amniga, xasilloonida, iyo badbaadada shacabka Soomaaliyeed.

Muqdisho 13ka Janaayo, 2026 Golaha Wasiirada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah u buriyay ama u baabi’iyay dhamaan heshiisyadii ay dowladda Imaaraadka Carabta ku joogtay gudaha dalka Soomaaliya.

Heshiisyada Xukuumadda Soomaaliya ay ka laabatay ama burburisay waxaa ku jira heshiisyada Imaaraadka Carabta ay ku joogan dekaddaha Boosaaso, Berbera iyo Kismaayo oo ka kala tirsan Somaliland, Puntland iyo Jubbaland. 

Warsaxafadeed kasoo baxay shirka Golaha Wasiiradda Soomaaliya oo ahaa shir deg deg ahaa ayaa lagu xaqiijiyay in heshiisyadii amniga iyo difaaca oo ay wada galeen labada dowladood in Soomaaliya ka laabtay.

Golaha Wasiiradda Soomaaliya ayaa go’aankan ku macneeyay iney la xariirto in dowladda Imaaraadka Carabta ay ku xad gudubtay midnimada Qaranimada  Soomaaliya.

“Go’aankaan wuxuu la xiriiraa warbixinno iyo caddaymo xooggan oo ku saabsan tillaabooyin gurracan oo lagu dhibaataynayo gobonnimada, midnimada Qaranka, iyo madaxbannaanida siyaasadeed ee dalka.” ayaa lagu Warsaxafadeedka kasoo baxay shirka Golaha Wasiirrada Soomaaliya.

Waxaa sidoo kale Warsaxaafadeedka Golaha Wasiirrada lagu sheegay in go’aankan uu yahay mid loo qaatay si waafaqsan danta guud ee dowladda Federaalka Soomaaliya, waxaana Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya lagu faray iney hirgaliso go’aanadan kasoo baxay Golaha Wasiiradda Soomaaliya. 

Jammacadda Carabta 13ka Janaayo, 2026 Ururka Jaamacadda Carabta, Midowga Afrika iyo Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) ayaa si wadajir ah u cambaareeyay tallaabadii ay Israa’iil ku aqoonsatay Somaliland Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, inay tahay dowlad madax-bannaan.

Qoraal rasmi ah oo ay saddexda urur u direen Midowga Yurub, laguna taariikheeyay 12-ka Janaayo 2026, kana soo baxay magaalada Brussels, ayaa lagu sheegay in tallaabada Israa’iil ay tahay mid sharci-darro ah oo si toos ah u jebinaysa shuruucda caalamiga ah, gaar ahaan mabda’a madax-bannaanida dowladaha, midnimada dhuleed iyo xurmada xuduudaha caalamiga ah.

Warqadda ayaa lagu adkeeyay in aqoonsigaasi uu si weyn u wiiqayo midnimada iyo jiritaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya oo ah dal xubin ka ah Qaramada Midoobay, Midowga Afrika, Jaamacadda Carabta iyo OIC, isla markaana ah saaxiib muhiim u ah Midowga Yurub.

Sidoo kale, saddexda urur ayaa ka digay in go’aanka Israa’iil uu halis weyn ku yahay amniga iyo xasilloonida Geeska Afrika iyo gobolka Badda Cas, maadaama uu horseedi karo colaado cusub iyo faragelin shisheeye oo milatari, isla markaana uu noqon karo tusaale khatar ah oo lagu wiiqo nidaamka caalamiga ah.

Qoraalka ayaa intaas ku daray in tallaabadaasi loo arko mid qayb ka ah qorshe ballaaran oo xasillooni-darro ah, isla markaana lala xiriirinayo damac lagu doonayo in dhulka Soomaaliyeed loogu adeegsado qorshayaal Israa’iil ay ka leedahay barakicinta qasabka ah ee shacabka Falastiin.

Ugu dambayn, Jaamacadda Carabta, Midowga Afrika iyo OIC ayaa ugu baaqay Midowga Yurub iyo dalalka xubnaha ka ah inaysan wax xiriir ah la yeelan Somaliland, kana baxsan Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayna cadaadis diblomaasiyadeed saaraan Israa’iil si ay uga laabato aqoonsigan sharci-darrada ah.

Waqooyi Barre 13ka Janaayo, 2026 Maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya iyo shacabkiisa ayaa si rasmi ah u muujiyay taageero buuxda oo ay u hayaan go’aankii Golaha Wasiirrada Dowladda Federaalka Soomaaliya ee lagu baabi’iyay dhammaan heshiisyadii iyo is-afgaradyadii kala dhaxeeyay Dowladda Imaaraadka Carabta. 

Bayaan rasmi ah oo ka soo baxay maamulka Waqooyi Bari ayaa lagu adkeeyay in Soomaaliya ay tahay hal dal oo mideysan, madax-bannaan, isla markaana aan la kala qaybin karin, iyadoo dhammaan dhulkeeduna uu yahay hanti qaran oo aan laga goyn karin. 

Maamulka ayaa sidoo kale ku tilmaamay sheegashooyinka ay wado Somaliland ee ku saabsan gooni-isu-taag ama madax-bannaani kuwo aan sal sharciyeed lahayn, kana hor imanaya Dastuurka Soomaaliya iyo shuruucda caalamiga ah.

Bayaanka ayaa si gaar ah u tilmaamay in Dekedda Berbera ay tahay hanti qaran oo istaraatiiji ah oo ay wada leeyihiin dhammaan shacabka Soomaaliyeed, ayna sharci-darro tahay in maamul goboleed ama maamul deegaan uu kaligiis ula heshiiyo dowlado shisheeye ama uu ka taliyo arrimaheeda iyada oo aan oggolaansho ka haysan Dowladda Federaalka.

Maamulka Waqooyi Bari ayaa xusay in, sida uu qabo Dastuurka, arrimaha siyaasadda dibadda, heshiisyada caalamiga ah, difaaca, amniga qaranka, hawada, dekedaha iyo hantida istaraatiijiga ah ay si gaar ah u hoos tagaan Dowladda Federaalka, isla markaana cid kasta oo ku tumanaysa awoodahaas ay halis gelinayso midnimada iyo xasilloonida dalka.

Ugu dambayn, maamulka ayaa ku celiyay in go’aanka Golaha Wasiirradu yahay mid sharci ah oo lagama maarmaan u ah ilaalinta madaxbannaanida, midnimada iyo nidaamka dastuuriga ah ee Soomaaliya, isagoo sidoo kale ugu baaqay beesha caalamka in ay si rasmi ah ula macaamilaan Dowladda Federaalka Soomaaliya marka ay timaaddo arrimaha qaranka.

Jubbaland 13ka Janaayo, 2026 Maamulka Jubbaland ayaa si adag u diiday go’aankii ka soo baxay Golaha Wasiirrada Dowladda Federaalka Soomaaliya ee lagu baabi’inayay heshiisyadii ay Imaaraadka Carabta la galeen dowlad-goboleedyada, gaar ahaan heshiiska la xiriira dekedda Kismaayo.

War-saxaafadeed rasmi ah oo ka soo baxay Madaxtooyada Jubbaland ayaa lagu sheegay in maamulka Jubbaland uusan aqoonsanayn go’aankaas, isla markaana uu yahay mid baalmarsan dastuurka iyo awoodaha dowlad-goboleedyada.

Jubbaland waxay ku adkeysatay in Dastuurkeeda iyo kan Kumeelgaarka ah ee Soomaaliya ay si cad ugu oggolaanayaan inay iyadu maamusho heshiisyada la xiriira ganacsiga, maalgashiga iyo kaabayaasha dhaqaalaha ee ka jira deegaannadeeda.

Maamulka Jubbaland ayaa sidoo kale xusay in kaliya Jubbaland ay xaq u leedahay in ay wax ka beddesho ama buriso heshiisyada la xiriira dekedda Kismaayo iyo kaabayaasha kale ee muhiimka ah ee ku yaalla dhulkeeda, taasoo ay ku tilmaantay arrin ku saleysan sharci iyo dastuur.

“Dowladda Jubaland kaliya ayaa leh awoodda buuxda ee wax ka beddelka ama baabi’inta dhammaan heshiisyada horumarineed iyo kuwa amni, gaar ahaan kuwa ganacsiga iyo horumarinta kaabayaasha, sida uu si cad u qeexayo Dastuurka Jubbaland  iyo kan  Federaalka Soomaaliya” ayuu yiri Wasiirka Warfaafinta Jubbaland Cabdifataax Maxamed Mukhtaar.

Go’aankan ayaa imanaya xilli ay sii xoogeysanayaan khilaafaadka u dhexeeya Dowladda Federaalka iyo maamul-goboleedyada, gaar ahaan marka la eego sida loo wajahayo xiriirka lala leeyahay dalalka shisheeye iyo heshiisyada istiraatiijiga ah ee la xiriira dekedaha, amniga iyo maalgashiga.

Puntland 13ka Janaayo, 2026 Puntland ayaa ka hortimid waxay ku tilmaantay faragelin ay Dowladda Federaalka Soomaaliya ku sameyneyso arrimaha amniga gudaha ee Puntland, iyadoo mar kale xaqiijisay in wada-shaqeynta ay la leedahay Imaaraadka Carabta (UAE) ay tahay mid sharci ah oo ku saleysan dastuurka.

War-saxaafadeed rasmi ah oo ay Puntland soo saartay, ayaa lagu sheegay in Puntland ay waajib dastuuri ah u leedahay, sida ku cad Dastuurka Puntland iyo Dastuurka KMG ah ee Soomaaliya (2012), gaar ahaan Qodobka 142-aad, in ay maamusho oo ay ilaaliso amnigeeda, oo ay ku jirto ilaalinta xuduudaha iyo la-dagaallanka argagixisada sida Daacish iyo Al-Shabaab.

Warsaxaafadeedka ayaa lagu sheegay in Dowladda Federaalka aysan haysan wax saldhig sharci ah oo ay ku farageliso heshiisyada amniga ee la xiriira mashruuca horumarinta Dekedda Boosaaso ama iskaashiga amni ee u dhexeeya Puntland iyo Imaaraadka Carabta, iyadoo wada-shaqeyntaas lagu tilmaamay mid sharci ah oo lama huraan ah.

Puntland ayaa sidoo kale muujisay walaac ku saabsan waxa ay ku sheegtay ku-xadgudubyo dastuuri ah oo soo noqnoqday oo ay sameyneyso Dowladda Federaalka ee fadhigeedu yahay Muqdisho, iyadoo ka digtay in falalkaasi ay horseedi karaan xasillooni-darro siyaasadeed isla markaana wiiqi karaan midnimada qaranka. Puntland waxay ugu baaqday Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud in uu ku laabto jid dastuuri ah oo ixtiraamaya awoodaha dowlad-goboleedyada iyo hay’adahooda.

Puntland ayaa xusuusiyay go’aankii ay qaadatay sanadkii 2023 ee ahaa in ay hakiso wada-shaqeyntii ay la lahayd Dowladda Federaalka, taasoo ay sabab uga dhigtay ku tumasho joogto ah oo lagu sameynayo nidaamka federaalka iyo qaab-dhismeedka dastuurka. Inkasta oo ay mar kale xaqiijisay diyaar u ahaanshaha wadahadal.

Puntland waxay mar kale ku celisay go’aankeeda ah in ay sii wadeyso iskaashiga ay la leedahay Imaaraadka Carabta iyo shirkadda fulineysa mashruuca Dekedda Boosaaso, iyadoo sheegtay in wada-shaqeyntani ay taageereyso amniga, koboca dhaqaalaha iyo horumarka Puntland iyo guud ahaan Soomaaliya.

WARARKA MAANTA 12ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxuu yiri Madaxweynaha Puntland Mudane Saciid Deni “Macala-Weyne”? Yaa lagu beddelay Guddoomiye xigeenkii golaha Shacabka Marwo Sahra Samatar? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay?  Ha Wiqleyso!

Soomaaliya iyo Barma/Myanmar 12ka Janaayo, 2026 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa maanta si rasmi ah u billowday xiriir diblomaasiyadeed oo ay la yeelato Myanmar, taasoo lagu tilmaamay tallaabo muhiim u ah ballaarinta xiriirka caalamiga ah ee Soomaaliya ee qaaradda Aasiya.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya ayaa Myanmar u gudbisay qoraal rasmi ah oo lagu shaacinayo magacaabidda Danjire Ali Mohamed Abukar (Ali Wolf) oo loo magacaabay Safiir aan degganayn (Non-Resident Ambassador) oo Soomaaliya u fadhiya dalka Myanmar.

Danjire Ali Wolf ayaa noqday safiirkii ugu horreeyay ee Soomaaliya u magacowdo Myanmar, isla markaana ah safiirkii afaraad ee ka socda qaaradda Afrika ee dalkaas laga aqbalo.

Munaasabad rasmi ah oo maanta ka dhacday Naypyidaw ayay labada dal ku kala saxiixdeen war-murtiyeed wadajir ah oo lagu aasaasayo xiriirka diblomaasiyadeed. War-murtiyeedka waxaa kala saxiixday Danjire Ali Mohamed Abukar iyo dhiggiisa Myanmar, Danjire Aung Kyaw Moe, kuwaas oo carrabka ku adkeeyay muhiimadda uu xiriirkani u leeyahay iskaashi mustaqbalka fog ah.

Intii kulanku socday, labada dhinac ayaa ballanqaaday inay si wadajir ah u xoojin doonaan xiriirka diblomaasiyadeed, isla markaana ay furi doonaan bog cusub oo ku saleysan is-ixtiraam, wadashaqeyn iyo dan wadaag.

Danjire Ali Mohamed Abukar oo hadal kooban ka jeediyay munaasabadda ayaa yiri:

“Soomaaliya waxay diyaar u tahay inay si dhow ula shaqeyso dalka Myanmar si loo horumariyo danaha aan wadaagno, loona xoojiyo xiriirka labada shacab iyo cilaaqaadka labada dowladood.”

Kulanka ayaa kusoo dhammaaday is-afgarad leh, iyadoo Safaaradda Myanmar ay soo dhaweyn rasmi ah ugu sameysay Danjiraha Soomaaliya iyo wafdigii la socday. Soo dhaweyntaas ayay ku muujisay sida ay dowladda Myanmar ugu faraxsan tahay xiriirka cusub ee ay la yeelatay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Tallaabadan ayaa lagu tilmaamay mid xoojinaysa joogitaanka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya ee Aasiya, isla markaana fure u noqon karta iskaashi u dhexeeya Muqdisho iyo Naypyidaw.

Muqdisho 12ka Janaayo, 2026 Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Masiibooyinka Qaranka (SODMA) Maxamuud Macallim Cabdulle, ayaa Itoobiya ku eedeeyay inay sabab u tahay qalalka iyo yaraanta biyaha ku yimid labada webi ee waaweyn ee Soomaaliya, xilli dalka uu wajahayo abaar daran.

Mas’uulkan oo ka hor hadlaayay xubnaha Aqalka sare ee BFS, ayaa sheegay in Itoobiya ay dhisatay biyo-xireenno waaweyn iyo kaabayaal kale oo biyaha lagu xakameeyo, kuwaas oo suurta gelinaya in biyaha la ururiyo laguna hago sida ay rabaan. 

Sida uu tilmaamay, marka ay jirto biyo-yaraan, Itoobiya ayaa biyaha celisa, halka xilliyada roobabka ay sii dayso biyo fara badan oo sababa fatahaado ku dhufta dhulka hoos yimaada, gaar ahaan Soomaaliya.

Maxamuud Macalim wuxuu xusay in nidaamkaas xakamaynta biyaha uu Soomaaliya gelinayo laba xaaladood oo halis ah: marka ay abaar tahay, webiyadu way qalalaan, marka roobabkuna bataanna, fatahaado ba’an ayaa ku dhaca, taasoo waxyeello u geysata beeraha, guryaha iyo nolosha shacabka.

Mas’uulku wuxuu ugu baaqay Dowladda Federaalka Soomaaliya inay dejiso siyaasad qaran oo cad oo ku wajahan maaraynta biyaha webiyada, isagoo ka digay in maqnaanshaha qorshe mideysan uu sii xumeyn karo saameynta bani’aadannimo, deegaan iyo mid dhaqaale ee ka dhalata biyo la’aanta iyo fatahaadaha.

Labada webi ee Soomaaliya ayaa laf-dhabar u ah nolosha iyo wax-soosaarka beeraha dalka, waxaana qalalkooda xilliyada abaarta uu si toos ah u saameeyaa amniga cuntada iyo barakaca dadka. 

China 12ka Janaayo, 2026 Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Shiinaha, Wang Yi, ayaa mar kale xaqiijiyay in dalkiisu si buuxda u garab taagan yahay Soomaaliya ilaalinta midnimadeeda, madax-bannaanideeda iyo dhulkeeda, isagoo si cad uga hor yimid isku day kasta oo lagu doonayo in “Somaliland” ay iskaashi la yeelato Taiwan si ay u raadiso gooni-isu-taag.

Wang Yi ayaa hadalkan ku sheegay wada-hadal taleefan oo uu Axaddii la yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda Soomaaliya Cabdisalaam Dhaay, intii uu ku guda jiray booqasho uu ku marayay qaaradda Afrika. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in Shiinuhu uu ka go’an yahay siyaasad saaxiibtinimo oo ku wajahan Soomaaliya isla markaana uu sii xoojin doono iskaashiga dhinacyada dhaqaalaha, amniga iyo difaaca, inkasta oo isbeddello ka dhacayaan masraxa caalamka.

Sidoo kale, Wang Yi ayaa Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ku casuumay inuu booqasho ku tago Beijing si uu uga qeybgalo Shirka Labaad ee Shiinaha iyo Dowladaha Carabta, isagoo ku tilmaamay sannadka is-dhexgalka shacabka Shiinaha iyo Afrika fursad lagu xoojinayo iskaashiga istaraatiijiga ah ee labada dal.

Wasiirka Shiinaha ayaa sidoo kale muujiyay taageero buuxda oo ku aaddan hoggaaminta Soomaaliya ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee bisha Janaayo, isagoo xusay masuuliyadda wadajirka ah ee labada dal ka saaran ilaalinta nabadda iyo amniga caalamiga ah.

Dhankiisa, Wasiir Cabdisalaam Dhaay ayaa uga mahadceliyay Shiinaha taageerada uu siiyo Soomaaliya, gaar ahaan difaaca madax-bannaanida iyo midnimada dalka, la dagaallanka gooni-goosadka iyo argagixisada, iyo taageerada xasilloonida iyo horumarka qaranka. Waxa uu sidoo kale mar kale xaqiijiyay in Soomaaliya ay si buuxda ugu dheggan tahay mabda’a Hal-Shiinaha (One-China Policy).

Ugu dambayn, safaaradda Shiinaha ee Soomaaliya ayaa sheegtay in dib-u-dhigista booqashada Wang Yi ee Muqdisho ay ka timid isbeddel jadwal iyo wadatashi saaxiibtinimo oo dhexmaray labada wasaaradood ee arrimaha dibadda, isla markaana aanay wax xiriir ah la lahayn xaalado amni.

Puntland 12ka Janaayo, 2026 Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa sheegay in Soomaaliya ay ku jirto marxalad siyaasadeed oo aad u adag, taas oo si toos ah halis ugu ah jiritaanka dawladnimada dalka, isla markaana abuurtay kalsooni-darro baahsan oo ku aaddan nidaamka federaalka.

Madaxweyne Deni wuxuu tilmaamay in xaqiiqadu tahay in dalka uu wajahayo kala qaybsanaan sii xoogeysanaysa, taas oo uu ku sababeeyay siyaasado uu ku sifeeyay kuwo liita oo ka imaanaya Dawladda Federaalka, kuwaas oo sababay in la wiiqo nidaamkii wadajirka ahaa ee hore loogu heshiiyay.

“Midnimo lagu raadinayo aflagaaddo, hanjabaad iyo is-cay ma noqon karto midnimo dhab ah,” ayuu yiri madaxweynuhu, isagoo sheegay in dadka Soomaaliyeed ay yihiin hal ummad, meel kasta oo ay joogaanba.

Wuxuu xusay in wax ka beddelka ama burburinta dastuurkii heshiiska ku dhisnaa ay si toos ah u dhaawacayso midnimada dalka, isla markaana qof kasta oo ku tumanaya dastuurka uusan ka shaqaynayn midnimo qaran oo dhab ah. Isagoo sheegay in ay lama huraan tahay wadahadal ku dhisan is-ixtiraam, iyo in si wadajir ah loogu heshiiyo arrimaha la isku khilaafsan yahay.

Madaxweynaha Puntland ayaa ku dhawaaqay in Puntland ay ka baxday nidaamka federaalka ee hadda jira, kadib markii, sida uu sheegay, lagu xadgudbay dastuurkii ay Puntland qayb libaax leh ka ahayd.

“Dawladda hadda ka jirta Muqdisho ma aha mid ku dhaqanta sharciga iyo heshiisyadii lagu dhisay federaalka. Taas macnaheedu ma aha inaan diidanahay dadka Soomaaliyeed ama midnimada dalka, balse waxaan diidanahay nidaam ku shaqeeya kala qaybin iyo isku dir,” ayuu yiri.

Wuxuu sidoo kale caddeeyay in Puntland ay diyaar u tahay ka qaybgalka shir kasta oo sharci ah oo lagu raadinayo xal qaran, isla markaana ay halkaas si cad ugu soo bandhigi doonto aragtideeda. Hase yeeshee, haddii uusan jirin gogol wadahadal oo dhab ah, Puntland ay qaadan doonto go’aanno u gaar ah oo ku saleysan dastuur iyo sharci.

Madaxweynuhu wuxuu adkeeyay in dhammaan tallaabooyinka ay Puntland qaadeyso ay noqon doonaan kuwo sharci ah, kana madax-bannaan dareen iyo caadifad, isla markaana ujeeddadoodu tahay ilaalinta xuquuqda, karaamada iyo masiirka dadka Puntland.

Somaliland 12ka Janaayo, 2026 Somaliland ayaa si adag u cambaareysay hadallo ka soo yeedhay Wasiirka Gaashaandhiga Dowladda Federaalka Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi oo sheegay in dowlado shisheeye ay xoog militari ku muquunin doonaan Somaliland.

Warsaxaafadeed ay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Somaliland soo saartay maanta, ayaa lagu sheegay in hadalladaasi ay yihiin kuwo halis ah, masuuliyad-darro ah, isla markaana si cad ugu xadgudbaya Axdiga Qaramada Midoobay iyo mabaadi’da aasaasiga ah ee sharciga caalamiga ah.

Somaliland waxay sheegtay in aanay hoos imanayn Muqdisho, isla markaana ay si sharci ah u soo ceshatay madax-bannaanideeda sanadkii 1991, iyada oo ku salaynaysa xuduudihii gumaystuhu ka tagay ee 1960-kii. Waxa kale oo ay xustay in tan iyo markaas ay Somaliland ku tallaabsatay nabad, xasillooni, iyo nidaam dimuqraadi ah oo shaqeeya.

Xukuumadda Somaliland ayaa Dowladda Federaalka Soomaaliya si buuxda mas’uul uga dhigtay cawaaqibka ka dhalan kara hadallada hanjabaada ah, waxayna ugu baaqday beesha caalamka iyo saaxiibada caalamiga ah in ay si cad u diidaan tallaabo kasta oo noocaas ah.

Sidoo kale, Somaliland ayaa sheegtay in ay ka go’an tahay nabadda iyo xasilloonida gobolka, “balse ay mar walba ilaalinayso xaqeeda dabiiciga ah ee is-difaacidda, sida uu dhigayo sharciga caalamiga ah”.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah ugu baaqday Boqortooyada Sacuudiga iyo guud ahaan waddamada Carabta in ay tallaabo millateri ka qaadaan Madaxweynaha Somaliland, Cabdiraxmaan Cirro, si lamid ah habkii uu Sacuudi Carabiya ula macaamilay Hoggaamiyihii Koonfurta Yemen ee Caydarus Al Subaydi.

Wasiirka Gaashaandhigga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi, oo wareysi siiyay telefishinka Aljazeera, ayaa sheegay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ayna marnaba oggolaan doonin in Israa’iil ay saldhig militari ku yeelato dhulato Somaliland. Inkasta oo Somaliland ay beenisay in Israa’iil joogis millateri ku yeelanayso dhulkeeda.

WARARKA MAANTA 11ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Goorma ayuu Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh tagayaa #Laascaanood Dowladda Waqooyi Barre? Maxay tahay warqada sida qarsoodiga Raysal Wasaare Mudane Saalax ugu qoray dalal farabadan si #Somaliland loo aqoonsado? Maxay ku fashilantay Dowladda #Dan-Qaran? Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 11ka Janaayo, 2026 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay inay heeyso macluumaad muujinaya in Israa’iil ay waddo qorshe halis ah oo lagu doonayo in Falastiiniyiin si khasab ah loogu soo raro Somaliland, taasoo ay Dowladda ku tilmaamtay xadgudub ka dhan ah sharciga caalamiga ah iyo midnimada qaranka Soomaaliyeed.

Wasiirka Gaashaandhiga Soomaaliya, Axmed Macallin Fiqi oo wareysi siiyay Aljazeera Mubasher ayaa sheegay in hay’adaha amniga iyo diblomaasiyadda Soomaaliya ay heleen xog muujinaysa in Israa’iil ay xiriir la samaynayso hoggaamiyeyaasha Somaliland, si ay u fuliso qorshahan. 

Wuxuu adkeeyay in Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, uusan wax awood sharci ah u lahayn inuu aqoonsi siiyo ama heshiis ula galo maamul ka tirsan dhulka Soomaaliya.

“Arrintani waa weerar toos ah oo ka dhan ah madaxbannaanida iyo midnimada Soomaaliya,” ayuu yiri Fiqi.

Wasiirku wuxuu kaloo shaaca ka qaaday in Israa’iil ay danaynayso in ay saldhig ciidan ka dhisato waqooyiga Soomaaliya, sababo la xiriira muhiimadda istaraatiijiyadeed ee goobta oo ku dhow marin-biyoodka Bab al-Mandab, Badda Cas iyo Badda Carabta.

Sida uu sheegay, qorshahan wuxuu qeyb ka yahay istaraatiijiyad ballaaran oo lagu doonayo in lagu wiiqo xasilloonida Geeska Afrika.

Dowladda Soomaaliya ayaa caddeysay inay adeegsan doonto dhammaan dariiqyada diblomaasiyadeed iyo sharciyeed si ay uga hortagto tallaabo kasta oo wax u dhimaysa midnimada dalka. 

Wasiir Fiqi wuxuu tilmaamay in Midowga Afrika iyo saaxiibbada caalamiga ah ay fahamsan yihiin khatarta ay arrintani ku leedahay nabadda gobolka.

Ugu dambeyntii, wasiirka ayaa uga mahadceliyay dalal badan oo Carbeed iyo kuwo gobolka ah, sida Sacuudiga, Qadar, Masar iyo Turkiga, iyo sidoo kale Jaamacadda Carabta iyo Golaha Iskaashiga Khaliijka, taageeradooda ku aaddan midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya.

Muqdisho 11ka Janaayo, 2026 Mudanayaasha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka  Soomaaliya ayaa kulan ku yeeshay xarunta Golaha Shacabka, isagoo ahaa kalfadhigii 7-aad, kulankiisana 28-aad, waxaana shir guddoominayey Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe).

Kulanka ayaa bilowgiisa waxaa la Akhriyay liiska xildhibaanada ka maqan fadhiga, iyadoo Habdhowraha Golaha Shacabka, Xildhibaan Maxamed Cabdullaahi Xasan (Nuux), uu ka warbixiyey xildhibaannada fasaxa rasmiga ah haysta iyo kuwa fasax la’aanta uga maqan kulanka.

Intaas ka dib, Guddoomiyaha Golaha Shacabka ayaa shahaado sharaf guddoonsiiyey Xildhibaan Maxamed Haaruun Cabdullaahi oo ku muteystay soo xaadiritaanka kulamada golaha iyo shaqada guddigiisa, iyo sidoo kale Xildhibaan Yuusuf Xeyle Jimcaale oo ku muteystay waxqabadkiisa arrimaha bulshada.

Dhinaca kale, mudanayaasha Golaha Shacabka ayaa akhrinta labaad marsiiyey Hindise Sharciyeedka Amniga Saybarka Soomaaliya oo ay diyaarisay Wasaaradda Isgaarsiinta iyo Teknoolojiyada. Xildhibaan Maxamed Ibraahim Mucalimow oo ka tirsan Guddiga Warfaafinta, Wacyigelinta, Dhaqanka, Dalxiiska, Boostada iyo Isgaarsiinta ayaa Golaha u faahfaahiyey warbixinta akhrinta labaad, iyadoo xildhibaanadu ka doodeen qodobada hindise sharciyeedka iyo muhiimadda uu dalka u leeyahay.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka, Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe), oo soo xiray kulanka, ayaa faray guddiga ku shaqada leh Hindise Sharciyeedka Amniga Saybarka Soomaaliya inuu ku daro dooda iyo aragtiyada xildhibaanada, islamarkaana akhrintiisa sedaxaad dib ugu soo celiyo Golaha si loo sii wado dhammaystirka sharciyeynta hindisahan muhiimka ah.

Hiiraan 11ka Janaayo, 2026 Wararka ka imaanaya gobolka Hiiraan ayaa sheegaya in maleeshiyaadka Al-shabaab ay dib uga baxeen deegaano hoostaga degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan.

Maleeshiyaadka Al-shabaab ayaa lasoo wariyay iney faarujiyeen deegaanada kala ah Teedaan iyo Bukure oo ku yaala inta u dhaxeysa magaalooyinka Maxaas iyo Baledweyne.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in ka bixistq kooxda ee deegaanadaan ay timid kadib markii ay ku dhawaadeen ciidamada dowladda iyo kuwa dadka deegaanka ee loo yaqaano Macawiisleeyda.

Xubnaha Al-Shabaab ee isaga baxay labada deegaan ee Bukure iyo Teedaan ayaa la soo wariyay iney gaareen degmada Maxaas ee gobolka Hiiraan oo kooxdu si buuxdo ula wareegtay dabayaaqadii sanadkii lasoo dhaafay ee 2025.

Sarkaal u hadlay ciidanka milatariga Soomaaliya ayaa xaqiijiyay in kooxda Al-shabaab ay inta badan isaga baxeen tuulooyinka, isagoona sababta ku sheegay inay dareemeen kooxdu cabsi ku aadan abaabulka ay wadaan ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka ee dib loogu xureynaayo deegaanada gobolka.

Muqdisho 11ka Janaayo, 2026 Madaxweynaha Dowladda Federalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa la filayaa inuu toddobaadkan safarkii ugu horreeyay ku tago magaalada Laascaanood, ee caasimadda maamulka Waqooyi Bari sida ay inoo sheegeen ilo ka tirsan madaxtooyada Waqooyi Bari Soomaaliya.

Booqashadan ayaa imaanaysa toddobaadyo kaddib markii Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland, waxaana loo arkaa tallaabo ay dowladda federaalku ku doonayso inay ku xoojiso saameynteeda siyaasadeed ee gobollada waqooyi.

Wararka la helayo waxay tilmaamayaan in safarka madaxweynuhu uu la xiriiro ka qeybgalka munaasabadda caleemo-saarka madaxweynaha Dowlad-goboleedka Waqooyi Bari, Cabdulqaadir Axmed Aw-Cali, oo xilka loo doortay 30-kii Agoosto 2025.

Ilo xog-ogaal ah ayaa sheegaya in Madaxweyne Xasan Sheekh uu khudbad u jeedin doono baarlamaanka dowlad-goboleedka, taasoo loo fasiray fariin ku wajahan Somaliland oo sheegata gobollada Sool iyo Sanaag inay ka tirsan yihiin dhulkeeda.

Haddii madaxweyne Xasan Sheikh safar ku tago magaalada Laascaanood waxay noqonaysaa markii ugu horraysay oo madaxweyne Soomaaliyeed uu halkaas tago tan iyo madaxweyne Cabdirashiid Cali Sharmaaarke, oo halkaas lagu dilay booqashadiisii ugu horraysay ee uu ku tagay sannadkii 1969.

Laascaanood ayaa ka baxday gacanta Somaliland sanadkii 2023, kaddib dagaalo socday muddo 8 bilood ah oo uu dhiig badan ku daatay. Sanadkii hore, deegaanada Sool, Sanaag iyo Cayn ayaa yeeshay Dowlad Goboleed rasmi ah oo ay Dowladda Soomaaliya aqoonsan tahay. 

WARARKA MAANTA 9ka Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa fashilay Dowladda #Soomaaliya  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dasruuriga ah  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho  Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu fulinyo baarintaano lagu soo qabanaayo dadkii dilay Marxuumad Ikraam Taxaliil? Yaa dhacay raashinkii #WFP ee Muqdisho yaalay?

 Ha Wiqleyso!

Muqdisho 9ka Janaayo 2026 Hadd99 𝗮𝘆 𝗸𝘂 𝗱𝗵𝗮𝗮𝗳𝘁𝗮𝘆– La-soco qaybtii ugu dambeysay ee barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮 si aad u dhageysatid  Faatuma Axmed Gaashaan, oo u dhaqdhaqaaqda nabadda kana soo jeedda Dawlad Goboleedka Puntland ee Soomaaliya, Xasan Maxamuud Maxamed, Agaasimaha Guud ee Hay’adda Independence House iyo qaar ka mid ah dadka Soomaaliyeed oo wadaagaya yididiilooyinkooda ku aaddan nabadda iyo fursado cusub ee sanadka horteenna ah.

Dalalka Carabta 9ka Janaayo 2026 Wasiiro ka tirsan dalalka Carabta iyo Islaamka, oo ay wehliso Ururka Iskaashiga Islaamka, ayaa si wadajir ah u soo saaray bayaan ay ku cambaareynayaan booqashadii Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil ee ku tagay Hargeysa iyaga oo ku tilmaamay mid sharci-darro ah islamarkaana si weyn u jebisay madax-bannaanida Soomaaliya.

Bayaanka waxaa ku saxiixan wasiiro ka tirsan dalalka: Masar, Aljeeriya, Bangaladesh, Jasiiradaha Comoros, Jabuuti, Gambia, Indonesia, Iiraan, Urdun, Kuwait, Liibiya, Maldives, Nigeria, Cumaan, Pakistan, Falastiin, Qatar, Sacuudiga, Soomaaliya, Suudaan, Turkiga, Yemen, iyo sidoo kale Ururka Iskaashiga Islaamka.

Wasiiradaan ayaa bayaanka ku caddeeyay in booqashadan Israa’iil ay si cad u xad-gudubtay madax-bannaanida Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ilaalinta midnimada iyo nabadgelyada dhulkeeda, sidoo kalena ay carqaladeynayso shuruucda caalamiga iyo Qaanuunka Qaramada Midoobay. 

Waxay sidoo kale dib u cusbooneysiiyeen diidmada ay ka qabaan aqoonsiga ama taageeridda ajandayaasha gooni u goosadka ah ee khatarta ku ah xasilloonida gobolka.

Bayaanku wuxuu tilmaamay in dhiirrigelinta dhaqamada gooni u goosadka ah ay tahay arrin aan la aqbali karin, maadaama ay khatar ku tahay kordhinta xiisadaha gobolka oo horey u jilicsanaa, isla markaana waxaa la xusay in ixtiraamka sharciga caalamiga iyo ka-hortagga faragelinta arrimaha gudaha ee dalalka madax-bannaan ay yihiin tiirarka muhiimka u ah sugidda amniga iyo xasilloonida gobolka iyo guud ahaan caalamka.

Sidoo kale, wasiirada ayaa bogaadiyay sida ay Dowladda Federaalka Soomaaliya ugu dadaalayso wada-shaqeyn nabadeed iyo mida diblomaasiyadaa dhiseysa, iyagoo ku adkeeyay in tallaabooyinka diblomaasiyadeed iyo sharciyeed ee Soomaaliya qaadayso ay yihiin kuwo lagu ilaalinayo madax-bannaanideeda, midnimadeeda, nabadgelyadeeda, iyo xasilloonida guud, si waafaqsan sharciga caalamiga.

Ugu Dambeyn wasiiradaan ayaa ugu baaqay Israa’iil inay si buuxda u ixtiraamto madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya, ilaalinta dhulkeeda, kana laabato go’aankeeda ku saabsan aqoonsiga “Somaliland”.

Muqdisho 9ka Janaayo 2026 Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, oo caawa jeediyay khudbad uu kula hadlayay shacabka Soomaaliyeed, ayaa si adag u cambaareeyay tallaabooyinka ay qaadday Somaliland, kuwaas oo uu ku tilmaamay kuwo khatar ku ah midnimada iyo madaxbannaanida dalka, isagoo sheegay in Somaliland ay marar badan ka leexatay fursado wadahadal oo lagu gaari lahaa xal siyaasadeed.

Madaxweynaha ayaa tilmaamay in maamuladii kala dambeeyay ee Somaliland ay ka gaabiyeen ka faa’iidaysiga wadahadallo horseedi karay lahaa midnimo iyo is-afgarad qaran, islamarkaana ay qaadeen waddooyin sii kala fogeeyay dadka Soomaaliyeed. Wuxuu xusay in dowladda federaalku marar badan ku celcelisay in arrimaha la xiriira khilaafka siyaasadeed ay yihiin kuwo u dhexeya shacabka Soomaaliyeed iyo dowladdooda, laguna xallin karo oo keliya wadahadal.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale si gaar ah uga hadlay heshiiskii is-afgarad (MOU) ee Somaliland ay la gashay Ethiopia, isagoo ku tilmaamay mid lama filaan ah, xilli ay socdeen wadahadallo kale, taasoo uu sheegay inay sii fogeysay rajadii xal siyaasadeed. Wuxuu ku eedeeyay maamulka Hargeysa inuu aad ugu nugul yahay faragelin shisheeye, gaar ahaan isku day kasta oo la xiriira raadinta aqoonsi dibadeed.

Dhinaca kale, madaxweynuhu wuxuu si kulul u diiday wax kasta oo ka hor imaanaya midnimada dhuleed ee Soomaaliya, isagoo caddeeyay in Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya tahay dal madax-bannaan oo aan lagu kala goyn karin warqad ama saxiix dal shisheeye. Wuxuu sheegay in isku dayada aqoonsi raadinta aysan dan u ahayn shacabka ku nool waqooyiga dalka, balse ay adeegayaan dano shisheeye oo halis ku ah amniga gobolka Geeska Afrika, Badda Cas iyo Bariga Dhexe.

Madaxweyne Xasan Sheikh ayaa u diray farriin gaar ah shacabka Soomaaliyeed ee ku nool waqooyiga dalka, isagoo xusay in aqoonsi dhab ah uu ka imaan karo oo keliya shacabka iyo dowladda Soomaaliyeed ee ay wadaagaan diin, dhaqan iyo dalnimo. Wuxuu ku booriyay hoggaanka Hargeysa inay dib u milicsadaan waayo-aragnimada caalamiga ah ee muujinaysa in kala go’ lagu gaaro oo keliya heshiis siyaasadeed oo ay labada dhinac ku qanacsan yihiin. Isagoo soo hadal qaaday tusaalooyin caalami ah sida Koonfur Suudaan, Eritrea, East Timor, Taiwan iyo Catalonia, madaxweynuhu wuxuu sheegay in aqoonsi caalami ah uusan suurtagal noqon karin haddii aan la helin heshiis siyaasadeed oo ay wada oggol yihiin dhinacyada ay khusayso.

Xasan Sheekh ayaa mar kale adkeeyay in dowladda federaalku diyaar u tahay tanaasul iyo wadahadal dhab ah si loo helo midnimo qaran, isagoo sheegay in wax kasta oo suuragal ah loo hurayo midnimo iyo dowladnimo wadajir ah.

Wuxuu ugu dambayn mahad celiyay shacabka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan sida ay uga dhiidhiyeen tallaabooyinka uu ku tilmaamay kuwo khatar ku ah dalka, wuxuuna sidoo kale mahadcelin u jeediyay beesha caalamka iyo ururrada caalamiga ah ee taageeray midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.

Muqdisho 9ka Janaayo 2026 Wasiirka Arrimaha Dibadda ee dalka Shiinaha Wang Yi iyo wafdi uu hoggaaminaayo ayaa lagu wada in saacadaha soo socda ee maanta soo gaaraan wajahan Magaalada Muqdisho.

Diyaar garowga soo dhaweyn balaaran oo loogu jiro imaanshaha wafdigaan ayaa si weyn looga dareemaya gudaha magaalada Muqdisho ee Caasimadda dalka.

Amniga magaalada Muqdisho ayaa saakay si weyn loo adkeeyay waxaana xiran qaar ka mid ah wadooyinka muhiimka ah oo lasoo dhoobay ciidamo aad u badan oo sugaya amniga Caasimadda.

Wafdigan heerka sare ah ayaa la filaya marka uu Magaalada Muqdisho soo gaaro iney la kulmaan madaxda sare ee dowladda Federaalka oo ay kawada hadli doonaan arrimo la xariira Xoojinta Xiriirka ka dhaxeeya labada dal iyo ka dhiidhinta xadgudubka dhuleed iyo arrimo kale.

Warar lagu kalsoonan karo ayaa sidoo kale sheegaya in Wasiirka Arrimaha Dibadda Shiinaha, Wang Yi uu saxiixi doono heshiisyo cusub oo ay la galayso Xukuumadda Beijing dhiggeeda Muqdisho, islamarkaana sidoo kale labada dhinac ay dardargelin doonaan heshiisyo hore.

Shiinaha waxuu ka mid yahay dalalka safka hore kasoo galay wadamada kahor yimid in la farageliyo Midnimada iyo wadajirka dhuleed ee dowladda Soomaaliya, dalkaan kursiga joogtada ah ka haysta Golaha amaanka ayaa soo jeediyay in arrimaha Soomaalida aan la faragelin.

Lasoco wixii kusoo kordha warkaan.

Muqdisho 9ka Janaayo 2026 Warsaxafadeed kasoo Wasaaradda Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa faahfaahin dheeraad looga bixiyay howlgal ay si wadajir ah uga fuliyeen gobolka Jubbada dhexe ciidanka Xoogga Dalka iyo kuwa Maraykanka.

Warka kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa lagu sheegay in howlgalka lagu beegsaday Warshad kooxda Al-shabaab u diyaarin jirtay qaraxyada, islamarkaana lagu dilay 18 xubnood oo ka mid ahaa dagaalamayaasha kooxda.

Howlgalkan oo si gaar ah uga dhacay degmada Saakow ee gobolka Jubbada Dhexe ayaa la tilmaamay in xubnaha lagu dilay ay ku jireen Injineerro Al-shabaab u diyaarin jiray qaraxyada, walow aanan la shaacin magacyadooda.

“Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya saaxiibada caalamka gaar ahaan Ciidamada Maraykanka, ayaa fuliyay howlgal qorshaysan, kaas oo ka dhacay degmada Saakow ee gobolka Jubbada Dhexe, Duqaynta ayaa lagu dilay 18 dhagarqabe oo ka tirsanaa maleeshiyaadka Khawaarijta, kuwaas oo ay ku jireen injineerro ku lug lahaa farsamaynta qaraxyada iyo dhibaateynta ummadda Soomaaliyeed” ayaa lagu yiri Warsaxaafadeedka Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya.

Gobolka Jubbada Dhexe oo intiisa badan si buuxda ay u maamusho kooxda Al-shabaab ayaa maalmihii lasoo dhaafay waxaa si aad ah dowladdu u kordhisay weerarada ay ka fulineyso magaalooyinka gobolkaas, waxaana u dambeeyay weerarkii dhawaan laga fuliyay degmada Jilib ee lagu dilay hoggaamiyahii kooxda u qaabilsana dhanka qaraxyada.

WARARKA MAANTA 8da Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa xaday raashinka? Maxuu kashifay dembiile Baxsad Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” inuu Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” ku fashilmay hogganka dalka?  Maxay kashiftay Guddoomiye hore Marwo Xaliimo Yareey? Yaase Raysal Wasaare ka ah #Soomaaliya maanta Mudane Xamsa “Dhaweeye”? Maxay kashifeen culimada Maamulka #Somaliland? Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 8da Janaayo 2026 Wasiiro Dowlaha Wasaaradda Amniga Gudaha Ahna Kusimah Wasiirka Wasaradda Mudane Xildhibaan Mohamed Ali Haga, oo uu wehliyo Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Amniga Gudaha, Mudane Yusuf Cali, ayaa maanta ku qaabilay xarunta Wasaaradda Amniga Gudaha wafdi sare oo ka socday dalka aan walaalaha nahay ee Jamhuuriyadda Turkiga.

Wafdigan ayaa waxaa hoggaaminayay Taliyaha Ciidamada Özel Hareket ee Turkiga, Mudane Ünsal Hayal, waxaana sidoo kale ka mid ahaa saraakiil kale oo sar-sare iyo diblomaasiyiin ka socday Safaaradda Turkiga ee Soomaaliya.

Kulankan ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iyo dardargelinta iskaashiga amni ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Turkiga, gaar ahaan dhinacyada la dagaallanka argagixisada, tayeynta ciidanka ammaanka, tababarro casri ah, is-weydaarsi khibradeed iyo taageeridda hay’adaha amniga ee dalka.

Wasiiro Dowlaha Wasaaradda Amniga Gudaha, Mudane Mohamed Haga, ayaa wafdiga Turkiga uga mahadceliyay booqashada ay ku yimaadeen dalka, isaga oo tilmaamay doorka muuqda ee Turkigu ka qaato dib-u-dhiska hay’adaha amniga Soomaaliya. Waxa uu carrabka ku adkeeyay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ka go’an tahay xoojinta xiriirka istiraatiijiyadeed ee kala dhexeeya Turkiga, gaar ahaan dhinaca amniga iyo xasilinta dalka.

Dhankiisa, Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Amniga, Mudane Yusuf Cali, ayaa wafdiga la wadaagay horumarka ay Wasaaraddu ka gaartay dib-u-habeynta hay’adaha amniga, caqabadaha jira iyo baahida loo qabo iskaashi caalami ah si loo xaqiijiyo amni waara.

Sidoo kale, Taliyaha Özel Hareket ee Turkiga, Mudane Ünsal Hayal, ayaa muujiyay sida ay Dowladda Turkiga uga go’an tahay sii wadidda taageerada ay siiso Soomaaliya, isaga oo adkeeyay in Turkigu diyaar u yahay inuu kordhiyo tababarada, qalabka iyo la-talinta ay siiyaan ciidanka amniga Soomaaliyeed.

Ugu dambeyn, kulanka ayaa kusoo dhammaaday is-afgarad iyo ballanqaad ah in la sii xoojiyo wada shaqeynta labada dal, lana joogteeyo kulamada heer farsamo iyo heer siyaasadeed si loo xaqiijiyo amniga, xasilloonida iyo horumarka Soomaaliya.

— Dhammaad —

Yemen 8da Janaayo 2026 Afhayeenka rasmiga ah ee Ciidamada Isbahaysiga Carabta ee taageera dowladda Yemen, Sarreeye Guuto Turki Al-Maaliki, ayaa shaaca ka qaaday faahfaahin cusub oo ku saabsan baxsashada guddoomiyaha Golaha KMG ah ee Koonfurta Yemen, C/ruus Al-Zubaidi, kaddib bayaan ay hore u soo saartay hoggaanka Isbahaysigu.

Sida uu sheegay afhayeenku, xog sirdoon oo la helay ayaa muujinaysa in C/ruus Al-Zubaidi uu habeenkii si qarsoodi ah uga baxay magaalada Cadan, isaga iyo shaqsiyaad kale, iyagoo badda kaga baxay dekedda Cadan kuna sii jeeday Dekedda Berbera ee ku taalla Somaliland.

Al-Maaliki ayaa sheegay in kooxda baxsatay ay demiyeen nidaamka aqoonsiga maraakiibta (AIS), isla markaana ay gaareen Dekedda Berbera duhurnimadii shalay, Halkaas ayuu C/ruus Al-Zubaidi kula xiriiray sarkaal lagu naanayso “Abu Saciid”, oo markii dambe la ogaaday inuu yahay Sarreeye Guuto Cawad Saciid Musleh Al-Ahbabi, taliyaha hawlgallada wadajirka ah ee Imaaraadka Carabta.

Afhayeenku wuxuu intaa ku daray in diyaarad ay sugaysay kooxda, taas oo ka duushay Berbera iyadoo aan la shaacin halka ay u socoto, kadib markii ay raaceen iyagoo ay kormeerayaan saraakiil Imaaraad ah. 

Diyaaradda ayaa la sheegay inay ku degtay Garoonka Diyaaradaha Muqdisho duhurnimadii shalay, halkaas oo ay ku sugnaatay ku dhawaad hal saac, ka dibna ay u duushay dhanka Khaliijka Carabta iyada oo sii martay Badda Carbeed.

Waxaa sidoo kale la sheegay in nidaamka aqoonsiga diyaaradda la demiyay markii ay dul mareysay Gacanka Cumaan, isla markaana dib loo shiday toban daqiiqo ka hor inta aysan ku degin Garoonka Milatariga ee Al-Reef ee Abu Dhabi fiidnimadii shalay.

Markii dib loo eegay diiwaanka doonida badda ee qaaday kooxda baxsatay, ayaa la ogaaday inay ku diiwaangashan tahay calanka dalka Saint Kitts and Nevis, taas oo ah isla calanka ay sidday markabka “Green Land” ee horay loogu eedeeyay inuu hub iyo gaadiid dagaal u soo qaaday dekedda Mukalla, isagoo ka yimid dekedda Fujairah, sida ku xusan bayaan Isbahaysigu soo saaray 30-kii Diseembar 2025.

Ugu dambayn, afhayeenka Ciidamada Isbahaysiga ayaa sheegay in ay weli socdaan baaritaanno ku saabsan halka ay ku dambeyeen qaar ka mid ah shaqsiyaadkii ugu dambeeyay ee la kulmay C/ruus Al-Zubaidi ka hor baxsashadiisa, kuwaas oo ay ka mid yihiin Axmed Xaamid Lalas, guddoomiyihii hore ee Cadan, iyo Maxsin Al-Wali, taliyaha ciidamada amniga ee Cadan, kuwaas oo la sheegay in xiriirkoodi la waayay.

Muqdisho 8da Janaayo 2026 Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa caawa shir-guddoomiyey kulanka Guddoomiyeyaasha Degmooyinka Gobolka Banaadir, kaas oo diiradda lagu saaray dardargelinta adeegyada dadweynaha, xoojinta nabadgelyada, bilicda caasimadda, iyo horumarinta kaabayaasha muhiimka u ah bulshada ku nool Muqdisho.

Kulankan oo ahaa kii ugu horreeyey ee Duqa Muqdisho uu la qaato Guddoomiyeyaasha Degmooyinka tan iyo doorashadii Golaha Deegaanka ee qabsoontay 25-kii Diseembar 2025, ayaa Guddoomiyeyaasha Degmooyinka lagu faray ilaalinta danaha shacabka, adkeynta amniga, kor-u-qaadidda nadaafadda iyo bilicda magaalada, iyo in si dhow loola shaqeeyo bulshada, si loo dareensiiyo lahaanshaha dowladnimada.

Sidoo kale, Guddoomiyeyaasha Degmooyinka ayaa soo bandhigay warbixinno ku saabsan xaaladda degmooyinkooda, caqabadaha jira, iyo fursadaha looga gudbi karo, iyagoo muujiyey diyaar-garowgooda ku aaddan joogteynta wada-shaqeynta iyo xoojinta iskaashiga ka dhex jira.

Ugu dambeyn, kulanka ayaa lagu adkeeyey muhiimadda iskaashi joogto ah, isla-xisaabtan, iyo hirgelinta qorshayaal wax-ku-ool ah oo lagu horumarinayo nolosha shacabka ku dhaqan Caasimadda Muqdisho.

WARARKA MAANTA 6da Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa dilay Kornayl Ikraam Taxaliil ma Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” mise kee? Yaase diiday inuu Maxkammad keeno dadkii dilay Kornayl Ikraam Taxaliil? Yaa ku xiga Madaxweynaha #Venezuela oo la soo afduubi rabaa?  Maxay kashiftay Guddoomiye hore Marwo Xaliimo Yareey? Yaase Raysal Wasaare ka ah #Soomaaliya maanta Mudane Xamsa “Dhaweeye”? Maxay kashifeen culimada Maamulka #Somaliland? Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 6da Janaayo 2026 Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa Isniintii ansixiyay heshiis cusub oo iskaashi dhinaca amniga ah oo ay Soomaaliya la gashay dalka Uganda, tallaabadan oo muujinaysa xoojinta xiriirka laba geesoodka ah ee lagu doonayo la-dagaallanka argagixisada iyo adkaynta xasilloonida gobolka.

Go’aankan ayaa lagu gaaray kulan degdeg ah oo Golaha Wasiirrada yeeshay, kaas oo uu guddoomiyay Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud kaa oo diiradda lagu saaray xaaladda amniga dalka, horumarka hawlgallada milatari ee socda, iyo arrimo siyaasadeed iyo dhaqaale oo muhiim u ah mustaqbalka dalka.

Madaxweynaha ayaa kulanka ka jeediyay khudbad uu ku adkeeyay muhiimadda midnimada qaranka iyo iskaashiga caalamiga ah ee lagu ilaalinayo madaxbannaanida iyo amniga fog ee Soomaaliya. 

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa xusay in wada-shaqeynta dalalka deriska iyo saaxiibada gobolka ay tahay laf-dhabarta guulaha ay gaareen ciidammada amniga Soomaaliya, xilli ay sii xoojinayaan hawlgallada ka dhanka ah kooxaha argagexisada ah.

Wasiirradu waxay bogaadiyeen horumarka la gaaray, iyagoo mar kale adkeeyay go’aanka dowladda ee ah in la sii wado cadaadiska lagu hayo kooxaha argagixisada, isla markaana la xoojiyo hay’adaha dowliga ah.

Kulanka ayaa sidoo kale lagu ansixiyay heshiisyo caalami ah, hindise-sharciyeedyo iyo siyaasado qaran oo kala duwan, kuwaas oo qeyb ka ah ajendaha dib-u-habeynta ballaaran ee dowladda

Shabeelaha Hoose 6da Janaayo 2026 Maamulka gobolka Shabeellaha Hoose ayaa ugu baaqay shacabka ka barakacay deegaanka Jilib Marka inay dib ugu laabtaan guryahooda, kaddib hawlgallo amni oo ay ciidammada dowladda dib ugula wareegeen gacan-ku-heynta deegaankaas istiraatiijiga ah.

Ciidammada Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), ayaa dhowaan dib ula wareegay Jilib Marka, oo ah marin muhiim ah oo isku xira gobollada Banaadir iyo Shabeellaha Hoose, gaar ahaan waddada xeebta.

Kaddib la wareegidda deegaanka, ciidammada amniga ayaa bilaabay hawlgallo daba-gal ah oo ka socda tuulooyinka ku xeeran Jilib Marka, si looga hortago in Al-Shabaab ay dib isu abaabulaan. 

Saraakiil ciidan ayaa sheegay in ciidamadu ay wadaan baaritaanno iyo roondooyin joogto ah, si loo adkeeyo guulaha la gaaray loona xaqiijiyo xasillooni waarta.

Mas’uuliyiinta maamulka Koonfur Galbeed ee gobolka Shabeellaha Hoose ayaa xaqiijiyay in “deegaanka uu hadda ku jiro gacanta iyo ilaalinta ciidammo wadajir ah,” iyagoo ugu baaqay shacabka ku barakacay dagaalladii hore inay si nabad ah ugu soo laabtaan deegaannadooda. 

Waxay sidoo kale carrabka ku adkeeyeen in dib u soo celinta nolosha caadiga ah iyo furista waddooyinka isku socodka ay yihiin mudnaanta koowaad ee maamulka.

Wasiirka Amniga ee Koonfur Galbeed, Xasan Cabdulqaadir, ayaa sheegay in maamulkiisu, isaga oo la shaqeynaya Dowladda Federaalka, uu xoojiyay olole amni oo uu ku tilmaamay “mid aamusnaan leh balse joogto ah,” kaas oo maalmahan ka socday qeybo kala duwan oo ka mid ah Shabeellaha Hoose. 

Wuxuu intaa ku daray in deegaano badan laga sifeeyay Al-Shabaab, taas oo sare u qaadday amniga guud iyo isku xirnaanta gobollada.

Wasiirka ayaa ammaanay dadaalka ciidammada wadajirka ah, isagoo mar kale xaqiijiyay ballanqaadka dowladda ee ah sugidda amniga deegaannada la xoreeyay, fududeynta soo laabashada dadka barakacay, iyo ka hortagga in kooxaha argagixisada ay mar kale ku soo laabtaan goobaha laga saaray.

Muqdisho 6da Janaayo 2026 

WAR-SAXAAFADEED

Ciidamada Xoogga Dalka Soomaaliyeed ayaa howlgal qorshaysan ka fuliyay deegaanka Ceel Cilaan, oo qiyaastii 30 km dhanka bari kaga beegan degmada Baardheere ee gobolka Gedo.

Howlgalkan ayaa lagu beegsaday dhagarqabayaal ka tirsan khawaarijta argagixisada Al-Shabaab, kuwaas oo dhibaato joogto ah ku hayay shacabka deegaanka. Intii uu howlgalka socday, waxaa lagu dilay shan (5) dhagarqabe, halka sidoo kale gebi ahaanba la burburiyay fariisimihii ay halkaas ku lahaayeen.

Howlgalkan ayaa qayb ka ah dadaallada joogtada ah ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay ku xaqiijinayaan amniga, kuna ciribtirayaan khatarta argagixisada, si loo badbaadiyo nolosha iyo hantida shacabka.

Wasaaradda Gaashaandhigga iyo Taliska Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed waxay mar kale xaqiijinayaan in howlgallada ka dhanka ah kooxaha argagixisada ay sii socon doonaan ilaa laga xaqiijiyo nabad iyo xasillooni waarta guud ahaan dalka.

Muqdisho 6da Janaayo 2026 Dhawaan magaalada Kismaayo, Kooxda Xuquuqda Aadanaha ee Hay’adda UNTMIS oo kaashanaysa Booliska Jubbaland iyo Ururka Qareennada Jubbaland, ayaa tababar siisay 30 sarkaal oo ka tirsan Xafiisyada arrimaha haweenka ee Jubbaland, kaasoo oo diiradda lagu saaray ka hortagga iyo ka jawaabista tacaddiyada galmada ee la xiriira colaadaha (CRSV).

Tababarkan oo isu keenay hay’adaha ka shaqeeya ilaalinta haweenka iyo saraakiisha Xafiisyada Jinsiga, waxa uu ujeedkiisu ahaa xoojinta wada-shaqeynta iyo isuduwidda xaruumaha daryeela dhibanayaasha iyo in bulshada iyo booliiska si gaar ah uga warqabaan goobaha halista ah ee la aqoonsaday.

Muqdisho 6da Janaayo 2026 Golaha Wasiirrada Xukuumadda Federaalka Soomaaliya ayaa kulan aan caadi ahayn ka yeeshay xaaladda amniga dalka, duulaankii Israel ee qaranimada Soomaaliya, iyo doorashooyinkii dhowaan ka dhacay Muqdisho.

Kulanka oo uu shir-guddoomiyey Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa waxaa looga dhageystay warbixin faahfaahsan oo uu Madaxweynaha ka bixiyay xaaladda guud ee dalka.

Madaxweyne Xasan Sheikh ayaa golaha wasiirrada ku booriyay in ay si midnimo, wadajir iyo wadatashi ah ku wajahaan xaaladda dalka, isla markaana u adeegaan shacabka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha ayaa si gaar ah uga hadlay duulaankii lagu soo qaaday qaranimada Soomaaliya, isagoo sheegay in tallaabooyinka diblumaasiyadeed ee dowladda ay guulo muuqda ka gaartay.

Intii uu socday kulanka, golaha wasiirrada ayaa ansixiyay heshiisyo Soomaaliya la gashay dalal saaxiib ah, kuwaas oo diiradda saaraya iskaashiga amniga iyo gaadiidka badda, kuwaas oo ay dowladdu sheegtay in lagu xoojinayo xiriirka caalamiga ah iyo awooddeeda istiraatiijiyadeed.

Golaha ayaa sidoo kale meel mariyay hindise-sharci iyo siyaasado cusub oo quseeya dhinacyo kala duwan, sida caddeymaha, ilaalinta xogta dadweynaha, dhismaha machadka badaha, iyo taageerada dadka naafada ah, kuwaas oo la sheegay in ay qeyb ka yihiin dadaalka dowladda ee dhinacyada amniga, adeegga bulshada iyo horumarinta hay’adaha.

Wasiirka Batroolka iyo Macdanta, Daahir Shire Maxamed, ayaa golaha ka warbixiyay qorshayaasha soo saarista shidaalka ee dalka, halka Hey’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka (SODMA) ay golaha ka siiyay xog ku saabsan xaaladda abaaraha, taas oo iftiiminaysa caqabadaha horyaalla iyo sida dowladda ay uga jawaabeyso xaaladaha degdegga ah.

Kulankaan ayaa kusoo beegmay maalmo kaddib markii ay qaar kamid ah golaha wasiiradu ay baraha bulshada isku dhaafsadeen hadalo xanaf leh, arrintaas oo la sheegay inay ka xumaadeen madaxda sare ee Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Maraykanka 6da Janaayo 2026 Madaxweynaha dalka Maraykanka Donald Trump ayaa sheegay in musuq-maasuq ballaaran oo lagu eedeeyay dad Soomaali ah oo ku nool gobolka Minnesota uu aad uga weynaan karo inta ay baarayaashu hadda heleen.

Madaxweyne Trump wuxuu sheegay in warbixinaha la hayo ay muujinayaan $19 bilyan oo la dhacay, balse lacagta dhabta ah ay gaari karto ilaa $50 bilyan, maaddaama inta la ogaado ay ka yar tahay waxa dhab ahaan dhacay.

Trump wuxuu hadalladan u sheegay wariyeyaasha isagoo saarnaa diyaarad Air Force One, xilli uu ku soo laabanayay Washington, D.C., kaddib fasaxyadii Kirismaska iyo Sannadka Cusub ee uu ku qaatay Mar-a-Lago.

Wuxuu yiri marka la yiraahdo $19 bilyan, badanaa taasi waxay ka dhigan tahay in tirada dhabta ah ay ka sii weyn tahay, isla markaana uu ku tilmaamay tirooyin aad u waaweyn oo aan caadi ahayn.

Madaxweynaha ayaa sheegay in dadka ku lugta leh musuq-maasuqa ay si toos ah uga xadeen canshuur-bixiyeyaasha Mareykanka, isla markaana ay tahay in tallaabo adag laga qaado. Wuxuu ku baaqay in dhammaan dadka falalkaas ku lugta leh laga masaafuriyo dalka Mareykanka.

Trump wuxuu sidoo kale si gaar ah u weeraray xildhibaanadda Dimuqraadiga ah ee Minnesota, Ilhan Omar, isagoo ku eedeeyay inay qayb ka tahay musuq-maasuqaas, kana mid tahay dadka hoggaaminaya. Hadalkiisa ayuu ku sheegay inay tahay qof musuq sameeya.

Ugu dambeyn, Trump wuxuu caddeeyay in dowladda Mareykanka aysan mar dambe bixin doonin lacagahaas, isagoo sheegay in “waqtigii lacagta si fudud loo qaadan jiray uu dhammaaday. Wuxuu intaas ku daray in dowladda aysan lacag siin doonin dadkan, isla markaana aysan sii bixin doonin lacago loo diro gobollo ay ka mid yihiin California iyo Illinois.

WARARKA MAANTA 5ta Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Yaa ku xiga Madaxweynaha #Venezuela oo la soo afduubi rabaa?  Maxay kashiftay Guddoomiye hore Marwo Xaliimo Yareey? Yaase Raysal Wasaare ka ah #Soomaaliya maanta Mudane Xamsa “Dhaweeye”? Maxay kashifeen culimada Maamulka #Somaliland? Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 5ta Janaayo 2026 𝐖𝐀𝐑𝐒𝐀𝐗𝐀𝐀𝐅𝐀𝐃𝐄𝐄𝐃: 𝑫𝒐𝒐𝒓𝒂𝒔𝒉𝒂𝒅𝒂 𝑮𝒐𝒍𝒂𝒉𝒂 𝑫𝒆𝒆𝒈𝒂𝒂𝒏𝒌𝒂 𝒆𝒆 𝑮𝒐𝒃𝒐𝒍𝒌𝒂 𝑩𝒂𝒏𝒂𝒂𝒅𝒊𝒓

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-Heshiisiinta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya waxay shacabka Gobolka Banaadir ku bogaadinaysaa qabsoomidda Doorashadii taariikhiga ahayd ee Golaha Deegaanka Gobolka Banaadir, oo si guul leh u dhacday 25-kii Diseembar 2025. Wasaaraddu waxay hambalyo u diraysaa dhammaan xubnaha ku guuleystay Doorashada Golaha Deegaanka.

Doorashadan ayaa astaan u ah horumarka dimuqraadiyadeed ee dalka iyo dadaallada joogtada ah ee lagu xoojinayo dowladnimada, hannaanka federaalka, iyo maamul wanaagga. Waxay muujisay bisayl siyaasadeed, wacyi bulsho, iyo ka-qaybgal ballaaran oo ay muujiyeen shacabka Gobolka Banaadir.

Doorashada waxaa si xor iyo xalaal ah ugu tartamay ururro siyaasadeed oo diiwaangashan, iyadoo ay si weyn uga muuqatay kaqaybgal dadweyne iyo kalsooni buuxda oo lagu qabo hannaanka dimuqraadiyadeed. Tirada codbixiyeyaasha ka qayb qaatay doorashada waxay caddeyn u tahay rabitaanka shacabka ee ku aaddan in ay si toos ah uga qayb qaataan hoggaaminta iyo go’aanqaadashada heer deegaan.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-Heshiisiinta waxay si gaar ah u bogaadinaysaa Guddiga Madaxa-Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha, oo ku guuleystay in ay si hufan, daahfuran, isla markaana xirfad leh u maamulaan Doorashada Golaha Deegaanka Gobolka Banaadir.

Sidoo kale, Wasaaraddu waxay ammaan iyo mahadnaq u jeedinaysaa hay’adaha ammaanka Qaranka, kuwaas oo si xilkasnimo, feejignaan, iyo karti leh u sugay amniga doorashada, taasoo horseedday in geeddi-socodka doorashadu u qabsoomo si nabad ah, hufan, isla markaana guul ku dhammaada.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-Heshiisiinta waxay sidoo kale uga mahadcelinaysaa saaxiibada caalamiga ah ee taageeray hannaanka doorashooyinka, isla markaana taageeray natiijada iyo in si dimoqoraadi ah dadka Gobolka Banaadir loo celiyey awoodooda.

Ugu dambayn, Wasaaraddu waxay adkaynaysaa in Golaha Deegaanka Gobolka Banaadir ee la doortay uu door muhiim ah ka qaadan doono horumarinta adeegyada bulshada, xoojinta isla-xisaabtanka, kor u qaadista maamul wanaagga, iyo hirgelinta mashaariic horumarineed oo si toos ah u taabanaya nolosha iyo danta shacabka Gobolka Banaadir.

DHAMMAAD

Muqdisho 5ta Janaayo 2026 Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa soo dhoweysay baaqa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Yemen, Dr. Rashad Maxamed Al-Caymi, ee ku aaddan qabashada shir wada-hadal oo looga hadlayo arrinta Koonfurta Yemen, iyadoo tallaabadan ku tilmaantay mid muujinaysa ka go’naansho dhab ah oo ku wajahan doorbididda wada-hadalka si loo ilaaliyo midnimada, madaxbannaanida iyo xasilloonida dalka Yemen.

Bayaan ay soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa lagu bogaadiyay doorka muhiimka ah ee Boqortooyada Sacuudiga ka qaadaneyso taageeridda dadaallada wada-hadalka qaran ee Yemen, gaar ahaan martigelinta shirweyne ballaaran oo ka dhacaya magaalada Riyaad, taas oo ku timid codsi uga yimid hoggaanka sharciga ah ee Yemen, isla markaana abuureysa jawi siyaasadeed oo nabadeed oo u oggolaanaya dhammaan dhinacyada inay si xor ah u muujiyaan aragtidooda.

Sidoo kale, Dowladda Soomaaliya ayaa muujisay qaddarin ay u hayso dadaallada heer gobol iyo heer caalami ee lagu taageerayo shacabka Yemen si ay uga gudbaan caqabadaha jira, iyadoo adkaysay muhiimadda ay leedahay ka-qaybgal dhab ah oo ka yimaada dhammaan dhinacyada, kuna saleysan mas’uuliyad qaran oo mudnaanta koowaad siinaysa danaha guud.

Ugu dambayn, Soomaaliya waxay mar kale xaqiijisay taageeradeeda dhammaan hindisayaasha daacadda ah ee lagu doonayo in lagu gaaro nabad waarta iyada oo loo marayo wada-hadal iyo is-afgarad, si loo xaqiijiyo rabitaanka shacabka Yemen loona ilaaliyo midnimada dhulka iyo madax-bannaanida dalkaas.

Muqdisho 5ta Janaayo 2026 Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Masar, Dr. Badr Abdelatty, iyo dhiggiisa Turkiga Hakan Fidan oo xiriir telefon dhex maray ayaa si weyn diiradda u saaray arrimaha Soomaaliya, gaar ahaan mowqifka ay labada dal ka qaateen aqoonsiga Israel ay ku sheegtay in ay siisay Somaliland, arrin ay ku tilmaameen mid si cad u jebinaysa sharciga caalamiga ah iyo Axdiga Qaramada Midoobay.

Labada wasiir ayaa si wadajir ah u adkeeyay in Soomaaliya ay tahay dal leh midnimo, madax-bannaani iyo wadajir dhuleed oo aan gorgortan geli karin, iyagoo caddeeyay in tallaabo kasta oo hal dhinac ah oo lagu carqaladeynayo midnimada dalka ay khatar ku tahay xasilloonida Geeska Afrika iyo amniga guud ee gobolka.

Wadahadallada ayaa sidoo kale lagu xusay in mowqifkan diidmada ah uusan ku ekaan Masar iyo Turkiga oo keliya, balse ay wadaagaan Ururka Iskaashiga Islaamka iyo dhammaan dalalka ku yaalla gobolka, kuwaas oo horay u muujiyay in aysan aqbali karin isbeddello siyaasadeed oo lagu sameeyo khariidadda Soomaaliya si ka baxsan rabitaanka shacabka Soomaaliyeed iyo xeerarka caalamiga ah.

Intii uu socday xiriirka, wasiirradu waxay hoosta ka xariiqeen muhiimadda ay leedahay in la dhowro doorka dowladda federaalka ah ee Soomaaliya, isla markaana la taageero dadaallada lagu xoojinayo amniga, nabadda iyo dhismaha hay’adaha qaranka, si looga hortago firaaq kasta oo siyaasadeed oo ay ka faa’iideysan karaan kooxaha xagjirka ah iyo quwadaha shisheeye.

Ka sokow arrimaha Soomaaliya, Masar iyo Turkiga ayaa ka wada hadlay xaaladda bani’aadannimo ee ka jirta Marinka Gaza, iyagoo ku baaqay in si buuxda loo adkeeyo xabbad-joojinta, la dardar-geliyo marxaladda labaad ee heshiisyada nabadeed, lana hubiyo in gargaar bani’aadannimo oo degdeg ah uu gaaro shacabka Falastiiniyiinta.

Sidoo kale, labada dhinac ayaa is dhaafsaday aragtiyo ku saabsan xaaladda Yemen, iyagoo adkeeyay muhiimadda ay leedahay dejinta xiisadda, dhiirrigelinta wadahadalka siyaasadeed iyo ka fogaanshaha tallaabooyin hal dhinac ah oo sii hurin kara colaadda dalkaas.

Dhanka xiriirka laba geesoodka ah, wasiirradu waxay dib u eegis ku sameeyeen diyaargarowga shirka labaad ee Golaha Iskaashiga Istaraatiijiga ee Heerka Sare ee Masar iyo Turkiga, kaas oo la filayo inuu qabsoomo rubuca hore ee sanadka 2026, islamarkaana ay guddoomin doonaan Madaxweyne Cabdifataax Al-Sisi iyo Madaxweyne Recep Tayyip Erdoğan.

Ugu dambeyn, Masar iyo Turkiga ayaa isku raacay in ay sii xoojiyaan wada-tashiga iyo isku-duwidda mowqifyadooda, si loo ilaaliyo xasilloonida gobolka loona xaqiijiyo in Soomaaliya ay sii ahaato dal mideysan oo ka madax-bannaan faragelin shisheeye.

Turkey 5ta Janaayo 2026 Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa wada-hadal dhanka taleefanka ah la yeeshay Dhaxal-sugaha Boqortooyada Sacuudiga, Amiir Maxamed Bin Salmaan, kulan si gaar ah diiradda loogu saaray xaaladda Soomaaliya iyo horumarrada amniga iyo siyaasadda ee Geeska Afrika.

Bayaan ka soo baxay madaxtooyada Turkiga ayaa lagu sheegay in Madaxweyne Erdogan uu muujiyay in Ankara ay si dhow ula socoto xaaladda Soomaaliya, isaga oo carrabka ku adkeeyay in ilaalinta midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ay tahay arrin muhiim u ah xasilloonida gobolka.

Erdogan ayaa sidoo kale xusay in Turkigu uu sii wadi doono taageerada uu siiyo Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga, dib-u-dhiska hay’adaha dowladda iyo dadaallada lagu xaqiijinayo xasillooni siyaasadeed oo waarta.

Dhankiisa, Dhaxal-sugaha Sacuudiga Maxamed Bin Salmaan ayaa muujiyay mowqifka Boqortooyada Sacuudiga ee ku aaddan taageerada buuxda ee midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, isagoo tilmaamay in xasilloonida Soomaaliya ay saameyn togan ku leedahay guud ahaan gobolka.

Wadahadalkan ayaa imanaya xilli Turkiga iyo Sacuudigu si wadajir ah u cambaareeyeen tallaabada Israa’iil ee ay ku aqoonsatay Somaliland, iyaga oo mar kale adkeeyay in Soomaaliya tahay hal dal oo mid ah, isla markaana aan la aqbali karin tallaabo kasta oo dhaawacaysa midnimadeeda.

Ilo-wareedyo Turkiga ah ayaa sidoo kale sheegay in Madaxweyne Erdogan uu qorsheynayo wada-hadal kale oo uu la yeesho Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump, kaas oo la filayo in arrimaha Soomaaliya iyo Geeska Afrika ay ka mid noqdaan qodobada laga wada hadli doono.

Warbixintan ayaa muujinaysa in arrinta Soomaaliya ay weli tahay ajende muhiim ah oo ka dhex muuqda wada-hadallada diblomaasiyadeed ee quwadaha gobolka, iyadoo la adkeynayo baahida loo qabo ilaalinta midnimada iyo xasilloonida dalka.

Muqdisho 5ta Janaayo 2026 Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa xalay kulan gaar ah kula yeeshay magaalada Muqdisho Madaxweynihii hore ee dalka, ahna hoggaamiyaha Xisbiga Himilo Qaran, Shariif Sheekh Axmed.

Kulankan oo aan horey loo sii shaacin ajandihiisa ayaa yimid xilli ay jireen kala fogaansho siyaasadeed iyo is-aragtiyo kala duwan oo u dhexeeyay labada hoggaamiye, taas oo keentay in kulankaasi uu yeesho dareen siyaasadeed oo gaar ah.

War kasoo baxay Xisbiga Himilo Qaran ayaa lagu sheegaya in kulanka lagu falanqeeyay xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan arrimaha siyaasadda, amniga iyo marxaladda uu dalku marayo, iyadoo diiradda la saaray baahida loo qabo wada-tashi qaran iyo in la yareeyo khilaafaadka siyaasadeed ee jira.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kulanka ku muujiyay muhiimadda ay leedahay in la xoojiyo xiriirka iyo wada-shaqeynta hoggaamiyeyaasha siyaasadda, si loo helo midnimo qaran iyo xal waara oo looga gudbo caqabadaha horyaalla dalka.

“Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa kulanka ku muujiyay rabitaankiisa ku aadan qabashada shir wadatashi qaran oo ay daneeyayaasha siyaasadda ee mucaaradku horay ugu baaqeen, isaga oo ka dalbaday Madaxweyne hore Shariif Sheekh Axmed inuu door muuqda ka qaato sidii shirkaasi u noqon lahaa mid guul ku dhammaada oo lagu gaaro heshiis qaran.” ayaa lagu yiri Bayaanka kasoo baxay Xisbiga Himilo Qaran.

Dhankiisa, Shariif Sheekh Axmed, ayaa adkeeyay in uu diyaar u yahay ka qayb-qaadashada dadaal kasta oo horseedi kara in ay Soomaali isku timaado, laguna xalliyo khilaafaadka siyaasadeed ee jira, isaga oo tilmaamay muhiimada ay leedahay midnimo, isku-tanaasul iyo wada-hadal dhab ah.

Kulankan ayaa loo arkaa mid fariin siyaasadeed u diraya guud ahaan saaxadda siyaasadda Soomaaliya, islamarkaana muujinaya in ay jirto baahi loo qabo isu-soo-dhowaansho iyo wada-hadal si loo wajaho marxaladaha adag ee dalka horyaalla.

WARARKA MAANTA 4ta Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay kashiftay Guddoomiye hore Marwo Xaliimo Yareey? Yaase Raysal Wasaare ka ah #Soomaaliya maanta Mudane Xamsa “Dhaweeye”? Maxay kashifeen culimada Maamulka #Somaliland? Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 4ta Janaayo 2026 Wasaaradda Gaashaandhigga Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa faahfaahin ka bixisay hawlgal culus oo xalay ay Ciidamada Xoogga Dalka ka fuliyeen degmada Jilib ee gobolka Jubada Dhexe.

War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in Ciidamada Kumaandooska Danab ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay xalay fuliyeen hawlgal gaar ah oo si qorsheysan loo beegsaday maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta.

Hawlgalkaas ayaa lagu dilay 15 dhagarqabe, halka 8 kale gacanta lagu dhigay. Hawlgalka oo dhacay xilli habeen ah ayaa muujinaya kororka awoodda hawlgaleed ee Ciidamada Xoogga Dalka, gaar ahaan adeegsiga gaadiidka cirka, taas oo suuragelisay in la ballaariyo hawlgallada laguna gaaro cadowga goob kasta iyo waqti kasta.

Maraykanka 4ta Janaayo 2026 Maduro oo la soo afduubay lagana dajiyey New York

48 Saac gudahood ayaa Mareykanku waxa uu afgambiyey dawlad xor ah, madaxweynaheediina asaga oo isticmaalaya sharuucda u khaaska ah dalka Mareykanka wuxuu ku soo oogay danbi aan jirin oo haddana lid ku ah shuruucda caalamka. Sannadkan 2026 waxaa la saadaalinayaa in addunku uu galay marxalad aan marnaba la saadaalin karin iyo “Ninkii xoog leh baa wax xukumaya.”

Isbaddalka daran ee maanta ku yimid dunida saameyn intee le’eg baa saadaalineysaa in uu Soomaaliya ku yeelan doono?

Nala qaybso fiiradaada iyo falceliskaagaba.

Muqdisho 4ta Janaayo 2026 Wasaaradda Gaashaandhigga Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa faahfaahin ka bixisay hawlgal culus oo xalay ay Ciidamada Xoogga Dalka ka fuliyeen degmada Jilib ee gobolka Jubada Dhexe.

War-saxaafadeedka ayaa lagu sheegay in Ciidamada Kumaandooska Danab ee Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed ay xalay fuliyeen hawlgal gaar ah oo si qorsheysan loo beegsaday maleeshiyaad ka tirsan Khawaarijta.

Hawlgalkaas ayaa lagu dilay 15 dhagarqabe, halka 8 kale gacanta lagu dhigay. Hawlgalka oo dhacay xilli habeen ah ayaa muujinaya kororka awoodda hawlgaleed ee Ciidamada Xoogga Dalka, gaar ahaan adeegsiga gaadiidka cirka, taas oo suuragelisay in la ballaariyo hawlgallada laguna gaaro cadowga goob kasta iyo waqti kasta.

Muqdisho 4ta Janaayo 2026 Qaar ka mid ah Wasiirada iyo Xildhibaanada dowladda Federaalka Soomaaliya ee kasoo jeeda deegaanada gobolada Waqooyi ee Soomaaliya ayaa si adag uga horyimid talaabada Israa’iil ay Somaliland ugu aqoonsatay dal ka madax banaan Soomaaliya.

Xubnahan isugu jira Wasiiradda iyo Xildhibaanada labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya ayaa si gaar ah uga jeeda gobolada Sool, Sanaag iyo Awdal, waxayna si cad u muujiyeen iney diidan yihiin in Soomaaliya la kala qeybiyo.

“Waxaan cadeyneyna inaan dowladda Soomaaliya ku garab taaganahay ilaalinta midnimada iyo madax bannaanida dhuleed ee Soomaaliya, waxaan Cambaareyneyna maamulka kali taliska ah ee Israa’iil ee ku dhawaaqay inuu Somaliland u aqoonsaday dal ka madax banaan Soomaaliya, waxan sidoo kale cambaareynayaa talaaba kasta oo isku day ah in Somaliland looga jaro Soomaaliya” ayaa lagu yiri War murtiyeed ay soo saareen Wasiiradda iyo Xildhibaanadan kasoo jeeda gobolada gobolada Waqooyi.

Wasiirrada iyo Xildhibaanada kasoo jeeda Sool, Sanaag iyo Awdal ayaa si buuxda u taageeray go’aannada dowladda Federaalka Soomaaliya ay ka qaadatay aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, iyagoo adkeeyay in dowladda ay tahay hay’adda kaliya ee sharci u leh arrimaha siyaasadda arrimaha dibadda ee dalka.

Masuuliyiintan ayaa sidoo kale cadeeyay ineysan quseynin dadka ku nool gobolada Sool, Sanaag, iyo Awdal go’aano dhawaan kasoo baxay Xildhibaano iyo wasiiro ka tirsan Baarlamaanka oo kasoo jeeda gobolada Hargeysa iyo Togdheer, kuwaas oo aan si rasmi ah u cadeeyn go’aankooda ku aadan xadgudubka Israa’iil ay kula kacday Qaranimada Soomaaliya. 

Waxaa sidoo kale xubnahan ay ku baaqeen in shacabka Soomaaliyeed u midoobaan ka hortaga talaabo kasta oo lagu kala jarayo midnimada iyo madaxbanaanida dhuleed ee Soomaaliya. 

Ugu dambeyn masuuliyiintan ayaa uga mahadceliyay beesha caalamka iyo Ururrada Caalamiga ah ee ixtiraamay wadajirka midnimada iyo madax banaanida dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Muqdisho 4ta Janaayo 2026 Ugu yaraan 12 qof oo shacab ah ayaa la xaqiijiyay inay ku geeriyoodeen, halka tiro kale oo ka badan 8 qofna ay ku dhaawacmeen qarax miino oo saaka ka dhacay deegaanka Kud-kudaaleey oo hoostaga degmada Masagawaay ee gobolka Galgaduud.

Qaraxa ayaa haleelay gaari noociisu yahay Laylo-calaawi oo ay saarnaayeen ku dhowaad 20 qof oo safar ahaa, kuwaas oo ka yimid gobollada dhexe kuna sii jeeday magaalada Muqdisho.

Wararka ayaa sheegaya in miinada ay qarxiyeen dagaalameyaasha Al-Shabaab, kadib markii dadka saarnaa gaariga ay diideen bixinta lacago baad ah oo lagu amray.

Goob-joogayaal ayaa sheegay in khasaaraha uu ahaa mid aad u daran, iyadoo xubno ka mid ah dadkii saarnaa gaariga ay si xun u burbureen, lana garan waayay rag iyo dumar midka ay yihiin. 

Sidoo kale, hooyo iyo carruurteeda ayaa ka mid ah dadka ku dhintay qaraxa, iyadoo mid ka mid ah carruurtaasi uu ahaa ilmo yar oo bilo jir ah.

Wararka la helayo ayaa sidoo kale tilmaamaya in Al-Shabaab ay dadka safarka ah ku amreen inay bixiyaan 6 doollar qofkiiba, halka gawaaridana laga rabo 35 doollar, gaar ahaan dadka ka safraya gobollada dhexe una socda Muqdisho ee sii maraya Shabeellada Dhexe.

Kooxda ayaa intaas ku dartay inay dadka ku khasbayaan inay maraan oo keliya deegaannada ay iyagu maamulaan marka ay u socdaan Muqdisho, iyagoo ku hanjabay in tallaabo adag laga qaadi doono cid kasta oo amarradaas diidda.

Muqdisho 4ta Janaayo 2026 Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ayaa soo dhoweysay baaqa Madaxweynaha Jamhuuriyadda Yemen, Dr. Rashad Maxamed Al-Caymi, ee ku aaddan qabashada shir wada-hadal oo looga hadlayo arrinta Koonfurta Yemen, iyadoo tallaabadan ku tilmaantay mid muujinaysa ka go’naansho dhab ah oo ku wajahan doorbididda wada-hadalka si loo ilaaliyo midnimada, madaxbannaanida iyo xasilloonida dalka Yemen.

Bayaan ay soo saartay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya ayaa lagu bogaadiyay doorka muhiimka ah ee Boqortooyada Sacuudiga ka qaadaneyso taageeridda dadaallada wada-hadalka qaran ee Yemen, gaar ahaan martigelinta shirweyne ballaaran oo ka dhacaya magaalada Riyaad, taas oo ku timid codsi uga yimid hoggaanka sharciga ah ee Yemen, isla markaana abuureysa jawi siyaasadeed oo nabadeed oo u oggolaanaya dhammaan dhinacyada inay si xor ah u muujiyaan aragtidooda.

Sidoo kale, Dowladda Soomaaliya ayaa muujisay qaddarin ay u hayso dadaallada heer gobol iyo heer caalami ee lagu taageerayo shacabka Yemen si ay uga gudbaan caqabadaha jira, iyadoo adkaysay muhiimadda ay leedahay ka-qaybgal dhab ah oo ka yimaada dhammaan dhinacyada, kuna saleysan mas’uuliyad qaran oo mudnaanta koowaad siinaysa danaha guud.

Ugu dambayn, Soomaaliya waxay mar kale xaqiijisay taageeradeeda dhammaan hindisayaasha daacadda ah ee lagu doonayo in lagu gaaro nabad waarta iyada oo loo marayo wada-hadal iyo is-afgarad, si loo xaqiijiyo rabitaanka shacabka Yemen loona ilaaliyo midnimada dhulka iyo madax-bannaanida dalkaas.

New York 4ta Janaayo 2026 Wakiilka Joogtada ah ee Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay, Abuukar Daahir Cismaan, ayaa si adag uga horyimid aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland, isagoo ku tilmaamay tallaabo si ula kac ah loo qorsheeyay oo lagu doonayo in indhaha caalamka looga jeediyo xiisadda weli ka taagan Falastiin.

Isagoo hadal ka jeediyay munaasabad la xiriirtay qabashada guddoomiyaha Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee Soomaaliya, Danjire Abuukar Baalle ayaa sheegay in tallaabada Israa’iil ay tahay isku day ula kac ah oo lagu mashquulinayo beesha caalamka, si aan diiradda loo saarin waxa ka socda dhulka Falastiin ee ay Israa’iil haysato.

“Waxaan aaminsanahay in tani ay ahayd isku day lagu doonayo in laga jeediyo dareenka waxa ay sameynayaan ciidammada gumeysiga ee ku sugan dhulka la haysto ee Falastiin,” ayuu yiri Danjire Abuukar Baalle. “Fikradda ah in la aqoonsado qayb ka mid ah Soomaaliya waxay ahayd qorshe si xeel dheer loo dejiyay oo ay wadeen ciidammada gumeysiga Israa’iil si ay dunida uga mashquuliyaan arrinta Falastiin.”

Danjiruhu wuxuu sidoo kale uga mahadceliyay xubnaha Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee muujiyay taageerada ay u hayaan mowqifka Soomaaliya, isagoo carrabka ku adkeeyay in Soomaaliya ay si buuxda uga go’an tahay ka shaqeynta iyo difaacidda qaddiyadda Falastiin.

Soomaaliya waxay intaas ku dartay in aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland uu qeyb ka yahay istiraatiijiyad siyaasadeed oo ballaaran, taasoo lagu wiiqayo dadaallada nabadda iyo xasilloonida ee gobolka iyo guud ahaan caalamka.

WARARKA MAANTA 3da Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: Maxay kashifeen culimada Maamulka #Somaliland? Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 3da Janaayo 2026 

Muqdisho 3da Janaayo 2026 Ciidamada gaarka ah ee Danab ee Xoogga Dalka Soomaaliyeed, oo kaashanaya saaxiibada caalamiga ah, ayaa xalay fuliyay hawlgal gaar ah oo si heer sare ah loo qorsheeyay, kaasi oo ka dhacay deegaanka Buula Fuleey ee gobolka Baay, oo ka mid ah xarumaha ugu waaweyn uguna muhiimsan Khawaarijta.

Ciidamada ayaa beegsaday xarumo ay deggenaayeen horjoogayaal ka tirsan Khawaarijta, waxaana intii uu hawlgalku socday lagu dilay in ka badan 20 xubnood oo isugu jiray horjoogayaal iyo maleeshiyaad halkaas ku sugnaa.

Sidoo kale, ciidamada ayaa burburiyay idaacad ku hadasha afka Khawaarijta oo ku taallay deegaankaas.

Hawlgalkan oo kusoo dhammaaday si guul ah, ayaa faahfaahin dheeraad ah laga sii wadaagi doonaa dadweynaha, Insha’Allaah.

Hawlgalkan ayaa imaanaya iyadoo laba maalmood ka hor gobolka Jubbada Dhexe lagu beegsaday qaar ka mid ah horjoogayaashii ugu sarreeyay kooxda, isla markaana shalay lagu jabiyay Khawaarijta duullaan ay kusoo qaadeen deegaanka Wargaadhi ee gobolka Shabeellaha Dhexe.

Muqdisho 3da Janaayo 2026 Dhowaan, magaalada Kismaayo, kooxda Xuquuqul Insaanka iyo Ilaalinta Xuquuqda Aadanaha ee UNTMIS, oo kaashanaysa Wasaaradda Warfaafinta Jubaland, ayaa taageertay aqoon-is-weydaarsi wadatashi ah oo socday muddo saddex maalmood ah. Aqoon-is-weydaarsigan waxaa ka qaybgalay 30 ka mid ah daneeyayaasha warbaahinta, oo ay ku jireen Ururka Warbaahinta Jubaland iyo xubno kale oo ka tirsan hay’adaha warbaahinta, si dib-u-eegis loogu sameeyo qabyo-qoraalka sharciga warbaahinta Jubaland.

Ujeeddada aqoon-is-weydaarsigu waxay ahayd horumarinta jawi warbaahineed oo ku salaysan ilaalinta xuquuqda iyo awoodsiinta warbaahinta Jubaland. Intii uu socday, waxaa si qoto-dheer loo falanqeeyay sharciga qabyada ah, iyadoo diiradda la saaray hababka lagu xoojin karo si loo hubiyo in uu waafaqsan yahay qaab-dhismeedka sharciga qaranka iyo heerarka caalamiga ah ee xuquuqul insaanka.

OIC 3da Janaayo 2026  Guddiga Fulinta ee Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) ayaa kulan degdeg ah ku yeeshay xaruntiisa magaalada Jeddah, si looga hadlo xaaladda Soomaaliya, kaddib markii Israa’iil ku dhawaaqday inay aqoonsatay Somaliland.

Hadallo uu ku metelayay Ku-xigeenka Xoghayaha Guud ee Arrimaha Siyaasadda, Yousef Al Dubaie, Xoghayaha Guud ee OIC, Hissein Brahim Taha, ayaa adkeeyay in midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ay yihiin mabda’ adag oo aasaasi ah, isla markaana aan marnaba la gorgortami karin ama laga tanaasuli karin, sida ay werisay News.Az.

Waxa uu sheegay in kulanku ku soo beegmay xilli xasaasi ah, iyadoo Soomaaliya wajahaysa caqabado adag oo saameyn ku leh amnigeeda, xasilloonideeda iyo madax-bannaanideeda, taas oo muujinaysa mas’uuliyad wadareed oo ah in la kordhiyo dadaallada, la mideeyo safafka, isla markaana si wadajir ah loo taageero dowladda federaalka Soomaaliya.

Ururka Iskaashiga Islaamka ayaa mar kale xaqiijiyay taageeradiisa buuxda ee aan leexleexadka lahayn ee Soomaaliya, isagoo carrabka ku adkeeyay xaqa aan laga qaadi karin ee ay dalka u leedahay ilaalinta midnimadiisa qaran, madax-bannaanidiisa iyo wadajirka dhuleed.

Sidoo kale, ururku wuxuu si cad u diiday isku day kasta oo lagu doonayo in lagu soo rogo xaqiiqo siyaasadeed oo cusub, taas oo wiiqi karta xasilloonida gobolka isla markaana khatar gelin karta amniga Geeska Afrika.

Midowga Qaramada 3da Janaayo 2026  Safiirka Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay, Abuukar Daahir Cismaan, ayaa shir jaraa’id ku qabtay xarunta Qaramada Midoobay, kaddib markii Soomaaliya si rasmi ah ula wareegtay hoggaaminta Golaha Ammaanka ee Q.M. bishaan Janaayo 2026.

Safiirku waxa uu shirka ku faahfaahiyay barnaamijka shaqo ee Golaha Ammaanka inta lagu jiro bishan, mudnaanta ay siinayso madaxtinimada Soomaaliya, iyo habraacyada ay ku doonayso inay u maamusho ajandayaasha culus ee horyaalla golaha.

Ugu horrayn, Safiir Abuukar Baale ayaa sheegay in hoggaaminta Golaha Ammaanka ay Soomaaliya u tahay guul taariikhi ah, maadaama ay tahay markii ugu horreysay muddo ka badan 50 sano oo dalka dib ugu soo laabto door hoggaamineed oo heer caalami ah, tan iyo xubinimadeedii Golaha Ammaanka dabayaaqadii 1970-meeyadii. 

Wuxuu carrabka ku adkeeyay in tani ay muujinayso sida ay Soomaaliya uga go’an tahay adkaynta iskaashiga caalamiga ah, ilaalinta sharciga caalamiga ah, dhowrista Axdiga Qaramada Midoobay, badbaadinta rayidka, iyo xallinta colaadaha si nabadeed.

Safiirka ayaa tilmaamay in inta lagu jiro bishan, Golaha Ammaanka uu diiradda saari doono xaaladaha ka taagan Bariga Dhexe, gaar ahaan dhinacyada siyaasadeed iyo bini’aadantinimo, iyo sidoo kale arrimaha Yemen, Suuriya, Lubnaan iyo Haiti. Waxa kale oo goluhu dhageysan doonaa warbixin ka timaadda Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah (ICC) oo ku saabsan xaaladda Suudaan, halka sidoo kale laga doodi doono howlaha qaar ka mid ah hawlgallada nabad-ilaalinta Q.M., sida hawlgalka Qubrus (UNFICYP), iyo shaqada Xafiiska Qaramada Midoobay ee Diblomaasiyadda Ka-hortagga ee Bartamaha Aasiya.

Sidoo kale, Safiirka ayaa shaaciyay in la qaban doono dood heer sare ah oo ku saabsan xoojinta ku-dhaqanka sharciga iyo doorkiisa ilaalinta nabadda iyo ammaanka caalamiga ah, taas oo ku beegan sannad-guuradii 80-aad ee ansixinta Axdiga Qaramada Midoobay, Waxa uu xusay in tani ay fursad u tahay beesha caalamka inay dib u eegto ballanqaadyadii hore iyo caqabadaha weli taagan.

Intaa waxaa dheer, waxaa la qorsheeyay fadhi heer sare ah oo uu guddoomin doono Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, kaas oo diiradda lagu saari doono xaaladaha Bariga Dhexe, gaar ahaan dhulalka Falastiin ee la haysto, Yemen, Suuriya iyo Lubnaan, iyadoo la doonayo in la helo dood ballaaran oo heer madaxweyne ah.

Safiirka Soomaaliya ayaa si adag uga jawaabay su’aallo la xiriiray sheegashada Israa’iil ee aqoonsiga Somaliland, Wuxuu caddeeyay in midnimada, madaxbannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya ay yihiin arrin aan marnaba laga tanaasuli karin.

Safiirku waxa uu sheegay in xadgudubyadii dhacay xilligii taliskii militariga ay ka dhaceen meelo kala duwan oo dalka ah, isla markaana ay mas’uul ka ahaayeen dhinacyo kala duwan, taas oo aanu sharciga caalamiga ah u aqoonsan karin xasuuq si gaar ah loogu bartilmaameedsaday hal qolo ama deegaan. 

Wuxuu xusay in dowladihii is-beddelay ee Soomaaliya ay dadaal u galeen bogsiinta dhaawacyadii hore, iyada oo loo marayo dib-u-heshiisiin qaran iyo wada-hadal siyaasadeed.

Ugu dambayn, Safiir Abuukar Daahir Cismaan ayaa ku tilmaamay ku dhawaaqista Israa’iil mid looga gol leeyahay in lagu weeciyo indhaha caalamka xaaladda halista ah ee ka jirta dhulka Falastiin, isagoo xusay in Golaha Ammaanka uu si cad u taageeray midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya. 

Wuxuu adkeeyay in Soomaaliya ay tahay hal dal, hal shacab, hal diin iyo hal mabda’, isla markaana aan la aqbali karin kala-qaybin ama goosasho.

WARARKA MAANTA 1da Janaayo, 2026 Sir Culus!

Su’aalaha Maanta: iMaxuu kashifay Taliyaha Ciidanka Asluubta Sareeye Gaas Mahad Shubka?  Maxay xukuummadda fashilantay ee Dan-Qaran isu-caynaayaan baraha bulshada? Yaa beddelay dastuurka federaalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa ogolaaday inay qoysaskiis iyo qaraabadiisa inay dhacaan hantida dadweynaha Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa maanta diidan inay shiraan mucaaradka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wakhtiga ka dhammaan rabaa oo doorasho cod iyo qof qaban doona Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay Taliyaha Nabad Sugida laba jeer Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa baabi’iyey Ciidanka Xoogga Dalka Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye”?  Ha Wiqleyso!

Muqdisho 1da Janaayo 2026 Wasiirka Gaashaandhigga Dowladda Federaalka Soomaaliya, oo inta badan ka jawaaba eedeymaha loo jeediyo Villa Somalia, ayaa ka falceliyey hadallo ka soo yeeray xildhibaano iyo wasiirro ka soo jeeda deegaanada Somaliland, kuwaas oo ka hadlay kulan ay dhowaan la yeesheen Madaxweynaha Soomaaliya, kaddib aqoonsigii Israa’iil siisay Somaliland.

Wasiirku wuxuu yiri:

“Saaxiibadeen xildhibaanadu way hadleen, balse waxay ka hadleen wax kasta oo aan ahayn Netanyahu iyo ictiraafkiisa. Waxay eedeymo guud dusha uga tuureen dhammaan dowladihii Soomaaliya soo maray, oo ay ku jirto tan ay iyagu ka tirsan yihiin, eedeymahaas oo intooda badan aan sax ahayn.

Waxaa la yaab leh in aysan marna soo hadal qaadin gooni-goosadnimada iyo sida ay u khaldan tahay, iyo sidoo kale ictiraafka Ra’iisul Wasaare Netanyahu, arrimo aanay labadaba ku midaysnayn dadka deegaanada Somaliland la isku dhihi jiray isla degganaa.

Waxay ku hadleen magaca deegaanada Somaliland la isku dhihi jiray, iyadoo sawirrada kulanka ay ka muuqdeen qaar ka mid ah xildhibaanada iyo wasiirrada deegaanadaas ka soo jeeda, taas oo muujinaysa in aragtidaasi aysan ahayn mid la isku waafaqsan yahay.

Si kastaba ha ahaatee, walaalaheen iyo saaxiibadeenna xildhibaanada ah waxaa ka saaran mas’uuliyad ah in ay si cad ugu iftiimiyaan dadka ay metelaan khataraha ka iman kara mowqifka ay qaadeen iyo waddada halista ah ee ay galeen, isla markaana ay mowqifkooda ku aaddan arrintan la barbar taagaan kan dowladda ay ka tirsan yihiin.”

Muqdisho 1da Janaayo 2026 Wasaaradda Awqaaafta Arrimaha Islaamka Xukuumadda Jamhuuriyada Federaalka Soomaaliya, waxey ku wargelineysaa islamarkaasna ay faraysaa dhamaan imaamyada iyo khadiibyada Masaajidda Dalka in khudbada Jimcaha ee maalinta berri ah  02/01/2026 looga hadlo

Ahmiyadda Midnimada iyo Wadajirka Umadda Soomaaliyeed iyo Khatarta ay leedahay  Faragelinta Yuhuudda.

Muqdisho 1da Janaayo 2026 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa si cad u qeexay mowqifka kama dambaysta ah ee Dowladda Soomaaliya ka qaadatay faragelinta Isr’!l ay ku soo qaadday madax-bannaanida dalka.

Ra’iisul Wasaaraha oo hadal ka jeediyay kulan fagaaro ah oo uu kula hadlayay qaar ka mid ah hal-doorka iyo waxgaradka Soomaaliyeed ee isugu yimid magaalada Dhuusamareeb, ayaa faah-faahin ka bixiyay sababaha ka dambeeya weerarrada lagu beegsaday dalka, isaga oo xusay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay ka go’an tahay difaaca madax-bannaanida, midnimada iyo karaamada Qaranka, isla markaana ay qaadi doonto dhammaan tallaabooyinka lagama maarmaanka ah ee lagu ilaalinayo amniga iyo xasilloonida dalka.

Muqdisho 1da Janaayo 2026 Wasiirka Warfaafinta maamulka Puntland, Maxamuud Caydiid Dirir, ayaa sheegay, in Puntland aysan waxba ka beddelin mowqifkeeda ku aaddan midnimada Soomaaliya, isla markaana aysan marnaba taageersanayn go’itaanka Somaliland.

Wasiirka oo saxaafadda kula hadlayay magaalada Garowe, ayaa sheegay in Soomaaliya ay haatan wajahdo khataro caalami ah oo ay sabab u tahay sida uu sheegay hoggaan xumo ka jirta dalka, isagoo tilmaamay in quwadaha shisheeye ay hadda ku loo lamayaan dalka.

“Waxaan u baahannahay hoggaan mideeya dalka, haddii aanay jirin hoggaan noocaas ah, ma jiro wax la qaban karo,” ayuu yiri.

Wasiirku wuxuu ka digay faragelinta shisheeye ee Soomaaliya iyo guud ahaan Geeska Afrika, isagoo tilmaamay in ay saameyn ku yeelan karto xasilloonida iyo horumarka dalka. 

Wuxuu si gaar ah uga hadlay doorka dalalka sida Turkiga, Israel, Imaaraatka, Qatar, Itoobiya, Eritrea iyo Masar, isagoo xusay in Soomaaliya ay u baahan tahay midnimo iyo iskaashi gudaha ah si looga hortago saameyntooda.

Dirir waxa uu adkeeyay in Puntland ay taageersan tahay midnimada Soomaaliya, isla markaana ay muhiim tahay in Soomaalidu ay mideysnaato si looga hortago faragelinta shisheeye.

“Faragelinta shisheeye waxay burburin kartaa nidaamka iyo xasiloonida guud ee Soomaaliya, waxaana muhiim ah in Soomaalidu ay mideysnaato,” ayuu yiri.

Inkastoo ay Puntland sheegtay inay ku taagan tahay ilaalinta midnimada Soomaaliya, haddana marnaba wasiirka warfaafintu ma cambaarayn ama masoo hadal qaadin talaabadii Israaiil ay ku aqoonsatay Somaliland.

Dhammaan maamulada kale dalka iyo Dowladda Federaalka Soomaaliya, ayaa cambaareeyay faragalinta Israaiil ee madax bannaanida Soomaaliya, hase ahaatee, Puntland iyo Jubbaland oo uu khilaaf siyaasadeed kala dhaxeeyo Dowladda Federalaka ayaa noqday labada maamul aan weli caddayn mowqifkooda arrintaas.

China 1da Janaayo 2026 Safaaradda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee Jamhuuriyadda Shacabka Shiinaha ayaa maanta qabatay shir jaraa’id kaddib markii Israa’iil ay si hal dhinac ah ugu dhawaaqday waxa ay ugu yeertay aqoonsiga qayb ka mid ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa mar kale si cad u muujisay mowqifkeeda rasmiga ah ee ku saabsan midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalka.

Shirka jaraa’idka waxaa hoggaamisay Danjiraha Soomaaliya u fadhiya Shiinaha, Dr. Hodan Osman Abdi, oo sheegtay in tallaabadaasi ay ka hor imaanayso sharciga caalamiga ah, isla markaana aan wax saameyn ah ku yeelan karin xaqiiqda sharci ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Danjiraha ayaa carrabka ku adkaysay in Soomaaliya ay tahay dal mideysan oo madax-bannaan, xuduudaheeda caalamigana si rasmi ah loo aqoonsaday tan iyo xornimadii 1960-kii. Qayb kasta oo ka mid ah dhulka Soomaaliya, ayay tiri, waa mid aan laga goyn karin Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, mana jirto cid shisheeye ah oo xaq u leh inay wax ka beddesho midnimada ama xuduudaha dalka.

Waxay xustay in Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, uu arrintan si cad uga hadlay kulan degdeg ah oo ay wada yeesheen labada Aqal ee Baarlamaanka, isaga oo ugu baaqay dhammaan shacabka Soomaaliyeed inay muujiyaan midnimo, feejignaan iyo adkeysi qaran.

Danjiraha ayaa sidoo kale tilmaantay in mowqifkan uu yahay mid ay isku raacsan yihiin hay’adaha dowladda, isla markaana shacabka Soomaaliyeed ay si mug leh u muujiyeen in midnimada qaranku ay tahay arrin aan gorgortan geli karin.

Gabagabadii, Danjire Hodan Osman Abdi ayaa uga mahadcelisay dalalka iyo hay’adaha caalamiga ah ee iyagoo raacaya sharciga caalamiga ah Soomaaliya ku raacay difaaca Gobanimadeeda iyo midnimadeeda iyo wadajirkeeda dhuleed, iyadoo si gaar ah u xustay Dowladda Shiinaha oo si cad u taageertay madax-bannaanida, midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya.

Nairobi 1da Janaayo 2026 Agaasimihii hore ee Hay’adda Sirdoonka Soomaaliya, Fahad Yaasiin Xaaji Daahir, ayaa sheegay in Somaliland aanay wax aqoonsi sharci ah ka helin Israel, inkastoo Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu uu ku dhawaaqay arrin la xiriirta aqoonsi.

Fahad Yaasiin ayaa ku dooday in waxa la shaaciyey aanu ahayn go’aan sharciyeed oo ay meel mariyeen hay’adaha dowladeed ee Israel, sida golaha wasiirrada ama Knesset-ka, balse uu yahay hadal siyaasadeed oo shaqsi ah.

Wuxuu intaa ku daray in waxa uu Madaxweyne Cirro ku tilmaamayo “aqoonsi” aanu ka badnayn cinwaan warbaahineed iyo warbixin wariye diyaariyey, isla markaana uusan lahayn sal sharci iyo mid dowladeed.

“Mashxaradda ka dhacaysa Cirro, iyo Taageerayaashiisa waxay heleen waa saxiixa Netenyaahu oo ah go’aan siyaasadeed iyo dikreeto maamul oo kaliya ah. Hoggaanka Netenyahu hadduu is baddalo ama xaaladda gobolka wax ku soo kordhaan, warqad kale oo dikreeto ah ayaa lagu burin kaa ama in laga aamuso oo aanan lagu dhaqmin ayaa ku filan. ” ayuu qoraalkii oo baraha bulshada ku faafiyay ku yiri Fahad Yaasiin.

Ugu dambayn, Fahad Yaasiin ayaa uga digay bulshada Somaliland in lagu khiyaaneeyo xayeysiin siyaasadeed, isagoo xusay in go’aan kasta oo aan sharci ku dhisnayn uu si fudud u baaba’i karo marka hoggaanku is beddelo.

Muqdisho 1da Janaayo 2026 Guddiga Madaxa-bannaan ee Doorashooyinka Qaranka ayaa si rasmi ah u baahiyey magacyada xubnaha ku soo baxay goleyaasha deegaanka ee 16-ka degmo ee Gobolka Banaadir, kaddib doorashooyinkii ka qabsoomay magaalada Muqdisho 25-kii bishii hore.

Sida ay guddigu sheegeen, urur siyaasadeedka uu hoggaamiyo Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa helay tirada ugu badan ee xubnaha goleyaasha deegaanka, isagoo ku guuleystay 177 xubnood.

Ururka siyaasadeedka Towfiiq, oo uu hoggaamiyo Sheekh Saakir Cali Xasan, hoggaamiyihii hore ee Ahlusunna Waljamaaca ee gobollada dhexe, ayaa isna helay 49 xubnood, halka ururka Ramaas uu noqday kan saddexaad ee ugu codka badan, kadib markii uu helay 42 xubnood.

Degmooyinka Wartanabadda, Kaaraan, Yaaqshiid, Heliwaa, Dharkenley, Wadajir, Hodan, Dayniile iyo Howlwadaag ayaa mid kasta ka soo baxay 27 xubnood oo gole deegaan ah, maadaama ay ka mid ahaayeen degmooyinka A-da ah.

Dhanka kale, degmooyinka Boondheere, Shibis, Shangaani, Xamar-weyne, Waaberi, Xamar-jajab iyo Cabdicasiis ayaa mid kasta ka soo baxay 21 xubnood oo gole deegaan ah, kuwaas oo loo aqoonsaday degmooyinka B-da ah, sida horay uu guddigu u shaaciyey.

Guud ahaan, 390 xildhibaan oo gole deegaan ah ayaa lagu dhawaaqay, kuwaas oo 291 ka mid ah ay yihiin rag, halka 99 xubnood ay dumar yihiin.

Guddiga Doorashooyinka Qaranka ayaa sidoo kale sheegay in maalmaha soo socda ay xubnaha goleyaasha deegaanka degmo walba u dooran doonaan guddoomiyeyaasha, guddoomiye ku-xigeennada iyo xoghayeyaasha degmooyinka.

Muqdisho 1da Janaayo 2026  Howlgal si gaar ah loo qorsheeyay oo ay si wadajir ah u fuliyeen Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka (NISA) iyo saaxiibada caalamka ayaa lagu dilay labo sarkaal oo sare oo ka tirsanaa Alshabaab, kaddib weerar bartilmaameed ah oo ka dhacay degmada Jilib ee gobolka Jubbada Dhexe.

Howlgalkan oo dhacay 10-kii December ayaa lagu beegsaday Cabdullaahi Cismaan Maxamed, oo loo yaqaanay Injineer Ismaaciil, iyo Cabdikariin Maxamed Xersi (Qoorleex), kuwaas oo ka mid ahaa maskaxda hawlgallada khatarta badan ee kooxda.

Injineer Ismaaciil waxa uu ahaa hoggaamiye gacanta ku hayay abaabulka qaraxyada, kooxda Amniyaadka iyo hawlaha marin-habaabinta warbaahineed ee ay Khawaarijtu ku faafin jireen fariimahooda. 

Waxa uu kamid ahaa shaqsiyaadka sida gaarka ah loo baadi-goobayay, iyadoo madaxiisa lagu raadinayay abaalmarin lacageed oo gaareysay 5 milyan oo doollar, sababo la xiriira kaalintiisii weerarro waaweyn oo lagu hoobtay shacabka.

Wararku waxay sheegayaan inuu door muuqda ku lahaa qaraxii dhacay 14-kii Oktoobar iyo falal kale oo dhiig ku daatay oo ka dhan ahaa rayidka Soomaaliyeed.

Sidoo kale, Cabdikariin Maxamed Xersi (Qoorleex) ayaa ahaa sarkaal ka tirsan qaybta marin-habaabinta, isaga oo si gaar ah masuul uga ahaa isku-xirka hawlaha Khawaarijta ee gobollada Jubbooyinka.

Howlgalkan ayaa lagu tilmaamay mid si weyn u dhaawacay awooddii iyo qorshayaashii Khawaarijta, waxaana lagu soo afjaray halis amni oo ay muddo dheer ku hayeen shacabka Soomaaliyeed.

WARARKA MAANTA 31ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa shidaal qodaaya oo diiday inuu dastuurka dhammeystiro? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Turkey 31ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa magaalada Istanbuul kulan gaar ah iyo shir jaraa’id la qaatay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Türkiye, Mudane Recep Tayyip Erdoğan, kaddib wada-hadallo qotodheer oo ay yeesheen.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa tilmaamay in iskaashiga labada dal uu ku saleysan yahay ilaalinta midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya, la dagaallanka argagixisada, iyo dhismaha hay’ado dowladeed oo awood leh, kuwaas oo udub dhexaad u ah horumar waara iyo hagaajinta nolosha shacabka Soomaaliyeed.

“Anagoo ka shaqeyneyna ka difaacidda dalkeenna cid kasta oo isku dayaysa in ay ku xadgudubto madaxbannaanidiisa iyo midnimadiisa, weli kama mashquulin inaan u hurno horumarinta khayraadka dalka, gaar ahaan shidaalka, si shacabka Soomaaliyeed ay uga faa’iidaystaan barwaaqo iyo horumar,” ayuu yiri Madaxweynaha.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa ku dhawaaqay in sahminta shidaalka iyo gaaska dabiiciga ah ee badda Soomaaliya ay soo saartay natiijooyin rajo-gelin leh, kuwaas oo calaamad u ah bilowga marxalad cusub oo ku aaddan soo kabashada dhaqaalaha, abuurista shaqooyin, iyo maalgelinta adeegyada aasaasiga ah.

“Sidii aan balanqaadnay, waxaan u hawlgalnay sidii loo ogaan lahaa, loona soo saari lahaa khayraadka dalka, gaar ahaan shidaalka. Mahadnaq Alle awgeed, maanta waxaa bilaabmay miradhalka howlahaas. Waa guul taariikhi ah oo qaran,” ayuu ku daray Madaxweyne Xasan Sheekh.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale caddeeyay in kheyraadka dabiiciga ah uu yahay mid ay leeyihiin shacabka Soomaaliyeed, isla markaana maamulka khayraadkaas uu ku dhismi doono isla-xisaabtan, caddaalad, iyo ilaalinta xuquuqda jiilasha soo socda.

Ugu dambayn, Madaxweynaha  Soomaaliya ayaa sheegay in waddada ay Soomaaliya ku socoto ay tahay mid isku dheellitiran, iyadoo la difaacayo midnimada qaranka, la dagaallamayo argagixisada, isla markaana la xaqiijinayo horumar dhaqaale iyo nolol ka wanaagsan tii hore.

Israel 31ka Diseembar 2025 Raysal Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, ayaa sheegay in Somaliland ay tahay dal degan, Muslim ah, qunyar socod ah, isla markaana doonaya in uu xidhiidh la yeesho Israa’iil, taasina ay ku kalliftay in ay aqoonsadaan.

Netanyahu, oo waraysi siiyay warbaahinta Newsmax, ayaa sheegay in Somaliland ay ka degan tahay marka la barbar dhigo inta kale ee Soomaaliya, oo uu sheegay in ay argagixiso si ba’an u saamaysay, isla markaana aan doorashooyin toos ah ka dhicin muddo dheer.

“Somaliland waa dal Muslim ah oo ay ku nool yihiin 6 milyan oo Muslimiin qunyar socod ah. Waxay rabaan in ay ku biiraan Heshiisyada Ibraahiimiyada, taasina waxan u arkaa wax wanaagsan. Doorashooyin ayay qabsadeen, halka inta kale ee Soomaaliya ay joogto Al-Shabaab, isla markaana tobannaan sano aanay doorashooyin ka dhicin,” ayuu yidhi Netanyahu.

Waxa uu sheegay in aqoonsiga Somaliland uu noqday mid lama huraan ah, maadaama ay tahay dal Muslim ah oo doonaya in uu ku biiro Heshiisyada Ibraahiimiyaadka, isla markaana wuxuu sheegay in waddan kasta ku qasban yahay in uu aqoonsado, isaga oo intaa raaciyay, “Laakiin annaga ayaa ugu horreeyay.”

Aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland ayaa la kulmay cadaadis iyo diidmo caalami ah. Dhammaan dalalkii ka qayb galay kulankii ugu dambeeyay ee Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay ayaa cambaareeyay aqoonsiga, marka laga reebo Maraykanka, oo sheegay in Israa’iil ay xaq u leedahay in ay Somaliland aqoonsato.

Wasiirka Arrimaha Dibadda Israa’iil, Gideon Sa’ar, ayaa qoraal uu ku baahiyay barta X ku sheegay in kulankii Golaha Ammaanka Qaramada Midoobay ee ku saabsanaa aqoonsiga Somaliland uu muujinayay munaafaqada beesha caalamka. Waxa uu sheegay in caalamku aanu ka hadlin aqoonsiga Falastiin oo uu ku tilmaamay dal aan jirin, halka ay si weyn uga qayliyeen aqoonsiga Somaliland oo uu ku tilmaamay dal jira.

Muqdisho 31ka Diseembar 2025  Dowladda Soomaaliya ayaa bayaan rasmi ah ay soo saartay ku xaqiijisay mowqifkeeda adag ee ku aaddan taageerada buuxda ee ay la garab taagan tahay Jamhuuriyadda Yemen, gaar ahaan ilaalinta midnimadeeda, madaxbannaanideeda, amnigeeda iyo xasilloonideeda guud.

Bayaanka ayaa si cad u diiday tallaabo kasta ama faragelin kasta oo wiiqi karta midnimada Yemen ama wax u dhimaysa sharciyaddeeda dastuuriga ah iyo hay’adaha qaranka. 

Wasaaradda arrimaha Dibadda ee Soomaaliya ayaa war saxaafadeed ay soo saartay mar kale ku celisay taageerada ay u hayso dowladda sharciga ah ee Yemen, iyadoo carrabka ku adkaysay muhiimadda ay leedahay xal siyaasadeed oo nabadeed oo ay hoggaaminayaan shacabka Yemen.

Soomaaliya ayaa si gaar ah u bogaadisay doorka muhiimka ah ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya ka qaadanayso sugidda amniga iyo xasilloonida Yemen iyo guud ahaan gobolka, iyo dadaalladeeda siyaasadeed, diblumaasiyadeed iyo bini’aadannimo ee lagu doonayo in lagu soo afjaro colaadda Yemen lana yareeyo dhibaatada bani’aadannimo.

Sidoo kale, bayaanka ayaa lagu ammaanay doorka Isbahaysiga Taageerada Sharciyadda Yemen, iyo dadaallada uu ku ilaalinayo hay’adaha dowladda Yemen, midnimada dhulkeeda iyo horumarinta geeddi-socodka nabadda, si waafaqsan go’aannada sharciyadda caalamiga ah.

Ugu dambayn, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa muujisay garab istaaggeeda buuxa ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya, iyadoo caddeysay inay si adag uga soo horjeeddo hanjabaad kasta oo khatar ku ah amniga Boqortooyada, amniga marin-biyoodka caalamiga ah, ama xasilloonida gobolka, waxayna ugu baaqday beesha caalamka inay sii xoojiso dadaallada lagu gaarayo xal siyaasadeed oo waara oo Yemen dib ugu soo celinaya nabad, amni iyo doorkeeda dabiiciga ah ee Carabta iyo gobolka.

https://www.youtube.com/watch?v=03C9nDwHhn8\

WARARKA MAANTA 30ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxya #Dowladda #Soomaaliya uga guuleystay #Israel Iyo beentii ay faafisay? Maxayse Golaha Amaanka ee Qaramadda Midooway u diideen in #Maamulka #Somaliland ay #Isreal aqoonsatay sharci laga dhigo? Maxuu yahay faanka Iyo beenta uu faafinaayo Senator Cismaan Dubbe oo iscasilay? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 30ka Diseembar 2025 Gabaygu waa nooc muujin dareen oo qoto-dheer, kaas oo dhisa xiriir isla markaana kiciya horumarka aadanaha.

Soomaaliya, gabaygu ma aha oo keliya farshaxan – waa hab muhiim ah oo ay bulshooyinku ku wada xiriiraan.

Faa’iidooyinkiisa waxaa ka mid ah: in uu dadka si qoto dheer isugu xiro, in uu sahlo madal ammaan ah oo lagula tacaalo dhaawacyada nafsadeed, lagu wadaago sheekooyin, laguna barto cafis iyo isfaham.

Muqdisho 30ka Diseembar 2025 Dowladda Shiinaha ayaa maanta oo Isniin ah ku biirtay dalal iyo hay’addo caalami ah oo si cad uga soo horjeestay aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, oo qayb ka ah dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Afhayeenka Wasaaradda Arrimaha Dibadda Shiinaha, Lin Jian, ayaa sheegay in Beijing ay ka walaacsan tahay arrintan, isla markaana si adag uga soo horjeedo tallaabo kasta oo horseedi karta kala qaybsanaanta dhulka Soomaaliya, Wuxuu xusay in dalal iyo ururro caalami ah ay horay u cambaareeyeen tallaabada Israa’iil.

Lin Jian ayaa carrabka ku adkeeyay in Shiinahu si buuxda u taageersan yahay madax-bannaanida, midnimada, iyo wadajirka dhuleed ee Soomaaliya, islamarkaana uu Somaliland u arko qayb aan laga goyn karin dalka, Waxa uu sheegay in arrinta Somaliland ay tahay arrin gudaha ah, loona baahan yahay in ay Soomaalidu iyagu xalliyaan si waafaqsan danaha qaranka.

Afhayeenku waxa uu ugu baaqay dalalka ka baxsan gobolka inay joojiyaan faragelin kasta oo aan habboonayn, isagoo xusay in aysan jirin dowlad xaq u leh taageeridda ama garab istaagga kooxo gooni-u-goosad ah si ay u gaarto dano u gaar ah.

Sidoo kale, Lin Jian wuxuu ku booriyay  Somaliland inay si dhab ah u fahmaan jihada ay xaaladdu u socoto, isla markaana ay joojiyaan tallaabo kasta oo gooni-u-goosad ah iyo iskaashi lala yeesho quwadaha shisheeye.

Djibouti 30ka Diseembar 2025 Madaxweynaha dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa magaalada Jabuuti dalka Jabuuti kulan gaar ah kula yeeshay dhigiisa dalkaas Ismaaciil Cumar Geelle.

Kulanka labada madaxweyne ayaa ahaa mid diirada lagu saaray wadatashiga iyo isku duwidda dadaallada diblumaasiyadeed ee lagu difaacayo midnimada, madax banaanida dhuleed iyo qaranimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

“Labada madaxweyne ayaa si gaar ah u adkeeyey muhiimadda ay leedahay mowqifka mideysan ee dalalka walaalaha iyo saaxiibada ah ee ka soo horjeestay tallaabo kasta oo lagu kala qaybinayo Soomaaliya” ayaa lagu tiri qoraal kasoo baxay Madaxtooyada Soomaaliya. 

Madaxweyne Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa uga mahadceliyey dhigiisa dalka Jabuuti iyo Shacabka Jamhuuriyadda Jabuuti doorka walaaltinimo iyo hoggaamineed ee ay ka qaadanayaan garab istaagga Soomaaliya, gaar ahaan taageerada joogtada ah ee ku aaddan ilaalinta midnimada iyo madax bannaanida dalka.

Waxaa sidoo kale labada Madaxweyne ay isla meel dhigeen in la sii xoojiyo wadatashiga diblumaasiyadeed iyo iskaashiga labada dal, si loo ilaaliyo xasilloonida gobolka geeska Afrika iyo mabaa’diida aasaasiga ah ee hagaya xiriirka dowladaha.

Ugu dambeyntii kulankaan uu maanta dalka Jabuuti kula qaatay madaxweynaha Soomaaliya dhigiisa dalkaas ayaa ah mid daba socda dhiidhinta xadgudubka Israa’iil ay kula kacday Qaranimada Soomaaliya, waxaana la filaya in madaxweynaha uu u sii gudbi doono dalalkale oo Turkiga uu ka mid yahay, isagoo dhigiisa dalka Turkiga Erdogan wadatashi kala yeelan doono dadaallada diblumaasiyadeed ee lagu difaacayo midnimada, madax banaanida dhuleed iyo qaranimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

New York 30ka Diseembar 2025 IGolaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa yeeshay kulan ay Soomaaliya dalbatay, kaas oo inta badan waddamadu ku cambaareeyeen aqoonsiga Somaliland ay siisay dowladda Israa’iil. Dhanka kale, Israa’iil ayaa difaacday go’aanka ay qaadatay.

Ku-xigeenka Wakiilka Israa’iil ee Qaramada Midoobay, Brett Jonathan Miller, ayaa ku dooday in Somaliland ay ahayd dal jira ka hor intii aanay ku biirin Soomaaliya, isla markaana 35 dowladood, oo Israa’iil ku jirto, ay xilligaas aqoonsadeen. Waxa uu sheegay in xasuuq loo geystay kadib ay ka noqdeen midowgii, isla markaana ay buuxisay dhammaan shuruudaha qaran madaxbannaan.

Wakiilka Soomaaliya ee Qaramada Midoobay, Abukar Daahir Cismaan, ayaa sheegay in Israa’iil aanay ka hadli karin xasuuq, iyada oo xasuuqday kumannaan qof oo reer Falastiin ah. Waxa uu wakiilka Israa’iil ku eedeeyay in uu akhriyey taariikh hal dhinac ah, isla markaana Soomaaliya ay waligeed mid ahayd. Waxa uu intaa ku daray in gobollo hore uga tirsanaa Somaliland ay hadda ku biireen Soomaaliya.

“Ma jiro wax la yidhaahdo xasuuq oo ka dhacay Soomaaliya. Waxa dhacay dagaal sokeeye, dagaalka sokeeyana saameyntiisa ayuu leeyahay,” ayuu yidhi. “Sidoo kale, waxa aanu aaminsanahay in dad shisheeye ay maalgelinayeen dagaalka sokeeye.”

Wakiil-ku-xigeenka Maraykanka ee Qaramada Midoobay, Tammy Bruce, ayaa noqotay masuulka keliya ee difaacday go’aanka Israa’iil, iyada oo sheegtay in Israa’iil ay xaq u leedahay in ay aqoonsato cid kasta oo ay dani ugu jirto.

“Israa’iil xaq ayay u leedahay in ay samaysato xidhiidho diblumaasiyadeed. Sannadkii hore, waddamo dhowr ah oo ay ku jiraan xubno ka tirsan golahan ayaa qaatay go’aan ay ku aqoonsanayaan Falastiin oo aan wax jira ahayn, hase yeeshee wax kulan degdeg ah kama aanu dhalan,” ayay tidhi Bruce.

Waxay Golaha Ammaanka ku eedaysay laba-wejiilayn iyo marin-habaabin joogto ah, taas oo ka leexisay ujeeddadii loo aasaasay ee ahayd ilaalinta nabadda caalamka. Dhanka kale, waxay sheegtay in aanay waxba iska beddelin siyaasadda Maraykanka ee ku wajahan Soomaaliya.

Inta badan waddamada calaamka ah ee shirka joogay, sida Ruushka, Turkiga, Pakistan, Faransiiska, Ingiriiska, Jabuuti, iyo dowlado kale, ayaa taageeray midnimada Soomaaliya, iyaga oo ku baaqay in la ilaaliyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya, oo Somaliland ku jirto. Halka waddamo kalena ay sheegeen in Soomaaliya iyo Somaliland ay wada hadlaan.

New York 30ka Diseembar 2025 Inta badan xubnaha Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay (UNSC) ayaa si adag u cambaareeyay aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland, kulan degdeg ah oo loo qabtay arrintaas awgeed, halka dalal dhowr ah ay sheegeen in tallaabadan ay sidoo kale yeelan karto cawaaqib halis ah oo ku saabsan Falastiiniyiinta ku sugan Gaza.

Mareykanka ayaa ahaa xubinta keliya ee ka mid ah 15-ka xubnood ee Golaha Ammaanka ee aan cambaareyn aqoonsiga rasmiga ah ee ay Israa’iil siisay Somaliland, intii lagu jiray kulanka degdegga ah ee ka dhacay magaalada New York, inkasta oo uu sheegay in mowqifkiisa ku aaddan Somaliland uusan wax isbeddel ah ku imaan.

Danjiraha Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay, Abuukar Daahir Cismaan, ayaa ka codsaday xubnaha golaha inay si adag u diidaan waxa uu ku tilmaamay “fal gardarro” ay Israel ku kacday, taas oo uu sheegay in aysan oo keliya khatar ku ahayn kala-qaybsanaanta Soomaaliya, balse sidoo kale wiiqi karto xasilloonida guud ee Geeska Afrika iyo gobollada Badda Cas.

Danjire Abuukar Cismaan wuxuu sheegay in Soomaaliya ay ka walaacsan tahay in tallaabadan looga dan leeyahay hirgelinta qorsheyaal ay Israel doonayso inay si khasab ah ugu rarayso dadka Falastiiniyiinta ah ee Gaza si ay u gayso Somaliland.

Kulankan degdegga ah ayaa la isugu yeeray kaddib markii Israel toddobaadkii hore noqotay waddankii ugu horreeyay ee aqoonsada Somaliland inay tahay dowlad madax-bannaan.

14 ka mid ah 15-ka xubnood ee golaha ayaa cambaareeyay aqoonsiga Israel ee Somaliland, halka Maraykankuna uu difaacay tallaabada Israel balse uusan gaarsiinin heer uu raaco tusaalaha Israel

Muqdisho 30ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Turkiga Recep Tayyip Erdogan ayaa si adag u cambaareeyay tallaabada ay Israa’iil ku aqoonsatay Somaliland, isagoo ku tilmaamay “mid qalqal gelinaysa xasilloonida gobolka”.

Hadalkan ayaa ka soo baxay wadahadal dhinaca taleefanka ah oo uu Madaxweyne Erdogan la yeeshay Dhaxal-sugaha Dowladda Kuwait, Sheekh Sabah Khalid Al-Hamad Al-Sabah, sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay Agaasinka Isgaarsiinta Madaxtooyada Turkiga.

Intii uu socday wadahadalka, labada hoggaamiye ayaa ka wada hadlay xiriirka laba geesoodka ah ee u dhexeeya Turkiga iyo Kuwait, iyo sidoo kale arrimo gobolka iyo kuwa caalamiga ah.

Madaxweyne Erdogan ayaa si gaar ah u taabtay go’aanka Israa’iil ee ku aaddan Somaliland, isagoo xusay in arrintani ay tusaale u tahay dadaallada sii kordhaya ee Tel Aviv ku doonayso inay ku carqaladayso amniga iyo xasilloonida Geeska Afrika.

Madaxweynaha Turkiga ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay ilaalinta midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isagoo mar kale xaqiijiyay mowqifka Turkiga ee ah taageerada buuxda ee dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

WARARKA MAANTA:29ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxau #Isreal ugu dhiiratay inay ku xad-gudubto qaranimadaa #Soomaaliya? Maxuu yahay faanka Iyo beenta uu faafinaayo Senator Cismaan Dubbe oo iscasilay? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 29ka Diseembar 2025 Matxafka Qaranka Soomaaliya, oo taageero ka helaya UNTMIS, ayaa dhowaan magaalada Muqdisho ku qabtay tartanka shimbiraha sanadka, kaas oo markii ugu horreysay dalka lagu qabtay.

Tartanka ayaa lagu soo gabagabeeyay bandhig farshaxan oo lagu muujiyey sawirro iyo hal-abuur ka tarjumaya quruxda shimbiraha iyo deegaanka dabiiciga ah ee Soomaaliya. Ujeeddadu waxay ahayd in bulshada lagu wacyigeliyo ilaalinta deegaanka, hidaha, iyo xuquuqda dhaqanka. Sidoo kale, Ururka Dhagoolayaasha Qaranka Soomaaliyeed (SONAD) ayaa soo bandhigay luqadda dhegoolaha ee shimbiraha, taas oo fududeysay ka-qaybgalka dadka dhegoolayaasha ah, isla markaana kor u qaadeysa helitaanka xuquuqda dhaqameed ee dhammaan bulshada.

Yemen 29ka Diseembar 2025 Hoggaamiyaha kooxda Ansar Allah (Xuutiyiinta) ee Yemen, Cabdulmalik Al-Xuutii, ayaa sheegay in kooxdiisu u aragto joogitaan kasta oo Israa’iil ku yeelato dhulka Somaliland uu yahay bartilmaameed militari, kaddib tallaabadii Israa’iil ay u aqoonsatay Somaliland.

Khudbad uu jeediyay fiidkii Axadda, oo lagu daabacay mareegta Al-Masirah ee ay maamusho kooxda Xuutiyiinta, ayuu Al-Xuutii ku sheegay in joogitaan militari oo Israa’iil ka samaysato Somaliland uu yahay gardarro ka dhan ah Soomaaliya iyo Yemen, isla markaana ay qaadi doonaan tallaabo kasta oo ay awoodaan.

“Waxaan u aragnaa joogitaan kasta oo militari oo Israa’iil ku yeelato dhulka Somaliland inuu yahay duullaan, sidaas darteedna uu noqonayo bartilmaameed militari,” ayuu yiri Al-Xuutii.

Sidoo kale, waxa uu ugu baaqay dhammaan dalalka ku yaalla labada dhinac ee Badda Cas, iyo guud ahaan dunida Carabta iyo Islaamka, in ay qaadaan tallaabooyin wax ku ool ah oo lagu joojinayo waxa uu ku tilmaamay faragelinta Israa’iil ee Soomaaliya.

Al-Xuutii ayaa carrabka ku adkeeyay in kooxdiisu ay taageerayaan “shacabka Soomaaliyeed”, isagoo si cad u diiday in qayb ka mid ah Soomaaliya loo beddelo saldhig ama mooto-cag Israa’iil ku yeelato, taas oo uu sheegay inay khatar ku tahay madaxbannaanida Soomaaliya, amniga gobolka iyo Badda Cas.

Jimcihii la soo dhaafay, Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu ayaa ku dhawaaqay aqoonsiga Somaliland, tallaabadaas oo dhalisay cambaarayn ballaaran oo Carbeed, Afrikaan iyo mid caalami ah.

Masar, Sacuudi Carabiya, Golaha Iskaashiga Khaliijka, Turkiga, Midowga Yurub, Imaaraadka Carabta, Jaamacada Carabta iyo Midowga Afrika ayaa dhammaantood si adag u cambaareeyay go’aankaas.

Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa isna si cad u diiday aqoonsiga Israa’iil, isagoo ku eedeeyay Netanyahu inuu doonayo inuu qalalaase iyo colaado Bariga Dhexe ka jira u soo raro Soomaaliya, taas oo khatar ku ah midnimada, madax-bannaanida iyo xasilloonida dalka.

Muqdisho 29ka Diseembar 2025 Boqolaal dadweyne ah ayaa fiidnimadii Axadda isugu soo baxay xaafado kala duwan oo ka mid ah caasimadda Muqdisho, kuwaas oo ka mudaaharaaday tallaabada Israa’iil ay si hal-dhinac ah ugu aqoonsatay Somaliland, arrin si weyn loogu tilmaamay xadgudub ka dhan ah madax-bannaanida iyo midnimada Soomaaliya.

Dibadbaxayaasha, oo watay calanka Soomaaliya kuna dhawaaqayay halku-dhigyo diiddan gooni-goosadka, ayaa si cad u muujiyay taageeradooda midnimada qaranka, iyagoo ku baaqay in la iska caabiyo faragelin kasta oo shisheeye.

Ciidamada ammaanka ayaa la geeyay goobta ay dibadbaxyada ka dhacayeen gaar ahaan Xaafadda Taleex ee Degmada Hodan ee magaalada Muqdisho iyadoo mudaharaadyaashu ay ahaayeen kuwo inta badan nabad ah ku dhawaaqayay erayo Israa’iil ka dhan ah.

Intii bannaanbaxyadu socdeen, fannaanadda caanka ah Xaawo Daggan ayaa hadal si weyn u qiiro geliyay dadweynaha ka jeedisay fagaaraha, iyadoo tiri:

“Dagaal ayaan diyaar u nahay, walaalaheen la qalday waxaan leenahay soo noqda, Soomaaliya kalama go’ayo.”

Hadalkan ayaa sacab iyo taageero xooggan ka helay dibadbaxayaasha, kuwaas oo u arkay farriin ku wajahan midnimada shacabka Soomaaliyeed.

Dibadbaxayaal kale oo la hadlay warbaahinta ayaa sheegay inay u taagan yihiin difaaca dhulkooda hooyo, islamarkaana ay si buuxda u diidan yihiin aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland, oo ay ku sifeeyeen mid hurin kara qalalaase cusub oo gobolka ah.

Bannaanbaxyadan ayaa imanaya xilli ay sii kordhayaan falcelinta gudaha iyo tan caalamiga ah ee ka dhalatay go’aanka Israa’iil, iyadoo Dowladda Federaalka Soomaaliya ay horey u shaacisay in aqoonsigaasi yahay mid sharci-darro ah oo aan waxba ka beddelayn midnimada dhuleed ee dalka.

Shacabka Muqdisho ayaa muujiyay midnimo, inkasta oo ay jiraan caqabado siyaasadeed iyo amni, haddana midnimada Soomaaliya ay tahay khad cas oo aan laga tanaasuli karin.

East african Community 29ka Diseembar 2025 Ururka Bulshada Bariga Afrika (EAC) ayaa si rasmi ah u soo saaray war-murtiyeed uu ku caddeynayo in uu si buuxda u ixtiraamayo una aqoonsan yahay midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana kasoo horjeedo aqoonsiga Somaliland.

War-saxaafadeedka ka soo baxay Xoghaynta EAC ee fadhigeeduyahay magaalada Arusha 28-ka December 2025, ayaa lagu sheegay in EAC ay Soomaaliya u aqoonsan tahay hal dal oo madax-bannaan, isla markaana ay hoos yimaadaan maamulo.

EAC ayaa sidoo kale sheegtay in ay la jaanqaadayso mowqifka Midowga Afrika, sida ku cad Axdiga Aasaasiga ah ee Midowga Afrika iyo go’aannada kala duwan ee quseeya ilaalinta madax-bannaanida iyo wadajirka dhuleed ee dalalka xubnaha ka ah.

War-murtiyeedka ayaa intaas ku daray in, sida uu dhigayo Heshiiska Aasaaska Ururka Bulshada Bariga Afrika, Soomaaliya loo aqoonsan yahay dal leh xuduudihii ay dhaxashay xilligii ay xornimada qaadatay.

Ugu dambayn, EAC waxay ugu baaqday dhammaan dhinacyada ay khusayso in ay ixtiraamaan midnimada iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, isla markaana ay ku dhaqmaan xeerarka iyo shuruucda caalamiga ah iyo kuwa goboleed ee la xidhiidha madaxbannaanida dalalka.

War-saxaafadeedkan ayaa imanaya xilli ay socdaan dooddo iyo falcelinno siyaasadeed oo la xidhiidha aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland.

Muqdisho 29ka Diseembar 2025 Dowladda Imaaraadka Carabta ayaa adkaysay mowqifkeeda ku aaddan taageerada buuxda ee ay u hayso Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, gaar ahaan ilaalinta midnimadeeda, madax-bannaanideeda, xasilloonideeda iyo wadajirka dhulkeeda.

Arrintan ayaa lagu muujiyay kulanka degdegga ah ee Golaha Jaamacadda Carabta ee heerka wakiillada joogtada ah, kaas oo ka dhacay magaalada Qaahira, islamarkaana uu guddoominayay safiirka Imaaraadka Carabta u fadhiya Jaamacadda Carabta, Xamad Al-Zaabi.

Safiir Al-Zaabi ayaa sheegay in dhammaan dalalka Carabta ay si mideysan u garab taagan yihiin Soomaaliya, isaga oo xusay in Imaaraadka Carabta ay taageero buuxda siinayaan dadaallada lagu xoojinayo midnimada qaranka, madaxbannaanida siyaasadeed iyo xasilloonida guud ee dalka.

Kulanka ayaa waxaa sidoo kale ka qeyb galay Kaaliyaha Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta, Xusaam Zaki, iyo mas’uuliyiin sare oo ka tirsan Xafiiska Xoghayaha Guud ee Jaamacadda, waxaana diiradda lagu saaray arrimaha la xiriira ku dhawaaqista Israa’iil ee aqoonsiga waxa ay ugu yeertay Dowlad madax banaan ay heshay Somaliland taas oo ay Soomaaliya si cad uga hor timid.

Kulanka degdegga ah ayaa la qabtay kadib codsi rasmi ah oo ka yimid Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyadoo dalalka Carabta ay si buuxda u taageereen baaqaasi, iyagoo ku tilmaamay tallaabada Israa’iil mid ka hor imaanaysa sharciga caalamiga ah, kuna xadgudbeysa madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya.

Gebagebadii, Jaamacadda Carabta iyo dalalka xubnaha ka ah ayaa mar kale ku celiyay mowqifkooda cad ee ah in Soomaaliya tahay dal mid ah oo madax-bannaan, islamarkaana aan la aqbali karin tallaabo kasta oo halis gelinaysa xasilloonideeda iyo wadajirka dhulkeeda.

Muqdisho 29ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa kulan wadatashi ah la yeeshay qaar ka mid ah madaxweynayaasha dowlad-goboleedyada iyo Guddoomiyaha Gobolka Banaadir.

Kulankan ayaa diiradda lagu saarayay ilaalinta midnimada iyo madax-bannaanida dalka, gaar ahaan xaaladda ka dhalatay tallaabo ay dowladda Israa’iil ku shaacisay arrimo la xiriira Somaliland.

Kulanka ayaa lagu falanqeeyay qorshaha dowladda federaalka ee ku aaddan ka hortagga waxa ay ku tilmaantay xadgudub ku wajahan qarannimada Soomaaliya, iyadoo la isku waafaqay in jawaabtu noqoto mid ku dhisan waddooyin diblomaasiyadeed iyo xeerarka caalamiga ah.

Madaxweynaha ayaa sheegay in dowladda federaalka, iyada oo kaashanaysa shacabka, ay xoojisay dadaallada lagu ilaalinayo midnimada dalka iyo madaxbannaanidiisa, isla markaana ay muhiim tahay in si mideysan loo wajaho tallaabo kasta oo wiiqi karta jiritaanka qaranka.

Madaxweynayaasha dowlad-goboleedyada Koonfur Galbeed, Galmudug, Hirshabeelle, Waqooyi-bari iyo Guddoomiyaha Gobolka Banaadir oo kulanka ka qeyb galay, ayaa si wadajir ah u adkeeyay in Somaliland ay ka mid tahay dhulka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Waxay sidoo kale ka digeen cawaaqib amni iyo mid siyaasadeed oo ay yeelan karto tallaabo kasta oo hal dhinac ah oo lagu beddelayo xaaladda sharci ee dalka, iyagoo muujiyay taageerada ay u hayaan dadaallada diblomaasiyadeed ee dowladda federaalka ka waddo gudaha iyo dibadda.

Kulankan ayaa kusoo beegmaya iyadoo maalmihii la soo dhaafay ay jireen falcelinno ballaaran oo gudaha iyo dibadda ah oo ku aaddan xadgudubka Israaiil ee aqoonsiga maamulka Somaliland.

In ka badan 20 waddan iyo ururo caalami ah ayaa ka horyimid go’aanka Israaiil, iyagoo ku tilmaamay tallaabo kasoo horjeedda madax bannaanida iyo qaranimada Soomaaliya. 

Israaiil ayaa loogu baaqay inay si degdeg ah uga laabato aqoonsiga Somaliland, iyadoo Golaha Amamankuna uu burrito ka fariisandoono ka jawaabidda tallaabada Israaiil ku dhaqaaqday.
Muqdisho 29ka Diseembar 2025 Ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed, gaar ahaan Kumaandooska Danab ayaa si buuxda kooxda Al-shabaab ugala wareegay deegaanada Dhanaane iyo Gandarshe oo ka tirsan gobolka Shabeellaha Hoose. 

Ciidanka Kumaandooska Danab ayaa labadi todobaad ee lasoo dhaafay howlgalo culus oo ka dhan aha Al-shabaab ka waday inta u dhaxeysa magaaloyinka Marka iyo Muqdisho oo deegaano badan kaga sugnayeen Al-shabaab. 

Saraakiil ka tirsan Kumaandooska Danab oo la hadashay warbaahinta Qaranka ayaa xaqiijiyay iney si buuxdo gacanta ugu hayaan labada deegaan ee muhiimka ee Dhanaane iyo Gandarshe oo kooxdu gacanta ku haysan ku dhawaad 20 sano.

Howlgalka lagu xureeyay labadan deegaan lama shaacin wax khasaaraha ka dhashay, waxaana sidoo kale Saraakiishu ay sheegeen in wadooyinka iyo gudaha deegaanadan iney ka saareen miinoyin badan oo kooxdu aastay.

Maalin ka hor ayay aheyd markii ciidamadu ay la wareegeen inta badan tuulooyinka hoostaga deegaanada Dhanaane iyo Gandarshe, kuwaas oo ay ka mid yihiin Galsalimow, Ceel salini, Galka jimcoy, Jabad ari, Cisman gurey, Halambe, Garas, Gawan iyo Aw maki.

Ugu dambeyntii saraakiisha Kumaandooska Danab ee howgalkan guuleystay hoggaaminayay waxay sheegeen iney sii wadayaan howlgalada ka dhanka ah Al-shabaab ilaa inta ay ka ciribtirayaan kooxda guud ahaan deegaanada ay kaga sugan yihiin dalka.

WARARKA MAANTA:28ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay Dowladda Soomaaliya uga guuleysatay #Israel oo xad-gudub qayax ku samaysay qaranimadda Soomaaliya?  Yaa waalay Maamulka #Somaliland? Maxuu yahay heshiiska “Abrahm Accoord: ee uu maamulka #Somaliland la saxiixday #Israel? Maxayse tahay sababta ay #Isreal ugu xad-gudubtay qaranimada iyo madaxbannaanida #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 28ka Diseembar 2025 Marka haweenka la siiyo fursad ay wax ku bartaan kuna horumaraan, bulshooyinka oo dhan ayaa ka faa’iideysta.

Gudaha Soomaaliya, iyada oo loo marayo hay’adda UN Women Soomaaliya iyo hay’ado kale, Qaramada Midoobey waxa ay taageertaa oo si dhow ula shaqaysaa dawladaha iyo ururrada bulshada rayidka ah si loo dejiyo sharciyo, siyaasado, barnaamijyo iyo adeegyo loo baahan yahay, kuwaas oo xaqiijinaya in si wax ku ool ah loo hirgaliyo heerarka sinnaanta jinsiga, isla markaana ay si dhab ah uga faa’iideystaan haweenka iyo gabdhaha.

Sawirkaan waxaa ka muuqda haween ka qaybgalaya fasal xirfadeed ka socda Xarunta Tababarka Haweenka ee Burtinle ee Puntland taas oo ay dhistay hay’adda UNDP.

Muqdisho 28ka Diseembar 2025 MADAXWEYNAHA JAMHUURIYADDA FEDERAALKA SOOMAALIYA OO WADA-TASHIYO QARAN LA YEESHAY MADAXDII HORE IYO SIYAASIYIIN SOOMAALIYEED

Muqdisho, Diseembar 27, 2025; Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo ku guda jira wada-tashiyo qaran oo lagu xoojinayo difaaca midnimada, madax-bannaanida iyo wadajirka dalka, ayaa kulan ballaaran la yeeshay Madax hore oo heer qaran ah iyo siyaasiyiin Soomaaliyeed.

Kulankan ayaa diiradda lagu saaray xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan arrimaha la xiriira ilaalinta qaranimada, midnimada dhuleed iyo ka jawaabista duulaanka qaawan ee Israa’iil ku soo qaaday qarannimada dalka, iyadoo la adkeeyey muhiimadda ay leedahay isku-tashi qaran iyo midnimo siyaasadeed.

Madaxweynaha ayaa bogaadiyey doorka ay Madaxda hore ee dalka iyo hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ku leeyihiin talo-siinta qaranka, wuxuuna carrabka ku adkeeyey in difaaca midnimada iyo madax-bannaanida dalka ay tahay mas’uuliyad wadareed ka sarraysa kala duwanaanshaha siyaasadeed, waajibna ka dhigaysa in la mideeyo cududda iyo caqliga dadka Soomaaliyeed.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa sidoo kale kulamo la yeeshay Xildhibaannada labada Aqal ee Gobolada Waqooyi, Culimada Soomaaliyeed, iyadoo kulamadaas ay barbar socdeen xiriiro khadka taleefanka ah oo Madaxweynuhu la sameeyay Madaxda dalalka Gobolka, kuwa Caalamka iyo Ururuada Caalamiga ah.

DHAMMAAD

Muqdisho 28ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa kulan gaar ah la yeeshay qaar kamid ah madaxdii hore ee qaranka oo haatan ah mucaaradka dowladda iyo siyaasiyiin kale.

Kulankan ayaa diiradda lagu saarayay xaaladda guud ee dalka, gaar ahaan ilaalinta qaranimada iyo midnimada dhuleed, isla markaana looga hadlay ka hortagga duulaanka qaawan ee Israa’iil ku soo qaaday qarannimada Soomaaliya.

Sida ay sheegtay madaxtooyada Soomaaliya, Kulankaan ayaa lagu adkeeyey muhiimadda ay leedahay isku-tashi qaran iyo midnimo siyaasadeed. Madaxweynaha ayaa bogaadiyey doorka Madaxdii hore iyo hoggaamiyeyaasha siyaasadeed ee talo-siinta Dowladdiisa marxaladdan culus.

Madaxweyne Xasan Sheikh wuxuu adkeeyey in difaaca midnimada iyo madax-bannaanida dalka ay tahay mas’uuliyad ka sarraysa kala duwanaanshaha siyaasadeed, isla markaana looga baahan yahay in la mideeyo cududda iyo caqliga dadka Soomaaliyeed.

Sidoo kale, Madaxweynaha ayaa kulamo la yeeshay Xildhibaannada labada Aqal ee Gobolada Waqooyi iyo Culimada Soomaaliyeed, iyagoo ka wada hadlay arrimaha qaranimada iyo wadajirka dalka. Kulamadaas ayaa sidoo kale la socda xiriirro khadka taleefanka ah oo uu Madaxweynaha la sameeyey Madaxda dalalka gobolka, kuwa caalamka iyo ururrada caalamiga ah, si loo xaqiijiyo taageero ku aaddan xaaladda Soomaaliya.

Shalay ayay ahayd markii Israaiil ay si rasmi ah ugu dhawaaqday inay Somaliland u aqoonsatay dal madax bannaan. Tallaabadan ayaa noqotay qarax diblumaasiyadeed oo kiciyay Soomaaliya iyo dalalka taageera midnimada iyo wadajirka Soomaaliya, kuwaas oo go’aanka Israaiil ku tilmaamay xadgudub ka dhan ah Qaranimada Soomaaliya.

Jaamacadda Carabta 28ka Diseembar 2025 Jaamacadda Carabta ayaa maanta oo Axad ah, ku qabanaysa magaalada Qaahira kulan degdeg ah ee heerka wakiillada joogtada ah, si loo diido go’aanka Israa’iil ay ku sheegtay inay ku aqoonsatay Somaliland.

Kulankan degdegga ah ayaa yimid kadib codsi rasmi ah oo dowladda Soomaaliya ay u gudbisay Golaha Jaamacadda Carabta, iyadoo dalbatay in si wadajir ah loo cambaareeyo aqoonsiga Israa’iil, kaasoo Soomaaliya ku tilmaantay mid si cad u jebinaya madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee dalka.

Wakiilka joogtada ah ee Soomaaliya u fadhiya Jaamacadda Carabta ayaa si adag u cambaareeyay tallaabada Israa’iil, isagoo ka digay in go’aankan uu yahay mid mas’uuliyad-darro ah oo si toos ah u taabanaya midnimada iyo madax-bannaanida Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Wakiilku wuxuu adkeeyay in Somaliland ay tahay qayb aan ka go’ayn dhulka Soomaaliya, isla markaana isku day kasta oo lagu aqoonsanayo inuu yahay maamul ama dal madax-bannaan uu yahay mid baadil ah oo aan sharciyad caalami ah lahayn.

Waqti hore Xukuumadda Soomaaliya ayaa sheegtay in dowladda federaalka ay wado dadaallo diblomaasiyadeed oo ballaaran si loo wajaho cawaaqibta ka dhalan karta aqoonsiga Israa’iil ee Somaliland.

Muqdisho 28ka Diseembar 2025 Muqdisho 28ka Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamsa Cabdi Barre, ayaa si adag u cambaareeyay go’aanka Israa’iil ay ku sheegtay inay ku aqoonsatay Somaliland dal madax-bannaan, isagoo ku tilmaamay tallaabo baadil ah oo si toos ah u weeraraysa madax-bannaanida iyo midnimada Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Ra’iisul Wasaaraha, oo wareysi siisay Al-Jazeera, ayaa sheegay in hadalka iyo go’aanka Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil, Benjamin Netanyahu, uu yahay mid mas’uuliyad-darro ah, isagoo xusay in Israa’iil ay ahayd in ay aqoonsato dowladda Falastiin halkii ay ka qaadi lahayd tallaabo muran iyo qalalaase hor leh ka abuureysa Geeska Afrika.

Xamsa Cabdi Barre ayaa tilmaamay in dowladda Soomaaliya ay si degdeg ah uga jawaabtay arrintan, isla markaana ay xiriir la sameysay dalalka walaalaha ah iyo hay’adaha caalamiga ah, isagoo xusay in Soomaaliya ay heshay taageero caalami iyo mid goboleed oo muujinaya diidmada aqoonsigan.

Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu adkeeyay in Soomaaliya ay adeegsan doonto dhammaan waddooyinka sharci ee suurtagalka ah si ay uga hortagto go’aanka Israa’iil, isagoo ku eedeeyay Netanyahu in ujeeddadiisu tahay in Israa’iil ay saldhig istaraatiiji ah ka hesho Geeska Afrika, gaar ahaan agagaarka marin-biyoodka muhiimka ah ee Bab al-Mandab.

Sidoo kale, Xamsa Cabdi Barre ayaa sheegay in xiriirka Soomaaliya iyo Mareykanka uu yahay mid wanaagsan, isla markaana dowladda Mareykanka marar badan lagu wargeliyay mowqifka cad ee Soomaaliya ee ah in la diidan yahay faragelin kasta oo lagu sameeyo arrimaha gudaha dalka, isagoo xusay in dal kasta oo ixtiraamaya sharciga caalamiga ah uusan aqoonsan karin go’aan ka yimid Netanyahu.

Hadalkan ayaa imanaya kadib markii Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil uu Jimcihii ku dhawaaqay in Israa’iil ay aqoonsatay Somaliland  inay tahay dal madax-bannaan, taasoo dhalisay falcelin ballaaran oo ka timid dowladda Soomaaliya iyo dalal kale oo gobolka ah.

WARARKA MAANTA: 27ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa waalay Maamulka #Somaliland? Maxayse tahay sababta ay #Isreal ugu xad=gudubtay qaranimada iyo madaxbannaanida #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 27ka Diseembar 2025 Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa warsaxaafadeed ay soo saartay ku muujisay diidmo cad oo aan leex-leexad lahayn oo ay ka qabto tallaabada ay ku tilmaantay “aqoonsi sharci-darro ah” oo ay Israa’iil siisay Somaliland, taas oo ay ku sheegtay mid si toos ah u dhaawacaysa madax-bannaanida, midnimada, iyo wadajirka dhuleed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Madashu waxay sheegtay in tallaabadan ay xadgudub ku tahay mabaadi’da sharciga caalamiga ah ee ku xusan Axdiga Qaramada Midoobay iyo xeerarka aasaasiga ah ee Midowga Afrika, isla markaana ay halis ku tahay nabadda, amniga iyo xasilloonida Geeska Afrika, Waxay carrabka ku adkaysay in xuduudaha caalamku aqoonsan yahay ee Soomaaliya aysan ahayn kuwo gorgortan geli kara.

Sidoo kale, Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa ku baaqday in Midowga Afrika, Jaamacadda Carabta iyo Qaramada Midoobay ay si buuxda u garab u istaagaan dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed, isla markaana ay ka hortagaan fal kasta oo lagu wiiqayo midnimada iyo madaxbannaanida Soomaaliya.

Warsaxaafadeedka ayaa intaas ku daray in tallaabadan ay halis ku tahay qaaradda Afrika, maadaama ay dhiirrigelin karto mashaariic gooni-goosad ah, isla markaana ay ka hor imanayso mabda’a Midowga Afrika ee ilaalinta xuduudaha.

Dhanka kale, Madashu waxay si cad u muujisay mowqifka shacabka Soomaaliyeed ee ka soo horjeeda soo jeedin kasta oo lagu doonayo in arrinta Falastiin lagu xalliyo dib-u-dejin, halkii laga xaqiijin lahaa xuquuqda sharciga ah ee Falastiiniyiinta, iyadoo ku tilmaantay hababkaas kuwo ka baxsan sharciga caalamiga ah iyo mabaadi’da cadaaladda.

Ugu dambeyn, Madasha Samatabixinta Soomaaliyeed ayaa ugu baaqday shacabka Soomaaliyeed in ay is dejiyaan, midoobaan, kuna wajahaan xaalad mas’uuliyad qaran, halka ay dowladda Federaalka ku boorrisay in ay qaaddo istaraatijiyad diblumaasiyadeed oo mabda’ ku dhisan, kana shaqeysa la-tashi ballaaran oo lala yeesho dhammaan daneeyayaasha gudaha, gobolka iyo caalamka, si loo helo xal sharci iyo diblumaasiyadeed oo waara.

Midowga Afrika 27ka Diseembar 2025 Guddoomiyaha Midowga Afrika (AU), Maxamuud Cali Yuusuf, ayaa si cad u diiday wax kasta oo ku saabsan aqoonsiga Somaliland, isagoo taageero u muujiyay midoobidda iyo madax-bannaanida Soomaaliya.

Guddoomiyaha ayaa muujiyay walaac weyn oo ku aaddan  aqoonsiga Somaliland, isagoo xusay in Madaxdii hore ee ururkii hore ee Midowga Afrika ee (OAU) 1964 ay hore u caddeyeen in xuduudaha laga dhaxlay gumaystaha xilligi madax-bannaanida la ixtiraamo.

Sidoo kale, Guddoomiyaha ayaa si adag uga hor yimid tallaabo kasta oo lagu doonayo in Somaliland loogu aqoonsado dal madax-bannaan, isagoo sheegay in Somaliland ay qayb ka tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya.

Waxa uu tilmaamay in jebinta midnimada, madax-bannaanida, iyo xuduudaha Soomaaliya ay tahay tallaabo lid ku ah mabda’a aasaasiga ah ee Midowga Afrika, islamarkaana khatar ku noqon karta nabadda iyo xasilloonida qaaradda.

Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika ayaa mar kale ku celiyay sida AU u go’an tahay midoobidda, madax-bannaanida, iyo xuduudaha Soomaaliya, isagoo taageero buuxda siiyay dadaallada dowladda Soomaaliya ee nabad-sugidda, xoojinta hay’adaha dawladda, iyo horumarinta hoggaan dowladeed oo loo dhan yahay.

Guddoomiyaha Midowga Afrika ayaa kasoo jeeda dalka Jabuuti, oo kamid ah waddamada kasoo horjeedsaday aqoonsiga Somaliland.

Aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland sidoo kale waxa kasoo horjeedsaday dowladaha Sacuudiga, Turkiga, Jabuuti, Masar iyo Dowlada Soomaaliya, oo iyadu si adag ganafka ugu dhufatay, iyada oo ku tilmaantay xadgudub ka dhan ah madaxbannaanideedada.

Hatgaysa 27ka Diseembar 2025 Booliiska Somaliland ayaa xabsiga u taxaabay Sheekh Maxamed Cali Kaariye, oo kamid ah culimada Somaliland, kadib markii uu baraha bulshada ku baahiyay qoraal uu kaga soo horjeeday aqoonsiga ay shalay dawladda Israa’iil siisay Somaliland.

Kaariye ayaa qoraal uu ku baahiyay bartiisa Facebook ku yidhi: “Ka kacaay, ka kacaay, kufri baa yimide ka kacaay, Yuhuud baa timide ka kacaay, Netanyahu diidoo ka kacaay.” Sheekh Maxamed Cali Kaariye ayaa la sheegay in xabsiga la dhigay muddo yar kadib markii uu qoraalkaas baahiyay.

Qoraal kasoo baxay Ciidamada Booliiska Somaliland ayaa lagu sheegay in ciidamadu ay gacanta ku soo dhigeen shakhsiyaad ku eedaysan inay si cad uga soo horjeesteen aqoonsiga, midnimada iyo jiritaanka Somaliland.

Taliska Ciidanka Booliska Somaliland ayaa ku hanjabay in tallaabo sharci ah laga qaadi doono cid kasta oo ku hawlan falal wax u dhimaya midnimada, nabadgelyada iyo qaranimada Somaliland.

“Shacabweynaha Jamhuuriyadda Somaliland waxa aanu ugu baaqaynaa inay si mideysan uga soo horjeestaan shakhsiyaadka noocaas ah, isla markaana ay la wadaagaan Ciidanka Booliska JSL,” ayaa lagu yidhi qoraalka kasoo baxay booliiska.

Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga Somaliland ayaa shacabka ugu hambalyaysay aqoonsiga, iyada oo ugu baaqday inay muujiyaan foojignaan. Sidoo kale, ciidamada booliiska ayaa heegan la geliyay Somaliland oo dhan.

“Waxa aanu shacabka ku wargelinaynaa inay sidii caadada u ahayd ugu feejignaadaan ilaalinta ammaanka iyo qaranimada Somaliland, oo ay indho-gaar ah ku eegaan cadowga ka xun ee ka naxay guulaha shacabku gaadhay,” ayaa lagu yidhi qoraal kasoo baxay Wasaaradda Arrimaha Gudaha iyo Amniga.

Qoraalka wasaaraddu waxa uu intaa ku daray: “Waxa aannu uga digaynaa cid kasta oo isku dayda inay si toos ah ama si dadban uga hor timaaddo danaha shacabka, ama isku dayda inay af iyo addin ku khalkhal geliso, in hay’adaha ammaanku ay la socdaan oo ay u feejigan yihiin.”

Dawladda Israa’iil ayaa shalay si buuxda u aqoonsatay Somaliland, waana waddankii kowaad ee aqoonsada kadib muddo 35 sano ah oo ay Somaliland raadinaysay ictiraaf caalami ah. Dhanka kale, warbaahinta Maraykanka ayaa qoraysa in Koonfurta Suudaan ay iyaduna aqoonsatay Somaliland, inkasta oo aan si buuxda loo hubin.

Falastiine 27ka Diseembar 2025 Dowladda Falastiin ayaa xaqiijisay taageeradeeda buuxda ee midnimada, madax-bannaanida, iyo xorriyadda siyaasadeed ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyadoo si adag u diiday aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland.

Bayaan rasmi ah oo ay soo saartay wasaaradda Arrimaha Dibadda  ayaa lagu sheegay in mowqifka Falastiin uu waafaqsan yahay sharciga caalamiga ah, go’aamada heshiiska Carabta iyo kan caalamiga ah, iyo go’aamada Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC). Waxa kale oo ay adkaysay in midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya ay lama huraan u yihiin sugidda amniga, xasilloonida, iyo nolol sharaf leh oo ay helaan shacabka Soomaaliyeed.

Wasaaraddu waxay si adag u cambaareysay aqoonsiga ay Israa’iil siisay Somaliland, iyadoo ku tilmaantay Israa’iil awood gumeysi iyo qabsasho sharci-darro ah, isla markaana diiday tallaabo kasta oo dhiirrigelinaysa gooni-isu-taag ama wiiqaysa madaxbannaanida, midnimada, iyo xasilloonida Soomaaliya.

Waxay intaas ku dartay in tallaabadan ay qayb ka tahay dadaallo ballaaran oo Israa’iil, oo ah quwad gumeysi, ay ku doonayso inay ku wiiqdo nabadda iyo amniga caalamiga ah—gaar ahaan amniga gobolka iyo kan Carabta—taas oo si cad uga hor imaanaysa sharciga caalamiga ah, Axdiga Qaramada Midoobay, iyo qawaaniinta khasabka ah ee ku waajibinaya ixtiraamka midnimada, madax-bannaanida, iyo wadajirka dhuleed ee dowladaha.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Falastiin ayaa sidoo kale xusuusisay in Israa’iil horay u adeegsatay magaca Somaliland iyadoo u soo jeedisay inuu noqdo meel loo raro Falastiiniyiinta si khasab ah, gaar ahaan kuwa ku nool Marinka Qasa. 

Waxay mar kale xaqiijisay diidmada buuxda ee Falastiin ee qorshe kasta oo barakicin qasab ah, sabab kasta ha loo adeegsadee, iyadoo ku tilmaantay arrin aan marnaba laga gudbi karin (khad cas), kana digtay la jaanqaadidda ama taageeridda soo jeedimo si weyn loo diiday.

Muqdisho 27ka Diseembar 2025 Afhayeenka Guddiga madaxabanaan ee doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha Cabdifataax Faysal Xuseen ayaa shaaca ka qaaday in lasoo gabagabeeyay tirinta dadkii codadkii ka dhiibtay doorashada goleyaasha deegaanka gobolka Banaadir. 

Afhayeen Cabdifataax Faysal Xuseen ayaa sidoo kale shaaciyay in natiijada rasmiga ah ee doorashadii Muqdisho ka qabsoontay Khamiistii la shaacin doono galinka hore ee maanta oo Sabti ah.

“Galinka hore ee maanta waxaan ku dhawaaqi doona natiijada doorashada shalay waxaa soo gabagaboobay tirinta codadkii la dhiibtay, waxaa maantana la shaacin doono natiijada sida loogu kala guuleystay doorashadaas oo ka dhacday 523 goobood” ayuu yiri Afhayeenka Guddiga Doorashooyinka Qaranka Cabdifataax Faysal Xuseen. 

Wuxuu sidoo kale tilmaamay Afhayeenka Guddiga Doorashooyinka Qaranka in doorashada ay u dhacday sharco ah, islamarkaana ay kor joog ka ahayeen ururada bulshada rayidka iyo wakiilo ka socday beesha Caalamka.

Si kastaba ha ahaatee doorashadan lagu wado in saacadaha soo socda ee maanta la shaacin doono natiijadeeda ayaa waxaa horay u qaadacay xubnaha mucaaradka ee kasoo horjeeda dowladda, kuwaas oo sheegay ineysan aqoonsan doonin natiijo kasta oo ka baxda doorashada.

Geesta kale shacabka Soomaaliyeed ayaa doorashadan ka dhacday Muqdisho Khamiistii lasoo dhaafay u arka talaabo  horay loo qaaday, maadama in ka badan 50 sano markii ugu horeysay dadka reer Muqdisho u dareeraan doorasho dadweyne oo qof iyo cod ah oo ay ku tartameen ilaa 20 urur siyaasadeed.

Muqdisho 27ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, ayaa shaaciyay inuu diiday in Mareykanku aqoonsado Somaliland inay tahay dal madax-bannaan, kaddib markii Israa’iil ay si rasmi ah u aqoonsatay Somaliland.

Trump oo wareysi siiyay wargeyska New York Post oo Jimcihii la daabacay, ayaa si cad ugu jawaabay “maya” su’aal laga weydiiyay in uu raaci doono Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu oo aqoonsaday Somaliland. 

Trump ayaa hadalkiisa ku daray su’aal uu isweydiiyay: “Ma jiraa qof si dhab ah u yaqaan waxa ay tahay Somaliland?”

Si kastaba ha ahaatee, Trump wuxuu xusay in arrintaasi weli “miiska saaran tahay”, isagoo yiri “Arrintan waan eegaynaa, Waxyaabo badan ayaan daraaseeyaa, mar walbana waxaan qaataa go’aamo sax ah oo waqtigu cadeeyo.”

Israa’iil ayaa noqotay dalkii ugu horreeyay ee si rasmi ah u aqoonsada Somaliland, tallaabo si weyn u dhalisay muran siyaasadeed iyo falcelinno caalami ah.

Aqoonsigan ayaa yimid kaddib heshiis ay wada saxiixeen Ra’iisul Wasaaraha Israa’iil Benjamin Netanyahu iyo madaxweynaha Somaliland Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), sida lagu sheegay bayaan ka soo baxay xafiiska Netanyahu.

Bayaankaasi wuxuu Somaliland ku tilmaamay “dal madax-bannaan oo leh qarannimo buuxda”, wuxuuna Netanyahu ku casuumay madaxweynaha Somaliland booqasho rasmi ah oo uu ku tagayo Israa’iil.

Dhankiisa, madaxweynaha Somaliland ayaa sheegay in kadib in ka badan 30 sano oo is-maamul ah, ay heleen aqoonsigoodii ugu horreeyay ee rasmi ah oo caalami ah, taas oo uu ku tilmaamay guul taariikhi ah.

Dhinaca kale, Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa si adag u diidday tallaabada Israa’iil, iyada oo bayaan rasmi ah ku sheegtay in aqoonsiga la siiyay Somaliland uu yahay “weerar toos ah oo lagu hayo madax-bannaanida iyo midnimada dhuleed ee Soomaaliya”, isla markaana ay tahay arrin aan marnaba la aqbali karin.

Arrintan ayaa kusoo beegmaysa xilli Netanyahu iyo Trump lagu wado inay 29-ka Diseembar ku kulmaan xarunta Mar-a-Lago, halkaas oo ay kaga wadahadli doonaan xabbad-joojinta jilicsan ee Qaza iyo dadaallada ballaaran ee lagu doonayo xasilloonida Bariga Dhexe, sida ay werisay wakaaladda Bloomberg.

WARARKA MAANTA: 26ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa qabtay doorashada #Muqdisho ka dhacday ee been iyo hal xisbi ah? Maxuuse baxsad/Fakad demniile Fahad Yaasiin Xaaji “Daba-Naasle” u weeraray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhhuuso-Fooxiye” iyo doorashada beenta ah ee xisbigiisa kaliya ay iska qabsadeen? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 26ka Diseembar 2025 

Muqdisho 26ka Diseembar 2025 Hawlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ayaa soo dhaweeyay qabsoomid ay ku sheegeen mid guul iyo nabad ku dhammaatay ee doorashooyinka Golaha Deegaanka Banaadir oo ka dhacay magaalada Muqdisho.

AUSSOM ayaa ku tilmaamay tallaabo taariikhi ah oo muhiim u ah safarka dimuqraadiyadeed ee Soomaaliya iyo hanaanka dhismaha dowladnimada.

Bayaan saxaafadeed oo uu soo saaray, AUSSOM ayaa lagu sheegay in doorashooyinkani ay astaan u yihiin markii ugu horreysay muddo tobannaan sano ah oo shacabka caasimadda Soomaaliya ay si toos ah ugu codeeyaan hoggaankooda deegaan, iyagoo adeegsanaya nidaamka “hal qof, hal cod”, taas oo muujinaysa kororka ka-qaybgalka bulshada iyo mas’uuliyadda muwaadiniinta.

“Markii ugu horreysay muddo tobannaan sano ah, muwaadiniinta Muqdisho waxaa loo suurtageliyay inay si toos ah u doortaan hoggaankooda deegaanka iyagoo adeegsanaya codbixin guud,” ayuu yiri El Hadji Ibrahima Diene, Wakiilka Gaarka ah ee Guddoomiyaha Guddiga Midowga Afrika (SRCC) isla markaana ah Madaxa AUSSOM.

Wuxuu intaas ku daray in habsami u socodka doorashada ay muujisay adkaysiga, geesinimada iyo go’aanka shacabka Soomaaliyeed.

Muqdisho 26ka Diseembar 2025 Qiyaastii 500 askari oo Mareykan ah ayaa weli ku sugan gudaha Soomaaliya, iyagoo si toos ah uga qayb qaata dagaalka ka dhanka ah ururrada Al-Shabaab iyo Daacish, inkasta oo faahfaahinta howlgalladaasi ay aad u kooban tahay.

Ciidamada Mareykanka ayaa la shaqeeya ciidamada dowladda federaalka Soomaaliya, iyaga oo fulinaya howlgallo gaar ah, talo-bixin militari iyo duqeymo cirka ah. Si kastaba ha ahaatee, Mareykanku ma shaaciyo si joogto ah khasaaraha, bartilmaameedyada iyo saameynta dhabta ah ee howlgalladiisa, arrintaas oo dhalisay su’aalo ku saabsan heerka daahfurnaanta hawlgallada militari ee ka socda Soomaaliya.

Warbixin ay baahisay Fox News ayaa tilmaantay in Soomaaliya ay ka mid tahay goobaha uu Mareykanku ka wado dagaallada ugu aamusan, iyadoo wararka ku saabsan duqeymaha iyo howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab iyo Daacish inta badan la shaaciyo kaddib marka ay dhacaan ama aan gebi ahaanba la bixin.

Joogitaanka Mareykanka ee Soomaaliya wuxuu soo bilowday 1990-meeyadii, balse dib ayuu u xoogaystay kaddib 2017, xilli Mareykanku kordhiyay duqeymaha cirka ah iyo ciidamo gaar ah oo taageeraya dagaalka ka dhanka ah kooxaha argagixisada. Inkasta oo 2020 la amray in inta badan ciidamada laga saaro dalka, haddana 2022 ayaa dib loo soo celiyay boqolaal askari.

Horraantii 2025, Wasiirka Difaaca Mareykanka Pete Hegseth ayaa sheegay in Afrika, gaar ahaan Soomaaliya, ay weli tahay furin dagaal oo muhiim ah, balse Mareykanku uu dib u eegayo joogitaanka ciidamadiisa.

Iyadoo dagaalka ka dhanka ah Al-Shabaab iyo Daacish uu weli socdo, ayaa maqnaanshaha xog rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha iyo natiijooyinka howlgallada Mareykanka waxa uu sii xoojinayaa dooddaha ku saabsan daahfurnaanta iyo isla-xisaabtanka hawlgallada militari ee Soomaaliya.

Nairobi 26ka Diseembar 2025 Agaasimihii hore ee Hay’adda Sirdoonka iyo Nabad Sugidda Qaranka (NISA), Fahad Yaasiin Xaaji Daahir, ayaa si adag u dhaliilay Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud, isagoo ku eedeeyay in uu inkiray taariikhda doorashooyinka ka hirgalay qaar ka mid ah gobollada dalka, gaar ahaan Puntland iyo Somaliland.

Fahad Yaasiin ayaa sheegay in madaxweynaha uu ka leexday waajibaadkiisii qaranimo, isaga oo isweydiiyay in xilka uu u dhaartay uusan ahayn Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya. 

Waxa uu xusay in Madaxweyne Xasan uusan aqoonsan guulaha taariikhiga ah ee ay Somaliland ka gaartay doorashooyinka qof iyo codka ah, isla markaana uu sidoo kale iska indho-tiray doorashooyinkii la midka ahaa ee ka qabsoomay Puntland.

“Khudbaddii madaxweynaha ee xalay waxay ahayd mid muujinaysay farxad iyo faan xad-dhaaf ah,” ayuu yiri Fahad Yaasiin, “balse waxaa la yaab leh inuusan marna xusin Puntland iyo Somaliland oo hirgaliyey doorashooyin buuxiyay shuruudihii sharciyadda iyo ogolaanshaha dadweynaha.”

Fahad ayaa sidoo kale xusuusiyay in xilligii Puntland ay qabanaysay doorashada qof iyo codka ah, Madaxweyne Xasan Sheekh uu ka digayay islamarkaana ku hanjabayay inay burbur ku dhammaan karto, halka maanta uu si buuxda u dafiraayo taariikhdaas.

Waxa uu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay in nasiib darro uu madaxweynaha ku faanayo doorasho uu ku tilmaamay mid dhinac walba ka dhaawacan, ku dhisan “Qof iyo Qasab,” islamarkaana ka dhacday hal magaalo oo keliya, taas oo aan matali karin rabitaanka guud ee shacabka Soomaaliyeed.

Jaamacada Carabta 26ka Diseembar 2025 Xoghayaha Guud ee Jaamacadda Carabta, Axmed Abuu Al-Qayt, ayaa soo dhaweeyay dadaallada ballaaran ee ay dowladda Soomaaliya ku qabatay doorashadii ugu horreysay ee goleyaasha degaanka ee codbixin toos ah tan iyo sanadkii 1969.

Wuxuu tallaabadan ku tilmaamay mid muhiim ah oo togan, kana tarjumeysa xoojinta muwaadinnimada, sharciyadda dastuuriga ah, isla markaana gacan ka geysaneysa taageeridda nabadda bulshada iyo horumarka dalka.

Axmed Abuu Al-Qayt ayaa sidoo kale ugu baaqay dhammaan siyaasiyiinta Soomaaliyeed in ay hormariyaan wada-hadal iyo is-afgarad qaran, si looga gudbo caqabadaha amni iyo siyaasadeed ee jira, gaar ahaan la-dagaallanka argagixisada iyo dardargelinta hanaanka dhismaha dowladnimada.

Dhankiisa, La-taliye Jamaal Rashiid, afhayeenka Xoghayaha Guud, ayaa sheegay in Jaamacadda Carabta ay si dhow ula socoto hab-socodka doorashada ka dhacday magaalada Muqdisho, ayna u aragto tallaabo muhiim ah oo lagu xoojinayo ka-qaybgalka shacabka, loogana gudbayo nidaamka doorashooyinka dadban ee soo jiray tan iyo 1969 una wareegaya nidaamka codbixinta tooska ah ee “hal qof, hal cod”, sida ku cad dastuurka ku-meelgaarka ah ee Soomaaliya.

Waxa uu carrabka ku adkeeyay in Jaamacadda Carabta ay diyaar u tahay in ay bixiso taageero siyaasadeed iyo mid farsamo, iyada oo la kaashaneysa hay’adaha dowladda Soomaaliya, isla markaana ay sii wadi doonto taageerada ay siineyso himilooyinka sharciga ah ee shacabka Soomaaliyeed ee ku aaddan nabad, xasillooni, barwaaqo iyo soo celinta doorka dowladnimo ee qaranka.
    https://www.youtube.com/watch?v=W1CjAWKz3ug

WARARKA MAANTA: 25ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa is-dooran raba kaligiis? Yaa doorasho qaban kara ayadoo aysan dhisnayn Maxkammadda Dastuuriga ah ee Dalka? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 25ka Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaradda Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Xukuumadda JFS Mudane Xasan Macallin Maxamuud ayaa codkiisa ka dhiibtay Doorashada Golayaasha Deegaanka Gobolka Banaadir.

Wasiirka oo ka codeeyay Degmada Hodan ayaa bogaadiyay ka-qaybgalka ballaaran ee dadweynaha ee muujiyay rabitaankooda ku aaddan dib-u-helidda xuquuqdooda dastuuriga ah. Wasiirka Sidoo kale ammaanay dadaalka, hufnaanta iyo mas’uuliyadda ay muujiyeen howlwadeennada guddiyada doorashooyinka iyo Hey’adaha Ammaanka.

— Dhammaad —

Muqdisho 25ka Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka Iyo Dib-u-heshiisiinta XFS mudane Xildhibaan Mudane Cali Yuusuf Cali Xoosh  ayaa saaka doorashada goleyaasha deegaanka ee ka socota gobolka Banaadir wuxuu codkiisa ka dhiibtay Degmada Shingaani ee Gobolka Banaadir.

Wasiir Cali Xoosh ayaa ku bogaadiyay Shacabka Gobolka Banaadir sida ay codkooda u dhiibanayaan, iyo sida u muujiyeen rabitaankooda ku aaddan doorashada qof iyo cod, sidoo kale Wasiir Cali Xoosh ayaa bogaadiyay shaqada howlwadeennaga guddiga maamulaya doorashada.

Muqdisho 25ka Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Saalax Axmed Jaamac, oo gudanaya waajibaadkiisa muwaadinimo kana qayb-galaya doorashooyinka goleyaasha deegaanka ee caasimadda, ayaa codkiisa ka dhiibtay Xarunta Jaamacadda Green Hope ee degmada Hodan, halkaas oo ay bulshadu ugu jirto  safaf dhaadheer sidii ay u dooran lahaayeen masuuliyiinta matali doona.

Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka ayaa carrabka ku adkeeyay in maanta ay qormayso bog cusub oo taariikhi ah, isaga oo sheegay in doorashadani ay dib u soo celinayso xuquuqda muwaadiniinta, isla markaana ay tahay codbixin toos ah oo shacabka Soomaaliyeed ay muddo dheer kaddib si xor ah ugu dooranayaan hoggaankooda, taas oo ka tarjumaysa biseylka dimuqraadiyadeed ee dalka iyo ka-qaybgalka shacabka ee go’aan gaarista masiirkooda siyaasadeed.

Mudane Saalax, ayaa ugu baaqay dhammaan muwaadiniinta is-diiwaangeliyay in ay si nabad ah uga qayb qaataan doorashada, isaga oo ku ammaanay hay’adaha amniga iyo guddiyada doorashooyinka dadaalka ay ugu jiraan xaqiijinta amniga shacabka iyo cod-bixiyayaasha.

– DHAMMAAD –

UNHCR 25ka Diseembar 2025 Warbixin cusub oo ay soo saartay Hay’adda Qaramada Midoobay u qaabilsan Qaxootiga (UNHCR) ayaa daaha ka rogtay in tobannaan kun oo qaxooti Soomaali ah ay dib ugu soo laabteen dalkooda intii lagu jiray sannadihii la soo dhaafay, iyadoo ay sabab u tahay saameynta dagaalka muddada dheer ka socday dalka Yemen.

Warbixinta, oo la shaaciyay Arbacadii, ayaa sheegtay in 53,525 qaxooti Soomaali ah ay Yemen ka tageen kuna laabteen Soomaaliya intii u dhaxaysay sanadihii 2015 ilaa 2025. 

Sida ay hay’addu tilmaantay, 9,217 qof oo ka mid ah qaxootigaas ayaa helay taageero toos ah oo ay siisay UNHCR iyagoo ku soo laabtay barnaamijka Dib-u-noqoshada Iskaa ah (ASR), halka 44,308 kalena ay si iskood ah ugu laabteen dalkooda iyagoo aan helin gargaar toos ah.

Warbixintu waxay xustay in sanadkii 2015 uu ahaa kii ugu badnaa ee ay qaxootiga Soomaalidu ku soo laabtaan, xilli uu dagaalku ka qarxay Yemen, iyadoo la diiwaangeliyay 26,383 qof oo soo laabtay.

Waxaa ku xigay sanadkii 2017 oo ay soo laabteen 5,566 qaxooti, halka 2018 ay ahaayeen 4,882, sanadkii 2019-na ay gaareen 3,635 qof, Dhanka kale, sanadkii 2025 ayaa noqday kii ugu hooseeyay, iyadoo la diiwaangeliyay 779 qaxooti oo keliya.

Sidoo kale, UNHCR waxay sheegtay in tirada guud ee qaxootiga Soomaalida ah ee dib ugu soo laabtay dalka muddadii u dhaxaysay Diseembar 2014 ilaa Nofeembar 2025 ay gaartay 141,673 qof, kuwaas oo 97,293 ka mid ah ay heleen taageero hay’adda, halka 44,380 ay ku soo laabteen dadaal u gaar ah.

Dhanka kale, xog kale oo ay soo bandhigtay UNHCR ayaa muujisay in tirada qaxootiga iyo magangelyo-doonka ku sugan Yemen ay ka badan yihiin 62,000 oo qof, kuwaas oo intooda badan ay ka soo jeedaan Soomaaliya iyo Itoobiya, iyadoo dalka Yemen uu weli wajahayo caqabado bini’aadannimo iyo amni oo culus.

Qaramadda Midooway 25ka Diseembar 2025 Khubaro ka tirsan Qaramada Midoobay ayaa sheegay in kooxda Al-Shabaab ay weli tahay khatarta ugu weyn ee halis gelinaysa nabadda iyo xasilloonida Soomaaliya iyo guud ahaan gobolka Geeska Afrika, gaar ahaan dalka Kenya.

Khubaradu waxay carrabka ku adkeeyeen in inkastoo ay jiraan dadaallo ay wadaan ciidamada dowladda Soomaaliya iyo kuwa caalamiga ah ee lagula dagaallamayo kooxda xiriirka la leh Al-Qaacida, haddana Al-Shabaab ay weli awood u leedahay inay ka fuliso weerarro adag oo qorsheysan gudaha Soomaaliya.

Waxay sheegeen in halista Al-Shabaab aysan ku koobnayn oo keliya weerarro toos ah, sida isku dayada dilka madaxda sare ee dowladda, balse ay sidoo kale ku fidayso shabakado baahsan oo la xiriira lacago baad ah, askaraynta khasabka ah, iyo dacaayad si hufan loo abaabulay oo ay kooxda ku faafiso fikradeeda.

Iyadoo la tixgelinayo caqabadahaas amni, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa u codeeyay in la kordhiyo muddada howlgalka Ciidanka Taageerada iyo Xasillinta Midowga Afrika ee Soomaaliya ilaa 31-ka December 2026, Ciidankan ayaa ka kooban in ka badan 11,000 oo askari, oo ay ku jiraan 680 boolis ah.

Dhanka kale, khubaradu waxay ka digeen in Al-Shabaab ay khatar weyn ku tahay dalka Kenya, iyagoo tilmaamay in kooxda ay fuliso weerarro isugu jira qaraxyo loo adeegsado walxaha qarxa ee fudud iyo falal afduub ah.

Celcelis ahaan, Al-Shabaab ayaa Kenya ka fulisa ku dhowaad lix weerar bishii, kuwaas oo inta badan ka dhaca gobollada Mandheera iyo Lamu.

Ugu dambayn, warbixintu waxay xustay in yoolka ugu weyn ee Al-Shabaab uu yahay in ay afgembiso dowladda Federaalka Soomaaliya isla markaana ay dalka ka saarto ciidamada shisheeye ee taageeraya dowladda.

Muqdisho 25ka Diseembar 2025 Waxaa saakay oo Khamiis si rasmi ah magaalada Muqdisho uga bilaawday doorashada goleyaasha deegaanka ee degmooyinka gobolka Banaadir oo ay ku tartamayaan musharaxiin ka kala socda 20 Urur siyaasadeed. 

Amniga xarumaha iyo goobaha ay ka dhacayaan codbixinta doorashada ayaa si weyn loo adkeeyay si loo xaqiijiyo nabadgelyada codbixiyeyaasha iyo hanaanka ay u dhaceyso doorashada dadweynaha ee qof iyo codka ah.

Dadweynaha reer Muqdisho ayaa saakay safaf dhaadheer ugu jira dhiibashada codkooda, taasoo muujinaysa xiisaha iyo rajada shacabka Soomaaliyeed ee markale dib u soo noolaatay mudo ka badan 50 sano kadib.

Ku 10,000 oo askari oo ka kala tirsan ciidamada amniga dowladda Fedaraalka Soomaaliya ayaa si buuxda u sugaya amaanka, iyagoo heegan buuxa ku jira xasilinta goobaha amniga doorashada.

Madax ka tirsan dowladda Fedaraalka ayaa durbaba dhiibtay codadkooda, kuwaas oo ay ka mid yihiin Raysal wasaare ku xigeenka Xukuumadda Saalax Jaamac iyo Wasiir ku xigeenka Warfaafinta Cabdiraxmaan Al-cadaala iyo Gudoomiyaha gobolka banaadir Muungaab.

Masuuliyiinta dhiibtay codadkooda ayaa  fariin u diray dadweynaha ka qeyb qaadanaya codbixinta doorashada, iyagoona ku dhiiragaliyay inay ka faa’iideystaan fursadda taariikhiga ah oo ay codkooda dhiibtaan.

Doorashadan goleyaasha deegaanka ayaa loo arkaa mid ka dhigan waa cusub oo u baryay dadka reer Muqdisho, maadama dalka uu soo maray ku dhawaad 40 sano oo marxalado adag ah.

Dadka Soomaaliyeed ayaa intooda badan  rajeynaya in natiijada doorashadani ay horseedi doonto maamulo deegaanka ah oo matala rabitaanka shacabka islamarkaana ka shaqeeya horumar iyo xasilooni waarta.

Ugu dambeyntii sida qorshahu yahay 6:00 maqribnimo ee Caawa ayaa loo qorsheeyay iney soo idlaato codbixinta dadweynaha, sida ay shaaciyeen guddiga doorashooyinka Qaranka, waxaana xusid mudan in doorashadani maanta dhaceysa ay qaadaceen madasha Mucaaradka.

Halkaan kala soco wixii kusoo wararka doorasho.

WARARKA MAANTA: 24ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa doorasho qaban kara ayadoo aysan dhisnayn Maxkammadda Dastuuriga ah ee Dalka? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 24ka Diseembar 2025 MAAMULKA GOBOLKA BANAADIR OO HEEGAN GELIYAY ADEEGYADA GURMADKA DEGDEGGA AH MAADAAMA AY DOORASHO DADWEYNE BERRI KA QABSOOMAYSO MAGAALADA MUQDISHO

Muqdisho, Diseembar 24, 2025: Maamulka Gobolka Banaadir ayaa shaaciyay in waaxyaha Gurmadka Degdegga ah iyo Caafimaadka ay diyaariyeen gaadiid iyo shaqaale ku filan, kuwaas oo ku jira heegan buuxa si ay uga jawaabaan xaalad kasta oo degdeg ah oo dhici karta, maadaama magaalada Muqdisho ay galeyso doorasho maalinta berri ah.

Guddoomiyaha Gobolka Banaadir, ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa sheegay in Dowladda Hoose ay si buuxda u diyaarisay gaadiidka dab-damiska, ambalaasyada iyo shaqaale tababaran, kuwaas oo shaqeyn doona 24 saac, si loo xaqiijiyo bedqabka iyo badbaadada shacabka caasimadda ee u diyaarsan ka qaybgalka doorashada.

Sidoo kale, Maamulka Gobolka Banaadir ayaa mar kale muwaadiniinta ku baraarujiyay lambarka gaaban ee 991, kaas oo ay la soo xiriiri karaan marka ay u baahdaan gargaar degdeg ah.

Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ayaa carrabka ku adkeeyay in Dowladda Hoose ay mar walba u taagan tahay adeegga iyo daryeelka shacabkeeda, isaga oo ugu baaqay bulshada ku nool magaalada Muqdisho inay si nabad ah, mas’uuliyad lehna uga qaybqaataan doorashada maalinta berri ah ka dhaceysa caasimadda.

Kulanka ayaa waxaa ka qaybgalay Guddoomiye ku-xigeennada Amniga iyo Siyaasadda, Hawlaha Guud, Agaasimeyaal iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsan Maamulka Gobolka Banaadir iyo Dowladda Hoose ee Xamar.

Muqdisho 24ka Diseembar 2025 Senator Dubbe: MD Xassan Shiikh iyo Janaraal Moorgan shacabka Somaliland isku meel ayay u taagan yihiin Balse anigu aragtidaas lama qabo.

20 Miyan oo Soomaali ah sidee qof kaliya u maamuli karaa masiirkooda! Yaase iska leh eeda cakirnaanshiyaha siyaasadeed ee maanta dalku wajahayo?

Muqdisho 24ka Diseembar 2025 Guddiga madaxabanaan ee doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ayaa goordhaw si rasmi ah u shaaciyay in 16 degmo oo ay ka dhici doonto doorashada golayaasha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir ee la filayo iney dhacdo 25-ka bishaan oo ku beegan Khamiista soo socota. 

Afhayeenka Guddiga madaxabanaan ee doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha Cabdifataax Faysal Xuseen oo maanta shir jaraa’id ku qabtay xarunta dhexe ee guddiga ayaa sharaxay goobaha codbixinta ee degmooyinka gobolka Banaadir.

Afhayeen Cabdifataax Faysal Xuseen ayaa sheegay in doorashada goleyaasha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir ay ka qabsoomi doonto 16 degmo 213 xarumood iyo 523 goobood.

“Maalinta Khamiista oo bishu tahay 25, saacadu markay tahay 06:00 aroornimo waxaa degmooyinka Gobolka Banaadir ka bilaabanaya codbixinta doorashada oo socon doonta ilaa 06:00 Maqribnimo, cidii 06:00 Maqribnimo kasoo daba marta wax codbixin ah ma sameyn doonto, lakiin qofkii asagpp safka ku jira waqtigaas gaaro waa loo samey doona xal kale oo ay ku codeyn karaan” ayuu yiri Afhayeenka Guddiga Doorashooyinka Qaranka Cabdifataax Faysal Xuseen. 

Afhayeenka Guddiga Doorashooyinka Qaranka ayaa ugu digay ururrada ka qeyb galaya doorashada ineysan wax olole ah ka sameynin gudaha xarumaha iyo goobaha ay ka dhacayaan codbixinta doorashada goleyaasha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir. 

Shacabka ku nool degmooyinka gobolka Banaadir ayaa si weyn indhaha ugu haaya doorashada dadweyne ee lagu wado iney ka qabsoonto maalinta Khamiista ah magaalada Caasimadda ah ee Muqdisho.

Maraykanka 24ka Diseembar 2025 Maxkamad ku taalla dalka Mareykanka ayaa xabsi daa’in ku xukuntay muwaadin Kenyan ah oo lagu magacaabo Cholo Abdi Abdullah, kadib markii lagu helay dambi la xiriira qorshe argagixiso oo ujeedkiisu ahaa in la fuliyo weerar la mid ah kii 11-kii Sebtembar 2001, kaas oo lagu eedeeyay inay qorsheyeen ururka Al-Shabaab ee xiriirka uu lalaaha.

Xukunka ayaa si rasmi ah loogu dhawaaqay Isniintii, 22-ka Diseembar, waxaana wadajir u shaaciyay Xafiiska Xeer-Ilaaliyaha Mareykanka ee New York, Waaxda Amniga Qaranka, iyo Hay’adda FBI-da.

Garsoore Analisa Torres ayaa xukunka riday kadib markii Abdullah lagu helay dambiyo culus, oo ay ka mid yihiin, Inuu taageero iyo agab siiyay urur argagixiso shisheeye, Inuu ku lug lahaa shirqool lagu dili lahaa muwaadiniin Mareykan ah, Qorshe afduub iyo burburin diyaaradeed Iyo falal argagixiso oo ka gudba xuduudaha caalamiga ah.

Dambiyadaas ayaa lagu caddeeyay maxkamad xeerbeegti ah, taas oo go’aankeeda soo saartay 4-tii Nofeembar 2024.

Mas’uuliyiinta Mareykanka ayaa sheegay in Cholo Abdi Abdullah uu ahaa xubin si heer sare ah u tababaran oo ka tirsanaa Al-Shabaab, isla markaana uu doonayay inuu noqdo duuliye ganacsi, si uu u hirgeliyo weerar halis ah oo ka dhan ah Mareykanka.

Xeer-ilaaliyaha New York, Jay Clayton, ayaa sheegay in xukunkaasi uu fariin cad u dirayo dhammaan shabakadaha argagixisada caalamiga ah, isla markaana Mareykanku uusan marnaba ka gaabin doonin la dagaallanka argagixisada meel kasta oo ay joogaan.

Muqdisho 24ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa ka jawaabay hanjabaadaha iyo baaqyada dhawaan ka soo yeeray mucaaradka ee la xiriira doorashooyinka 2026 iyo dib-u-eegista dastuurka dalka.

Madaxweynaha oo hadal ka jeediyay munaasabad ololaha Xisbiga Caddaaladda iyo Wadajirka (JSP) oo Talaadadii ka dhacday magaalada Muqdisho, ayaa sheegay in dowladda si rasmi ah u aqbashay dalabka mucaaradka ee ku aaddan wadahadal qaran, kaasi oo uu ku tilmaamay qodobka ugu muhiimsan ee ka soo baxay shirkii saddexda maalmood socday ee mucaaradku ku yeesheen magaalada Kismaayo toddobaadkii hore.

“Waxaan ka qaadanay hal qodob natiijooyinkii ka soo baxay shirka Kismaayo, waana in wadahadal la furo, Albaabka wadahadalku waa furan yahay, wuxuuna ka furan yahay xafiiska Madaxweynaha, Dowladda si rasmi ah ayay uga jawaabtay codsigaas,” ayuu yiri Madaxweyne Xasan Sheekh.

Hadalkan ayaa imaanaya kaddib markii xubno mucaarad ah oo ku mideysan Golaha Mustaqbalka Soomaaliya ay Sabtidii soo saareen bayaan ay baaq ugu direen Madaxweynaha, iyagoo ugu baaqay inuu isugu yeero dhammaan daneeyayaasha siyaasadda dalka ugu dambeyn 20-ka Janaayo 2026, si heshiis looga gaaro hannaan doorasho oo loo dhan yahay. 

Mucaaradku waxay ka digeen in haddii taasi dhici weydo, ay qaadi doonaan waddo siyaasadeed kale oo ay kaga hortagaan firaaq dastuuri ah iyo xasillooni darro hor leh.

Si kastaba ha ahaatee, Madaxweynaha ayaa cadeeyay in dowladda Federaalka aysan marnaba ka soo horjeedin wadahadal iyo heshiis, balse ay si cad uga soo horjeeddo, sida uu yiri, “siyaasad ku dhisan is-muujin iyo hanjabaad.”

Hadalkan Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa muujinaya isku day ay dowladda ku doonayso inay dejiso xiisadda siyaasadeed ee isa soo taraysa, iyadoo indhaha lagu hayo mustaqbalka doorashooyinka 2026 iyo hannaanka dhameystirka dastuurka dalka.

New York 24ka Diseembar 2025 Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa Talaadadii dib u cusbooneysiiyay muddada howlgalka Midowga Afrika ee Taageerada iyo Xasilinta Soomaaliya (AUSSOM), isagoo u kordhiyay hal sano oo kale.

Qaraarka, oo ay soo gudbisay dowladda Boqortooyada Midowday (UK), ayaa muddada AUSSOM ku kordhinaya ilaa 31-ka Diseembar 2026.

Qaraarkan ayaa helay taageero buuxda, iyadoo dhammaan 15-ka xubnood ee Golaha Ammaanku ay u codeeyeen ansixintiisa. Xubnuhu sidoo kale waxay go’aamiyeen in la joojiyo dhammaan howlaha Howlgalka KMG ah ee Qaramada Midoobay ee Taageerada Soomaaliya (UNTMIS) laga bilaabo 31-ka Oktoobar 2026.

Ku-xigeenka wakiilka UK ee Qaramada Midoobay, Archie Young, ayaa soo dhaweeyay ansixinta qaraarka, wuxuuna ku tilmaamay doorka howlgalka mid “muhiim ah” si loo “xoojiyo xasilloonida iyo amniga Soomaaliya.”

“Qaraarka aan maanta ansixinnay wuxuu si cad u muujinayaa caqabadaha ka dhashay maalgelinta yar ee AUSSOM iyo yaraanta dhaqaale ee Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS),” ayuu yiri, isagoo intaas ku daray in qaraarku abuuro hannaan suurtagelinaya dib-u-eegis xog-ogaal ah oo lagu sameeyo taageerada saadka ee ay Qaramada Midoobay bixiso.”

Young wuxuu kaloo sheegay in si loo hubiyo in taageerada Soomaaliya ay noqoto mid si sax ah loo beegsaday oo wax ku ool ah, go’aannada Golaha Ammaanku ay sii wadi doonaan inay ku salaysnaadaan faham dhammaystiran oo ku saabsan duruufaha gudaha ee dalka ee AUSSOM laga hawlgaliyay.”

Tan iyo bishii Luulyo, ciidamada xoogga dalka Soomaaliya oo ay taageerayaan AUSSOM iyo saaxiibbo caalami ah ayaa xoojiyay howlgallada ka dhanka ah Al-Shabaab.

WARARKA MAANTA: 23ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa doorasho qaban kara ayadoo aysan dhisnayn Maxkammadda Dastuuriga ah ee Dalka? Yaa doorasho is-dooran raba Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 23ka Diseembar 2025 Gudniinka Fircooniga ah (FGM) waxaa caalamka si rasmi ah loogu aqoonsan yahay xadgudub ka dhan ah xuquuqda aadanaha, caafimaadka, iyo badqabka jirka ee gabdhaha iyo haweenka.

Dhawaan magaalada Baydhabo, UNTMIS iyo UNICEF  ayaa taageeray aqoon-is-weydaarsi wacyigelin ah oo socday 4 maalmood, kaas oo ay soo qabanqaabisay Wasaaradda Haweenka, Arrimaha Qoyska iyo Xuquuqda Aadanaha ee Dowlad-goboleedka Koonfur Galbeed, looguna talagalay 60 xildhibaan oo ka tirsan baarlamaanka dowlad-goboleedkaas.

Xildhibaanadu waxay ballan-qaadeen inay taageerayaan ansixinta hindise-sharciyeedka ka dhanka ah gudniinka fircooniga ah (FGM) iyo hindise-sharciyeedka Xuquuqda Carruurta, iyagoo u aqoonsaday tallaabooyin taariikhi ah oo muhiim u ah daryeelka, xuquuqda, iyo fayo-qabka haweenka, gabdhaha, iyo carruurta.

Waqooyu Barri 23ka Diseembar 2025 Wasiirka Warfaafinta Maamulka Waqooyi Bari Soomaaliya, Ahmed Cabdirisaaq Diiriye, ayaa si adag u beeniyay hadal uu dhawaan jeediyay xildhibaan ka tirsan Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya, kaas oo sheegay in Maamulka Waqooyi Bari uusan ku jirin miisaaniyadda dowladda federaalka ee sanadkan.

Wasiirka ayaa sheegay in hadalkaasi uu yahay mid aan sal iyo raad toona lahayn, islamarkaana uu ka fog yahay xaqiiqada dhabta ah. Wuxuu xusay in ay jiraan dadaallo rasmi ah oo iskaashi ah oo u dhexeeya hay’adaha maaliyadda ee dowladda federaalka iyo maamulka Waqooyi Bari, kuwaas oo uu sheegay inay marayaan meel wanaagsan.

“Waxaan ugu baaqayaa xildhibaanka hadalkaas sheegay inuu si cad u soo bandhigo bogga ama dukumeentiga uu ka akhriyey in Waqooyi Bari laga reebay miisaaniyadda, maaddaama miisaaniyadda qaranku aysan ku dhisnayn qabiil ama gobol gaar ah, balse ay ku socoto habraac sharci iyo mid maamul,” ayuu yiri wasiirku.

Wasiirka Warfaafinta ayaa sidoo kale tilmaamay in miisaaniyadda dowladda federaalka ay marto nidaam sharci ah oo Baarlamaanka Federaalka ansixiyo, islamarkaana mas’uuliyadda gaarsiinteeda ay saaran tahay dowlad-goboleedyada, iyadoo loo marayo hannaan rasmi ah.

Wasiirku wuxuu xusuusiyay xildhibaannada kasoo jeeda Waqooyi Bari in ay leeyihiin masuuliyad wadareed oo ku aaddan difaaca danaha deegaankooda iyo ummaddooda, isla markaana looga baahan yahay inay ka fogaadaan hadallo keeni kara jahwareer iyo kala qaybsanaan bulsho.

Maraykanka 23ka Diseembar 2025 Dowladda Mareykanka ayaa dib ugu yeertay ku dhowaad 30 dublamaasi oo sare, kuwaas oo uu ku jiro Safiirka Mareykanka ee Soomaaliya, tallaabadan oo qeyb ka ah dib-u-habeyn lagu sameynayo siyaasadda dibadda ee Mareykanka, si ay ula jaanqaaddo ajendaha “America First”.

Sida ay sheegeen saraakiil ka tirsan Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka, madaxda safaaradaha ee ugu yaraan 29 dal ayaa toddobaadkii hore lagu wargeliyay in xilalkooda ay dhammaanayaan bisha Janaayo ee soo socota. Diblamaasiyiintan ayaa dhammaantood xilalka la wareegay xilligii madaxweyne Joe Biden.

Qaaradda Afrika ayaa ah tan ugu saameynta badan, iyadoo safiirro laga qaaday 13 dal, oo ay ka mid tahay Soomaaliya, Nigeria, Niger, Rwanda, Senegal, Uganda iyo dalal kale.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Mareykanka ayaa difaacday tallaabadan, iyadoo sheegtay in safiirku yahay wakiil gaar ah oo madaxweynaha matala, isla markaana uu madaxweynuhu xaq u leeyahay inuu doorto shaqsiyaad si buuxda u taageeraya siyaasaddiisa.

Inkasta oo safiirrada xilka laga qaaday aysan luminayn shaqadooda guud ee dublamaasiyadeed, haddana waxaa lagu wargeliyay inay ku laaban karaan Washington si ay xilal kale uga qabtaan, haddii ay doortaan.

Go’aankan ayaa walaac ka abuuray qaar ka mid ah Mareykanka iyo ururka metela diblomaasiyiinta, kuwaas oo ka digay in isbeddelladan degdegga ah ay saameyn ku yeelan karaan xiriirka Mareykanka iyo dalalka ay khuseyso oo ay Soomaaliya ka mid tahay.

\WARARKA MAANTA: 21ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa doorasho shiikh la’aan mehersan raba Nadaxwetbe Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

China 21ka Diseembar 2025 JSafaaradda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya ee Jamhuuriyadda Shiinaha ayaa magaalada Beijing ku qabatay xaflad heer sare ah oo lagu xusay 65-guurada ka soo wareegtay aasaaska xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Shiinaha. Munaasabadda ayaa waxaa ka soo qaybgalay danjirayaal ka kala socday in ka badan 50 dal, masuuliyiin ka tirsan hay’adaha dowladda Shiinaha, diblomaasiyiin, aqoonyahanno, ganacsato iyo marti sharaf kale.

Danjiraha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u fadhiya Shiinaha, Marwo Hodan Cismaan Cabdi, oo martida ku soo dhaweysay munaasabadda, ayaa khudbad ay jeedisay ku xustay in xiriirka Soomaaliya iyo Shiinaha uu yahay mid ku dhisan saaxiibtinimo taariikhi ah, is-ixtiraam iyo is-faham. Waxay carrabka ku adkaysay in ujeeddada xuskan 65-guurada ahi ay tahay in si dhab ah loo muujiyo sawirka Soomaaliya ee maanta, gaar ahaan hodantinimada dhaqanka, suugaanta iyo hal-abuurka shacabka Soomaaliyeed, isla markaana loo adeegsado sidii lagu xoojin lahaa xiriirka shacabka labada dal.

Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Soomaaliya, Jamaal Maxamed Xasan, ayaa isna khudbaddiisa ku adkeeyay muhiimadda xiriirka istiraatiijiga ah ee Soomaaliya iyo Shiinaha, isaga oo xusay in Shiinuhu ka mid yahay saaxiibbada ugu muhiimsan ee Soomaaliya dhinacyada ganacsiga iyo maalgashiga. Wasiirku wuxuu tilmaamay in Soomaaliya ay maanta si kalsooni leh u soo dhoweynayso maalgashi, isla markaana ay u diyaarsan tahay iskaashi wax ku ool ah oo miro dhal ah.

Dhankiisa, Ergayga Gaarka ah ee Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Shiinaha u qaabilsan Arrimaha Geeska Afrika, Hu Changchun, ayaa bogaadiyay xiriirka qotada dheer ee labada dal, isaga oo xusay in Shiinuhu ay si joogto ah u taageerayaan xasilloonida, horumarka iyo dib-u-dhiska Soomaaliya, ayna ka go’an tahay sii xoojinta iskaashiga labada dhinac.

Intii ay khudbaduhu socdeen kaddib, munaasabadda ayaa u gudubtay bandhigyo dhaqan oo si weyn u soo jiitay martida. Xafladda ayaa ku billaabatay codka fannaanadda Shiinaha ah Hu Yifan, oo si qiiro leh u qaadday hees ay u bixisay “Soomaaliya ha noolaato”. Waxaa sidoo kale la soo bandhigay agab dhaqameed Soomaaliyeed, madal lagu turjumayay suugaanta iyo gabayada Soomaaliyeed, iyo bandhig moodo oo lagu soo bandhigay labbiska Soomaaliyeed iyo agab hidde ah.

Waxaa kale oo shaaca laga qaaday farshaxan ka sameesan dhagax jade ah oo laga keenay Soomaaliya, laguna xardhay geela Soomaaliya taas oo astaan u aheed hidaha, farshaxanka iyo saaxiibtinimada Soomaaliya iyo Shiinaha.

Munaasabadda ayaa sidoo kale lagu soo bandhigay bandhig sawirro ah oo cinwaankiisu ahaa “Deganaansho, Qurux iyo Farxad ka jirta Soomaaliya”, kuwaas oo ay diyaariyeen sawirqaadayaasha Soomaaliyeed Awale Cabdikariim Maxamed (Koronto) iyo Saciid Axmed Muuse (Fadheeye), iyadoo sawirradu ay si toos ah uga tarjumayeen quruxda dabiiciga ah, nolol-maalmeedka iyo wejiga nabadeed ee Soomaaliya.

Masar 21ka Diseembar 2025  Madaxweynaha dalka Masar Abdel Fattah al-Sisi ayaa sheegay in Masar ay ka shaqeyneyso sidii loo gaari lahaa xasillooni iyo ammaan Geeska Afrika si loo adkeeyo marin biyoodka Badda Cas.

Madaxweyne Al siisi ayaa arintaan ku micneeyay iyadoo la tixgelineyo in marin biyoodkaan uu muhiim u yahay amniga gobolka iyo kan caalamiga ah. 

Wuxuu intaas ku daray in Masar ay damacsan tahay inay ka qaybgasho Hawlgalka cusub ee Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ayna sameyneyso dadaallo adag si ay u hesho maalgelinta lagama maarmaanka u ah howlgalka.

Inta uu ku guda jiray kulankiisa wasiirada iyo madaxda wufuudda Afrika, oo ay weheliyaan wakiillo ka socda Guddiga Midowga Afrika iyo bulshooyinka dhaqaalaha gobolka oo ka qayb qaadanaya shirkii labaad ee wasiirrada ee Madasha Iskaashiga Ruushka iyo Afrika, oo ay martigelinayso Masar, waxaana goob joog ahaa Wasiirka Arrimaha Dibadda Dr. Badr Abdel-Aty, Madaxweyne al-Sisi wuxuu yiri: “In kasta oo ay jiraan dadaallada ay wadaan dalalkeenna, haddana horumarinta Afrika waxay weli la kulmaysaa caqabado badan, oo ay ku jiraan kaabayaasha dhaqaalaha oo daciif ah, maalgelin aan ku filnayn, iyo khataro badan.”

Madaxweyne al-Sisi wuxuu xaqiijiyay sida Masar uga go’an tahay xoojinta iskaashiga ay la leedahay dalalka Afrika ee walaalaha ah sida Soomaaliya si ay ula dagaallamaan argagaxisada iyada oo loo marayo hab dhammaystiran oo xoojinaya amniga, horumarka, iyo dhinacyada bulshada, oo ay ku jiraan doorka Al-Azhar iyo barnaamijyada Xarunta Caalamiga ah ee Xallinta Khilaafaadka, Nabadaynta, iyo Dhisidda Nabadda ee Qaahira.

South Afrika 21ka Diseembar 2025 Wararka ka imaanaya dalka Koonfur Afrika,  gaar ahaan magaalada Johannesburg ayaa sheegaya in halkaasi ay ka dhacday toogasho wadareed lagu dilay dad gaaraya  9 qof, waxaana sidoo kale toogashada lagu dhaawacay in ka badan 10 ruux.

Weerarkan sababay dhimashada iyo dhaawaca ayaa si gaar ah uga dhacay xaafadda Bekkersdal ee magaalada Johannesburg, waxaana geystay koox hubeysneyd oo rasaas ooda kaga qaaday goob Maqaaxi ah.

Kooxda fulisay weerarkaan oo ilaa hada aan la aqoosan, islamarkaana goobta si deg deg ah uga baxsatay ayaa Booliiska dalkaasi waxay sheegeen iney ku raad joogaan oo ay soo qaban doonaan.

Wali lama shaacin magacyada dadka ku dhintay weerarka, kuwa dhaawaca ah iyo waliba iney ku jiraan dad ajaaniib ah iyo sababta keentay in la beegsado maqaaxida oo aheyd mid lagu cabo qamriga.

Kooxaha daba gala dambiyada ee dalkaas ayaa durba bilaabay iney dib u raacaan Kaamirooyinka ku xiran waddooyinka iyo xaafadaha si loo helo Gawaarida weerarka ku fuliyeen kooxda hubeysneyd.

Dhacdadaan ayaa kusoo aadeysa, iyadoo bilaha u dambeeya sanad kasta, dalka Koofur Afrika kusoo kordhan dilalka tooska ah, weerarada ka dhanka ah Ajaanibta oo ay ugu horeeyaan Soomaalida ganacsiyada ku leh dalkaas.

Muqdisho 21ka Diseembar 2025 Hay’adaha ammaanka Soomaaliya ayaa shaaciyay in ku dhowaad 10,000 askari oo ka tirsan Booliska Soomaaliyeed ay si buuxda ugu diyaarsan yihiin sugidda ammaanka doorashooyinka golayaasha deegaanka ee lagu wado inay ka qabsoomaan magaalada Muqdisho 25-ka Diseembar.

Wasiirka Amniga Gudaha, Fartaag, oo la hadlay warbaahinta ka hor doorashooyinka, ayaa sheegay in Booliska Soomaaliyeed ay dhammeysteen dhammaan qorshayaashii amni ee lagu xaqiijin lahaa in doorashadu u dhacdo si nabad ah oo hufan, Waxa uu xusay in ciidamadu ay mas’uul ka noqon doonaan sugidda ammaanka codbixiyeyaasha, goobaha codbixinta iyo shaqaalaha doorashada.

“Booliska Soomaaliyeed waa kuwo u diyaarsan, awoodna u leh inay sugaan ammaanka doorashooyinka, Dhammaan diyaar-garowgii loo baahnaa waa la dhammeystiray,” ayuu yiri Wasiir Fartaag, isagoo carrabka ku adkeeyay in ilaalinta shacabka ay tahay mudnaanta koowaad ee hay’adaha ammaanka.

Doorashooyinkan golayaasha deegaanka ayaa loo arkaa tallaabo taariikhi ah, maadaama ay yihiin kuwii ugu horreeyay ee si toos ah ay dadweynuhu cod ugu dhiibtaan (hal qof, hal cod) muddo ka badan 50 sano. 

Hay’adaha ammaanka ayaa kordhiyay roondooyinka, wada-shaqeynta sirdoonka iyo baraha kantaroolka, iyadoo laga taxaddarayo khataro amni oo ka imaan kara kooxo hubeysan oo doonaya inay carqaladeeyaan geeddi-socodka doorashada.

Soomaaliya 21ka Diseembar 2025 Ambrose Kimiti, oo ah dhakhtar Kenyan ah kana tirsanaa kooxda daad-guraynta caafimaadka ee Qaramada Midoobay (UN) ee ka hawlgasha Soomaaliya, ayaa fariin muuqaal ah u diray Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay António Guterres, Madaxweynaha Kenya William Ruto, iyo shacabka Kenya, isagoo sheegay in isaga iyo xubno ka mid ah kooxdiisa ay ku jiraan gacanta Al-Shabaab in ka badan hal sano iyo bar.

Kimiti ayaa sheegay in diyaarad helicopter ah oo ay la socdeen ay ku burburtay 10-kii Janaayo 2024 gudaha deegaan ay maamusho Al-Shabaab, xilli ay ku jireen hawl daad-gurayn caafimaad. 

Wuxuu xusay in, inkastoo ay isku dayeen inay la xiriiraan Qaramada Midoobay shilka kadib, aysan jirin gargaar ama wada-xaajood rasmi ah oo loo sameeyay.

“Waxaan aaminsanaa inaan u adeegayno arrin bani’aadannimo, balse Qaramada Midoobay way ku guul-darraysatay inay ka shaqeyso sidii aan xorriyadeenna ku heli lahayd,” ayuu yiri Kimiti.

Wuxuu ugu baaqay Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay inuu si degdeg ah u farageliyo, isagoo sheegay in UN-ku uu mas’uul ka yahay badbaadinta shaqaalaha iyo qandaraaslayaasha loo qafaashay iyagoo ku jira gudashada waajibaadkooda shaqo.

Sidoo kale, Kimiti ayaa ka codsaday Madaxweynaha Kenya William Ruto inuu saameyntiisa u adeegsado sidii loo heli lahaa xorriyaddooda, wuxuuna shacabka Kenya ku boorriyay inay codkooda ku biiriyaan dadaallada lagu doonayo sii-dayntooda.

Qaramada Midoobay iyo dowladda Kenya midna kama aysan bixin wax jawaab ah oo rasmi ah.

Dhawaan, ayay ahayd markii sidaan oo kale kabtankii diyaaraddaas duuliyaha ka ahaa oo u dhashay dalka Ukrain uu codsi u diray Qaramada Midoobay iy Dowladdiisa Ukraine, isagoo ka codsanayay inuu wada xaajood la furaan Alshabaab, si ay xorriyaddooda u helaan.

Muqdisho 21ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa sheegay in xiriirka Soomaaliya iyo Shiinaha uu yahay mid taariikhi ah, adag, isla markaana ku dhisan is-ixtiraam iyo wada-shaqeyn joogto ah, tan iyo markii ay labada dal yeesheen xiriir diblomaasiyadeed 65 sano ka hor.

Madaxweynaha oo wareysi gaar ah siiyay CGTN TV, ayaa xusay in Shiinuhu si weyn u taageeray Soomaaliya tan iyo maalmaheedii ugu horreeyay ee xornimada, isagoo tilmaamay in mashaariic waaweyn oo ay Shiinuhu ka hirgeliyeen dalka—sida isbitaallo, waddooyin iyo garoonno—ay weli adeeg u yihiin shacabka Soomaaliyeed.

“Xiriirka Soomaaliya iyo Shiinaha waligiis ma yeelan kor iyo hoos, waa xiriir toosan oo joogto ah,” ayuu yiri Madaxweynaha.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa si gaar ah u ammaanay horumarka dhaqaale iyo tiknoolajiyadeed ee Shiinaha, isagoo sheegay in hoggaanka Madaxweyne Xi Jinping uu Shiinaha gaarsiiyay barwaaqo iyo horumar muuqda.

“Shiinaha waa tusaale ay dalal badan, gaar ahaan dalalka soo koraya iyo kuwa Afrika, ka baran karaan sida looga gudbo duruufaha loona gaaro horumar,” ayuu yiri.

Madaxweynaha ayaa sidoo kale sheegay in ballaarinta furfurnaanta Shiinaha iyo wada-shaqeynta Afrika ay tahay fursad weyn oo dunida guud ahaan, Afrika gaar ahaan, ay ka faa’iideysan karto, gaar ahaan dhinacyada waxbarashada, amniga, horumarinta beeraha, tiknoolajiyadda, iyo dhaqaalaha badda (blue economy).

Dhanka waxbarashada, Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa xusay in uu si gaar ah u daneeyo horumarinta waxbarashada dadweynaha, tababarrada farsamada iyo xirfadaha (TVET), isagoo tilmaamay in Shiinaha uu door muhiim ah ka qaadan karo wareejinta tiknoolajiyadda iyo tababarka xirfadaha casriga ah.

Ugu dambeyn, Madaxweynaha ayaa uga mahadceliyay Shiinaha taageerada uu siiyo Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada amniga, horumarka iyo garab istaagga midnimada iyo madaxbannaanida dalka.

WARARKA MAANTA: 20ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: #Hambalyo Sannad Guuraddii 82baad ee Aasaaska Booliska #Soomaaliyeed! Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 20ka Diseembar 2025 Madaxweynaha JFS oo kusoo biiray Munaasabadda Sanad-guuradii 82-aad ee Aasaaska Ciidanka Booliiska Soomaaliyeed oo ka socota Xarunta Janaraal Kaahiye ee Muqdisho.

Xarunta Tababarka Janaraal Kaahiye waxaa haatan ka socda munaasabadda xuska sanad-guuradii 82-aad ee aasaaska Ciidanka Booliska, waxaana goobta ku masuuliyiin kala duwan, Wasiirro, Xidhibaano, saraakiil ciidan, marti sharaf, wufuud heerar kala duwan ah.

Munaasabaddan oo ah mid xusuus taariikhi ah, ayaa si weyn loogu diyaargaroobay, iyadoo lagu muujinayo halgankii dadaalkii iyo horumarka uu soo maray Ciidanka Booliiska Soomaaliyeed tan iyo aasaaskii sanadkii 1943-kii.

Waxaa la filayaa in munaasabadda lagu soo bandhigo tababbarro ciidan, gaardisyo iyo dhoolatusyo ka tarjumaya kartida, anshaxa, iyo horumarka uu ciidanku ku tallaabsaday.

Xuskan heer qaran ah ayaa qeyb ka ah xoojinta xusuusta taariikhiga ah ee Booliiska iyo dhiirrigelinta dadaalka ay ugu jiraan sugidda amniga iyo kala dambeynta dalka.

Al Jazeera 20ka Diseembar 2025 Ilo xog-ogaal ah ayaa u sheegay Al Jazeera in nidaamka fiisaha elektaroonigga ah (e-visa) ee Soomaaliya uu leeyahay cillad amni oo halis gelinaysa xogta shakhsiyeed ee dadka codsada fiisaha. 

Ilo-wareedku wuxuu sheegay in arrintan ay horay ugu gudbiyeen mas’uuliyiinta dowladda Soomaaliya toddobaadkii hore, si ay uga digaan khatarta jirta, balse aysan wax jawaab ah ka helin.

Sida ay sheegeen, inkasta oo digniintaas la bixiyay, haddana cilladda lama sixin, arrintuna weli way taagan tahay.

Bridget Andere, oo ah falanqeeye sare oo ka tirsan hay’adda xuquuqda dijitaalka ah ee Access Now, ayaa Al Jazeera u sheegtay in jebinta xogta shakhsiyeed ay tahay khatar weyn, maadaama ay dadka u horseedi karto dhibaatooyin ay ka mid yihiin xatooyo aqoonsi, khiyaano dhaqaale, iyo in xogta loo adeegsado falal basaasnimo.

Khatartaan cusub ayaa imanaysa bil kaddib markii dowladda Soomaaliya ay sheegtay inay billowday baaritaan la xiriira weerar hore oo hackers ay ku qaadeen nidaamka e-visa-da dalka.

Toddobaadkan, Al Jazeera ayaa awood u yeelatay inay ku celiso tijaabada khataraha ay sheegeen ilo-wareedyadu, waxayna si fudud u soo dejisay fiisooyin elektaroonig ah oo ay ku jireen xog xasaasi ah oo dad badan ay leeyihiin. 

Xogtaas waxaa ku jiray dad u dhashay Soomaaliya, Portugal, Sweden, Mareykanka iyo Switzerland.

Al Jazeera waxay mar kale la xiriirtay dowladda Soomaaliya, iyagoo u diray su’aalo isla markaana uga digay cilladda nidaamka, balse weli wax jawaab ah lagama helin dhinaca Dowladda.

Bridget Andere ayaa sheegtay in ku degdegidda hirgelinta nidaamka e-visa iyadoo aan loo diyaarsanayn khataraha amni ay dhaawacayso kalsoonida dadweynaha, isla markaana abuureyso daldaloollo laga baaqsan karay. 

Waxay sidoo kale cambaaraysay in mas’uuliyiinta Soomaaliya aysan si rasmi ah u shaacin jebsashadii weynayd ee xogta E-Visa ee bishii Nofeembar.

Waxay intaas ku dartay in sharciga ilaalinta xogta ee Soomaaliya uu waajibinayo in hay’adaha mas’uulka ka ah xogta ay wargeliyaan hay’adda ilaalinta xogta iyo sidoo kale dadka ay saameysay marka ay dhacdo khatar noocan ah, gaar ahaan marka ay khusayso dad ka kala yimid dalal kala duwan.

Al Jazeera ma shaacin faahfaahin farsamo oo ku saabsan cilladda amni, maadaama aan weli la sixin, si looga hortago in hackers ay ka faa’iideystaan.

Dhammaan xogtii xasaasiga ahayd ee la helay intii baaritaanku socdayna waa la tirtiray si loo ilaaliyo asturnaanta dadka ay quseyso sida lagu sheegay baaritaanka kanaalka Al-Jazeera.

Bishii hore, dowladaha Mareykanka iyo Ingiriiska ayaa ka digay jabsasho xogeed oo lagu helay macluumaadka in ka badan 35,000 oo qof oo dalbaday fiisaha Soomaaliya, Xogta la faafiyay waxaa ka mid ahaa magacyo, sawirro, taariikhaha dhalashada, cinwaanno guri, iyo xaaladaha guurka.

Kaddib dhacdadaas, Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Soomaaliya (ICA) ayaa beddeshay bogga e-visa-da, iyagoo u wareejiyay domain cusub si loo xoojiyo amniga.

Si kastaba ha ahaatee, khubaradu waxay sheegayaan in dowlado badan ay ku degdeggaan hirgelinta nidaamyada fiisaha elektaroonigga ah, taasoo inta badan keenta amni-darro, halka dadkuna ay adagtahay inay is-ilaaliyaan maadaama xogta laga rabo ay tahay mid qasab ku ah habraaca safarka.

Africom 20ka Diseembar 2025 Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa  xaqiijiyay in diyaarad dagaal oo Mareykan ah ay Khamiistii duqeymo cirka ah ka fuliyeen saldhigyo ay Al-Shabaab ku leeyihiin gobolka Shabeellada Dhexe.

AFRICOM ayaa bayaan ku sheegay in duqeynta cirka lagu qaaday ay ku timid iskaashi iyo wada-shaqeyn ay la lahaayeen dowladda federaalka Soomaaliya.

“Duqeymaha cirka ah waxay ka dhaceen agagaarka deegaanka Nuur Dugle ee Soomaaliya, kaasoo qiyaastii 215 km waqooyi-bari kaga beegan Muqdisho,” ayaa lagu yiri bayaanka.

AFRICOM waxay sheegtay inay si wadajir ah ula shaqeynayaan Ciidamada Qalabka Sida ee Soomaaliya, si loo wiiqo awoodda Al-Shabaab ee halis ugu keeni karta dhulka Mareykanka, ciidamada Mareykanka iyo muwaadiniinta Mareykanka ee ku sugan dibadda.

Taliska AFRICOM wuxuu ka gaabsaday inuu faahfaahin ka bixiyo cutubyada iyo qalabka la adeegsaday, si loo ilaaliyo amniga howlgalada socda.

Inkasta oo ay socoto olole militari oo wadajir ah, oo ay ka qeyb qaadanayaan ciidamada nabad-ilaalinta Midowga Afrika, ciidamada Soomaaliya iyo taageerada cirka ee Mareykanka, haddana Al-Shabaab waxay weli haystaan awood ay ku beegsadaan Muqdisho iyo qeybo kale oo dalka ah iyagoo adeegsanaya qaraxyada is-miidaamin ah.

Alshabaab ayaa maalmo ka hor qabsaday degaanka Nuur Dugle, kaddib dagaal ay la galeen ciidamada Dowladda. Qabsashada Nuur Dugle ayaa ka dhigan in Alshabaab ay badi qabsadeen degaanada gobolka Shabeellada Dhexe.

WARARKA MAANTA: 19ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 19ka Diseembar 2025 Taliska Booliiska Soomaaliyeed ayaa Xalay dhagxaantii ka qaaday Isgoysyada muhiimka ah ee Digfeer iyo Tarbuunka oo ku yaala degmada Hodan ee magaalada Muqdisho. 

Dhagaxaanta taalay Isgoysyada Tarabuunka iyo Digfeer ee degmada Hodan ee gobolka Banaadir ayaa ahaa kuwa ciriiri iyo saxmad xoogan ku haayay gaadiidka isaga kala goosha degmooyinka gobolka Banaadir.

Ciidanka Booliiska ayaa Isgoysyada ka si kiyay goobaha hubinta gaadiidka, iyagoo  ka dhigay meelo ka fog isgoysyadaas halka la qaaday dhagaxaantii taalay Isgoysyada. 

Taliyaha qeybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir Gaashaanle Sare Mahdi Cumar Muumin Macallin Mahdi ayaa sheegay in la qaaday dhagaxaanta markii hore duruufaha amniga loo dhigay Isgoysyada Tarabuunka iyo Digfeer. 

 “Yoolkeennu waa caasimadda oo amaan ah oo uusan dhagax dhex oolin, meeshii amaan noqotaba waa laga qaadi doona dhagaxa oo aad ogtihiin in dariufo jiro awgood loo dhigay wadooyinka.” ayuu yiri Taliyaha qeybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir Macallin Mahdi.

Taliye Macallin Mahdi ayaa sheegay in qorshahaan uu qayb ka yahay dedaalada kala duwan ee Madaxda ugu sarreysa dalka ay ku go’aamiyeen in la qaado dhagaxaanta maadaama uu jiro isbadel dhinka amniga ah, islamarkaana loo baahan yahay in la fududeeyo isu socodka gaadiidka.

Wuxuu sheegay Taliyaha Booliiska gobolka Banaadir in qaybaha dhiman ee dhagxaanta taalo dhawaan la qaadi doono, isagoona shacabka ka codsaday inay xoojiyaan la shaqaynta hay’adaha amniga si nabadgalyada Muqdisho loo gaarsiiyo meel kasii sarreysa sida ay haatan tahay.

Ethiopia 19ka Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed, ayaa wajahaya dhaleeceyn iyo caro ballaaran oo ka imanaysa dalalka Geeska Afrika, kaddib markii ay baraha bulshada ku baahday khariidad muujinaysa Itoobiya oo ku darsatay qaybo ka mid ah dhulalka ay leeyihiin Soomaaliya, Eritrea iyo Jabuuti, gaar ahaan deegaannada ku teedsan xeebaha Badda Cas.

Khariidaddan muranka dhalisay ayaa lagu arkay muuqaal (video) oo ay baahisay barta rasmiga ah ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, xilli uu Abiy Axmed magaalada Addis Ababa ku qaabilayay Ra’iisul Wasaaraha Hindiya, Arbacadii la soo dhaafay.

Falcelinno kulul ayaa ka dhashay muuqaalkaasi, iyadoo dad badan oo isugu jira falanqeeyayaal, aqoonyahanno iyo dad baraha bulshada ku firfircoon oo ka kala socda dalalka Geeska Afrika ay ku tilmaameen tallaabadan mid muujinaysa damac ballaarin dhuleed iyo isku day dib loogu soo nooleynayo hammiga Itoobiya ee helitaanka marin badeed.

Qaar ka mid ah falanqeeyayaasha ayaa sheegay in soo bandhigista khariidad noocan ah ay tahay farriin siyaasadeed oo halis ah, isla markaana ay si toos ah u dhaawaceyso madaxbannaanida iyo xuduudaha caalamiga ah ee dalalka deriska la ah Itoobiya. 

Waxay sidoo kale ka digeen in arrintani ay sii hurin karto xiisado siyaasadeed iyo kuwo amni oo cusub, xilli gobolka uu horeyba ula daalaa dhacayay khilaafaad iyo xaalado amni oo cakiran.

Dhinaca kale, dad badan ayaa ku tilmaamay tallaabadan “daandaansi cad”, iyagoo ku baaqay in beesha caalamka iyo ururrada gobolka ay si dhow ula socdaan dhaq-dhaqaaqyada noocan ah, si looga hortago isku dhac hor leh oo ka dhaca Geeska Afrika.

Khabiirro ku takhasusay arrimaha gobolka ayaa carrabka ku adkeeyay in dib u soo qaadista arrimaha xuduudaha iyo marin-biyoodka qaabkan ah aysan wax faa’iido ah u keenayn xasilloonida gobolka, balse ay sii fogeyn karto dadaallada wada-shaqeyn iyo is-dhexgal dhaqaale oo ay dalalku u baahan yihiin xilligan adag.

Jubbaland State 19ka Diseembar 2025 Madaxweynaha maamulka Jubbaland Axmed Maxamed Islaam Madoobe ayaa weerarka afka ah ku qaaday madaxweynaha dowladda Fedaraalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud.

Madaxweyne Axmed Madoobe oo ka hadlayay shirka magaalada Kismaayo uga furmay Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa sheegay inaan madaxweyne Xasan Sheekh laga aqbali doonin wixii uu shalay isaga diidana.

“Madaxweyne Xasanow cid kaa aqbaleyso ma lahan waxaad shalay diideysay, sidaan rabo ayaan dalka ka sameysanayaa macquul ma ahan, mana kugu fiirsaneyno in dalka ceel ku rido” ayuu yiri Madaxweynaha Jubbaland Axmed Madoobe.

Wuxuu sidoo kale tilmaamay madaxweyne Axmed Madoobe in shirka Kismaayo uu yahay mid looga arinsanayo aayada guud ee dalka, islamarkaana laga soo saari doono go’aano wax ku ool u ah dadka Soomaaliyeed. 

“Shirkan inoo furmay waa midaan dooneyno inaan dalka iyo dadka Soomaaliyeed ku badbaadino, dowladnimada ma ahan aniga ayaa iska joogaya, madaxweyne Xasan wixii aan ku soo kala dhaqaaqnay waxay aheyd aan iska joogno oo aan wada qeybsano wixii dhaqaalo ah, taasina mahan mid dal lagu dhaqi karo” ayuu yiri madaxweynaha Jubbaland Axmed Maxamed Islaam Madoobe. 

Hadalkaan kasoo yeeray Madaxweynaha Jubbaland ayaa kusoo aadaya, iyadoo dadka Soomaaliyeed iyo dowladaha daneeya ariimaha Soomaaliya ay si weyn uga dhur sugayaan go’aanada kasoo bixi doono shirkaan Shalay Kismaayo uga furmay siyaasiyiinta mucaaradka ku ah dowladda Fedaraalka iyo madaxda maamulada Jubbaland iyo Puntland ee ku bahoobay magaca Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed. 

China 19ka Diseembar 2025 Wasiirka Ganacsiga iyo Warshadaha Soomaaliya, Jamaal Maxamed Xasan, ayaa si rasmi ah u furay Madasha Maalgashiga iyo Ganacsiga Soomaaliya iyo Shiinaha, oo lagu qabtay magaalada Beijing, isla markaana ay soo qabanqaabisay Safaaradda Soomaaliya ee Shiinaha.

Madashan ayaa ka mid ahayd munaasabadaha lagu xusayo 65 sano oo ka soo wareegtay aasaaska xiriirka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya iyo Shiinaha, Madasha oo ka dhacday Hotel-ka Four Seasons ee Beijing, ayaa waxaa ka soo qaybgalay in ka badan 500 marti oo matalayay ku dhowaad 300 shirkadood oo caalami ah, oo ay ku jireen shirkado ka tirsan Global Fortune 500, maalgashadayaal waaweyn iyo mas’uuliyiin ka socday Wasaaradda Ganacsiga ee Shiinaha. 

Ka-qaybgalka ballaaran ayaa muujiyay xiisaha sii kordhaya ee hay’adaha dowladda iyo shirkadaha Shiinaha ay u qabaan fursadaha maalgashi ee ka jira Soomaaliya.

Danjiraha Soomaaliya ee Shiinaha, Dr. Hodan Cismaan Cabdi, oo madasha ka jeedisay hadal soo dhaweyn ah, ayaa sheegtay in shirkan uu caddeyn u yahay in Soomaaliya ay si kalsooni leh ugu soo laabatay madasha caalamka, isla markaana ay diyaar u tahay ganacsi, maalgelin iyo iskaashi ku dhisan ixtiraam, dan-wadaag iyo is-faham.

Khudbaddiisa furitaanka, Wasiir Jamaal Maxamed Xasan ayaa adkeeyay in xoojinta iskaashiga dhaqaale iyo ganacsi ee Shiinaha ay tahay mudnaan istiraatiiji ah oo dowladda Soomaaliya ay dooratay. 

Wasiirku waxa uu tilmaamay in Soomaaliya ay gashay marxalad cusub oo xasillooni, dib-u-dhis iyo koboc dhaqaale, isaga oo faahfaahiyay fursadaha ka jira kalluumaysiga, beeraha, xoolaha, tamarta la cusboonaysiin karo, macdanta, kaabeyaasha dhaqaalaha iyo ganacsiga badda.

Sidoo kale, Wasiirka ayaa xusay in Dowladda Federaalka Soomaaliya ay diyaarisay hannaan sharci, siyaasadeed iyo amni oo lagu ilaalinayo danaha maalgashadayaasha, isla markaana ay hirgelinayso Qorshaha Isbeddelka Qaranka (NTP 2025–2029).

Addis Ababa 19ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa safar shaqo oo hal maalin ah ku jooga magaalada Addis Ababa ee dalka Itoobiya, waxaana maanta kulan miro-dhal ah la yeeshay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya Abiy Ahmed.

War kasoo baxay Madaxtooyada Soomaaliya ayaa lagu sheegay in Kulanka madaxda diiradda lagu saaray xoojinta xiriirka laba geesoodka ah ee u dhexeeya Soomaaliya iyo Itoobiya, gaar ahaan iskaashiga dhinacyada amniga, siyaasadda, ganacsiga iyo arrimaha gobolka. 

Labada mas’uul ayaa si qoto dheer uga wada hadlay xaaladda amni ee Geeska Afrika iyo doorka wada-jirka ah ee labada dal ka qaadan karaan sugidda nabadda iyo xasilloonida gobolka.

Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud iyo Ra’iisul Wasaare Abiy Ahmed ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay sii wadidda wada-shaqeyn ku dhisan is-ixtiraam, daris-wanaag iyo ilaalinta madaxbannaanida dowlad kasta, iyaga oo carrabka ku adkeeyay in iskaashi dhab ah uu horseedi karo horumar waara iyo xasillooni siyaasadeed.

Kulankan ayaa kusoo beegmaya xilli xubno ka mid ah hoggaamiyeyaasha mucaaradka ay ku shirsan yihiin magaalada Kismaayo, kuwaas oo ay kamid yihiin maamulada Jubbaland iyo Puntland, iyadoo kulamadaasi ay salka ku hayaan arrimo la xiriira siyaasadda guud ee dalka iyo jihada geeddi-socodka dowladnimada Soomaaliya.

Beledweyne 19ka Diseembar 2025 Waxaa maanta Salaaadii Jimcaha iyo tii Casir aanan lagu Tukan oo albaabada uu u xiran yahay Masaajidka loo yaqaano Masjidu Nuur ee ku yaala baratama  magaalada Baledwayne ee xarunta gobolka Hiiraan.

Xirnaashaha Masaajidka ayaa timid, kadib murum ka dhashay nidaamka maamul ee madaajidka oo ay isku qabsadeen shaqsiyaad wada maamuli jiray nidaamka Masjidka.

“Masaajidka rag ka mid ah Imaamyada iyo mu’adanada ayaa isku khilaafay hanaanka maamul ee maasjidka, kuwaas oo u kala jabay laba qeybood oo qeyb walbana ay dooneyso iney iyadu maamusho howlaha guud ee masaajidka, taasina waxay keentay in dhinacyada maasajidka gudahiisa lasoo galaan hub sidaas ayuuna ku xirmay maanta masaajidka  Al nuur oo aan saladahii loogu tukan” ayuu yiri qof goob jooge ahaa oo la hadlay HOL.

Dadka ku nool magaalada Baledweyne ayaa maanta si weyn u hadal haaya dhacdadan oo noqotay kii ugu yaabka badneyd, maadama imaamkii ama khadiibkii loogu dhex gacan qaaday gudaha masaajidka.

“Waxaan la yaabno ayay noqotay Qadhiibkii markuu  Fuulay Mim barka Masaajidka ayaa waxaa feer ku bilaabay nin kale oo ka mid ahaa guddiga Masaajidka Al nuur” ayuu raaciyay hadalkiisa qofka goob joogaha ahaa.

Si kastaba ha ahaate Masaajidkan ayaa ka mid ah Masajida ugu caansan Baledweyne,  waxaana ku xiran Salaadaha Masjidkan lagu Tukado dad ku dhaw kun ruux, marka laga reebo salaadaha Cishaha iyo Salaada Subax, maadama uu yahay masjid ku yaala bartamaha magaalada Baledweyne. 

Muqdisho 19ka Diseembar 2025 Xoghayaha Joogtada ah ee Wasaaradda Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka ee Soomaaliya, Faysal Aadan Xasan, ayaa khudbad furitaan ah ka jeediyay Munaasabad Gaar ah oo ka dhacday shirkii 11aad ee Shirweynaha Dalalka Heshiiska Qaramada Midoobay ee La-Dagaallanka Musuqmaasuqa (COSP11), isaga oo ku hadlayay magaca Kooxda Dalalka Soo Koraya.

Khudbaddiisa, Faysal Aadan Xasan ayaa si cad u muujiyay in dalalka LDC-yada aysan ahayn ka-qaybgalayaal aamusan oo ku jira dagaalka caalamiga ah ee ka dhanka ah musuqmaasuqa, balse ay yihiin dib-u-habeeyayaal firfircoon iyo hal-abuurayaal ka shaqeynaya xoojinta hufnaanta, cadaaladda, iyo isla-xisaabtanka hay’adaha dowladda xitaa iyagoo wajahaya duruufo adag, nuglaansho iyo kheyraad xaddidan.

Xoghayaha Joogtada ah ayaa faahfaahiyay horumarka muhiimka ah ee Soomaaliya ka sameysay dhinaca la-dagaallanka musuqmaasuqa, kuwaas oo ay ka mid yihiin Sharciga Hantidhowrka Federaalka ee 2023, Aasaaska Hantidhowre Guud oo madaxbannaan, Iyo hirgelinta Istaraatiijiyadda Qeybta Cadaaladda (2025–2029) oo si buuxda ula jaanqaadaysa Heshiiska Qaramada Midoobay ee La-Dagaallanka Musuqmaasuqa (UNCAC).

Sidoo kale, wuxuu ammaanay horumarka dhiirrigelinta leh ee arrimaha la dagaalanka Musuqa ay ka gareen dalalka sida Burkina Faso, Uganda, Zambia, Jaad, Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo, iyo kuwo kale, isagoo xusay in rabitaanka siyaasadeed, madax-bannaanida hay’adaha, ka-qaybgalka muwaadiniinta, iyo awood-siinta dhalinyarada ay yihiin tiirarka keena natiijooyin dhab ah.

Faysal Aadan Xasan ayaa uga mahadceliyay Dowladda Qatar iyo Xafiiska Qaramada Midoobay ee La-Dagaallanka Dambiyada iyo Maandooriyaha (UNODC) martigelinta iyo abaabulka wada-hadalkan muhiimka ah, wuxuuna sidoo kale bogaadiyay khubarada iyo  saaxiibada caalamiga ah ee ka go’an horumarinta daah-furnaanta iyo isla-xisaabtanka.

Gebagebadii, wuxuu carrabka ku adkeeyay in farriinta kulanka ay ahayd mid cad.“Haddii la helo iskaashi sax ah, taageero joogto ah, iyo is-dhaafsi aqoon, dalalka soo koraya waa hoggaamin karaan dhismaha bulshooyin ka adkaysi badan musuqmaasuqa halkaas oo cadaaladdu aysan ahayn riyo, balse ay noqoto xaqiiqo la taaban karo” ayuu hadalkiisa ku soo gabagabeeyay Xoghayaha Joogtada ah ee Wasaaradda Cadaaladda.

Muqdisho 19ka Diseembar 2025 Muqdisho 19ka Diseembar 2025 Xukuumadda Federaalka Soomaaliya  ayaa si cad u beenisay eedeymo ay warbaahinta qaar soo bandhigtay, kuwaas oo la xiriira barnaamijyo horumarineed oo ay maalgeliso Dowladda Sweden, oo loo adeegsaday ku-takrifal, dano gaar ah, cadaadis iyo si khaldan u isticmaalka kaalmada horumarinta.

War-saxaafadeedka kasoo baxay Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Soomaaliya oo ku taariikhaysan 18-ka Diseembar 2025 ayaa lagu sheegay in eedeymahaasi yihiin kuwo marin-habaabin ah, isla markaana aan ku saleysneyn xaqiiqooyin la xaqiijiyey.

Xukuumadda ayaa caddeeysay in warbixinta la faafiyey ay ku dhisan tahay sheegashooyin aan sal iyo raad toona lahayn.

Sidoo kale, war-saxaafadeedku wuxuu xaqiijiyey in dhammaan taageerada ay bixiso Dowladda Sweden lagu fuliyo hay’ado caalami ah, oo ay ka mid yihiin hay’adaha Qaramada Midoobay, isla markaana aysan jirin wax lacag ah oo si toos ah loo siiyo mas’uuliyiin ka tirsan Dowladda Soomaaliya ama ay dowladdu maamusho. 

“Maamulka, mushaharka iyo kormeerka howlaha farsamo ayaa si buuxda u hoos yimaada hay’adaha caalamiga ah ee hirgeliya mashaariicda, iyadoo loo marayo nidaamyo hufan oo waafaqsan xeerarka deeq-bixiyeyaasha iyo heerarka caalamiga ah” ayaa lagu yiri bayaanka.

Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha ayaa sidoo kale beeniyey sheegashada ah in Soomaaliya ay ku hanjabtay joojinta iskaashi ama arrimo la xiriira masaafurinta si ay u hesho maalgelin, isagoo ku tilmaamay arrintaas mid khaldan oo marin-habaabin ah. 

Waxaa lagu xusay in xiriirka Soomaaliya iyo Sweden uu ku dhisan yahay hannaan diblomaasiyadeed iyo mid farsamo oo rasmi ah, isla markaana arrimaha socdaalka, soo-celinta muwaadiniinta iyo kaalmada horumarineed ay yihiin geeddi-socodyo kala duwan oo ku shaqeeya sharciyo iyo hay’ado u gaar ah.

War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale caddeeyey in Dowladda Soomaaliya aysan gelin heshiisyo qarsoodi ah, isla markaana dhammaan iskaashiyada ay la leedahay Dowladda Sweden ay ku saleysan yihiin heshiisyo rasmi ah oo qoraal ah, kuwaas oo waafaqsan habraacyada caalamiga ah ee iskaashiga horumarinta. 

Kaalmada horumarineedna waxaa lagu hagaa mudnaanta qaran ee Soomaaliya, iyadoo si hufan loo marsiiyo nidaamyo caalami ah oo lagu sameeyo kormeer iyo xisaab-celin joogto ah.

Ugu dambeyn, war saxaafadeedka ayaa lagu yiri “Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa mar kale ku celisay sida ay uga go’an tahay daahfurnaan, isla-xisaabtan iyo anshax sare dhammaan iskaashiyada ay la leedahay beesha caalamka, iyadoo muujisay qaddarin ay u hayso xiriirka soo jireenka ah ee kala dhexeeya Dowladda Sweden, isla markaana ay diyaar u tahay wadahadal ku dhisan xaqiiqo, kalsooni iyo ixtiraam caalami ah.”

Muqdisho 19ka Diseembar 2025  Taliska Booliiska Soomaaliyeed ayaa Xalay dhagxaantii ka qaaday Isgoysyada muhiimka ah ee Digfeer iyo Tarbuunka oo ku yaala degmada Hodan ee magaalada Muqdisho. 

Dhagaxaanta taalay Isgoysyada Tarabuunka iyo Digfeer ee degmada Hodan ee gobolka Banaadir ayaa ahaa kuwa ciriiri iyo saxmad xoogan ku haayay gaadiidka isaga kala goosha degmooyinka gobolka Banaadir.

Ciidanka Booliiska ayaa Isgoysyada ka si kiyay goobaha hubinta gaadiidka, iyagoo  ka dhigay meelo ka fog isgoysyadaas halka la qaaday dhagaxaantii taalay Isgoysyada. 

Taliyaha qeybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir Gaashaanle Sare Mahdi Cumar Muumin Macallin Mahdi ayaa sheegay in la qaaday dhagaxaanta markii hore duruufaha amniga loo dhigay Isgoysyada Tarabuunka iyo Digfeer. 

 “Yoolkeennu waa caasimadda oo amaan ah oo uusan dhagax dhex oolin, meeshii amaan noqotaba waa laga qaadi doona dhagaxa oo aad ogtihiin in dariufo jiro awgood loo dhigay wadooyinka.” ayuu yiri Taliyaha qeybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir Macallin Mahdi.

Taliye Macallin Mahdi ayaa sheegay in qorshahaan uu qayb ka yahay dedaalada kala duwan ee Madaxda ugu sarreysa dalka ay ku go’aamiyeen in la qaado dhagaxaanta maadaama uu jiro isbadel dhinka amniga ah, islamarkaana loo baahan yahay in la fududeeyo isu socodka gaadiidka.

Wuxuu sheegay Taliyaha Booliiska gobolka Banaadir in qaybaha dhiman ee dhagxaanta taalo dhawaan la qaadi doono, isagoona shacabka ka codsaday inay xoojiyaan la shaqaynta hay’adaha amniga si nabadgalyada Muqdisho loo gaarsiiyo meel kasii sarreysa sida ay haatan tahay.

WARARKA MAANTA: 18ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxaa ka soo bixi doona shirka #Kismaayo ee xilka qaadista Madaxweynaha xilka ku fashilmay Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 18ka Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa si rasmi ah u soo xiray Kalfadhiga 35-aad ee Hay’adaha Siyaasadda Ciidanka Heeganka Afrikada Bari (EASF), kaas oo ka socday caasimadda Muqdisho intii u dhexeysay 13 ilaa 18 December 2025.

Ra’iisul Wasaaraha ayaa bogaadiyay sida habsami leh ee Wasaaradda Gaashaandhigga u soo agaasintay uguna maareysay kulamadii kala duwanaa, kuwaas oo ay ka qeyb galeen khubaro dhanka amniga ah, taliyeyaasha ciidamada, iyo Wasiirrada Gaashaandhigga ee dalalka xubnaha ka ah EASF.

Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa tilmaamay in martigelinta shirkan ay tahay calaamad muujinaysa horumarka ay Soomaaliya ka sameysay dhinacyada nabadda, xasilloonida, iyo dib-u-dhiska dalka, isla markaana ay ka tarjumeyso kalsoonida iyo taageerada ay dalalka gobolka u hayaan Soomaaliya.

Dhankiisa, Wasiirka Gaashaandhigga XFS, Mudane Axmed Macallin Fiqi, oo khudbad ka jeediyay munaasabadda xiritaanka, ayaa adkeeyay muhiimadda ay leedahay midnimada, wada-shaqeynta, iyo isla-xisaabtanka dalalka xubnaha ka ah EASF. Wasiirku wuxuu carrabka ku adkeeyay in natiijooyinka ka soo baxay kalfadhigan ay door muhiim ah ka qaadan doonaan xoojinta awoodda EASF, ka hortagga caqabadaha amni ee gobolka, iyo xaqiijinta nabad iyo xasillooni waarta oo ka hanaqaada Bariga Afrika.

Muqdisho 18ka Diseembar 2025 Qaar kamid ah shaqaalaha garoonka diyaaradaha Aadan Cadde ee Magaalada Muqdisho ayaa saaka shaqo joojin sameeyey iyagoo shirkadda garoonka maamusha ee Favori ku eedeeyey mushahar goosasho aan sharci ahayn iyo xad-gudubyo kale.

Shaqaalaha oo isu soo bax ka sameeyey afaafta hore ee garoonka ayaa sheegay inaysan wax shaqo ah socon iyagoo sheegay in cabashadooda ay soo laalaabatay marar badan, balse ay ka xun yihiin in Dowladda Soomaaliya aysan illaa hadda wax tallaabo ah ka qaadin, taasoo ay ku eedeeyeen in ay fursad siisay ajaanib dalka u yimid shaqo inay duudsiiyaan xuquuqdooda.

Muqdisho 18ka Diseembar 2025 Akhris-qoraalku wuxuu muhiim u yahay nabadda iyo horumarka, wuxuuna gacan ka geystaa abuuritaanka bulshooyin iyo shakhsiyaad xog ogaal ah, taasoo wax ka taraysa inay noqdaan wakiillada isbeddelka.

Magaalada Garoowe ayaa dhawaan UNTMIS waxa ay taageertay qabsoomidda bandhigga buugaagta Puntland ee sanadkan – oo ah kii afaraad oo noociisa oo kale ah, hal ku dhiggiisuna ahaa  ‘Amniga, Nabadaynta, iyo Dawlad-dhisidda Soomaaliya,’ waxaa ka soo qayb-galay in ka badan 300 oo qof, waxaana lagu soo bandhigay kartida qoraaga Soomaaliyeed, iyadoo in ka badan 20 qoraa ay soo bandhigeen buugaagtooda.

Galmudug 18ka Diseembar 2025 Laamaha ammaanka Maamulka Galmudug ayaa  xalay iyo saaka Magaalada Dhuusamareeb ku xiray Wariye Cabdullahi Cabdi Xirsi (Qorshe) oo katirsanaa Soomali Cable TV iyo Wariye Cabdullahi Cabdulqadiir Nor (Waddani), oo isna katirsanaa suxufiyiinta ka hawlgala Caasimadda Galmudug.

Qaar kamid ah suxufiyiinta deegaamada Galmudug oo cambaareeyey tallaabadaan ayaa xaqiijiyey in xariga labada weriye uu xiriir la lee yahay warbixino ay ka diyaariyeen dilal ka dhacay Dhuusamareeb & eedo ay jeediyeen xildhibaano katirsan golaha wakiilada Galmudug.

Baydhabo 18ka Diseembar 2025 Waxaa maalintii shaley ahayad soo gaaray magalada baydhabo ee Xarunta KMG ee Dowladda Goboleedka Koonfur Galbeed.

Safarka waxaa iigu weheliyay Wasiiro iyo Xildhibaano ka tirsan Golaha Shacabka Bjfs, waxaana Garoonka Diyaaradaha ee shaati gaduud nagu soo dhaweeyay Guddoomiyaha barlamaanka Koonfur galbeed, wasiiro katirsan Dowlad Goboleedka koonfur Galbeed iyo qeybaha kala duwan ee Bulshada.

Intaasi kadib aniga iyo wafdigeyga waxaa nala soo galbiyay Madaxtooyada koonfur Galbeed waxaana Soodhaweeyn heer sare ah inoo sameeyay madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed (Laftagareen)

Sidoo kale waxaa kulan mira dhal ah la qaatay madaxweynaha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed Mudane Cabdicasiis Xasan Maxamed(Laftagareen).

Kulanka oo ka dhacay xarunta madaxtooyada Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed ee Magaaladda Baydhabo, waxaa diiradda ku saarnay xaaladda guud ee dalka gaar ahaan tan deegaanadda dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, waxaana inta kulanka uu socday  taageeranay horumarka ka socda deegaanada maamulka Koonfur Galbeed.

Ugu dambeyntii siyaasiyiinta,dhaqanka iyo ururada bulshada ee aan matalo waxaan ugu baaqay in ay si buuxda uga shaqeeyaan taageerada hoggaaminta wanaagsan ee Madaxweyne Laftagareen, isla markaana ay ku garab istaagaan dib u doorashadiisa shanta sano ee soo socota, si loo sii xoojiyo horumarka iyo midnimada Koonfur Galbeed.

DHAMMAAD

Muqdisho 18ka Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaradda arrimaha gudaha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Cali Yuusuf Cali Xoosh ayaa ka hadlay shirweyne maanta lagu wado inuu magaalada Kismaayo uga furmo xubnaha mucaaradka dowladda iyo madaxda maamulada Jubbaland iyo Puntland.

War qoraal ah oo uu soo saaray Wasiir Cali Xoosh ayuu ku sheegay in dowladdu marnaba kasoo horjeedin inay shir yeeshaan mucaaradka, isagoona ku tilmaamay iney yihiin kuwa diidan in dalka horay loo socod siiyo.

“Dowladda Federaalka Soomaaliya waxay mar walba ixtiraamaysaa xuquuqda dastuuriga ah ee isu-imaatinka iyo shirarka, waana xaq uu leeyahay muwaadin kasta oo Soomaaliyeed. Dowladdu si buuxda ayay u dhowraysaa xaqaas, waana wax ka duwan wixii horey u dhici jirey” ayuu yiri Wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya Cali Xoosh. 

Wuxuu sidoo kale ku eedeeyay Wasiirka in xubnaha mucaaradka ee haatan ku sugan Kismaayo aysan qaarkood dhaqan u laheyn qabashada doorasho hufan, islamarkaana yihiin kuwa ka shaqeynaya kala qeybinta dalka.

“Qof aan lahayn dhaqanka qabashada doorasho hufan, ma noqon karaa mid dhaha arimaha doorashadda ayaan ka talo bixin, qof dalka kala goyntiisa ka shaqeynayey muddo afar sanno ah, maanta maka hadli karaa mustaqbalka dalka” ayuu yiri Wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya.

Wasiirka arrimaha gudaha Soomaaliya ayaa sido kale qoraalkiisa ku sheegay in xubnaha mucaaradka ay diidan yihiin in awoodda dib loogu celiyo shacabka Soomaaliyeed iyo in la qabto doorasho qof iyo cod ah oo goleyaasha deegaanka ah.

Hadalkaan kasoo yeeray Wasiir Cali Xoosh ayaa imaanaya, iyadoo maanta lagu wado in Kismaayo uu so toos ah uga furmo shirka xubnaha mucaaradka dowladda iyo madaxda maamulada Jubbaland iyo Puntland, kaasoo ah mid diiraddu lagu saarayo arrimaha doorashooyinka dalka.

Jubbaland 18ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowlad-goboleedka Puntland, Siciid Cabdullaahi Deni, iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa goordhaweyd ka degay magaalada Kismaayo, halkaas oo la filayo in saacadaha soo socda si rasmi ah looga furo Shirka Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, oo ay isugu imaanayaan hoggaamiyeyaal siyaasadeed oo ka kala yimid qeybaha kala duwan ee dalka.

Madaxweyne Deni, oo ay la socdeen ciidamo ilaalo ah oo hubeysan, ayaa si diirran loogu soo dhaweeyay garoonka diyaaradaha Kismaayo, waxaana halkaas ku qaabilay mas’uuliyiin sare oo uu hoggaaminayay Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe). Wafdiga Madaxweynaha Puntland waxaa sidoo kale ka mid ahaa madaxweynihii hore ee Puntland, Senator Cabdiraxmaan Maxamed Faroole.

Dhanka kale, magaalada Kismaayo waxaa sidoo kale goordhaweyd gaaray wafdi ay kala hogaaminayeen Ra’iisul Wasaarayaashii hore ee Soomaaliya, Xasan Cali Khayre iyo Cabdi Faarax Shirdoon iyadoo la filayo in xubnaha kale ee Madasha Samatabixinta ay iyaguna saacadaha soo socda soo gaaraan magaalada, si ay uga qeybgalaan shirka.

Madaxweynaha Puntland Siciid Cabdullaahi Deni iyo Ra’iisul Wasaarayaashii hore ayaa si wadajir ah uga mahadceliyay Dowlad Goboleedka Jubbaland iyo shacabka Kismaayo soo dhaweynta diirran ee loo sameeyay, iyaga oo xusay in martigelintaasi ay muujinayso midnimo iyo is-qaddarin siyaasadeed.

Mas’uuliyiintaan ayaa carrabka ku adkeeyay in Shirka Golaha Mustaqbalka Soomaaliya uu yahay fursad muhiim ah oo lagu dhisi karo aragti mideysan, laguna xoojin karo wada shaqeynta hoggaanka siyaasadeed ee dalka, si loo helo mustaqbal xasilloon oo ku dhisan wada-tashi iyo is-afgarad qaran.

Saacadaha soo socda, Waxaa lafilayaa in Ra’iisul wasaarihii hore ee Soomaaliya Maxamed Xuseen Rooble iyo Mas’uuliyiin kale oo mucaaradka ah ay gaaraan magaalada Kismaayo.

Muqdisho 18ka Diseembar 2025 Wasiirka Duulista iyo Horumarinta Madaarrada Somaliland, Fu’aad Axmed Nuux, iyo madaxda xafiiska Somaliland ee Ingiriiska, ayaa xildhibaanno ka tirsan labada aqal ee Baarlamaanka Ingiriiska kala hadlay sidii wax looga qaban lahaa nidaamka dal-ku-galka danabaysan (E-Visa) ee ay soo rogtay dowladda Soomaaliya.

Wasiirku waxa uu sheegay in xildhibaannada labada gole ay ka wada hadleen horumarinta xidhiidhka Somaliland iyo Ingiriiska, iyo horumarinta duulimaadyada hawada, gaar ahaan sidii looga gudbi lahaa nidaamka dal-ku-galka danabaysan ee dowladda Soomaaliya ku waajibisay dadka reer Somaliland.

“Xildhibaannada waxa aanu kala hadalnay fududaynta arrimaha socdaalka iyo caqabadaha ka jira dhinaca socodka muwaadiniinta Ingiriiska ee ka safraya UK una socda Somaliland, iyo sidii xal loogu heli lahaa wixii caqabado ah ee jira,” ayuu yidhi Wasiir Fu’aad Axmed Nuux.

Xildhibaannadan oo ka socday labada aqal ee Baarlamaanka Ingiriiska, waxa ugu badnaa xubno ka tirsan koox xildhibaanno ah oo isku magacawday Guddida Saaxiibada Somaliland, kuwaas oo u ololeeya arrimaha ictiraafka Somaliland, isla markaana marar badan doodaha la xidhiidha arrintaas hor geeya golayaasha Baarlamaanka Ingiriiska.

Nidaamka dal-ku-galka Soomaaliya ayaa caqabad ku noqday dadka reer Somaliland ee ka imanaya dibadda, maadaama dowlada Soomaaliya iyo Somalilandba ka qaadaan lacago dal-ku-gal ah. Waxa kale oo la sheegay in dad badan oo reer Somaliland ahi ay bilaabeen inay ka soo degaan dalalka jaarka, kadibna dhinaca dhulka kaga soo galaan Somaliland.

Tani waa markii ugu horreysay ee Wasiirku ka hadlo arrimaha socdaalka tan iyo markii la jabsaday nidaamka fiisaha Soomaaliya, xilligaas oo uu sheegay in laga gudbay caqabaddii E-Visa-ha, taas oo dhawr cisho si ku-meel-gaadh ah u istaagtay, balse markiiba dib u soo noqotay.

WARARKA MAANTA 16ka Juun 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay ka qayliyeen shacabka #Muqdisho? Yaa argagixisada #Shabaab u magacaabay Wasiiro? Maxaa loo bilaabay wasiiro isku-beddelka cusub? Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub Seddex magaceedu ku bilaawdo “J”? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Koonfur Galbeed 16ka Juun 2025 Madaxweynaha Dowladd goboleedka Koonfur Galbeed Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa Aqalka Madaxtooyada ee magaalada Baydhabo ku qaabilay wafdi heer sare ah oo uu hoggaaminayay Taliyaha Kulliyada Tababarka Ciidamada Turkiga ee Turksom S/Gaas Sebahattin.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga dhinacyada amniga, tababarrada iyo tayeynta Ciidamada Soomaaliyeed, gaar ahaan Ciidamada Daraawiishta iyo kuwa kale ee ka howlgala deegaannada Koonfur Galbeed. 

Labada dhinac ayaa isla qaatay muhiimadda ay leedahay in la dardargeliyo barnaamijyada tababarka, kor u qaadista xirfadaha ciidanka iyo la wadaagidda khibradaha la xiriira sugidda amniga.

Sidoo kale, kulanka waxaa si gaar ah looga hadlay doorka Dowladda Turkiga ee taageerada dib-u-dhiska Ciidanka Qaranka Soomaaliyeed, iyadoo la adkeeyay baahida loo qabo wada-shaqeyn dhow oo lagu xaqiijinayo amniga, xasilloonida iyo la-dagaallanka khataraha amni ee ka jira dalka.

Madaxweyne Cabdicasiis Xasan Maxamed Laftagareen ayaa uga mahadceliyey Dowladda Turkiga taageerada joogtada ah ee ay la garab taagan tahay Soomaaliya, isagoo xusay in iskaashiga labada dal uu yahay mid saldhig u ah nabadda, horumarka iyo dib-u-dhiska hay’adaha amniga.

Dhankiisa, Taliyaha Kulliyada Turksom S/Gaas Sebahattin ayaa muujiyey sida ay Dowladda Turkiga uga go’an tahay sii wadidda taageerada ay siiso Soomaaliya, gaar ahaan dhinacyada tababarka, tayeynta ciidanka iyo adkeynta wada-shaqeynta amni.

Muqdisho 16ka Juun 2025 Taliska ciidanka Booliiska qeybta guud ee gobolka Banaadir ayaa soo bandhigay askari ka tirsan ciidanka dowladda oo loo haysto inuu ku dilay habeen hore degmada Deyniile ee magaalada Muqdisho wiil dhalinyaro ahaa oo ku shaqeysanaayay mooto Bajaaj.

Eedeysanahan oo ay gacanta kusoo dhigan ciidanka Booliiska ee ka howlgala degmada Deyniile ayaa magaciisa lagu sheegay Cabdullaahi Axmed Geedi oo ku eedeysan dilka marxuum lagu magacaabi jiray  Cabdirisaaq Abuukar Maxamed, kaasoo aanan wali la aasin meydkiisa kuna jira Firinjeer.

War qoraal ah oo kasoo baxay Taliska qeybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir ayaa lagu sheegay in eedeysanahan si deg deg ah loo horkeeni doono cadaaladda.

“Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, Saldhigga Degmada Dayniile ayaa gacanta ku dhigay eedeysane S/le Cabdullaahi Axmed Geedi, oo ku eedeysan inuu Degmada Dayniile ku dilay marxuum C/risaaq Abuukar Maxamed, oo ahaa wade mooto bajaaj, eedeysanaha ayaa ku jira gacanta booliska, waxaana loo gudbin doonnaa maxkamadda ku shaqada leh” ayaa lagu yiri warka kasoo saaray Taliska qaybta guud ee Booliska gobolka Banaadir.

Ninkan Booliiska uu soo bandhigay ayaa loo heysta dilka wiil dhalinyaro ahaa oo la sheegay in isaga iyo xaaskiisa dhawaan safar isugu diyaarinayeen dalka Mareykanka, maadama ay ka mid noqdeen kumanaan qof oo nasiibka u helay baqtiya nasiibka Lottery-ga oo ay Mareykanka sanad waliba fursad u siiyaan kumanaan qof oo ku kala nool daafa caalamka.

Muqdisho 16ka Juun 2025 Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa ku dhawaaqay in ciidamadiisu ay mar kale duqeyn cirka ah ka fuliyeen Soomaaliya, xilli maamulka Trump uu sii wado duqeyihii ugu badnaa ee uu Soomaaliya ka fuliyo.

AFRICOM ayaa sheegtay in duqeynta la fuliyay 14-kii Diseembar, isla markaana lagu bartilmaameedsaday ururka al-Shabaab, meel qiyaastii 30 mayl dhanka waqooyi-bari kaga beegan magaalada Kismaayo.

Taliska AFRICOM ma bixin faahfaahin kale oo ku saabsan duqaynta, maaddaama uu horraantii sanadkan joojiyay wadaagista xogta khasaaraha iyo qiimeynta waxyeellada rayidka.

“Faahfaahin gaar ah oo ku saabsan cutubyada iyo qalabka la adeegsaday lama shaacin doono si loo ilaaliyo ammaanka hawlgallada socda,” ayay AFRICOM ku tiri warsaxaafadeed.

Weerarkan wuxuu noqonayaa ugu yaraan duqeyntii 112-aad ee Mareykanku ka fuliyo Soomaaliya sanadkan, taas oo ka badan 11 jeer tirada duqeymihii uu Mareykanku ka fuliyay dalka 2024. 

Trump ayaa jabiyay rikoorka duqeymaha sanadlaha ah ee Soomaaliya, kaas oo Madaxweyne Trump uu dhigay xilligii ugu horreeyay ee uu xilka hayay sanadkii 2019, markaas oo ay gaareen 63 duqeyn.

Duqeyntii ugu dambeysay ayaa timid iyadoo ay jireen warar sheegaya khasaare rayid oo ka dhashay hawlgallo dhowaan ay fuliyeen Mareykanka iyo ciidamo uu taageero, kuwaas oo ka dhacay koonfurta Soomaaliya. 

Toddobaadkii hore, warbaahinta maxalliga ah ayaa sheegtay in in ka badan 30 qof oo rayid ah lagu dilay weerar lagu qaaday tuulo u dhow Muqdisho, kaas oo ay fuliyeen ciidamo ka tirsan dowladda Soomaaliya oo uu Mareykanku tababaray.

15-kii Nofeembar, duqeymo cirka ah oo Mareykanku fuliyay iyo ciidamo dhulka ah oo Soomaali ah oo uu taageero Mareykanku ayaa bartilmaameedsaday tuulada Jamaame oo u dhow Kismaayo.

Weerarkaasi waxaa lagu dilay ugu yaraan 11 qof oo rayid ah, oo ay ku jireen toddoba carruur ah, sida lagu sheegay warbixin ay baahisay Drop Site News.

Mareykanka ayaa sidoo kale duqeymo ka wada gobolka Bari ee Puntland, halkaas oo in ka badan kala bar duqeymaha Mareykanka ee sanadkan laga fuliyay. Mareykanku wuxuu taageeraa ciidamada Puntland  ee dagaalka kula jira kooxda Daacish.

Muqdisho 16ka Juun 2025 Midowga Jaamacadaha Soomaaliyeed, ayaa walaac ka muujiyay qorshayaal la doonayo in goobaha waxbarashada sida dugsiyada, machadyada iyo jaamacadaha laga dhigo goobaha codbixinta doorashooyinka soo socda, iyagoo ka digay in arrintaasi ay khatar ku tahay dhexdhexaadnimada waxbarashada iyo badbaadada ardayda.

War-saxaafadeed uu Midowga soo saaray wuxuu ku sheegay inay si dhow ula socdaan arrimaha  siyaasadeed ee la xiriira hanaanka doorashooyinka, iyagoo dareensan isku-dayo isa soo taraya oo lagu doonayo in xarumaha waxbarashada loo adeegsado ujeeddooyin doorasho iyo dhaqdhaqaaqyo siyaasadeed.

Midowga Jaamacadaha wuxuu ku tilmaamay tallaabadan “tusaale khatar ah” oo dhaawacaya madaxbannaanida hay’adaha waxbarashada.

Goobaha waxbarashada looma dhisin inay noqdaan fagaaro doorasho,” ayaa lagu yiri bayaan-ka, iyadoo la adkeeyay in dugsiyada iyo jaamacaduhu ay ahaadaan meel ka madax-bannaan siyaasadda, kuna go’an waxbarasho, cilmi-baaris iyo horumar qaran.

Midowga Jaamacadaha Soomaaliyeed wuxuu sheegay in isticmaalka xarumaha waxbarashada ee doorashooyinka ay halis amni gelin karto ardayda, macallimiinta iyo maamulka, gaar ahaan marka la eego jawiga siyaasadeed ee nugul. Sidoo kale, ururku wuxuu ka digay in arrintani carqaladeyn karto jadwalka waxbarashada, dib u dhigi karto imtixaannada, isla markaana saameyn taban ku yeelan karto caafimaadka maskaxeed ee ardayda.

Midowga wuxuu xusay in hawlaha doorasho ee ka dhaca goobaha waxbarashada ay sidoo kale ku xad-gudbi karaan xuquuqda carruurta, maaddaama ay u nuglaan karaan cabsi, hanjabaad ama rabshado.

Midowga Jaamacadaha wuxuu ugu baaqay dowladda federaalka iyo dowlad-goboleedyada inay si degdeg ah uga laabtaan go’aannada lagu doonayo in goobaha waxbarashada looga dhigo xarumo doorasho, isla markaana ay hay’adaha doorashooyinka raadiyaan goobo  rayid ah oo aan carqaladeyn waxbarashada. 

Waxay sidoo kale ka codsatay Wasaaradda Waxbarashada iyo hay’adaha amniga inay qaadaan tallaabooyin cad oo lagu ilaalinayo dugsiyada iyo jaamacadaha inta lagu jiro xilliga doorashooyinka.

Jubbaland 16ka Juun 2025 Kismaayo, caasimadda ku-meelgaarka ah ee Dowlad Goboleedka Jubbaland, ayaa maanta si rasmi ah u soo dhaweysay wafdigii ugu horreeyay ee ka qaybgalaya shirka Mucaaradka Soomaaliya, kaas oo la filayo in si rasmi ah loo furo berri oo Arbaco ah, kuna beegan 17-ka bisha Diseembar.

Wafdiga maanta gaaray magaalada Kismaayo waxaa hoggaaminayay xoghayaha Madasha Samatabixinta Soomaaliya, Maxamed Aadan Koofi, waxaana Garoonka Diyaaradaha Sayid Maxamed Cabdulle Xasan ku soo dhaweeyay Wasiirka Arrimaha Gudaha Jubbaland, Maxamed Ibraahim Oogle, iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsan maamulka Jubbaland.

Wasiir Maxamed Ibraahim Oogle oo warbaahinta la hadlay ayaa sheegay in shirka uu socon doono muddo afar maalmood ah, laga bilaabo 17-ka ilaa 20-ka Diseembar. 

Waxa uu xusay in shirka diiradda lagu saari doono dhammaystirka qaab-dhismeedka Golaha Mustaqbalka Soomaaliya iyo falanqaynta xaaladda siyaasadeed ee kala guurka ah ee uu dalku marayo.

Dhankiisa, Maxamed Aadan Koofi ayaa sheegay in shirka Kismaayo uu yahay mid muhiim u ah marxaladda adag ee siyaasadeed ee Soomaaliya ku jirto. 

“Maanta waxaan gaaray magaalada Kismaayo oo dhowaan uu ka furmi doono shirka dhammaystirka dhismaha Golaha Mustaqbalka Soomaaliya, Inta uu shirku socdo, waxaa laga arrinsan doonaa qodobo muhiim u ah xaaladda murugsan ee dalka,” ayuu yiri Koofi, isagoo uga mahadceliyay maamulka iyo shacabka Jubbaland soo dhaweynta iyo martigelinta shirka.

Wararka laga helayo Kismaayo ayaa tilmaamaya in maamulka Jubbaland uu si weyn u adkeeyay amniga iyo diyaar-garowga guud, maadaama la filayo in maalmaha soo socda ay magaalada gaaraan hoggaamiyeyaal mucaarad ah oo hore xilal sare uga soo qabtay dowladda federaalka.

Xubnaha mucaaradka ayaa shirka Kismaayo ku tilmaamay fursad taariikhi ah oo ay si wadajir ah isugu imanayaan kadib muddo dheer oo wadatashi iyo is-xog-ogaal ah. 

Inta lagu guda jiro shirka, ka qaybgalayaasha ayaa la filayaa in ay yeeshaan kulamo furan iyo kuwo albaabadu u xiran yihiin, kuwaas oo lagu lafa-guri doono jihada siyaasadeed ee dalka, caqabadaha dhanka dowladnimada iyo aragtidooda ku aaddan isbeddellada siyaasadeed ee socda.

Madaxweynaha Jubbaland, Axmed Maxamed Islaam (Axmed Madoobe), ayaa martigeliyay hoggaamiyeyaasha mucaaradka inta ay ku sugan yihiin Kismaayo, iyadoo shirka uu imanayo xilli ay Soomaaliya ka taagan yihiin doodo siyaasadeed oo xooggan iyo baahi loo qabo madal mideysa aragtida mucaaradka ee arrimaha qaranka gaar ahaan arrimaha Doorashooyinka.

Maamulada Dalka 16ka Juun 2025 Maamul Goboleedyada Koonfur Galbeed, Jubaland iyo Galmudug ayaa si rasmi ah u shaaciyay inay ka qeyb geli doonin tartanka kubadda cagta Dowlad Goboleedyada dalka, iyagoo sabab uga dhigay maamul-xumo, isla xisaabtan la’aan iyo taageero la’aan ay ku eedeeyeen Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliya.

Xiriirka Kubadda Cagta Galmudug ayaa si cad ugu eedeeyay Guddoomiyaha Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliya, Cali Shiino, inuu ku fashilmay gudashada waajibaadkiisii shaqo, isla markaana uusan lahayn awood iyo sharciyad uu ku maamulo tartanka heer qaran. 

Waxay sheegeen in Cali Shiino uu gabay mas’uuliyaddii ka saarnayd horyaalada iyo tartamada kala duwan, sidoo kalena uu warbaahinta ka sheegay eedeymo aan sal iyo raad lahayn oo ku saabsan in maamul goboleedyadu aysan wax taageero ah siin xiriirrada ka dhisan.

Dhinaca kale, Maamulka Jubaland ayaa isna si rasmi ah u diiday ka qeybgalka tartankan, iyadoo Guddoomiyaha Ururka Kubadda Cagta Jubaland, Axmed Cabdullaahi Axmed (Qaldaan), uu shir jaraa’id oo uu ku qabtay magaalada Kismaayo ku sheegay in xiriirka kubadda cagta Soomaaliya uusan siin wax taageero farsamo ah, sida tababaro, qalab sports iyo horumarinta ciyaartoyda. 

Wuxuu xusay in ka qeybgalka tartan aan lagu dhisin cadaalad iyo wada-shaqeyn dhab ah uusan dan ugu jirin Jubaland.

Dhanka Koonfur Galbeed, Warsaxaafadeed rasmi ah oo kasoo baxay Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, ayaa lagu xaqiijiyay go’aanka qaadacaadda, Warsaxaafadeedkaas ayaa lagu sheegay in Wasaaraddu, iyada oo kaashanaysa Xiriirka Kubadda Cagta ee Dowlad Goboleedka Koonfur Galbeed, ay go’aansatay inaanay ka qeybgelin tartanka sababo la xiriira hufnaan la’aan, is-maandhaaf maamul iyo in aan la helin hannaan cadaalad ah oo lagu maamulo tartanka.

Sidoo kale warsaxaafadeedka Koonfur Galbeed ayaa lagu adkeeyay in wasaaraddu mar walba garab taagan tahay horumarinta isboortiga, dhiirrigelinta dhallinyarada, iyo ka qeybgalka tartamada mustaqbalka marka la helo nidaam hufan, isla xisaabtan iyo wada-shaqeyn dhab ah oo u dhaxeysa Xiriirka Qaranka iyo dowlad goboleedyada.

Go’aanka ay wada gaareen Koonfur Galbeed, Jubaland iyo Galmudug ayaa kusoo beegmaya xilli ay jireen dooddo xooggan oo ku saabsan hannaanka maamulka Xiriirka Kubadda Cagta Soomaaliya, taasoo dhalisay su’aalo badan oo la xiriira mustaqbalka tartamada heer dowlad goboleed iyo kalsoonida ciyaaraha dalka.

Muqdisho 16ka Juun 2025 Madaxwaynaha dowladda Federaalka Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa maanta xarunta Madaxtooyada dalka kulan gaar ah kula yeeshay wafdi uu hoggaaminayay Wasiirka Horumarinta Iskaashiga Caalamiga iyo Ganacsiga Dibadda ee dalka Sweden Benjamin Dousa.

Labada dhinac ayaa kulankooda uga wada hadlay xiriirka laba geesoodka ah ee ka dhaxeeya labada dal ee Soomaaliya iyo Sweden iyo sidii loo sii xoojin lahaa.

“Madaxwaynaha Jamhuuriyadda iyo Wasiirka ayaa ka wada hadlay xiriirka laba-geesoodka ah ee ka dhaxeeya Soomaaliya iyo Sweden iyo sidii loo sii xoojin lahaa, gaar ahaan dhinacyada dhaqaalaha, ganacsiga, iyo kobcinta karaanka hay’adaha dowliga ah” ayaa lagu yiri war kasoo baxay Madaxtooyada Soomaaliya. 

Wafdiga ka socday dowladda Sweden ayaa Madaxweynaha Soomaaliya warbixin ka siiyay sida ay diyaar ugu yihiin iney kaalin muhiim ah ka qaataan nabadda Soomaaliya iyo dib u dhiska dowladnimada.

Wafdiga dowladda Sweden ee uu hoggaaminayo Wasiirka Horumarinta Iskaashiga Caalamiga iyo Ganacsiga Dibadda ee dalka Sweden Mudane Benjamin Dousa ayaa dhankooda adkeeyay inay sii wadi doonaan taageerada ay siiyaan dowladda iyo shacabka Soomaaliyeed.

Ugu dambeyntii imaanshaha Soomaaliya ee wafdigan ka socda dalka Sweden ayaa kusoo aadaya, iyadoo maalmihii u dambeeyay Sweden waday dhaqdhaqaaqyo kala duwan oo ay ka mid tahay tarxiilka qasabka ah ee lagu beegsanayo muwaadiniinta Soomaaliyeed ee dib looga soo celinayo dalkaasi, hayeshee wali war rasmi ah kama soo saarin arinkaasi dowladda Soomaaliya.

Muqdisho 16ka Juun 2025 Waxaa maanta magaalada Muqdisho ee Caasimadda dalka ka furmay Kalfadhiga 35-aad ee caadiga ah ee Guddiga Taliyeyaasha Difaaca iyo Amaanka ee ciidanka Heeganka Afrikada Bari (EASF).

Kulankan oo noqonaya kii labaad ee sanadkan gudahiisa Soomaaliya martigeliso ayaa waxaa daah furay Wasiiru dowlaha Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya Cumar Cali Cabdi.

Wasiir Cumar Cali ayaa khudbad uu ka jeediyay furitaanka shirkan ku muujiyay sida ay shacabka Soomaaliya u farxad gelineyso martigelinta shirkan heer gobol ah, isagoona xusay in talaabadan muujinayso kalsoonida sii kordhaysa ee lagu qabo horumarka ay sameyneyso Soomaaliya iyo doorka ay ku leedahay amniga gobolka.

Wasiiru dowlaha Gaashaandhigga Soomaaliya Cumar Cali Cabdi ayaa sheegay in amniga dalalka Bariga Afrika uu yahay mid isku xiran, islamarkaana lama huraan tahay in si wadajir ah looga jawaabo caqabadaha amni ee ka jira gobolka iyo guud ahaan caalamka. 

Wasiirka waxuu xaqiijiyay in dowladda Soomaaliya ay si buuxda uga go’an tahay taageeridda iyo ka qayb galka ciidanka Heeganka Afrikada Bari, isagoo xusay in Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya uu si rasmi ah dhawaab u ansixiyay Sharciga Aasaaska EASF.

Wasiiru dowlaha Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa kula dardaarmay ka qayb galayaasha shirka inay doodahooda kasoo saaraan go’aano wax ku ool ah iyo natiijooyin wax ku biirin kara xoojinta nabadda, amaanka iyo iskaashiga istiraatiijiyadeed ee dalalka ku bahoobay ciidanka Heeganka Afrikada Bari.

WARARKA MAANTA 15ka Juun 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub? Yaa argagixisada #Shabaab u magacaabay Wasiiro? Maxaa loo bilaabay wasiiro isku-beddelka cusub? Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub Seddex magaceedu ku bilaawdo “J”? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Muqdisho 15ka Juun 2025 GUDDOOMIYAHA MAAMULKA GOBOLKA BANAADIR AHNA DUQA MUQDISHO OO DHAGAX-DHIGAY MASHAARIIC MUHIIM U AH DADWEYNAHA CAASIMADDA

Muqdisho, Diseembar 15, 2025: Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa maanta hoggaamiyay munaasabadda dhagax-dhigga xarumo muhiim u ah horumarinta adeegyada dowlad-hoose, kuwaas oo laga hirgelinayo Degmada Shingaani ee magaalada Muqdisho.

Munaasabaddan oo si heer sare ah loo soo agaasimay ayaa lagu dhagax-dhigay mashruuca Dhismaha iyo Dayactirka Xarumaha Taliska Ciidanka Ilaalinta Xamar, Xarunta Waaxda Dhismaha Waddooyinka, iyo Xarunta Waaxda Diiwaangelinta Dadweynaha (Anagraphy) ee Dowladda Hoose ee Xamar.

Mashruucyadani waxay laf-dhabar u yihiin tayeynta adeegyada dadweynaha, kobcinta amniga, iyo casriyeynta nidaamka maamul ee caasimadda. Duqa Muqdisho, Dr. Muungaab, oo khudbad ka jeediyay munaasabadda, ayaa xusay in dhismaha xarumahan uu ka tarjumayo go’aanka adag ee Maamulka Gobolka Banaadir ee ku aaddan hagaajinta hufnaanta adeegyada, xoojinta diiwaangelinta dadweynaha, iyo dhismaha kaabayaal dowladeed.

Waxa uu xusay in muddo dheer aan xarumahan la dayactirin, isagoo hoosta ka xarriiqay in ‘gacanna doorasho lagu galayo; gacanna amniga lagu sugayo iyo joogteynta horumarinta iyo dib u dhiska.’

Munaasabadda ayaa waxaa goobjoog ka ahaa Taliska Ciidanka Ilaalinta Deegaanka ee Xamar, Guddoomiyaha Degmada Shingaani iyo mas’uuliyiin kale.

Muqdisho 15ka Juun 2025 Hay’adda Qaranka ee Tirakoobka Soomaaliyeed (SNBS), iyada oo kaashanaysa wasaaradaha ay wada-shaqeeyaan iyo bah-wadaagta horumarinta, ayaa si rasmi ah u daahfurtay warbixintii ugu horreysay ee Soomaaliya ee Tilmaamayaasha Deegaanka ee SDG-yada iyo Warbixinta Tilmaamayaasha Tamarta ee SDG-7.

Labadan warbixin waxay xoojinayaan saldhigga xogta iyo caddaynta qaran, iyagoo isu keenaya xog rasmi ah oo muujinaysa heerka horumarka iyo caqabadaha ka jira tilmaamayaasha muhiimka ah ee deegaanka iyo tamarta. Tani waxay gacan ka geysanaysaa qorshayn wax-ku-ool ah, adeeg-bixin hufan, iyo go’aanno maalgashi oo ku salaysan xog sax ah.

Daahfurkani wuxuu muujinayaa horum laga sameeyay adeegsiga xogta maamulka ee wasaaradaha (administrative data) ee warbixinta qaranka, wuxuuna door weyn ka qaadanayaa diyaar-garowga Soomaaliya ee Voluntary National Review (VNR) 2026.

SNBS waxay uga mahadcelinaysaa dhammaan wasaaradaha iyo bah-wadaagta ka qayb qaatay bixinta xogta, taageerada farsamo, iyo wada-shaqeynta suurtagelisay warbixinnadan.

Muqdisho 15ka Juun 2025 Hay’adda Qaranka ee Tirakoobka Soomaaliyeed (SNBS), iyada oo kaashanaysa wasaaradaha ay wada-shaqeeyaan iyo bah-wadaagta horumarinta, ayaa si rasmi ah u daahfurtay warbixintii ugu horreysay ee Soomaaliya ee Tilmaamayaasha Deegaanka ee SDG-yada iyo Warbixinta Tilmaamayaasha Tamarta ee SDG-7.

Labadan warbixin waxay xoojinayaan saldhigga xogta iyo caddaynta qaran, iyagoo isu keenaya xog rasmi ah oo muujinaysa heerka horumarka iyo caqabadaha ka jira tilmaamayaasha muhiimka ah ee deegaanka iyo tamarta. Tani waxay gacan ka geysanaysaa qorshayn wax-ku-ool ah, adeeg-bixin hufan, iyo go’aanno maalgashi oo ku salaysan xog sax ah.

Daahfurkani wuxuu muujinayaa horum laga sameeyay adeegsiga xogta maamulka ee wasaaradaha (administrative data) ee warbixinta qaranka, wuxuuna door weyn ka qaadanayaa diyaar-garowga Soomaaliya ee Voluntary National Review (VNR) 2026.

SNBS waxay uga mahadcelinaysaa dhammaan wasaaradaha iyo bah-wadaagta ka qayb qaatay bixinta xogta, taageerada farsamo, iyo wada-shaqeynta suurtagelisay warbixinnadan.

Muqdisho 15ka Juun 2025 GUDDOOMIYAHA MAAMULKA GOBOLKA BANAADIR AHNA DUQA MUQDISHO OO DHAGAX-DHIGAY MASHAARIIC MUHIIM U AH DADWEYNAHA CAASIMADDA

Muqdisho, Diseembar 15, 2025: Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa maanta hoggaamiyay munaasabadda dhagax-dhigga xarumo muhiim u ah horumarinta adeegyada dowlad-hoose, kuwaas oo laga hirgelinayo Degmada Shingaani ee magaalada Muqdisho.

Munaasabaddan oo si heer sare ah loo soo agaasimay ayaa lagu dhagax-dhigay mashruuca Dhismaha iyo Dayactirka Xarumaha Taliska Ciidanka Ilaalinta Xamar, Xarunta Waaxda Dhismaha Waddooyinka, iyo Xarunta Waaxda Diiwaangelinta Dadweynaha (Anagraphy) ee Dowladda Hoose ee Xamar.

Mashruucyadani waxay laf-dhabar u yihiin tayeynta adeegyada dadweynaha, kobcinta amniga, iyo casriyeynta nidaamka maamul ee caasimadda. Duqa Muqdisho, Dr. Muungaab, oo khudbad ka jeediyay munaasabadda, ayaa xusay in dhismaha xarumahan uu ka tarjumayo go’aanka adag ee Maamulka Gobolka Banaadir ee ku aaddan hagaajinta hufnaanta adeegyada, xoojinta diiwaangelinta dadweynaha, iyo dhismaha kaabayaal dowladeed.

Waxa uu xusay in muddo dheer aan xarumahan la dayactirin, isagoo hoosta ka xarriiqay in ‘gacanna doorasho lagu galayo; gacanna amniga lagu sugayo iyo joogteynta horumarinta iyo dib u dhiska.’

Munaasabadda ayaa waxaa goobjoog ka ahaa Taliska Ciidanka Ilaalinta Deegaanka ee Xamar, Guddoomiyaha Degmada Shingaani iyo mas’uuliyiin kale.

DHAMMAAD

Muqdisho 15ka Juun 2025 Wasiirka Wasaaradda Amniga Gudaha ee Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, General Cabdilaahi Shiikh Ismaaciil ayaa ugu baaqay shacabka Soomaaliyeed inay ka qeybqaataan doorashada taariikhiga ah ee qof iyo cod ah.

General Fartaag ayaa sheegay in 57 sano kadib ay suurtagashay in muwaadinku si toos ah u doorto cidda matali doonta, taas oo ah guul weyn oo u soo hoyatay dowladnimada iyo dimuqraadiyadda dalka. Wuxuu xusay in Wasaaradda Amniga Gudaha ay si buuxda uga go’an tahay sugidda amniga si doorashadu ugu dhacdo si nabad ah, xor ah, oo hufan.

Wasiirku wuxuu ugu baaqay dhammaan shacabka Soomaaliyeed inay soo qaataan kaararkooda codbixinta, kana faa’iideystaan xaqooda dastuuriga ah, kuna codeeyaan qofka ay u arkaan inuu si daacad ah ugu matali karo danaha shacabka iyo mustaqbalka dalka.

‘Maanta waa maalin taariikhi ah, codkiinnuna waa mas’uuliyad iyo awood. Ka mid noqda taariikhda maanta la qorayo,’ ayuu yiri Wasiirka.”**

WARARKA MAANTA 14ka Juun 2024

Su’aalaha Maanta: Yaa argagixisada #Shabaab u magacaabay Wasiiro? Maxaa loo bilaabay wasiiro isku-beddelka cusub? Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub Seddex magaceedu ku bilaawdo “J”? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Muqdisho 14ka Juun 2024 kulamada Hay’adaha Sare ee Ciidamada Heeganka Afrikada Bari (EASF), heerka guddiyada farsamo, ayaa maanta galay maalintii labaad ee Kalfadhiga 35-aad ee caadiga ah, kaas oo ka socda magaalada Muqdisho.

Khabiirro ka kala socda dalalka xubnaha ka ah EASF ayaa dib-u-eegis ku sameynaya xaaladda amni ee gobolka, qorshaha hawl-galka EASF ee sanadka 2026, Warbixinta Kormeerka Dibadda, iyo natiijooyinka qiimeyn madax-bannaan oo lagu sameeyay saameynta ka dhalatay colaadda Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo (DRC), taas oo saameyn ku yeelatay dalalka Bariga Afrika.

Kulamadan ayaa qeyb ka ah dadaallada lagu xoojinayo iskaashiga amni, wada-shaqeynta difaaca, iyo doorka EASF ee sugidda nabadda iyo xasilloonida gobolka, waxaana maalmaha soo socda kusoo biiri doona Taliyayaasha Ciidamada iyo Wasiirrada Gaashaandhigga ee dalalka ku bahoobay EASF.

Muqdisho 14ka Juun 2024 Marka haweenku ay wax hoggaamiyaan kana shaqeeyaan waaxda amniga, bulshooyinku waxay noqdaan kuwo ammaan ah, hay’adahuna waxay noqdaan kuwo xooggan sidoo kale dadaallada nabadduna waxay sii xoogaystaan.

Soomaaliya, Qaramada Midoobey waxay la shaqaysaa hay’adaha Qaran si ay u ballaaariyaan siyaabaha kala duwan ee guusha ay ku gaari karaan haweenka xiran dirayska, ayagoo siinaya xirfado, iyo kalsoonidii loo baahnaa si loo qaabeeyo bulsho ka qayb galkeedu sareeyo oo lah qaab dhismeed ammaan oo la xisaabtan leh.

Sawirkan waxaa ka muuqda, askar haween ah oo ka tirsan ciidanka Puntland oo ku jira tabobar ay UNTMIS taageertay oo ka dhacay Garoowe.

Muqdisho 14ka Juun 2024 Munaasabadda Xarig-Jarka Masraxa Prof. Shariif Saalax ee Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed

Muqdisho 13-12-2025:  – Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed ayaa maanta si rasmi ah u daah-furtay Masraxa Shariif Saalax, munaasabad ballaaran oo ay ka soo qeybgaleen madax sare oo ka tirsan Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, hoggaanka jaamacadda, masuuliyiin ka socday bahada waxbarasho, aqoonyahanno iyo marti sharaf kale.

Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa xarigga ka jaray masraxa, isagoo muujiyay muhiimadda ay leedahay horumarinta kaabayaasha waxbarashada sare iyo kaalinta ay jaamacaduhu ku leeyihiin kobcinta aqoonta, dhaqanka iyo hal-abuurka dhallinyarada. Ra’iisul Wasaaruhu wuxuu bogaadiyay dadaalka ay Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed ugu jirto tayeynta waxbarashada iyo dhismaha xarumo casri ah oo u adeega ardayda iyo bulshada.

“Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed waa hoggaamiye, waxaa ay hoggaamisaa Tacliinta sare ee dalka, Waxaana rajeynayaa in ay noqoto hoggaamiye wanaagsan, si ay booskaas u buuxisana waxaan ku dadaali doonaa in aan hormarinno”. Ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamsa

Raktarka Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed, Prof. Maxamed Maxamuud Maxamed, ayaa hadal uu jeediyay ku sheegay in masraxan loo bixiyay magaca Prof. Shariif Saalax uu yahay xusuus-reeb iyo aqoonsi loo sameeyay doorkii taariikhiga ahaa ee  lahaa. Wuxuu intaas ku daray in masraxa lagu qaban doono shirarar cilmiyeedyo, tababarrada iyo bandhigyada dhaqanka oo muhiim u ah bulshadeena.

Wasiiro iyo marti sharaf kale oo ka hadlay munaasabadda ayaa si qoto dheer uga warramay muhiimadda isku dheellitirka waxbarashada, hal-abuurka iyo cilmi-baarista, aqoonta iyo dhaqanka, iyagoo carrabka ku adkeeyay in dhismaha masraxyada noocaan ah auu door weyn ka qaataan kor u qaadista tayada waxbarashada, dhiirrigelinta cilmi-baarista, iyo dhowrista hiddaha iyo dhaqanka, isla markaana ay xoojiyaan kaalinta jaamacadaha ee horumarinta bulshada.

Ugu danbayn, Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa si rasmi ah u soo xiray munaasabadda, isagoo mar kale ku celiyay ballanqaadka dowladda ee ku aaddan taageeridda waxbarashada sare iyo horumarinta hay’adaha tacliinta dalka.

Muqdisho 14ka Juun 2024 Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka iyo Xuduudaha Qaranka Soomaaliya (NIEBC) ayaa sheegay in ku dhawaad 200,000 codbixiye ay heleen kaararkooda codbixinta, inkastoo ku dhawaad hal milyan oo qof ay iska diiwaan geliyeen doorashada golaha deegaanka ee Banaadir ee soo socota.

Dib-u-dhacyada jadwalka doorashada iyo kaararka maqan ayaa abuuray walaac ku saabsan in qaar ka mid ah codbixiyeyaasha iska diiwaan galay laga hor istaagi karo inay ka qayb qaataan doorashada 25-ka December.

Si kastaba ha ahaatee, guddoomiye Cabdikariim Axmed Xasan ayaa ka jawaabay walaacyadaas isagoo sheegay in inta badan cabashooyinka la xiriira kaararka aan la bixin la xalliyay,” inkastoo tiro yar oo diiwaangashan ay weli sugayaan kaarkooda.

Markii la weydiiyey in dadka haysta shahaadooyinka diiwaangelinta ku meel gaarka ah, balse aan weli helin kaarkooda codbixinta, loo oggolaan doono inay codeeyaan, guddoomiyuhu wuxuu sheegay in guddigu uusan hayn awoodda ugu dambeysa ee arrintaas.

Sida ku cad xeerarka hadda jira, kuwa aan haysan kaar codbixin ma codeyn karaan. Si kastaba ha ahaatee, guddoomiyaha guddiga doorashada ayaa intaa ku daray in haddii xisbiyada siyaasadeed ay si wadajir ah u go’aamiyaan in dadka haysta kaarka ku meel gaarka ah la oggolaado inay codeeyaan, guddigu uu diyaar u yahay inuu fududeeyo habkaas.

Guddigu sidoo kale wuxuu ku dhawaaqay in maalinta doorashada la siin doono gaadiid bilaash ah codbixiyeyaasha, gaar ahaan dadka naafada ah, waayeelka, iyo kuwa la kulmi kara dhibaatooyin ku saabsan gaarista xarumaha codbixinta.

“Waxaan diyaarinay gaadiid gaar ah, taageero dheeri ah, iyo fududeyn buuxda si loo caawiyo qof kasta oo aan gaari karin xarumaha codbixinta,” ayuu yiri guddoomiyaha.

Inkastoo dib-u-dhacyo kala duwan la soo maray, guddigu wuxuu mar kale caddeeyay in doorashadu socon doonto, isagoo shacabka Banaadir u xaqiijiyay inay heli doonaan fursad ay ku codeeyaan.

Muqdisho 14ka Juun 2024 Raysal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre ayaa maanta isbedel ku sameeyay qaar ka mid ah Golahiisa Wasiirrada.

Wareegto kasoo baxday Xafiiska Raysal wasaaraha ayaa xilka looga qaaday qaar ka mid ah wasiiradii hore, waxaana sidoo kale lagu magacaabay xubno cusub oo ka mid noqonaya Golaha Wasiirrada.

Wareegtada waxaa Wasiirka Wasaaradda  Ganacsiga iyo Warshadaha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya loogu magacaabay Danjire Jamaal Maxamed Xasan, waxaana xilkaas laga qaaday Wasiirkii hore ee Wasaaraddan  Xildhibaan Maxamuud Geesood.

Waxaa sidoo kale wareegtada lagu magacaabay Senatar Ayuub Ismaaciil Yuusuf inuu noqdo Wasiirka Howlaha Guud iyo Dib u dhiska, isagoona xilkaas kala wareegaya Wasiirkii hore ee Wasaaraddam Xildhibaan Dr. Cilmi Maxamuud Nuur.

Wareegtadan waxa warbaahinta u akhriyay Afhayeenka Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Cabdinaasir Saxansaxo oo sheegay in magacaabistu ay dhaqan gashay, islamarkaana ay qeyb ka tahay dadaalada lagu dardargelinayo waxqabadka hay’adaha dowladda.

Ugu dambeyntii Raysal wasaare Xamse Cabdi Barre ayaa Wasiiradda cusub faray inay si deg deg ah xilalka ula wareegaan, islamarkaana ay la yimaadaan dadaal dheeraad ah oo la xariira dhanka shaqada.

Muqdisho 14ka Juun 2024 Taliska ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed ayaa abaal marin lacageed guddoonsiiyay laba dhalinyaro beeraley ah oo xubno ka tirsan maleeshiyaadka yaanbo kula dagaalamay.

Labadan dhalinyarada ah oo lagu kala magacaabo Salaad Maxamed Cali iyo Cabdi Cabdullaahi Cali ayaa la sheegay iney yaanbooyinkii ay beerta ku falanayeen ku dileen xubno ka tirsana Al-shabaab,  islamarkaana hubkoodii horay uga soo furteen.

Taliyaha qeybta 27-aad ee ciidanka xoogga dalka Gaashaanle Dhexe Cali Axmed Xaashi Cali Cageey ayaa warbaahinta qaranka u sheegay in Al-shabaab ay isku dayeen in lacago baad ah ay ka qaataan raggan, taasina ay keentay in yaanbooyinkoodii ku dagaalamaan.

“Dadka aan abaal-marinay waa laba dhalinyaro ah oo kasoo furtay cadowga laba qoray oo AK47 ah, ugana soo furtay Yaambada lagu fasho beeraha, arrintan waxay ka dhacday gudaha cadowga deegaan u dhow Booco, labada wiil ayay u yimaadeen, si ay baad uga qaataan, laakiin way iska dhiciyeen” ayuu yiri Taliye Cali Axmed Xaashi Cali Cageey. 

Labada nin ee howlgalkan kasoo fuliyay gudaha deegaanka Dhoqor ee gobolka Hiiraan ayaa la guddoonsiiyay lacag $2000 oo doolar ah oo uu talisku sheegay iney tahay mid lagu dhiiragalinaayo ragaan dhalinyarada ah. 

Horay sidaan oo kale dowladda Soomaaliya waxay u abaal marisay dad shacab ah oo ka hortegay dhibaatooyinka Al-shabaab, kuwaas oo qaarkood toos ugu biiray dagaalka xoreynta ah ee ka dhanka ah Al-shabaab.

WARARKA MAANTA 13ka Juun 2024

Su’aalaha Maanta: Maxay tahay fariinta hanjabaad ah ee uu soo diray baxsad Dembiile Fahad Yaasiin Xaaji “Daba-Naasle”? Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub Seddex magaceedu ku bilaawdo “J”? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Warbaabinta Somali Media Empire (SME) waxay tacsi u diraysaa qoyska, qaraabada iyo Ummadda Soomaaliyeed uu ka geeriyooday Marxuum Sareeye Guuto Jaamac Cali Jaamac kasoo hawl farabadan u soo qabtay shacabka Soomaaliyeed. Illaahay ha u naraxiisto arxuum Sareeye Guuto Jaamac Cali Jaamac.

Muqdisho 13ka Juun 2024 Wasiirka Amniga Gudaha oo Ka Jawaabay Su’aalo ku Saabsan Hindise-sharciyeedka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed

Wasiirka Wasaaradda Amniga Gudaha, Gen. Abdullahi Sheekh Ismail Fartaag, ayaa Xildhibaannada Golaha Shacabka ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya uga jawaabay su’aallo la xiriira Hindise-sharciyeedka Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, kaasoo dhawaan golaha loo soo gudbiyey.

Hindisahan ayaa mudnaanta siinaya ku dhaqanka sharciga iyo sidii bulshada Soomaaliyeed ay u heli lahaayeen ciidan Boolis oo sharcigu hagayo, una adeegaya danta guud. Wasiirku wuxuu xildhibaannada ka codsaday inay si fiican u akhriyaan qodobada hindise sharciyeedka, isla markaana ay ka gutaan waajibaadkooda dastuuruga ah, si uu u noqdo mid dhammeystiran oo waafaqsan mabaadii’da sharciga.

DHAMAAD

Muqdisho 13ka Juun 2024 Guddiga Maaliyadda, Dhaqaalaha, Ganacsiga, Warshadaha, Isgaarsiinta iyo Dalxiiska Aqalka Sare ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayaa maanta si rasmi ah u bilaabay akhrinta iyo turxaan-bixinta Hindise-Sharciyeedka Hannaanka Lacag-Bixinta Qaran.

Kulanka maanta oo uu shir-guddoominayay Guddoomiye ku xigeenka Guddiga, Sanatar Ibraahim Awgaab Cismaan, ayaa diiradda lagu saaray dulmar guud iyo falanqayn qoto dheer oo lagu sameeyay qodobada uu ka kooban yahay sharcigan, si loo hubiyo in sharcigu waafaqsan yahay baahiyaha dhaqaale ee dalka iyo badqabka nidaamka lacag-bixinta.

DHAMMAAD

Xafiiska Warfaafinta & Xiriirka Dadwaynaha

Golaha Aqalka Sare ee Baarlamaanka JFS.

Muqdisho 13ka Juun 2024 Xoghayaha Joogtada ah ee Wasaaradda Gaashaandhigga, Mudane Cabdifataax Cabdulqaadir Faarax, ayaa maanta furay Kalfadhiga 35-aad ee Hay’adaha Sare ee Ciidamada Heeganka Afrikada Bari (EASF), heerka guddiyada farsamo, kaas magaalada Muqdisho ka socon doona inta u dhexeysa 13 ilaa 18-ka bishan December.

Xoghayaha ayaa tilmaamay in muddada uu socdo shirkan diiradda lagu saari doono horumarinta awoodda Ciidamada Heeganka  Afrikada Bari, ka doodista qorshayaasha howleed ee sanadaha 2025–2026, miisaaniyadda EASF, warbixinada xisaab-xirka, iyo warbixinada guddiyada u xilsaaran qiimeynta saameynta colaadaha ka jira dalalka gobolka.

Sidoo kale, maalmaha soo socda waxaa kulamo yeelan doona  Taliyeyaasha Ciidamada dalalka ku bahoobay EASF, kuwaas oo uu xigi doono shirka Wasiirrada Gaashaandhigga ee dalalkan 

Soomaaliya ayaa martigelineysa sannadkan markii labaad shirka wadamada xubnaha ka ah Ciidanka Heeganka Afrikada Bari (EASF),  taas oo mar kale muujinaysa kaalinta muuqata ee Soomaaliya ka qaadanayso xoojinta nabadda, amniga, iyo iskaashiga difaaca ee dalalka gobolka Afrikada Bari.

Muqdisho 13ka Juun 2024 Guddiga doorashooyinka Qaranka ayaa xalay si rasmi ah u shaaciyay in 20 Urur Siyaasadeed ay soo dhameystireen musharaxiinta kaga qaybgelaysa doorashada Golaha deegaanka ee degmooyinka gobolka Banaadir.

Guddiga doorashooyinka Qaranka ayaa sidoo kale ku dhawaaqay inuu soo xirmay hanaankii qabashada ee liiska musharaxiinta.

Waxaa doorashada horaantii sanadkan isku diiwaan geliyay 61 Urur Siyaasadeed, waxaana guddiga doorashooyinka Qaranka uu 24-kii bishii ee sanadkan November ku kordhiyay mudo laba toddobaad ah waqtiga kama dambeysta ah ee ururadu ku soo gudbin karaan xubnaha ku metelaya doorashada, taasoo ka bilaabaneysay 25-kii November, kuna ekeyd 10-kii December oo ku beegneyd Arbacadii lasoo dhaafay.

“Waxaan si rasmi ah u shaacinaynaa inuu xirmay hanaanka qabashada Liiska Murashaxiinta Ururada Siyaasadda, kaasoo ku bilowday 12, kadibna gaaray 18, ugu dambayna kusoo xirmay 20 Urur Siyaasadeed oo si rasmi ah u soo gudbiyay Liiska Murashaxiintooda Doorashada Golaha Deegaanka ee Gobolka Banaadir” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay guddiga doorashooyinka Qaranka.

Talaabadan ayaa ah ka dhigan in inta badan Ururada Siyaasadda ay ka hareen ka qayb galka doorashada golaha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir oo lagu wado in 25-ka bishan ay ka qabsoomto Magaalada Muqdisho.

Jubbaland 13ka Juun 2024 Ciidamada Daraawiishta maamulka Jubbaland ayaa magaalada Qooqaani ee gobolka Jubbada Hoose ka fuliyay howlgal ka dhan ah maleeshiyaadka Al-shabaab. 

Howlgalkaan ciidanka Daraawiishta Jubbaland ka sameeyeen magaalada Qooqaani ayaa ahaa mid lagu xaqiijinaayay amniga guud ee magaaladaas iyo deegaanada ku dhadhaw.

Taliyaha amniga magaalada Qooqaani Maxamuud Aadan Xasan Gaaboow oo howlgalkan hoggaaminayay ayaa warbaahinta u sheegay in howlgalkan uu qayb ka ahaa dadaalada joogtada ah ee lagu sugayo xasilloonida iyo ka hortagga dhaqdhaqaaqyada kooxda Al-shabaab.

Taliye Gaaboow ayaa sidoo kale sheegay in howlgalkaan ay ku sifeynayeen wadooyinka muhiimka ah ee soo gala iyo kuwa ka baxa magaalada Qooqaani ee gobolka Jubbada Hoose iyo deegaanada ay kooxdu ku dhuumaaleysanayaan.

“Ujeedada howlgaladan ay tahay in la adkeeyo amniga iyo in bulshada amnigooda la xaqiijiyo ee ku safra wadooyinka Qooqaani ka baxa iyo kuwa soo gala, gaar ahaan meelaha ay ku dhuumaaleeysanayaan kooxaha Khawaarijta ah ee caadeeystay inay Shacabka dhibaateeyaan” ayuu yiri Taliyaha amniga magaalada Qooqaani Maxamuud Aadan Xasan Gaaboow.

Gabagabadii howlgaladan ayaa ka mid noqonaya howlgalo ciidanada Jubbaland ka wadaan qeybo ka mid ah gobolka Jubbada Hoose iyo Jubbada Dhexe oo ay ku doonayaan in kooxda Al-shabaab kaga xureeyaan deegaano iyo degmooyin ay kaga sugan yihiin goboladaas.

Puntland 13ka Juun 2024 Ciidamada Badda Puntland ee PMPF, ayaa degmada Eyl ku qabtay doon lagu soo qabtay xeebaha degmadaas, taas oo sidday budooyin iyo walxo kala duwan oo loo adeegsado samaynta qaraxyada halista ah.

Wararka hordhaca ah ayaa tilmaamaya in walxaha la qabtay ay isugu jireen noocyo kala duwan oo kiimikooyin ah, kuwaas oo inta badan loo isticmaalo farsamaynta qaraxyada waxyeellada ba’an geysta. Doonta la qabtay waxaa saarnaa toddoba (7) ruux, kuwaas oo laba ka mid ah ay yihiin muwaadiniin u dhashay dalka Yemen, halka shanta kale ay Soomaali yihiin.

Dhammaan dadka saarnaa doonta iyo walxihii la socdayba waxay hadda ku jiraan gacanta ciidamada PMPF, iyadoo la bilaabay baaritaanno lagu ogaanayo halka ay walxahaasi ka yimaadeen, halka ay ku wajahnaayeen, iyo cidda ka dambeysay.

Howlgalkan ayaa kusoo beegmaya xilli Puntland ay sheegtay inay burburisay in ka badan boqol (100) xarumood oo ay kooxda Daacish ku lahayd buuraha Calmiskaad, kuwaas oo ay u adeegsan jirtay saldhigyo iyo goobo istiraatiiji ah.

Taliyaha Ciidanka Booliiska Puntland, Jeneral Muumin Cabdi Shire, ayaa sheegay in la burburiyay hubkii, keydkii, iyo warshado halis ah oo ay Daacish u adeegsan jirtay soo saarista walxaha qarxa iyo qorshaynta weerarro ka dhan ah amniga Puntland.

Dhanka kale, warbixin dhowaan ay soo saartay Machadka West Point ee dalka Mareykanka ayaa helay caddeymo muujinaya wada-shaqayn ka dhex jirta kooxda Xuutiiyiinta Yemen iyo Daacish-ta Soomaaliya.

Sida lagu sheegay warbixintaas, Daacish ayaa Xuutiiyiinta ka hesha tababaro la xiriira sirdoonka, diyaaradaha aan duuliyaha lahayn (drones), iyo farsamooyin qaraxyada.

Qaramada Midooway 13ka Juun 2024 Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa Jimcihii si aqlabiyad buuxda ah u cusboonaysiiyay muddada shaqo ee guddiga kormeeraya cunaqabataynta saaran kooxda Al-Shabaab ee fadhigeedu yahay Soomaaliya. 

Dhammaan 15-ka xubnood ee Golaha ayaa u codeeyay ansixinta go’aankan, kaas oo kordhinaya oggolaanshaha baaritaannada maraakiibta badda si loo dhaqan geliyo xayiraadda hubka ee saaran Soomaaliya, mamnuucidda dhoofinta dhuxusha, iyo xakameynta qalabka qaraxyada gacanta lagu sameeyo (IEDs), illaa 30-ka Nofeembar 2026.

Go’aanka ayaa sidoo kale xaqiijinaya in cunaqabataynaha kale ee jira oo ay ku jiraan mamnuucidda safarka, xayiraada hantida, iyo hubka ay sii ahaanayaan kuwo aan waqti ku xaddidnayn.

James Kariuki, ku-simaha safiirka Britain ee Qaramada Midoobay, ayaa sheegay in Golaha Ammaanku uu muujiyay wada-shaqeyn dhaxalgal ah intii lagu jiray wada-xaajoodyada, taas oo horseedday in la gaaro is-afgarad buuxa. 

Kariuki wuxuu ku tilmaamay ansixinta go’aanka mid xoojinaysa dadaallada lagu ciribtirayo helitaanka hubka ee Al-Shabaab, lagu carqaladeynayo ilaha dhaqaale ee kooxda, isla markaana lagu taageerayo Dowladda Soomaaliya si ay u xoojiso awooddeeda amni.

Al-Shabaab ayaa in ka badan 16 sano waday kacdoon hubeysan oo ka dhan ah Dowladda Federaalka Soomaaliya, iyadoo si joogto ah u beegsanaysa ciidammada ammaanka, mas’uuliyiinta dowladda iyo shacabka rayidka ah.

Bishii la soo dhaafay, dowladda Soomaaliya ayaa sheegtay in la fuliyay 220 duqeyn oo bartilmaameed ah, kuwaas oo tan iyo bishii Febraayo lagu dilay 868 dagaalame ah, tallaabadaas oo muujinaysa kororka cadaadiska militari ee lagu saarayo kooxaha argagixisada ah.

WARARKA MAANTA 12ka Juun 2024

Su’aalaha Maanta: Yaa soo weeraray #Muqdisho? Yaa noqon doona Raysal Wasaaraha cusub Seddex magaceedu ku bilaawdo “J”? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Muqdisho 12ka Juun 2024 Madaxweynaha Xiriirka Soomaaliyeed ee Kubadda Cagta (SFF), Cali Cabdi Maxamed Shiinno, ayaa si rasmi ah u shaaciyay in Tartanka Kubadda Cagta Dowlad-Goboleedyada iyo Gobolka Banaadir uu dib u bilaaban doono bilowga sanadka 2026, kaddib labo sano oo hakad ku yimid.

Shiinno ayaa xaqiijiyay in isku-aadka tartanka la qaban doono 22-ka December 2025, halka kulammada rasmiga ah ay bilaaban doonaan 24-ka January 2026 sida xiriirka uu qorsheenayo.

Madaxweynaha SFF ayaa sheegay in tartanka oo dhan ay si toos ah u maamuli doonto Xiriirka Soomaaliyeed ee Kubadda Cagta, iyadoona Wasaaradda Dhallinyarada iyo Ciyaaraha ee Dowladda Federaalka ay yeelan doonto taageero farsamo.

Tani waxay muujinaysaa isku-duwid heer qaran ah oo lagu doonayo in tartanka laga dhigo mid nidaamsan oo xirfad leh.

Cali Shiinno ayaa xusay in sanadkan ay markii ugu horreysay ka qaybgali doonto Maamulka Waqooyi Bari, taas oo kor u qaadaysa tirada maamullada tartamaya.

Tartankii ugu dambeeyay ee heer dowlad-goboleed waxa la qabtay January 2024, waxaana ku guuleystay Galmudug, oo ka adkaatay dhiggeeda Banaadir kadib ciyaaro aad u xiiso badan oo ay labada dhinac soo bandhigeen.

Tartankaas waxaa aad loo xusay ciyaaryahannadii dhalinyarada ahaa ee ka soo muuqday, kuwaas oo qaar badan oo ka mid ah ku biiray kooxo heer sare ah oo gudaha dalka ka ciyaara.

Tartankaasi waxaa muuqatay in Maamulka Puntland uu doorbiday inuusan ka qaybgelin tartanka, taasoo la sheegay inay sabab u tahay khilaafaad siyaasadeed oo kala dhexeeya Dowladda Federaalka Soomaaliya.

Hiiraan 12ka Juun 2024 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya howlgal qorsheysnaa oo galinkii dambe ee Shalay ciidanka Macawiisleeyda gobolka Hiiraan deegaanka Dhoqor oo ka mid ah deegaanada hoostaga magaalada Baledweyne. 

Howlgalkan oo ay fuliyeen xubno ka tirsan Macawiisleeyda ayaa la sheegay in lagu dilay laba xubnood oo ka mid ah maleeshiyaadka Al-shabaab. 

Ragga fuliyay howlgalkaan oo la sheegay iney ahayeen sadax ruux ayaa ku guuleystay in sidoo kale horay u qaataan hubkii ay wateen labada xubnood ee ka tirsanaa kooxda Al-shabaab.

Howlgalkan ka dhacay deegaanka Dhoqor oo ku yaala jiinka wabiga Wabiga Shabeelle, islamarkaana Baledweyne qiyaas ahaan u jira 25 KM ayaa si weyn looga hadal haya magaalada Baledweyne iyo nawaaxigeeda. 

Ma ahan markii ugu horeysay oo howlgal noocaan oo kale ah Macawiisleeyda gobolka Hiiraan ku beegsadaan xubnaha kooxda Al-shabaab ee ku sugan qeybo ka mid ah gobolka Hiiraan. 

Ugu dambeyntii howlgalkan ayaa qeyb ka noqonaya howlgalada ciidanka Macawiisleeyda gobolka Hiiraan ay ku beegsanayaan xubnaha Al-shabaab ee dib u qabsaday inta badan deegaanada ku yaala bariga gobolka Hiiraan.

Puntland 12ka Juun 2024 Taliyaha Ciidanka Booliska Puntland, General Muumin Cabdi Shire, ayaa sheegay in ciidamada ammaanka Puntland ay burburiyeen in ka badan boqol xarumood oo ay kooxda Daacish ku lahayd buuraha Calmiskaad.

Taliyaha ciidanka Booliiska oo ka warbixinayay sanad kaddib howlgalka Hillaac, wuxuu tilmaamay in howlgalka lagu baabi’iyay dhammaan dagaalamaayaashii muhiimka u ahaa kooxda Daacish, isagoo xusay in kooxdu ay lumisay ku dhowaad 85% awooddeedii ciidan.

Wuxuu sidoo kale sheegay in la burburiyay hubkii, keydkii, iyo warshadihii khatarta lahaa ee ay kooxda u adeegsan jirtay soo saarista walxaha qarxa iyo qorshaynta weerarrada.

Sidoo kale, taliyaha ayaa sheegay in la burburiyay xaruntii ugu khatarta badnayd ee tiknoolojiyadda iyo kiimikada ee kooxda Daacish, taas oo ay ku sugnaayeen khubaro ajnabi ah, kuwaas oo qaarkood si gaar ah loogu soo tababaray howlaha farsamada ee weerarrada.

Muumin Cabdi Shire wuxuu sheegay in Puntland ay waddo dadaal xooggan oo ay kaga hortagayso kooxaha argagixisada, isla markaana ay jiraan waddamo saaxiib ah oo ka caawiyay dhinaca macluumaadka iyo farsamada howlgalka guuleystay.

Ugu dambeyntii, taliyaha ayaa tilmaamay in howlgalladan ay kooxda Daacish geliyeen xaalad sida weyn hoos ugu dhacday awooddii ay hore u lahayd, isla markaana ay ka baaba’day cabsi badan oo ay bulshada ku abuuri jireen.

Shabelle Hoose 12ka Juun 2024  Faahfaahino dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dil saakay wiil dhalinyaro ahaa loogu deegaanka Yaaqbariweyne ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Wiilka dhalinyarada ah ee la dilay ayaa magaciisa lagu sheegay Ilyaas Cismaan Xasan, wuxuuna ka mid ahaa dhalinyarada ku shaqeysata Moto Fekonta.

Dilka wiilka dhalinyarada ah ayaa lala xariirinaya aargoosi aano qabiil ah, waxaana geystay koox hubeysan oo si deg deg ah dilka kadib goobta uga baxsatay.

Ehelada marxuum Ilyaas Cismaan Xasan ayaa dalbaday in lasoo qabto kooxdii dishay wiilkooda, islamarkaana loo soo taago Maxkamadda si cadaaladda oo mariyo.

Dilka marxuumkan dhalinyarada ah ayaa kusoo aadaya, iyadoo deegaanka Yaaqbariweyne ee gobolka Shabeellaha Hoose mudooyinkan dambe xasilooneyd kadib xabad joojin la kala dhex dhigay maleeshiyo beeleed halkaasi ku dagaalamay.

Ma jirto ilaa hada war rasmi ah oo kasoo baxay dhanka maamulka iyo laamaha amaanka ee deegaanka Yaaqbariweyne oo ku aadan dilalka ku saleysan aanooyinka qabiilka ee markale dib uga soo cusboonaaday Yaaqbariweyne.

Muqdisho 12ka Juun 2024 Guddiga doorashooyinka Qaranka ayaa xalay si rasmi ah u shaaciyay in 20 Urur Siyaasadeed ay soo dhameystireen musharaxiinta kaga qaybgelaysa doorashada Golaha deegaanka ee degmooyinka gobolka Banaadir.

Guddiga doorashooyinka Qaranka ayaa sidoo kale ku dhawaaqay inuu soo xirmay hanaankii qabashada ee liiska musharaxiinta.

Waxaa doorashada horaantii sanadkan isku diiwaan geliyay 61 Urur Siyaasadeed, waxaana guddiga doorashooyinka Qaranka uu 24-kii bishii ee sanadkan November ku kordhiyay mudo laba toddobaad ah waqtiga kama dambeysta ah ee ururadu ku soo gudbin karaan xubnaha ku metelaya doorashada, taasoo ka bilaabaneysay 25-kii November, kuna ekeyd 10-kii December oo ku beegneyd Arbacadii lasoo dhaafay.

“Waxaan si rasmi ah u shaacinaynaa inuu xirmay hanaanka qabashada Liiska Murashaxiinta Ururada Siyaasadda, kaasoo ku bilowday 12, kadibna gaaray 18, ugu dambayna kusoo xirmay 20 Urur Siyaasadeed oo si rasmi ah u soo gudbiyay Liiska Murashaxiintooda Doorashada Golaha Deegaanka ee Gobolka Banaadir” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay guddiga doorashooyinka Qaranka.

Talaabadan ayaa ah ka dhigan in inta badan Ururada Siyaasadda ay ka hareen ka qayb galka doorashada golaha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir oo lagu wado in 25-ka bishan ay ka qabsoomto Magaalada Muqdisho.

Nairobi 12ka Juun 2024 Shir saddex maalmood ah oo ka dhacay magaalada Nairobi ayaa noqday madal lagu qaabeeyay siyaasadda cusub ee Bulshada Bariga Afrika (EAC) u dejisay Kormeerka iyo Qiimaynta. Dawladda Federaalka Soomaaliya ayaa si rasmi ah uga mid noqotay dalalka taageeray siyaasaddan cusub iyo qaab-dhismeedka hirgelinteeda.

Shirka oo ay ka qeyb galeen khubaro iyo mas’uuliyiin ka kala socday dalalka gobolka, waxaa Soomaaliya u metelay Agaasimaha Waaxda Kormeerka iyo Qiimaynta ee Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha, Maxamuud Siciid Nuur. Waxa uu madasha ka jeediyay warbixin ku saabsan dadaallada Soomaaliya ay ka sameysay dhisidda nidaam ku dhisan xog iyo dabagal hufan.

Intii shirku socday, dalalka ka qeybgalay ayaa loo soo bandhigay siyaasadda cusub ee Kormeerka iyo Qiimaynta, oo diiradda saareysa sidii wadajir loogu horumarin lahaa isla-xisaabtanka, dabagalka waxqabadka, iyo hagaajinta adeegyada bulshada iyo dhaqaalaha. 

Wufuudda ka kala timid dowladaha gobolka ayaa bogaadiyay ka-qaybgalka firfircoon ee Soomaaliya iyo aragtiyaha ay soo bandhigtay, kuwaas oo lagu tilmaamay kuwo kor u qaaday fahamka ku saabsan dhismaha nidaamyo taageera go’aan qaadasho cad iyo mid maamul oo hufan.

Dalalka xubnaha ka ah Bulshada Bariga Afrika ayaa ugu dambayn isku raacay in siyaasadda cusub iyo qaab-dhismeedka fulinteeda loo gudbiyo Golaha Wasiirrada ee ururka, si ay u ansixiyaan. Tallaabadan waxaa loo arkaa mid muhiim u ah mideynta iyo xoojinta nidaamka Kormeerka iyo Qiimaynta ee guud ahaan gobolka.

WARARKA MAANTA 11ka Juun 2024

Su’aalaha Maanta: Yaa noqon doona Raysal Wasaarah cusub? Yaa diiday inay shacabka #Muqdisho helaan #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”?? Yaa argagixisada Shabaab u magaabay jaggooyin sar-sare sida wasiir, wasiir ku-xigeen iyo agaasumayaal Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa beddelay dastuurka dalka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa wax walba beecinaaya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa dastuurka beddelay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa gabdho u iib geeyey Carabta Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha Wiqleyso! 

Muqdisho 11ka Juun 2024 Waxaan booqday degmada Heliwaa ee gobolka Banaadir, waxaana i wehliyay mas’uuliyiin ka tirsan Xukuumadda Federaalka Soomaaliya. booqashada waxaan diiradda ku saarnay ololaha wacyigelinta doorashada, oo bulshada lagu xusuusinayo muhiimadda ka-qaybgalka codbixinta iyo ilaalinta amniga.

Intii aan joognay degmada, waxaan la kulanay maamulka, dhallinyarada, iyo qaybaha kala duwan ee bulshada, annagoo ka wada hadlay xoojinta amniga, doorashada, doorka muwaadinka, iyo muhiimadda codkoodu u leeyahay horumarka dalka.

Muqdisho 11ka Juun 2024 Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Maxamuud Macallin Cabdulle, ayaa magaalada Muqdisho kulan muhiim ah kula yeeshay Safiirka Dowladda Maraykanka ee Soomaaliya, Richard H. Riley IV.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xaqiijinta iskaashi bani’aadannimo oo wax-ku-ool ah, xilli Maraykanku ahaa deeq-bixiyaha ugu weyn ee Soomaaliya dhinaca gargaarka tobankii sano ee la soo dhaafay, isagoo bixiyay in ka badan USD 7 bilyan oo gargaar iyo kaalmo horumarineed ah.

Kulanka ayaa sidoo kale xoogga lagu saaray sidii Washington mar kale door muuqda uga qaadan lahayd iskaashiga lagu wajahayo abaarta hadda ka taagan dalka iyo caqabadaha bani’aadannimo ee sii kordhaya.

Guddoomiyaha Hay’adda SoDMA Maxamuud Macallin ayaa safaaradda iyo Dowladda Maraykanka kaga mahadceliyay taageerada joogtada ah ee ku aaddan howlgallada bani’aadannimo iyo guud ahaan dadaallda muddada dheer ah ee geeddi socodka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Sanaag 11ka Juun 2024  Guddi loo xilsaaray baarista dilkii Nabadoon Cumar Cabdullaahi Axmed ayaa soo saaray warbixin dhamaystiran oo ku saabsan dhacdadii lagu dilay caaqilka, taas oo ay ku caddeeyeen xogihii ay ururiyeen hay’adaha amniga Puntland iyo marag-furistii la helay.

Warbixin rasmi ah oo ay soo saareen guddigan ayaa lagu sheegay in Caaqil Cumar uu 13-kii September 2025 ka baxay magaalada Ceelbuh ee gobolka Sanaag, isaga oo u socdaalayay degmada Badhan, si uu uga qayb galo wada-hadal lagu xallinayey khilaaf u dhexeeyay laba beelood oo deegaanka ah. Guddiga baaristu waxay caddeeyeen in Caaqilka uu ka tirsanaa guddi nabadeed oo uu hoggaaminayay Suldaan Cabdisalaan.

Guddiga waxay sheegeen in Caaqil Cumar uu ahaa caaqil si rasmi ah uga diiwaangashan Wasaaradda Arrimaha Gudaha Puntland, isla markaana door muuqda ku lahaa nabadaynta iyo waanwaanta bulshada gobolka Sanaag.

Hay’adaha amniga Puntland, oo ay ka mid yihiin CID-da iyo nabadsugiddu, ayaa warbixintan ku caddeeyay inuusan marxuumku lahayn wax gal dambiyeed ah ama kayd ku jira diiwaanada amniga. Dadka deegaanka oo goobta joogay ayaa iyaguna xaqiijiyay in Caaqil Cumar uu kaligiis watay gaarigiisa markii la beegsaday.

Guddigu wuxuu soo bandhigay haraagii gantaallada lagu garaacay iyo sawirradii laga qaaday goobta weerarka, kuwaas oo muujinaya nooca hubka la isticmaalay, iyadoo sidoo kale la soo bandhigay gaarigii uu watay oo ahaa nooca Suzuki. Warbixinta ayaa intaas ku dartay in taliska AFRICOM uu qirtay duqeyntii lagu dilay caaqilka.

Baaritaanka DNA-da ee la sameeyay ayaa si cad u muujiyay in goobta uu ku dhintay hal qof oo lab ah, taas oo waafaqsan xogta kale ee baarista.

Guddiga ayaa ugu dambayn sheegay in Caaqil Cumar uu ahaa shaqsi nabadeed oo bulshada u adeegayay, isla markaana uusan lahayn wax eed dambiyeed ah oo ka diiwaangashan hay’adaha amniga. Gobalka

Jubbada Hoose 11ka Juun 2024  Warar dheeraad ah ayaa laga helaya howlgal saacadihii lasoo dhaafay ciidanka hay’adda Nabadsugida iyo Sirdoonka Qaranka Soomaaliyeed ee NISA ka fuliyeen gobolka Jubbada Dhexe. 

War qoraal ah oo ka soo baxay Taliska NISA ayaa lagu sheegay in howlgalka lagu  beegsaday horjoogeyaal ka tirsan kooxda Al-shabaab oo ku sugnaa degmada Jilib ee gobolka Jubbada Dhexe.

Qoraalka NISA laguma faahfaahin inta uu dhan yahay khasaaraha ka dhashay howlgalka laga fuliyay degmada Jilib, marka laga soo tago in lagu beegsaday horjoogayaal ka tirsan Al-shabaab. 

Si kastaba ha ahaate bayaanka NISA ayaa lagu xusay in howlgalka uu u dhacay sidii loo qorsheeyay, islamarkaasna dhawaan soo gudbin doonaan faahfaahino intaan ka dheeraad ah.

Ugu dambeyntii howlgalkaan ayaa kusoo aadaya, iyadoo sidaan oo kale saacadihii la soo dhaafay howlgal ay iska kaashadeen ciidanka NISA iyo saaxiibada Caalamka laga fuliyay tuulada Jambaluul oo hoostagta degmada Afgooye ee gobolka Shabeellada Hoose, halkaas oo lagu dilay horjooge ka tirsana kooxda iyo 12 xubnood  oo kale.

Muqdisho 11ka Juun 2024 Wasiiru dowlaha arrimaha dibadda ee Soomaaliya, Cali Maxamed Cumar, (Cali Balcad) ayaa si adag u beeniyay eedeymaha sheegaya in hub ka baxa gudaha Soomaaliya uu gaarayo dalalka deriska.

Wasiirka ayaa carrabka ku adkeeyay in waddanka Soomaaliya uu isaga la tacaalayo sidii loo joojin lahaa hubka sharci darrada ah ee kaga soo gudba dhinaca Yemen.

Isagoo ka hadlayay Forum-ka Doha ee 23-aad, ayuu wasiirku u sheegay Al Jazeera Net in aysan jirin wax caddeyn ah oo muujinaya in hub Soomaaliya ka baxa uu gaaro gacmaha Xuutiyiinta ama cid kale oo gobolka ka tirsan.

Wasiir Cali Balcad ayaa wuxuu yiri “Eedeymahaas ma aha kuwo sax ah Hubka kaliya ee socdaalkiisu la og yahay waa kan ka yimaada Yemen ee u soo gudba Soomaaliya, Ma jiro wax war ama xog muujinaya in hub Soomaaliya uga ambabaxo dhinaca Xuutiyiinta, annaga ayaana dagaal ugu jirna in aan taas joojino.”

Wuxuu carabka ku adkeeyay in Soomaaliya ay ku dadaalayso in ay xoojiso xiriirka ay la leedahay waddamada gobolka, ayna ka shaqaynayso nabad iyo iskaashi dhab ah oo ka hirgala Geeska Afrika.

Maraykanka 11ka Juun 2024  Elon Musk, madaxa shirkadaha Tesla iyo SpaceX, ayaa baraha bulshada gaar ahaan X ka dhaliyay dood xoogan kadib markii uu ku eedeeyay Ilhaan Cumar “khiyaano qaran”, isaga oo ka jawaabaya muuqaal ay ka muuqatay Ilhaan oo la hadlaysay taageerayaal Soomaaliyeed oo ku nool Minnesota sanadkii 2024.

Muuqaalkan oo si weyn ugu wareegay internet-ka, ayaa laga maqlayaa Ilhaan Omar oo ka hadleysa arrimaha ku saabsan khilaafka Soomaaliya iyo Itoobiya, gaar ahaan qorshaha Itoobiya ee dhisashada saldhig badeed oo ay ka hesho Somaliland.

Ilhaan ayaa hadalkaas ku balanqaaday inay “u istaagi doonto difaaca danaha Soomaaliya”, islamarkaana ay Washington ku riixi doonaan inay “sida aan rabno u dhaqanto.”

Elon Musk, oo dib u faafiyay muuqaalkaas Arbacadii, ayaa ku qoray X: “Tani waxay u egtahay khiyaano qaran.” Hadalkiisa ayaa si degdeg ah u faafay, waxaana ka dhashay dood kulul oo u dhaxeysa taageerayaasha Ilhaan iyo kuwa Musk.

Ilhaan Omar ayaa hadalladan markii hore jeedisay Janaayo 2024, iyada oo ka jawaabeysay xiisadda cirka isku shareertay ee ka dhalatay heshiiskii hordhaca ahaa ee u dhexeeyay Itoobiya iyo Somaliland. 

Ilhaan ayaa markaas ku adkeysatay inay ka shaqeyn doonto sidii loo ilaalin lahaa midnimada iyo madax-bannaanida Soomaaliya.

Inkasta oo taageerayaal badan oo Soomaali ah ay u arkeen hadalkeeda mid ujeedkiisu yahay difaaca danta dalkooda, hadalka Musk ayaa kor u qaaday dood siyaasadeed qaran oo ku saabsan doorka xubnaha Congress-ka ee arrimaha dibedda iyo xiriirkooda bulshada ay matalaan.

Muqdisho 11ka Juun 2024 Qaramada Midoobay ayaa shaaca ka qaaday in ciidamada Booliiska iyo kuwa Milatariga ee Dowladda Soomaaliya laga saaray dhinacyada lagu eedeeyay askaraynta carruurta ee goobaha dagaalka.

Tallaabadan ayaa waxaa Qaramada Midoobay ku tilmaantay guul weyn oo muujineysa sanado badan oo shaqo ah oo ay dowladda Soomaaliya iyo la-hawlgalayaasheedu qabteen.

Warbixinta Qaramada Midoobay ee la xiriirta carruurta iyo colaadda Soomaaliya, oo loo gudbiyay Golaha Ammaanka, ayaa muujisay heerka xadgudubyada loo geysto carruurta iyo dadaallada lagu hortagayo.

Sida lagu sheegay warbixinta, 8,493 xadgudubyo ah ayaa laga diiwaan galiyay Soomaaliya intii u dhaxaysay 2021 illaa 2024.  Waxaa 6,801 kamid ah xadgudubyadaas loo geystay carruur. Xadgudubyada ugu badan waxaa ka mid ah, askaraynta carruurta, afduubka carruurta iyo dilka carruurta.

Al-Shabaab ayaa mas’uul ka ah 66% dhammaan xadgudubyada la xaqiijiyay, iyadoo kordhisay qorista carruurta iyo marin-habaabin lagu sameeyo masjidyo iyo dugsi Qur’aan oo ku yaalla deegaannada ay ka taliyaan. Carruurta la qoray waxaa ka mid ahaa kuwo ay da’doodu tahay 8 sano.

Hay’adaha Qaramada Midoobay ayaa ku baaqay in si degdeg ah loo joojiyo askaraynta carruurta, lana ilaaliyo iskuullada iyo xarumaha caafimaadka, si loo xoojiyo nidaamyada ka hortagga xadgudubyada.

In kasta oo horumar la gaaray, Qaramada Midoobay waxay ka digtay in Al-Shabaab weli mas’uul ka yahay inta badan xadgudubyada xuquuqda aadanaha ee dalka, oo ay ku jiraan dilal, afduub, iyo weeraro loo geysto shacabka, shaqaalaha gargaarka iyo hay’adaha dowladda.

WARARKA MAANTA: 10ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa #Soomaaliya ka dhigay dalka ugu musuqmaasuqa badan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 10ka Diseembar 2025 Waxaan Maanta hortagay Golaha Shacabka, halkaas oo aan uga jeediyay khudbad ku saabsan Hindise-sharciyeedka Ciidanka Booliska Soomaliyeed

Waxaan khudbaddayda ku sharaxay muhiimadda uu sharcigani u leeyahay dalka, gaar ahaan kor u qaadista amniga iyo xirfadaha hay’adaha amniga ee Soomaaliyeed.

Sidoo kale, waxaan xildhibaanada sharafta leh u faahfaahiyay in hindisahan uu qeyb ka yahay dadaallada dowladda ee lagu xoojinayo dhismaha iyo tayeynta amniga dalka.

Ugu dambeyn, waxaan xildhibaanada ku booriyay in ay gutaan waajibaadkooda dastuuriga ah, isla markaana ay ansixiyaan hindise-sharciyeedkan muhiimka ah, maadaama uu door weyn ka qaadanayo xasilloonida iyo horumarka dalka.

Muqdisho 10ka Diseembar 2025 Haddii 𝗮𝘆 𝗸𝘂 𝗱𝗵𝗮𝗮𝗳𝘁𝗮𝘆– La-soco qaybtii ugu dambeysay ee barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮 si aad u dhageysatid Saciida Maxamed Xaashi, Guddoomiyaha Ururka Haweenka iyo Carruurta ee Marwo iyo Maxamed Bashiir Cumar, Agaasimaha Guud ee Wasaaradda  Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqda Aadanaha ee Soomaaliya kuwaas oo ka hadlaya haweenka Soomaaliya iyo ka qaybgalkooda siyaasadda, saameynta ay ku leeyihiin nabadda iyo horumarka Soomaaliya, iyo sidii lagu gaari lahaa qoondada metelaadda ee 30 boqolkiiba ee doorashooyinka soo socdo.

Muqdisho 10ka Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaare Xamsa oo sii wada fadhiyada bahda dublumaasiyiinta shisheeye

Muqdisho, Arboco, 10 Diseembar 2025 – Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Mudane Xamse Cabdi Barre oo sii wada kulamada uu la leeyahay ergada diblumaasiyadda fadhigoodu yahay dalka ayaa maanta qaabilay danjiraha Jamhuuriyadda Federaalka Ruushka Mudane Makhail Golovanov.

Ra’iisul Wasaare Xamsa ayaa safiirka uga xog waramay xaaladda guud ee dalka sida amniga iyo horumarada laga sameeyay dowlad-dhiska, baahinta adeegyada dowladda iyo kaalinta sii kordhaysa ee dowladda Soomaaliya ku yeelatay qeyb ka noqoshada maslaxada adduunka.

Waxa sidoo kale kulanka looga hadlay xiriirka diblumaasiyadeed iyo kan iskaashi ee ka dhaxeeya labada dal. Sidoo kale Mudane Xamse ayaa ka warbixiyay xaaladihii ugu dambeeyay ee dadka ay abaaraha saameeyeen, iyo jawaabaha ugu habboon ee laga bixin karo.

Safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Ruushka Mudane Makhail Golovanov ayaa mahadcelin balaaran u jeediyay Ra’iisul Wasaaraha iyo dowladda Soomaaliya sida diirran ee xiriirka ku socdo, isaga oo intaas ku daray in ay sii balaarin doonaan xiriirada.

Kulanka Ra’iisul Wasaaraha waxaa joog-boog ka ahaa Guddoomiyaha Hay’adda Maaraynta Masiibooyinka, Mudane Maxamuud Macalin Cabdulle, oo warbixin tirakoobyo leh diyaariyay, iyo sidoo kale Xoghayeyaasha Joogtada ah ee Xafiiska Ra’iisul Wasaaraha, Mudane Kamaal Daahir Guutaale.

Boorama 10ka Diseembar 2025 Madax-dhaqameedka gobolka Awdal ayaa maanta ku dhawaaqay in amniga magaalada ay si buuxda ugu wareejiyeen ciidamada booliiska, kadib maalmo ay dhallinyaro gadoodsani gacanta ku hayeen magaalada.

Suldaan Dhawal, oo warbaahinta la hadlay kadib kulan ay isaga iyo salaadiintu la yeesheen hay’adaha amniga, ayaa sheegay in ay ogolaadeen in ciidamadu ay amniga dib ula wareegaan.

“Waxaynu ognahay in aanu nidhi ciidamadu magaalada haka baxaan dhammaantood, annaga oo aan kala reebin booliis iyo millateri. Amarkaas waa la qaatay, sideedii ayeyna u dhacday… Maanta waxaan sheegaynaa, amrayna, in ay saldhigyada tagaan oo magaalada amnigeeda ilaaliyaan, cid ugu tagtana ayayna jirin,” ayuu yidhi Suldaan Dhawal.

Waxay sheegeen in danta shacabka Borama ay ku jirto in ciidamada amnigu ay gacanta ku hayaan magaalada, iyaga oo tilmaamay in dhallinyaradu ay magaalada ka geysteen dambiyo ay ka mid tahay in ay dadka ka qaadeen baad.

“Dhallinyarada waxaan leenahay: ciidanka waad la shaqaynaysaan; danteenna ayaa ku jirtaa, horumarkeenna ayaa ku jira, amnigeenna ayaa ku jira,” ayuu yidhi mid ka mid ah salaadiinta.

Salaadiinta ayaa hore u amray in ciidamadu ay magaalada ka baxaan, kadib markii uu dhacay isku dhac dhexmaray ciidamada iyo shacab ka cadhaysnaa munaasibadda Xeer Ciise ee la doonayay in Saylac lagu qabto. Hadda waxa socda dadaallo dib loogu soo celinayo nabadda.

Salaadiintu waxa kale oo ay amreen askar ka tirsan millateriga oo ka cadhootay, in ay dib ugu noqdaan xeryahoodii iyo ciidamadii ay ka tirsanaayeen. Waxay sidoo kale jabhadaha ku sugan nawaaxiga magaalada ugu baaqeen in ay meel iskugu yimaaddaan si loola xaajoodo.

Dhanka kale, salaadiin ka socda Dowlad-deegaanka Soomaalida Itoobiya, oo uu hoggaaminayo Garaad Kulmiye Garaad Maxamed Garaad Dool Garaad Wiilwaal, ayaa soo gaadhay Somaliland sidii ay uga shaqayn lahaayeen in nabad laga dhex abuuro beelaha gobolka Awdal ee isku khilaafsan Xeer Ciise iyo lahaanshaha degmada Saylac.

Nairobi  10ka Diseembar 2025 Marka aad gasho Isbitaalka Jaamacadda Aga Khan ee Nairobi (AKUH), waxaa markiiba kuu muuqanaya jawi isku dhafan oo ka kooban hal-abuur, saxnaan, iyo rajo caafimaad oo casri ah. Wariyeyaal ka kala socday Soomaaliya, Itoobiya, Nigeria, iyo Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ee Congo ayaa muddo saddex maalmood ah safar warbaahineed oo gaar ah ku tegay isbitaalka, iyagoo si dhow u daawaday sida uu u shaqeeyo mid ka mid ah xarumaha caafimaad ee ugu hormuudsan Afrika.

Booqashada ayaa ku bilaabatay kulan lala yeeshay madaxda isbitaalka, kuwaas oo sharaxay himilada AKUH, iyo inay bixiyaan daryeel caafimaad oo heer caalami ah oo ka yareeyay dadka Afrikaanka baahida ay ugu safri jireen dalal kale si ay u helaan daaweyn takhasus sare ah.

Maamulaha Isbitaalka AKUH Nairobi, Rashid Khalani, ayaa sheegay in isbitaalku hoos yimaado Shabakadda Horumarinta Aga Khan (AKDN), isla markaana uu yahay hay’ad gaar loo leeyahay oo aan faa’iido doon ahayn.

“Ma jirto faa’iido loo qaybinayo saamileyda. Wax kasta oo dheeri ah waxa lagu maalgelinayaa tignoolajiyada, tababarka, iyo tayada daryeelka. Himiladeennu waa jawi caafimaad oo hubiya tayada, iyo helitaanka adeeg dhammeystiran,” ayuu yiri.

Maamulaha Isbitaalka AKUH Nairobi, Rashid Khalani

Qeybta qalliinka, wariyeyaashu waxay ku arkeen qolal badan oo qalliino adag lagu sameeyo, sida qalliinka kansarka, beerista xubnaha, qalliinka carruurta, iyo qalliinnada wadnaha. Dhakhaatiirta, borofeysaro, kalkaaliyayaal, iyo raadiyoolajis ayaa si wadajir ah uga shaqeeya hab isku dhafan oo hubiya badbaadada bukaanka.

Wariyeyaashu ayaa markaas u gudbay sheybaarka catheter-ka wadnaha (Cath Lab), halkaas oo lagu qabto howlo adag oo la xiriira dhibaatooyinka wadnaha iyo xididdada dhiigga. Qolka waxaa yaalla qalab casri ah oo soo qaada sawirro faahfaahsan, isla markaana awood u leh in lagu daaweeyo bukaanka iyada oo aan qaliin furan lagu samayn. Adeegyada ka socda qeybtaasi waxaa ka mid ah angioplasty, gelinta stent-yada, iyo hagaajinta garaaca wadnaha.

Qeybta kale ee muhiimka ahayd waxay ahayd daaweynta xaaladaha la xiriira kansarka. Qeybaha radiotherapy-ga iyo chemotherapy-ga ayaa muujiyay sida AKUH uga go’an tahay daryeel casri ah oo loogu talagalay bukaanada kansarka, iyadoo lagu bixiyo qorshayaal daaweyn oo gaar ah, mashiinno radiotherapy ah oo bartilmaameedsada burooyinka, PET-CT scans oo sax ah, iyo qalab kale casri ah.

Isbitaalka Jaamacadda Aga Khan (AKUH) ee Nairobi ayaa ahaa xaruntii ugu horreysay ee Bariga iyo Bartamaha Afrika keentay tignoolajiyada PET-CT, taas oo soo saarta sawir-qaadis horumarsan oo loo adeegsado ogaanshaha xaaladaha kansarka, wadnaha iyo maskaxda oo ay ku jiraan CT-ga gaarka ah ee PSMA-PET ee kansarka qanjirka ‘prostate’.

Isbitaalka waxa uu leeyahay labo Cathlabs, wuxuuna bixiya adeegyo kala duwan oo casri ah sida Nuclear Medicine (SPECT CT), Linear Accelerators (LINACs), MRI, CT-Scan, neuro-navigation, mammogram, PCR Biofire, MALDI-TOF, iyo kuwo kale.

Muqdisho 10ka Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaradda Awqaafta iyo Arrimaha Islaamka ee Dowladda Federaalka Soomaaliya, Sheekh Mukhtaar Roobow Cali, ayaa ku dhawaaqay in wasaaraddu bilaawday tirakoob lagu samaynayo dugsiyada Qur’aanka, kuwaas oo intooda badan ku shaqeeya xaalado aan ku habboonayn waxbarashada carruurta.

Roobow ayaa sheegay in ujeeddada tirakoobkani tahay in lagu qiimeeyo xaaladda iyo baahiyaha dugsiyada Qur’aanka, si wasaaraddu u qorshayso miisaaniyad loo qoondeeyo, lana daboolo cabashooyinka muddooyinkan soo baxayay ee ku saabsan goobaha ay ku yaalliin dugsiyadan.

“Wasaaraddu waxay wadaysaa tirakoobka dugsiyada Qur’aanka, xataa Madaxweynaha Jamhuuriyadda ayaa kulankii culimada ka sheegay in kuwa badani ku yaalliin meelo aan ku habboonayn, Waxaan hubin doonaa macallimiinta iyo duruufahooda,” ayuu yiri Wasiir Roobow.

 “Hore miisaaniyad looma qoondeyn, laakiin dowladda wixii ay awoodo ayay kaga qayb qaadan doontaa horumarintooda.” ayuu warkiisa sii raaciyey.

Sidoo kale, Wasiirka Awqaafta ayaa si adag u dhaliilay waalidiinta qaarkood oo uu sheegay in ay sameeyaan takoor u dhexeeya carruurta dhigata dugsiyada Qur’aanka iyo kuwa dhigta iskuulada caadiga ah, gaar ahaan dhanka labiska iyo daryeelka.

“Dadka qaarkood sidaan ayay u dhaqan yihiin, Tusaale ahaan, cunuga Qur’aanka dhigta waxaa lagu diraa dhar duug ah oo guriga yaal, halka cunuga iskuulka dhigta loo tolaayo dhar wanaagsan oo la feereeyo, Waxaan ka rabnaa waalidiinta in carruurtu ku qiimeeyaan waxbarashada Qur’aanka oo loo labbiso si sharaf leh,” ayuu ku daray.

Baydhabo 10ka Diseembar 2025 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya howlgalo wado nadiifin ah oo ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed, gaar ahaan guutada 8-aad ee qeybta 60-aad ka sameeyeen inta u dhaxeysa magaalooyinka Buurhakaba iyo Baydhabo ee gobolka Baay.

Howlgalka ayaa la sheegay in ciidamadu ku beegsadeen goobo iyo gabaadyo Al-shabaab ku laheyd deegaano dhowr ah oo u dhaxeeya Buurhakaba iyo Baydhabo oo la tilmaamay in kooxdu dadka shacabka ah ku dhibaateyn jireyn.

Howlgalkan oo uu hoggaaminayay Taliyaha  guutada 8-aad ee qeybta 60-aad Gaashaanle Cali Maxamed Aadan ayaa sidoo kale ciidanku waxay wadada kaga saareen miinooyin halis ku ahaa dadka shacabka ah oo Al-shabaab ku aaseen wadooyinka muhiimka ah.

“Hawlgalka oo lagu bartilmaameedsaday sifeynta khawaarijta, ayaa ciidanku ka hortageen dhagaro ay khawaarijtu u diyaariyeen shacabka, iyagoo wadada ka saaray miinooyin halis gelin lahaa nolosha dadka iyo isu-socodka gaadiidka” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay dowladda Fedaraalka. 

Taliyaha guutada 8-aad qeybta 60-aad ee ciidanka xoogga dalka ayaa sheegay in howlgalka uu kusoo dhamaaday si guul ah, islamarkaana ay sii wadayaan dadaallada lagu xaqiijinayo amniga guud ahaan deegaanada gobolka Baay.

Maraykanka 10ka Diseembar 2025 Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa mar kale hadallo kulul ka jeediyay dadka tahriibayaasha Soomaaliyeed iyo xildhibaan Ilhan Omar intii uu socday kulan diiradda lagu saarayay hoos u dhigista kharashaadka nolosha ee dadka Mareykanka.

Madaxweyne Trump ayaa dhowr jeer si gaar ah u bartilmaameedsaday muhaajiriinta Soomaaliyeed ee Minnesota, kadib warar sheegayay in qaar ka mid ah bulshadaasi lala xiriiriyay fadeexad musuqmaasuq oo ka dhacday gobolkaas.

Isagoo ka hadlayay Ilhaan Cumar ayuu yiri,” wax badan ma qabato, mar walba cabasho ayay la taagan tahay. Waxay ka timid dal ku jira xaaladda ugu liidata adduunka,” ayuu yiri Trump, iyadoo dadkii hoolka joogay ay taageero iyo qosol u muujiyeen.

Trump ayaa sidoo kale sheegay in uu xilligii madaxtinimadiisii hore hakad geliyay socdaalka ka imanayay dalal uu ku tilmaamay meelaha ay colaadaha iyo amni darridu ka jiraan, sida Afghanistan, Haiti, Soomaaliya iyo kuwo kale.

Wasiirka Amniga Gudaha Kristi Noem ayaa sheegtay in maamulka uu qorsheynayo ballaarinta mamnuucidda socdaalka, taasoo gaari karta in ka badan 30 dal, kaddib dhacdada toogashada. 

Maamulka Trump horey ayuu u mamnuucay socdaalka ka imanaya 19 dal oo uu ku tilmaamay khatar amni iyo mid badbaado dadweyne, kuwaas oo ay ka mid yihiin: Afghanistan, Burundi, Chad, Cuba, Jamhuuriyadda Kongo, Equatorial Guinea, Eritrea, Haiti, Iran, Laos, Libya, Myanmar, Sierra Leone, Soomaaliya, Sudan, Togo, Turkmenistan, Venezuela iyo Yemen.

WARARKA MAANTA: 9ka Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa beddashay dastuurka oo doorasho isku-jimayn ah samayn doona? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 9da Diseembar 2025 Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobey ayaa la filayaa inuu dib u cusbooneysiiyo Howlgalka Taageerada iyo Xasilinta Midowga Afrika ee Soomaaliya (AUSSOM) ka hor inta aan mandate-kiisu dhicin dhammaadka bisha December.

Sidoo kale, Golaha ayaa dib u eegi doona cusboonaysiinta cunaqabateynta 2713 ee Al-Shabaab, oo ay ku jirto qaybta xannibaadda badda, taasoo dhacaysa 13-ka December.

Go’aankan ayaa sidoo kale qeyb ka ah muddada shaqo ee Guddiga Khubarada taageera Guddiga Cunaqabateynta 2713, kaas oo waajibaadkiisu dhamaanaya 13-ka Janaayo 2026.

Arrimahan ayaa ku soo beegmaya iyadoo howlgalka AUSSOM uu wajahayo caqabado dhaqaale oo saameynaya shaqada AUSSOM iyo Xafiiska Taageerada Qaramada Midoobay ee Soomaaliya (UNSOS).

Caqabadahan ayaa halis ku ah howlaha amni iyo xasilin ee dalka. Midowga Afrika ayaa dhawaan ku baaqay in beesha caalamku si degdeg ah u xaqiijiso maal‑gelin joogto ah, si loo hubiyo in ciidanka AUSSOM uu mushaharkiisa, sahaydiisa, iyo howlgalladiisa u helaan taageero buuxda.

Madaxda AU-da waxay sheegeen Haddii maal‑gelin la’aantu sii socoto, in ay dhici karto in guulihii laga gaaray la dagaallanka Al-Shabaab iyo ilaalinta goobaha laga xoreeyay Alshabaab, taasoo khatar gelin karta amniga bulshada Soomaaliyeed.

Dalalka taageera AUSSOM ayaa lagu booriyay inay kordhiyaan maal‑gelintooda, si hawlgalka uu u noqdo mid mideysan oo waxtar leh, ayna Soomaaliya u hesho nabad waarta.

Muqdisho 9da Diseembar 2025 Madaxweynihii hore ee dalka Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa magaalada Muqdisho ka wada kulamo  loogu gogol xaarayo shaacinta murashaxnimadiisa.

Farmaajo ayaa Muqdisho kula kulmay masuuliyiin, siyaasiyiin, ganacsato iyo qeybaha kala duwan ee bulshada, kuwaas oo uu kala hadlay sidii ay garab ugu siin lahaayeen dib u doorashaddiisa.

Warar la xaqiijiyey ayaa sheegaya in Madaxwaynihii hore ee Maxamed Cabdullaahi Farmaajo uu ku dhawaaqi doono musharaxnimadiisa marka uu dhammaystiro wadatashiyada uu la qaadanayo kooxaha iskudhafan, kuwaas oo si maalinle ah ugu kulmay Xarunta uu ka hirgeliyey Muqdisho ee Nabad iyo Nolol.

Puntland 9da Diseembar 2025 DEG DEG: Gudoomiyaha Gobolka Raas-Casayr Cumar Cismaan oo Shir saxafadeed qabtay ayaa ku baqay in Bulshada Gobolka Raas-Casayr loo gurmado Xalad adag oo Abaar ba,an ahna ay ka jirto taas oo Dad iyo duunyoba ay la,dee

Kenya 9da Diseembar 2025 Wasiirka Caafimaadka Kenya, Aadan Barre Ducaale: “Soomaaliya waa dal qani ah wax ka maqan ma leh; Dad fiican, diin fiican, bad & cimilo fiican, laakiin gurigaaga haddii aadan hagaajisan cid kasta waxay kuu arki wax iska wareegaya, madaxda Soomaalida waa in ay dib isugu noqdaan oo aysan dowlad kasta daba-geddin.”

Muqdisho 9da Diseembar 2025Waxa aan bogaadinayaa doodwadaagga muhiimka ah ee la gu soo bandhigayo Shirweynaha Bulshada Rayidka ee 2025 oo aan maanta ku daahfuray caasimadda Muqdisho.

Xukuumadda #Dan-Qaran waxa ay aqoonsan tahay doorka ururrada bulshada rayidku ku leeyihiin sidii muwaaddiniinta Soomaaliyeed aragtidooda iyo codkooda u gu biirin lahaayeen dawlad-dhiska iyo dimuqraaddiyeynta dalka, iyo ka-qaybqaadashada hawlaha kale ee baaxadda leh ee ay u horreeyaan gurmadka abaaraha iyo barnaamijyada horumarinta bulshada.

Dooxa 9da Diseembar 2025 Guddiga Wadajirka ah ee Soomaaliya iyo Qatar oo Kalfadhigoodii Koowaad ku yeeshay Doha

Doha, 8 Diseembar 2025 – Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Cabdisalaam Cabdi Cali, iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa Doha kaga qayb-galay kalfadhigii koowaad ee Guddiga Wadajirka ah ee Soomaaliya iyo Qatar.

Labada dowladood ayaa guddigan u aasaasay in lagu xoojiyo xiriirka saaxiibtinimo iyo iskaashiga istiraatiijiga ah ee ka dhexeeya Soomaaliya iyo Qatar.

Intii lagu guda jiray kulanka, Wasiir Mudane Cabdisalaam Cabdi Cali iyo Wasiiru-dawlaha Arrimaha Dibadda ee Qatar, Mudane Soltan bin Saad Al-Muraikhi, ayaa kala saxiixday heshiisyo dhowr ah oo muhiim u ah horumarinta iskaashiga labada dal

1: Heshiiska Hidaha iyo Dhaqanka , ee Wasaaradda Waxbarashada, Hidaha iyo Tacliinta Sare

Soomaaliya  iyo Qatar  waxay iska kaashan doonaan xoojinta iskaashiga maktabadaha iyo hay’adaha kaydka taariikhiga ah, abaabulka xafladaha dhaqanka iyo bandhigyada fannaaniinta, gudbinta iyo kobcinta aqoonta farshaxanka iyo dhaqanka, iyo ka qaybgalka bandhigyada buugaagta caalamiga ah ee ay wada qabtaan labada waddan.

2: Heshiiska Kastamada (Wasaaradda Maaliyadda)

Heshiisku wuxuu kor u qaadaya hirgelinta sharciga kastamka, xakamaynta iyo la dagaallanka dembiyada kastamka, hubinta qiimeynta saxda ah ee canshuuraha iyo kharashyada, ilaalinta habraacyada iyo xeerarka kastamka, iyo la dagaallanka xadgudubyada iyo tahriibinta, iyadoo la tixgelinayo heshiisyada heer gobol iyo caalami.

3: Heshiiska Dhalinyarada, Wasaaradda Dhalinyarada iyo Ciyaaraha

Heshiisku wuxuu xoojin doonaa iskaashiga iyo is-dhaafsiga ka-qaybgalayaasha ururada dhalinyarada, ka qaybgalka shirarka iyo siminaarada, sahaminta xeryaha dhalinyarada, iyo tababarka maaraynta mashruuca iyo xirfadaha hoggaamineed.

4: Heshiiska Beeraha (Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka )

Soomaaliya iyo Qatar waxay iska kaashan doonaan xoojinta wax soo saarka beeraha iyo cuntada, is-dhaafsiga khibradaha iyo xogaha sayniska, abaabulka shirarka iyo siminaarada, isticmaalka teknoolojiyada casriga ah, bacriminta, iyo maareynta kaydinta iyo aqalka dhirta lagu koriyo(green House).

Heshiisyadani waxay astaan u yihiin go’aanka labada dowladood ee ku aaddan xoojinta iskaashiga istiraatiijiga ah ee dhinacyada dhaqanka, dhalinyarada, beeraha, iyo kastamka, iyagoo ka tarjumaya himilo wadajir iyo horumar waara.

Muqdisho 9da Diseembar 2025 Guddoomiyaha Guddiga Madaxa-Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha (GMDQS), Mudane Cabdikariim Axmed Xasan, ayaa sheegay Guddigu uu si buuxda u gudanayo waajibaadka uu u xil-saaray Dastuurka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya iyo Shuruucda Doorashooyinka Qaranka, isagoo xusay in hawlaha diyaar-garowga ee doorashada degmooyinka Banaadir ay si hufan u socdaan, isla markaana Guddigu ku shaqeynayo jadwalkii doorashada ee uu hore u iclaamiyay.

Mudane Cabdikariim Axmed Xasan waxaa uu sidoo kale shaaciyay in 12 Urur Siyaasadeed ay si dhameystiran u soo gudbiyeen liiskooda , halka qaar kale ay soo gudbiyeen qeyb kamid ah liiska  musharaxiintooda u tartamaya doorashada goleyaasha deegaanka ee Gobolka Banaadir.

Ururada Siyaasadda ee soo gudbiyay liiska ayaa kala ah:

1.      Ramaas

2.      Karaama

3.      Towfiiq

4.      Saab

5.      Madalsan

6.      Cadaaladda & Wadajirka

7.      Horumar & Midnimo Qaran

8.      Muwaadiniinta Soomaaliyeed

9.      Midnimada Shacabka

10.   Qaranka Dimuquraadiga ah

11.   Qiimo Qaran

12.   Dowlad Wanaaga Soomaaliyeed

Guddoomiyaha ayaa tilmaamay in soo gudbinta liiska musharaxiinta ay muujinayso diyaar-garow heer sare ah oo ka jira dhanka Ururada siyaasadda, isaga oo ku boorriyey ururada aan weli soo gudbin liiskooda inay ka faa’iidaystaan fursadaha sharcigu u oggol yahay ee ku saabsan gudbinta liisaska iyo dhammeystirka shuruudaha tartanka.

Ugu dambayn, Guddoomiye Cabdikariim Axmed Xasan ayaa ugu baaqay dhammaan daneeyeyaasha doorashooyinka Ururada siyaasadda, bulshada rayidka ah, dhallinyarada, haweenka iyo maamulka degmooyinka in si wadajir ah loola shaqeeyo Guddiga si loo xaqiijiyo doorasho xor ah, hufan, nabdoon oo waafaqsan sharciga.

WARARKA MAANTA: 8da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa diidan “Xeer Ciise? Yaa beddelay dastuurka? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Dooxa 8da Diseembar 2025 Dalalka ka qeyb galay shirka Doha Forum ayaa ku baaqay in la mideeyo taageerada amniga ee Soomaaliya, iyagoo xusay in isku-duwidda caalamku ay muhiim u tahay xasilinta iyo amniga Soomaaliya, iyo dagaalka lagula jiro kooxaha argigixisada sida Alshabaab.

El Hadji Ibrahima Diene oo ka socday howglalka AUSSOM ayaa sheegay in kulankani uu ka dhashay wada-hadalladii dhex maray madaxweynaha Soomaaliya iyo Amiirka dalka Qatar, kuwaas oo ka wada hadlay xoojinta iskaashiga amniga, horumarka, iyo dib-u-habaynta dowladnimada.

Ibrahima Diene waxa uu sheegay in Soomaaliya ay u baahan tahay taageero caalami ah si loo xasiliyo deegaannada laga xoreeyo kooxda Al-Shabaab, si loo taageero ciidamada qaranka, loona dhiso nabad waarta.

Madaxweyne Xasan Sheekh, Wasiirka Arrimaha Dibadda Cali Cumar Balcad, Wakiilka Midowga Yurub ee Geeska Afrika Amb. Annette Weber, iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda Masar Badr Abdelatty, ayaa ka qeyb galay kulankan.

Ambassador Diene wuxuu sheegay in howlgalka AUSSOM uu ilaalin doono horumarka ay Soomaaliya gaartay. Waxa uu sheegay in howlgalka uu u baahan yahay taageero joogto ah, qalab casri ah, diyaarado, injineerro iyo sirdoon si loo xoojiyo hawlgallada ciidamada Soomaaliya.

Kulanka Doha wuxuu kusoo beegmay xilli ay jiraan dood adag oo ku saabsan maalgelinta AUSSOM.

Maraykanka oo weli taageersan hawlgalka ayaa sheegay inuu doonayo in dalalka Yurub iyo Afrika ay qaataan masuuliyad dheeri ah si aan culeysku ugu dhicin canshuur bixiyeyaasha Maraykanka.

Muqdisho 8da Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowlad Goboleedka Puntland Siciid Cabdullaahi Deni ayaa ka hadlay mudaharaadkii ka dhacay magaalada Boorama ee gobolka Awdal, isaga dhibaatada ka dhalatay mudaharaadkaas ku tilmaamay mid aan marnaba habboonayn in ay ka dhacdo goob nabadeed.

Madaxweyne Deni ayaa tacsi u diray dadkii ku dhintay mudaharaadyada xilli uu caawa saxaafadda kula hadlayay magaalada Garowe, labo maalin kaddib markii kasoo laabtay safar uu ku tagay Imaaraatka.

Deni ayaa sheegay in murannada iyo cabashooyinka bulshada aan lagu xallin karin awood ciidan, balse loo baahan yahay in loo maro wadada wada-hadalka iyo xal raadin nabadeed.

“Waxaan ka tacsiyadaynayaa shaqaaqadii ka dhacday Boorama oo keentay dhimasho. Runtii ma ahayn arrin munaasib ahayd. Waxaan ku baaqayaa in wax walba loo raadiyo xal aan xabad lagu xallin,” ayuu yiri Madaxweynaha Puntland.

Hadalka madaxweynaha Puntland ayaa imaanaya xilli Somaliland iyo Puntland ay dhawaan muujiyeen isfaham cusub oo ku saabsan ilaalinta nabadda iyo xasilloonida, ka dib wadahadallo iyo heshiis hordhac ah oo labad dhinac ku yeesheen dalka Kenya.

Dad ka badan 20 qof ayaa ku geeriyooday, halka 50 ku dhawaad na ay ku dhaacacmeen mudaharaadyo rabshado watay oo maalmahan ka socday magaalada Boorama, kaasoo ka dhashay markii shacabka ay diideen in magaalada Saylac lagu qabto xuska xeerka Ciise oo ah xeer u gaar ah beelaha Ciise ee ku nool Saylac.

Ciidamada Somaliland ayaa lagu eedeeyay inay xabbad u isticmaaleen xakamaynta dadka mudaharaadayay, taasoo markii dambe dadka ku qasabtay inay qaarkood hubka lasoo baxaan. 

Somaliland 8da Diseembar 2025 Somaliland ayaa ku dhawaaqday in ayna jirin wax wadahadal ah oo hadda u socda dowlada Soomaaliya, kadib markii dowlada Soomaaliya sheegtay in wada xidhiidh ka dhexeeyo Somaliland.

Somaliland ayaa sheegtay wax in wadahadal ahi aanu ka dhaxayn Dowladda Federaalka Soomaaliya ayada oo ku eedaysay in ay si cad u farogelisay arrimaha gudaha ee Somaliland, taasina ay sababtay in gebi ahaanba la joojiyo wadahadalladii u socday mudada 13 ka sano ah.

Qoraal rasmi ah oo ay Wasaaradda Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ku baahisay barta X (Twitter), ayaa lagu sheegay in Somaliland “waligeed aanay qayb ka noqon nidaamka federaalka ee loo sameeyay Soomaaliya 2012-kii,” isla markaana ay madaxbannaanideeda la soo noqotay 1991-kii, tan iyo waqtigaasna ay si madax-bannaan u dhisanaysay hay’adaheeda dawliga ah.

Wasaaradda Arrimaha Dibaddu waxay sheegtay in “wada hadalladii Soomaaliya la joojiyay,” isla markaana aanay jirin cid “badali karta go’aankaas,” waxayna ku eedeeysay dowlada Soomaaliya in ay marin-habaabineyso warbaahinta caalamiga ah.

Somaliland waxay dowlada federaalka ku eedaysay in ay carqaladaysay wada-hadalladii labada dhinac u socday mudada badan. Waxay inta ku dartay “in Somaliland ay tahay dal madax-bannaan oo xasilloon oo dadkiisu midaysan yihiin, oo aan Soomaaliya kamid ahayn.”

Wasiirru dawlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar Balcad, ayaa shalay sheegay in dowladda federaalka ay si dhow ula shaqeyso Somaliland, isaga oo tilmaamay in labada dhinac ay leeyihiin xidhiidh toos ah oo joogto ah.

Xudur 8da Diseembar 2025 Nine-Eight peacekeepers in Huddur city, togetherly sent a peace call to the brothers living in the southwest districts, fighting between the rural lands of Bakool region, cigarettes made their tongue strong that the wars going on in the district. Hudur has a great effect

On the other side, they have sent a warning to the people who are causing the conflict between the brothers tribes.

DDSI 8da Diseembar 2025 Xuska 20aad ee Maalinta Qoomiyadaha iyo Shucuubta Itoobiya ee 29-ka Hidhaar 2018-ka t.i. ayaa si heer sare ah loogu maamuusayaa magaalada Hoosaana ee caasimada Deegaanka Badhtamaha Itoobiya.

Ra’iisulwasaaraha JDFI Dr. Abiy Axmed oo ay wehelinayaan Afhayeenka Golaha federeeshinka Dalka  Mudane Agegnehu Teshager, Madaxwayne kuxigeenka Xisbiga Barwaaqo ahan Madaxa Xarunta Dhexe ee Xisbiga Barwaaqo Mudane Aadan Faarax iyo hogaaminta deegaannada dalka ayaa kaasoo qaybgalay xafladan.

Deegaanka Soomaalida ayaa waxaa ka mid ah masuuliyiinta qaybta ka ah Madaxwayne kuxigeenka Deegaanka Mudane Ibraahim Cusmaan iyo Afhayeenka Golaha Xildhibaanada Marwo Ayaan Cabdi. Xafladan ayaa inta ay socoto waxaa lagu soo bandhigi doonaa dhaqamada qoomiyadaha Dalka.

WARARKA MAANTA: 7da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Markaan ilaalino kuwa ugu nugul, markaan diidno inaan ka jeesanno, markaan u hadalno hay’adaha noo soo jeeda, waxaan nooleynaa xuquuqda aadanaha.” – Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobey Antonio Guterres ayaa  ku yiri farriintiisa Maalinta Xuquuqda Aadanaha ee 10-ka Disembar.

Maalin kasta, QM waxay ka caawisaa dadka adduunka oo dhan inay xaqiijiyaan xuquuqdooda aasaasiga ah – Soomaaliya, taas waxaa ka mid ah caawinta maamullada si ay u gutaan waajibaadkooda xuquuqda aadanaha iyadoo la siinayo khibrad farsamo, lana fulinayo hawlo lagu dhisayo awoodda, iyo sidoo kale taageeridda ururada bulshada rayidka ah.

Sawirkan waxaa ka muuqda  khabiir ka tirsan Qaramada Midoobay oo ku takhasusay xuquuqda aadanaha oo fududeynaya layli wax ku ool ah oo ay qayb ka yihiin  xildhibaannada Soomaaliya intii lagu jiray tababar ku saabsan farsamooyinka falanqaynta miisaaniyadda guud ee ku saleysan xuquuqda aadanaha.

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Wasiirru dawlaha Arrimaha Dibadda Soomaaliya, Cali Cumar Balcad, ayaa sheegay in dowladda federaalka ay si dhow ula shaqeyso Somaliland, isaga oo tilmaamay in labada dhinac ay yeeshaan xiriir toos ah oo joogto ah.

Wasiirku wuxuu caddeeyay in Somaliland ay weli ka mid tahay Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, ayna socdaan dadaallo diblomaasiyadeed oo lagu doonayo in xal waara laga gaaro arrimaha u dhexeeya labada dhinac.

Isagoo ka hadlayay waraysi uu siiyay Doha News, Cali Cumar Balcad wuxuu sheegay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay wada-hadal iyo in la helo hannaan siyaasadeed oo mideeya aragtida shacabka Soomaaliyeed meel kasta oo ay joogaan. Wuxuu intaas ku daray in xiriirka dowladda federaalka iyo Somaliland uu yahay mid si toos ah u socda oo ku dhisan isfaham iyo wadashaqeyn.

Wasiiru-dawluhu wuxuu rajo wanaagsan ka muujiyay in xal ku saabsan arrimaha Somaliland la heli doono waqtiga ku habboon, isaga oo ku celceliyay in Soomaaliya ay diyaar u tahay wada-hadal kasta oo horseedi kara nabad iyo midnimo qaran. “Waxaan rajeyneynaa in aan gaari doono heshiis, waqti dhowna la heli doono xal siyaasadeed,” ayuu yiri.

Cali Cumar Balcad ayaa sidoo kale ka hadlay muhiimadda istaraatiijiga ah ee gobolka Geeska Afrika, gaar ahaan marinka badda ee Gacanka Cadmeed iyo Badda Cas. Wuxuu xusay in muhiimadda gobolka ay aad u kordhay tan iyo markii la sameeyay Kanaalka Suways, oo noqday jid muhiim u ah ganacsiga caalamiga ah.

Wasiirku wuxuu tilmaamay muhiimadda Soomaaliya ee ku aaddan ganacsiga iyo istaraatiijiyadda badda, isagoo xusay in sanadkii 1884 oo ah xilligii Afrika la kala qabsaday Soomaaliya loo kala qaybiyay shan qaybood sababo la xiriira muhiimadda juqraafiyeed ee ay leedahay.

Wasiirku wuxuu sheegay in xaaladda amni iyo siyaasadeed ee gobolka ay saameyn ku yeelan karto ganacsiga caalamiga ah iyo xasiloonida gobolka, Soomaaliya ay ku jirto meel dhexe oo muhiim ah.

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa caddeysay mowqifkeeda rasmiga ah ee ku saabsan muranka dhulka Saxaraha Galbeed, kaddib markii warbaahinta qaarkood ay baahiyeen warar sheegaya in Soomaaliya ay dhulkaasi u aqoonsatay inuu ka tirsan yahay dhulweynaha Morocco.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ayaa sheegtay in Soomaaliya si rasmi ah u tixgelinayso Qaraarka Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee tirsigiisu yahay 2797, kaas oo door muhiim ah ka ciyaara taageeridda geeddi-socodka nabadeed ee Qaramada Midoobay hoggaamineyso ee dhulka Saxaraha Galbeed.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda Soomaaliya waxay caddeysay in mowqifka Soomaaliya lagu ogaan karo bayaannada iyo waraaqaha rasmiga ah ee ay soo saarto.

Soomaaliya waxay ku boorrisay labada dhinac ee isku haya Saxaraha Galbeed inay galaan wadahadal toos ah oo dhab ah, si loo gaaro xal nabadeed oo kama dambays ah, kana turjuma rabitaanka dadka gobolka, isla markaana waafaqsan qaraarrada khuseeya ee Qaramada Midoobay.

Sidoo kale, Soomaaliya waxay muujisay taageero buuxda oo ay u hayso dadaallada Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay iyo Ergaygiisa Gaarka ah ee dib u bilaabidda geeddi-socodka siyaasadeed.

Soomaaliya waxay sheegtay inay ka go’an tahay xoojinta wada-shaqaynta ay la leedahay Boqortooyada Morocco, iyadoo la ilaalinayo ixtiraamka wadajirka ah ee midnimada dhuleed iyo madax-bannaanida labada dal.

Dhammaadkii bishii November, warbaahin laga leeyahay Morocco ayaa qortay in Soomaaliya ay dib u xaqiijisay taageerada ay u hayso madax bannaanida Morocco ee gobolladeeda koonfureed ee Saxaraha Galbeed.

Warbaahintaan waxay soo xiganayeen Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Soomaaliya, Cabdisalaam Cabdi Cali, kaasoo ay sheegeen inuu mowqifkan ku muujiyay kulan uu kula yeeshay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Morocco, Nasser Bourita, magaalada Rabat, isagoo mar kale adkeeyay taageerada joogtada ah ee Soomaaliya ee xuduudaha dhuleed ee Morocco.

Saxaraha Galbeed waa gobol ku yaalla Waqooyiga-galbeed ee Afrika, kaasoo taariikh ahaan loo arko inuu yahay dhul lagu muran yahay. Wuxuu xuduud la leedahay Morocco, Algeria, iyo Mauritania. Dhulkaas waxaa isku haysta Morocco, oo aaminsan in Saxaraha Galbeed uu yahay qayb ka mid ah dhulkeeda isla markaana maamusha inta badan dhulka iyo magaalooyinka waaweyn, iyo Xisbiga Polisario iyo Jamhuuriyadda Saxaraha Galbeed (SADR), oo ah dhaqdhaqaaq ka soo jeeda dadka Sahrawi, u ololeeya madax-bannaani iyo dawlad madax-bannaan.

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya howlgalo ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed ka sameeyeen deegaano dhowr ah oo ku yaala Galbeedka gobolka Hiiraan.

Ciidamada ayaa howlgalada kula wareegay tuulooyin tiradooda lagu sheegay ilaa sagaal tuulo oo dhamaantood hoostaga deegaanka Ceel cadde.

Deegaanadaan ciidamadu la wareegeen ayaa horay waxaa ugu sugna kooxda Al-shabaab, waxaana la sheegay in ciidamadu ay si nabdoon kula wareegeen, kadib markii halkaasi ay isaga baxeen xubnahii kooxda Al-shabaab ee ku sugnaan jiray.

Sarkaal ka tirsan ciidamada oo la hadlay warbaahinta gudaha ayaa sheegay in howlgaladu ay u dhaceen sidii loo qorsheeyay, islamarkaana lagu jabiyay kooxda Al-shabaab. 

“Howlgallada waxay ka socdaan Galbeedka gobolka Hiiraan, gaar ahaan agagaarka deegaanka Ceel cadde, si nabad gelyo ah ayay ku bilowdeen, wax dhibaato ah ma jiraan dhufeyso badana waa la burburiyay, ilaa 9 deegaan ayaa la wareegnay oo aan ka saarnay cadowga” ayuu yiri sarkaalka u hadlay ciidanka xoogga dalka.

Sarkaal ayaa sidoo kale xusay in ciidamada ay wali ku howlan yihiin baacsiga firxadka xubnaha Al-shabaab, islamarkaana u jeedadoodu tahay iney kooxda ka saaraan dhamaan deegaanada kale oo ay kaga sugan yihiin Galbeedka gobolka Hiiraan. 

Howlgalkaan ayaa imaanaya, iyadoo kooxda Al-shabaab mudo aad u dheer xarumo waa weyn ay ku leeyihiin deegaanada dhaca Galbeedka gobolka Hiiraan.

Muqdisho 7da Diseembar 2025 TACSI:- Wasiirka Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya Mudane Daa’uud Aweys Jaamac, Wasiir Ku-Xigeenka Wasaaradda Warfaafinta, Cabdiraxmaan Yuusuf Cumar Al-Cadaala, Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Cabdullaahi Xayir Ducaale, Agaasimeyaasha Waaxyaha iyo Hawlwadeennada Wasaaradda Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska waxa ay tacsi  tiiraanyo leh u dirayaan Ehelka iyo Qaraabada uu ka baxay marxuum Xuseen Axmed Qoryooley oo maanta ku geeriyooday Magaalada Marka ee Xarunta Gobalka Shabeellada Hoose.

Marxuum Xuseen Axmed Qoryooley wuxuu xilal kala duwan ka soo qabtay Wasaaradda Warfaafinta sida Xilka Agaasimaha Radio Mogadishu, Agaasimaha Warbaahinta Qaranka, Agaasimaha Howlaha Guud ee Wasaaradda Warfaafinta iyo Madaxa Keydka Hadalka Radio Mogadishu iyo xilil kale.

Marxuumka waxaan Allah SW uga baryeynaa inuu u naxariisto, kana waraabiyo Jannatul Fardowsa, qoyskii iyo Ehelka uu ka geeriyoodayna uu samir iyo iimaan ka siiyo.

Aamiin Aamiin Aamiin

INAA LILAAHI WA INAA ILEYHI RAAJICUUN

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Caankii DDS oo Caawa Magaalada Muqdisho kula Kulmay Raisul Wasaaraha Xukuumadda Federalka Somalia Mudane Hamza Abdi Barre.

Sadiiq Faarax Haybe waa Nin dhalinyaro ah Bilahii Ugu dambeeyay si wayn caan uga noqday Baraha Bulshada Soomaalida kadib markii la daawaday Musalsal uu ka sameeyay Waayahiisii Nolosha ee Tahriibka Iyo Qisooyinkiisii Nolosha ee DDS Ilaa Yurub, Yurub Ilaa DDS kuwaas oo uu kusoo bandhigay Arrimo badan oo Xanuun, Rafaad Iyo hiidaarto badan ay ku jiraan.

Sadiiq oo 2-dii Todobaad ee u dambeeyay ku sugnaa Magaalada Muqdisho ee Caasimadda Somalia ayaa caawa waxuu Guriga uu Caasimadda dalka ka deganyahay kula kulmay Mudane Hamza Abdi Barre Raisul Wasaaraha XFS oo halkaas si wayn ugu soo dhaweeyay uguna qaabilay.

Sadiiq oo ka hadlay Qaabilaadda uu Mudane Rw Hamza Abdi Barre Caawa u sameeyay ayaa sidan yiri:-

“Waxaa si sharaf, Milgo iyo maamuus leh caawa xafiiskiisa igu qaabilay Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Walaalkey Mudane Xamsa Cabdi Barre oo runtii warbixin dheer oo faahfaahsan iga siiyay howlaha baaxadda leh ee Xukuumadiisu ka qabatay, Amniga, Dhaqaalaha, Dowlad-Dhiska, Gaarsiinta bulshada adeegyada muhiimka u ah iyo sida Dowladiisu uga soo dhalaashay matalaadda Qaranka ee fagaarayaasha Caalamiga ah.

Waxaan ugu hambalyeeyay shaqada ay Dadka Soomaaliyeed u hayaan iyo sida Dadka shacabka ahi nabadda & Xasiloonida Xukuumadda ugu riyaaqeen”.

Mahadsanid mudane Raysal wasaare, guulayso”

Muqdisho 7da Diseembar 2025 Kaamil Cabdi Macow waa nin dhallinyaro ah oo uu  Guddoomiyaha Gobolka Banaadir shaqada ka eryey, xabsina dhigay ka dib markii uu diiday in uu ku biiro Xisbiga JSP. Kaamil wuxuu ku adkaystay mawqifkiisa iyo mabda’iisa, taasoo xilligan ah qiyam siyaasadeed dhif ah. Guddoomiyuhu wuxuu ku tuntay xaqa shaqo iyo xoriyadda fikir ee Kaamil , taasoo tilmaam cad ka bixinaysa halka uu maamulka Madaxweyne Xasan dalka u wado.

DDSI 7da Diseembar 2025 Mudane Mustafe Muxummed Cumar, ayaa ka qaybgalay bandhigga Buugga Sahmin Falsafad Soomaaliyeed oo uu qoray Nuuradiin Askar Ibrahim.

Madaxweynaha DDS, Mudane Mustafe Muxummed Cumar, ayaa ka qaybgalay bandhigga buuggan oo lagu qabtay Hotel Lotus. Buuggan ayaa akhristaha u furaya fahamka aasaaska falsafadda, isaga oo si fudud u sharxaya su’aalaha waaweyn ee nolosha, sida jiritaanka, aqoonta, akhlaaqda iyo micnaha nolol-qofeed.

Madaxweyne Mustafe ayaa madasha ka yidhi: “Waxaa dhawaanahan batay qorayaasha deegaanka ee soo saaraya buuggaag kala duwan, taasi oo ah calaamad muujinaysa soo kabasho bulsho. Arrintaas aad baan u boggaadinaynaa, waana dhiirrigelinaynaa.”

Buuggan ayaa si gaar ah u iftiiminaya doorka falsafaddu ku leedahay fahamka bulshada, dhaqanka iyo hab-fikirka Soomaalida, isaga oo isku dheellitiraya fikradaha caalamiga ah iyo aragtiyaha maxalliga ah.

Galkacyo 7da Diseembar 2025 Waxaa garoonka diyaradaha ee galkacyo kasoo dagay  ganacsato iyo xildhibaano isugu jira beesha Tanade darood .

Maalmaha soosocda ayaa shir ka qabsomayaa magalda galdogob shirkaas oo lagu caano shubayo ugaas ka guud ee tanade ..

Dhan ka kale Airport kii aanu qarshka galinay ee iskaa wax uqabso uu gudomiye ayaxle lahaa waa laga so dagi karaa oo waa shaqaynayaa Manu aragno maanta ma cid inooga baahi badan baa jirta maanta ??

Jubbaland 7da Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowladda Jubaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam, ayaa maanta xarunta Madaxtooyada ku qaabilay Garsoore Cumar Cabduqaadir Cartan, oo ku guuleystay Abaalmarinta Garsooraha Ugu Fiican Afrika ee Sanadka 2025, oo ay guddoonsiiyeen Xiriirka Kubadda Cagta Afrika (CAF) taasoo uu ku helay shaqadiisa hufan, kartidiisa joogtada ah iyo sumcadda uu u soo hoyiyay dalkeenna.

Garsoore Cartan, oo ka mid ah shaqsiyaadka Soomaaliyeed ee magaca iyo maamuuska leh oo ku guuleystay Abaalmarin heer caalami, ayaa safarkiisa Jubaland ujeedkiisu yahay kor u qaadista Khibradda, Tayada iyo Heerka Garsoorayaasha Xiriirka Kubadda Cagta Jubaland, isaga oo la wadaagaya tababaro, waayo-aragnimo iyo talooyin xirfadeed oo lagu horumarinayo hannaanka garsoorka ciyaaraha.

Madaxweynaha Dowladda Jubaland ayaa garsooraha ku bogaadiyay guusha uu ka gaaray heerka Qaaradda, isagoo xusay in dedaalkiisa iyo anshaxiisa uu astaan wanaagsan u yahay dhalinyarada Soomaaliyeed ee ku hamineysa guulo caalami ah.

WARARKA MAANTA: 5da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Meeqo Wasiir ayeey Shabab ku leeyihiin xukuummadda Dan-Qaran? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 6da Diseembar 2025 Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta XFS mudanexildhibaan Mudane Cali Yuusuf Cali oo uu wehliyo Wasiirka Gaashaandhigga XFS mudane Axmed Macallin Fiqi, Taliyaha Ciidanka Lugta iyo saraakiisha Turkiga ayaa goobjoog ka ah munaasabadda furitaanka Dib-u-Habeynta Buundada Sabiid  iyo Caanoole.

Dhismaha Buundadan oo ka mid ah hortabinnada dowladda Federalka ah ee dedaallada Xasillinta iyo Banii’aadnimada ayaa muhiim u ah isu socodka dadka, gaadiidka iyo sidoo kale dib usoo kabashada deegaanka iyo nolol dowladnimo ee xoreynta kadib.

Muqdisho 6da Diseembar 2025 Wasiirka Gaashaandhigga Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Axmed Macallin Fiqi, iyo Wasiirka Arrimaha Gudaha, Mudane Cali Yuusuf Cali (Xoosh), ayaa maanta si rasmi ah xarigga uga jaray Buundada muhiimka ah ee Sabiib iyo Caanoole ee gobolka Shabellaha Hoose.

Munaasabadda furitaanka ayaa waxaa ka qeyb galay mas’uuliyiin kala duwan oo ka tirsan dowladda, Saraakiisha Ciidanka Xoogga Dalka, saraakiil ka socotay howlgalka AUSSOM iyo dowladda Turkiga. Dhammaan mas’uuliyiintan ayaa si weyn u soo dhaweeyay dhismaha iyo dayactirka lagu sameeyay buundadan  muhiimka u ah isku socodka dadka iyo gaadiidka.

Masuuliyiinta  ayaa tilmaamay in furitaanka buundada ay sare u qaadi doonto dhaqaalaha, amniga, iyo isku socodka bulshada deegaanka, waxaana ay dhanka kale ballan qaadeen in mashaariic kale oo horumarineed laga fulin doono guud ahaan gobolka Shabellaha Hoose.

Buundadan oo ay horey u burburiyeen cadowga argagixisada ayaa dib-u-dhiskeedu waxa uu qeyb ka yahay dadaallada ay dowladda Soomaaliya ku xoojinayso soo celinta kaabayaasha dhaqaale iyo isku xirka degmooyinka iyo gobollada dalka.

UK 6da Diseembar 2025 Feeryahannada caanka ah ee Soomaaliyeed Ramla Cali ayaa muuqaal ay ku baahisay barta TikTok ku shaacisay in Dowladda Mareykanka ay u diiday dal-ku-gal ay kaga qayb-geli lahayd barnaamij si toos ah looga daawan doono Netflix, kaasoo ay kasoo qayb-galayaan dad magacyo waaweyn oo dunida feerka ka tirsan.

Ciyaarta, oo lagu wado inay ka dhacdo goleyaasha ciyaaraha ee Kaseya Arena ee magaalada Miami, ayaa noqonaysa mid si weyn loo hadal hayo, waxaana ugu kulul dagaalka dhex mari doona feeryahanka caanka ah ee laba jeer ku guuleystay billadda feerka culus Anthony Joshua iyo feeryahan Jake Paul.

Tartanka ayaa dhici doona 19ka December, waxaana uu ka koobnaan doonaa siddeed wareeg, mid kasta oo socon doona saddex daqiiqo, iyadoo gebi ahaantiisna si toos ah looga daawan doono Netflix.

Ramla Cali, oo muuqaalkeeda ku sharaxaysay sababta ay uga maqnaan karto dhacdadaas heerka caalami ah, ayaa sheegtay in booqashadeedii dhawaan ee Soomaaliya ay sabab u noqotay in laga hor istaago gelitaanka Mareykanka, maadaama ay wali sugeyso baasaboorka diblomaasiyadeed ee ay dowladda Soomaaliya u ballanqaadday.

Waxay sheegtay in ay la kulantay mas’uuliyiin sare oo ka tirsan Dowladda Federaalka, oo ay ka mid yihiin Madaxweynaha Soomaaliya, Wasiirka Dhalinyarada iyo Ciyaaraha, iyo xubno kale, kuwaas oo ay sheegtay inay ballanqaadeen in loo soo saari doono baasaboorka diblomaasiyadeed si ay uga qeyb gasho tartanka ka dhacaya Maraykanka.

“Markii aan imid Soomaaliya ayaan u sheegay Wasiiryaasha, ballan ay iga qaadeen in ay i siiyaan Baasaboorka diblumaasiga si ay iigu fududaato inaan Ameerika galo,” ayay tiri Ramla oo hadalkeeda ku muujisay niyad-jab iyo welwel la xiriira ka maqnaanshaha dhacdo muhiim ah oo xirfadeeda sare u qaadi lahayd.

Ramla Cali ayaa dowladda Soomaaliya ka codsatay in ay fuliso ballanqaadkeeda isla markaana ay degdeg ugu soo saarto dukumentigaas si ay uga qayb-gasho tartanka oo ay ku tilmaantay mid muhiim u ah mustaqbalkeeda ciyaareed iyo magaca Soomaaliya ee fagaaraha caalamiga ah.

Muqdisho 6da Diseembar 2025 Ciidamada xoogga dalka Soomaaliyeed oo kaashanaya kuwa dadka deegaanka ayaa howlgal qorsheysnaa si wadajir ah uga fuliyay deegaanka Coosweyne ee gobolka  Galgaduud.

Howgalkan ayaa la sheegay in ciidamada iskaashanaya ay ku dileen xubno ka tirsan kooxda Al-shabaab oo halkaasi fariisimo ku lahaa, kadib iska hor imaad mudo kooban socday oo dhexmaray labada dhinac.

War qoraal ah oo kasoo baxay dowladda Fedaraalka ayaa lagu sheegay in ciidamada ay howlgalka kula wareegeen saldhigii kooxda Al-shabaab ku lahayeen deegaanka Coosweyne ee gobolka Galgaduud. 

Saraakiil ka tirsan ciidanka xoogga dalka ayaa warbaahinta Qaranka u sheegay in howlgalkan uu ahaa mid qorshaysan oo lagu beegsaday goobo sahan iyo xuuraansi ay ku sameeyeen ciidamada ka hor inta aysan duulaanka ku qaadin Saldhigga kooxda ee deegaanka Coosweyne. 

Si kastaba ha ahaatee warka kasoo baxay dowladda Fedaraalka laguma sheegin inta uu dhan yahay khasaaraha rasmiga ah ee kooxda lagu gaarsiiyay iyo tirada looga dilay.

Ugu dambeyntii howlgalkaan ayaa qeyb ka ah holwgalada ciidanka dowladda iyo kuwa deegaanka ay ka wadaan deegaano iyo degmooyin ka tirsan gobolada Galgaduud iyo Mudug ee maamulka Galmudug.

Muqdisho 6da Diseembar 2025  Bangiga Dhexe ee Soomaaliya ayaa ku dhawaaqay in hantida guud ee bangiyada dalka ay gaartay 2 bilyan oo dollar, halka lacagaha dibadda ee shacabka loo soo diro ay dhaafeen 6.23 bilyan oo dallar sanadkii 2024. 

Bangigu wuxuu sheegay tani inay muujinayso doorka lacagahaas uga jiraan taageerada qoysaska iyo adkaynta dhaqaalaha.

Tiradan waxaa lagu soo bandhigay Warbixinta Xasilloonida Maaliyadeed oo ay ka doodeen Guddiga Xasilloonida Maaliyadeed ee dhawaan la dhisay, kaasoo kulankoodii ugu horreeyay uu dhacay 24-kii November 2025. 

Guddigan ayaa loo abuuray inay la socdaan khataraha waaweyn ee saameyn kara dhaqaalaha isla markaana isku dubbarido siyaasadaha lagu ilaalinayo xasilloonida maaliyadeed.

Sida uu sheegay Bangiga Dhexe, warbixintu waxay muujisay horumar ballaaran oo laga gaaray waxqabadka bangiyada. Bangigu wuxuu sheegay in Bangiyadu ay hayaan heer ku filan oo caymis raasumaal ah oo gaaraya 19%, halka faa’iidadooduna ay kor u dhaaftay 9 milyan oo doolar sanadkii 2024. 

Bangigu wuxuu xusay in lacagaha dibadda looga soo diro Soomaaliya oo ka badan 6.2 bilyan oo doolar ay weli yihiin laf-dhabarta nolosha kumannaan qoys oo Soomaaliyeed, waxna ku kordhinayaan xasilloonida dhaqaalaha iyo ganacsiga dalka.

Bangiga Dhexe ayaa intaas ku daray in Guddiga Xasilloonida Maaliyadeed uu xilliyada soo socda diiradda saari doono adkaynta nidaamka maaliyadeed, sida dib-u-habaynta lacagta, ku darista shirkadaha xawaaladaha nidaamka lacag-bixinta qaranka, xoojinta la-dagaallanka lacag-dhaqashada iyo maalgelinta argagixisada, iyo hagaajinta diyaar-garowga degdegga ah ee xaaladaha maaliyadeed.

Dooxa 6da Diseembar 2025  Madaxweynaha Dowladda Federaalka Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ayaa gaaray magaalada Doha, isagoo ka qeybgalaya Madasha Doha Forum, oo lagu falanqeeyo arrimaha amniga caalamiga ah, isbedelada siyaasadeed ee dunida, iyo iskaashiga horumarineed.

Madaxtooyada Soomaaliya ayaa warsaxaafadeed ku sheegtay in Ka qeybgalka Madaxweynaha ee madashan ay muujinayso xiriirka diblomaasiyadeed ee xooggan ee ka dhexeeya Muqdisho iyo Doha, iyo sida labada dhinac uga go’an tahay in ay sii xoojiyaan iskaashigooda.

Madaxweyne Xasan Sheekh ayaa waxa uu kulamo la yeelan doona Amiirka Qatar, Sheekh Tamim bin Hamad Al Thani, iyo mas’uuliyiin kale oo sar sare. 

Wadahadallada waxa diiradda lagu saari doonaa sida madaxtooyadu sheegtay, xaaladda Geeska Afrika, caqabadaha amni, iyo mustaqbalka iskaashiga Soomaaliya iyo Qatar.

Dowladda Soomaaliya waxay sheegtay Ka qeybgalka Madasha Doha Forum in ay fursad u tahay kor u qaadidda kaalinteeda diblomaasiyadeed ee heer caalami. 

Madaxweynaha Soomaaliya ayaa la sheegay inuu doonayo inuu madashan uga faa’iideysto in uu kor u qaado danaha Soomaaliya ee xasilloonida gobolka iyo horumar waara, si ay Sooomaaliya u noqoto mid door muuqda ku leh doodaha caalamiga ah ee nabadda iyo amniga.

WARARKA MAANTA: 5ta Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxuu u fashilay Taliye Shub musuqmaasuqa jira? Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Meeqo Wasiir oo #Shabaab ah ayaa ku jira Golaha Wasiirada Dan Qaran? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 5ta Diseembar 2025 Senatorro iyo Xildhibaanno Dimoqraadi ah oo sar-sare ayaa cambaareeyay aflagaadada uu Madaxweyne Donald Trump ka sheegay dadka Soomaaliyeed ee ku nool Maraykanka, oo ay ku jiraan qoysaska soogalootiga iyo qaxootiga ah.

Wakiillada Gregory Meeks iyo Sara Jacobs, iyo Senatorrada Jeanne Shaheen iyo Cory Booker, ayaa ku tilmaamay hadallada Trump inay yihiin cunsuriyad iyo aan la aqbali karin.”

“Hadallada Madaxweyne Trump ee uu ku waxyeelleynayo Soomaaliya, Soomaalida Maraykanka ah iyo soogalootiga Soomaaliyeed ee ku nool Mareykanka – oo ay ku jirto xildhibaan Ilhan Omar, waa kuwo cunsuriyad ah oo aan la aqbali karin.

“Beddelkii uu awoodda madaxtinimada uga faa’iideysan lahaa mideynta dalka, Madaxweyne Trump wuxuu doortay inuu weeraro bulshada Soomaaliyeed ee Maraykanka, kuwaas oo intooda badan ah dad sharciga daacad ah oo wax badan ku biiriyay Mareykanka,” ayay yiraahdeen sharci-dejiyeyaasha.

Bayaanku wuxuu yimid kadib markii Trump uu ka sheegay shir golaha wasiirrada ah oo telefishinka laga baahiyay Salaasadii, in Soomaalidu ay ka lunsadaan Minnesota balaayiin dollar sanad walba isla markaana ay yihiin dad aan waxba soo kordhinayn isagoo ula jeeday bulshada Soomaaliyeed ee badan ee ku nool gobolka Mennisota.

Sharci-dejiyeyaasha Dimoqraadiga ah waxay ka digeen in hadallada Trump ay khatar ku yihiin midnimada gudaha, isla markaana ay leeyihiin cawaaqib caalami ah, iyagoo sheegay in hadalladani wiiqayaan danaha Mareykanka, kicinayaan naceybka Mareykanka lagana faa’iideysan karo kooxaha argagixisada ah sida Al-Shabaab iyo ISIS (Daacish).”

“Waa inaan diidnaa luuqadda dadka Ameerikaanka kala qaybisa oo aan taageernaa dadka soo-galootiga ah ee wax ku biiriya bulshooyinkeena, dhaqaalaha, iyo amniga qaran,” ayay yiraahdeen.

Tan iyo ololehiisii guuleystay ee 2016, Trump wuxuu leeyahay taariikh dheer oo uu ku dhaliilayo soogalootiga Mareykanka u yimaada, gaar ahaan kuwa ka imanaya dalal gaar ah, isaga oo marar badan ku tilmaama in ay yihiin dambiileyaal badan

Boorama 5ta Diseembar 2025  Banaanbaxyo rabshado wata ayaa fiidnimadii Khamiista ka qarxay magaalada Boorama, xarunta gobolka Awdal ee Somaliland, kadib markii Xukuumadda Somaliland ay ogolaatay in magaalada Saylac lagu qabto munaasibadda buugga Xeer Ciise ee muranka dhaliyay.

Banaanbaxayaasha, oo ay hoggaaminayeen dhallinyaro iyo haween, ayaa la sheegay in ay sababteen dhaawacyo soo gaadhay dad dhowr ah, inkastoo aan si rasmi ah loo xaqiijin karin khasaaraha saxda ah. Dadka bannaanbaxa dhigayay ayaa weeraray goobo muhiim ah, oo ay ku jirto xarunta Baanka Dhexe ee Boorama.

Dhallinyarada mudaharaadka sameynaysay oo si degdeg ah uga cadhooday go’aanka xukuumadda ayaa ku dhawaaqayay erayo muujinaya cadho iyo inay ka soo horjeeddaan munaasibadda buugga Xeer Ciise, iyaga oo waddooyinka qaar ku jaray dhagax isla markaana ku gubay taayirro.

Ciidamada booliiska oo halkaas soo gaadhay ayaa la arkayay iyaga oo rasaas kor u ridaya, halka shacabka qaarkood iyo baabuurta gaashaaman ee booliisku ay isku eryanayeen gudaha Boorama. Ilaa hadda lama oga khasaaraha dhabta ah ee ka dhashay.

Muxuuyahay go’aanka ay shacabku ka cadhoodeen ee xukuumadu gaadhay?

Kadib maalmo laysku maan dhaafsana xeerka, Xukuumadda Somaliland ayaa Khamiistii ku dhawaaqday in munaasibadda Xeer Ciise lagu qaban doono magaalada Saylac 14-ka December 2025, iyadoo tilmaantay in dhammaan shacabka Somaliland u siman yihiin dhulka, islamarkaana aan la aqbali doonin in beel gaar ahi sheegato meel gaar ah.

Wasiirka Warfaafinta, Axmed Yaasiin Sheekh Cali Ayaanle, oo go’aanka akhriyey, ayaa sheegay in xukuumaddu ay mas’uul ka tahay amniga, diyaar-garowga, iyo habsami u dhicista munaasibadda, isla markaana Madaxweynaha Somaliland uu gogol nabadeed u fidinayo bulshada Awdal iyo Salal si loo xoojiyo kalsoonida iyo wada-noolaanshaha.

Go’aanka ayaa yimid kadib markii qaybo ka mid ah bulshada ku dhaqan gobollada Awdal iyo Salal ayaa diideen in munaasibadda lagu qabto Saylac, iyaga oo ku andacoonaya inay iyagu leeyihiin magaalada, taas oo dhalisay khilaaf hor leh. Xukuumaddu waxay ciidamo u daad-gureysay deegaanada khilaafku ka taagan yahay, kadib markii dhallinyaro ka kala tirsan labada dhinac ay rabshado dhex mareen bilo kw hor.

Muqdisho 5ta Diseembar 2025 Waxaa maanta salaan sharafeed iigu yimid guddoomiyeyaashii hore ee Gobolka Banaadir, Mudane Yuusuf Xuseen Jimcaale  (Madaale) iyo Mudane Maxamed Axmed Amiir, waxaana labada guddoomiye iska wareysannay xaaladda guud ee dalka, midda caasimadda, doorashooyinka lagu murunsanyahay ee degmooyinka Xamar iyo jihada uu dalku aadayo maadaama muddo shan bil ah ay ka hartay muddo xileedka hay’addaha dastuuriga ee dowladda.

Waxaa kale oo aan labada guddoomiye ka wada-hadalnay sidii aan uga wada-shaqayn lahayn in dalka ay ka dhacdo doorasho heshiis lagu yahay islamarkaana hoggaanka loola kala wareego si nabbad ah.

Ugu dambayn, waxaan guddoomiyeyaashii hore ee Gobolka Banaadir uga mahadceliyay booqashadooda.

Muqdisho 5ta Diseembar 2025 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo soo xiray Shirweynaha 6-aad ee hoggaanka iyo hal abuurka Soomaaliya ayaa soo bandhigay qorsheyaasha ay dowladdu ku awood siineyso dhalliyarada Soomaaliyeed, kuwaas oo ay ka mid tahay dib u habeynta waxbarashada, dhiirri gelinta barnaamijyada dhallinyarada iyo hirgelinta doorashada dadweynaha taas oo suurt gelinaysa in ay door firfircoon ku yeeshaan talada dalka.

Muqdisho 5ta Diseembar 2025 Wasaaradda Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha XFS, Mudane Maxamuud Cabdiraxmaan Beenebeene,  ayaa maanta magaalada Muqdisho ka daahfuray kulan wadatashi ah oo ay isugu yimaadeen Golaha Horumarinta Qaranka, kaas oo ay ku mideysan yihiin Wasiirka Qorsheynta Dowladda Federaalka Soomaaliya iyo Wasiirrada Qorsheynta ee Dowladaha Xubnaha ka ah Dowladda Federaalka.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray dar-dar gelinta hir-gelinta Qorshaha Isbeddelka Qaranka (QIQ 2025–2029), xoojinta wada-shaqeynta hay’adaha heer federaal iyo heer dowlad-goboleed, gurmadka abaaraha uu dalku wajahayo iyo sidii loo mideyn lahaa qorsheynta horumarineed ee dalka oo dhan.

Kulanka waxaa si rasmi ah u furay Wasiirka Qorsheynta, Maalgashiga iyo Horumarinta Dhaqaalaha Mudane Maxamuud C. Sheekh Faarax (Beenebeene), isaga oo ka hadlay muhiimadda dhismaha nidaam mideysan oo hagaya qorsheynta qaranka, iyo dardargelinta fulinta Qorshaha Isbeddelka Qaranka (QIQ 2025–2029).

Sidoo kale, waxaa lagu soo bandhigay warbixinta natiijooyinka Qiimeynta Muddo-Dhammaadka Qorshaha 9-aad ee Horumarinta Qaranka (QHQ 2020–2024), iyo dulmar ku saabsan hirgelinta Qorshaha Isbeddelka Qaranka, oo ay soo diyaariyeen waaxyaha kala duwan ee Wasaaradda Qorsheynta. Dowladaha xubnaha ka ah Dowladda Federaalka ah waxay soo gudbiyeen warbixinno horumarineed, iyaga oo xusay fursadaha, caqabadaha, iyo mudnaanta sannadka soo socda.

Wasiirka Qorsheynta ayaa soo xiray kulanka isaga oo xusay in Wasaaraddu ay sii xoojin doonto wada-shaqeynta federaalka iyo dowladaha xubnaha ka ah dowladda federaalka, si loo xaqiijiyo fulinta QIQ, isla markaana la gaarsiiyo bulshada Soomaaliyeed horumar waara oo loo dhanyahay.

WARARWARARKA MAANTA: 4ta Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa fashilay “Dowladda Dan-Qaran”? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Yaa warbaahinta iska dhex caynaaya? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Shirka Golaha Wasiiradda oo lagu ansixiyay Xeerka Ciqaabta Soomaaliyeed iyo Hay’adda Deegaanka

Muqdisho, Khamiis, 4-ta Diseembar 2025 :— Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, oo maanta yeeshay kulankoodii toddobaadlaha ahaa, ayaa ansixiyey shuruuc iyo heshiisyo muhiim u ah dalka.

Shirka golaha oo uu guddoomiyay Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa sharciyada lagu meelmariyay waxaa ka mid ah Sharciga Ciqaabta Soomaaliyeed kadib markii uu kasoo gudbay la tashiyo balaaran oo lagala yeeshay culumada, bulshada rayidka ah iyo sharci yaqaano, lana waafajiyay Diinta Islaamka, Dastuurka dalka, iyo xeerarka caalamiga ah ee dhanka xuquuqda aadanaha.

Golaha ayaa si qotodheer uga dooday sharciga dhismaha Hay’adda  Maaraynta Deegaanka oo markii ugu horeysay uu dalka yeelanayo, xilli doorsoonka cimiladda uu sii xoogeysanayo, dalkana uu ka jiro xaaluf ba’an.

Sharciyada iyo heshiisyada Golaha ansixiyay waxaa ka mid ah

1.⁠ ⁠Heshiis Is-afgarad oo u dhexeeya Dowladaha Soomaaliya iyo Aljeeriya , kaas oo ku saabsan iskaashiga batroolka, gaaska iyo macdanta.

2.⁠ ⁠Hindise Sharciyeedka dhismaha Hay’adda Qaran ee Maareynta Deegaanka.

3.⁠ ⁠Hindise Sharciyeedka Sharciga Ciqaabta Soomaaliya.

4.  Axdiga Caalamiga ah Baadi-goobka iyo Samatabixinta Badda.{Axdiga Sar 1979}

5. Axdiyada Geneva 12 August 1949 [Additional Protocols ]

Golaha ayaa dhagaystay warbixino la xiriira horumarada laga sameeyay amniga iyo arrimaha doorashooyinka, iyada oo ugu dambeyntii uu Ra’iisulwasaare Xamse golaha faray in kaalin laga geysto hawlaha dhexdhexaadinta iyo nabadeynta colaadaha beelaha ee ka taagan qeybo ka mid ah dalka, iyada oo hawshan si gaar ah loogu xilsaaray wasaaradda Arrimaha Gudaha

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 𝗛𝗮𝗱𝗱𝗶𝗶 𝗮𝘆 𝗸𝘂 𝗱𝗵𝗮𝗮𝗳𝘁𝗮𝘆: 𝗠𝗮𝗾𝗮𝗮𝗹 –Bulshada reer Baraawe ee Soomaaliya, kalluumaysigu uma ahan oo kaliya dhaqaale raadis – ee waxa uu u yahay ‘astaamo dhaqanka iyo mid aqoonsi’.

“Alxamdulillah, kalluumeysiga waa waxaan ku soo koray – waa dhaxal, haddii aad reer Baraawe tahay, waxaad caan ku tahay kabo samaynta, nijaarnimada, koofiyadaha – ama kalluumeysiga. Farsamadan ayaa qeexaya cidda aan nahay,” ayuu yiri Bakar Nuur Faraj.

Halkaan ka akhri sheekada Mudane Faraj iyo kalluumeysiga farsamada gacanta ee reer Baraawe:

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdima (GMDQS) ayaa soo saaray warqad digniin rasmi ah oo ay ku adkeynayaan in la xoojiyo fududeynta ololaha doorashada iyo habsami u socodka qaadashada Kaararka Codbixiyaha, gaar ahaan Degmooyinka Gobolka Banaadir. 

Guddiga ayaa Maamullada Degmooyinka ugu baaqay inay xaqiijiyaan jawi xor ah oo ururrada siyaasadda ay ku wadan karaan ololahooda doorasho iyo helitaanka Kaararka codbixinta.

Warka Guddiga ayaa si gaar ah loogu xusay dhowr tilmaamood oo sharci ah, oo ay ka mid tahay in musharaxiinta iyo ururrada siyaasadeed loo oggolyahay inay olole sameeyaan si sharci ah oo aan faragelin siyaasadeed lagu sameyn. 

Sidoo kale, Maamullada Degmooyinka ayaa lagu wargeliyay inaan la aqbali karin culeys kasta oo carqaladeyn kara shaqada shaqaalaha doorashada ama abuuraya jawi amni darro keeni kara kalsooni darro bulshada dhexdeeda.

Guddigu wuxuu hoosta ka xarriiqay in cabashooyinka sharciyaysan ee ururradu ay soo gudbiyaan la tixgelin doono, balse aan loo dulqaadan doonin wax kasta oo carqaladeynaya hufnaanta iyo wada-shaqeynta geeddi-socodka doorashada.

Intaa waxaa dheer, maamulka degmooyinka ayaa lagu wargeliyay in shaqadoodu tahay fududeynta, islamarkaana aysan noqon karin waxyaabaha hor istaaga hawlaha doorashada.

Ugu dambeyntii, Guddigu waxay sheegeen inay kalsooni ku qabaan Maamulada Degmooyinka Gobolka Banaadir, iyagoo rajo ka muujiyay in wada-shaqeyn buuxda lagu xaqiijin doono in muwaadiniintu helaan adeega doorashada si siman, hufan, ammaan leh, isla markaana waafaqsan sharciga.

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Shirka Golaha Wasiiradda oo lagu ansixiyay Xeerka Ciqaabta Soomaaliyeed iyo Hay’adda Hay’adda Deegaanka

Muqdisho, Khamiis, 4-ta Diseembar 2025 :— Golaha Wasiirrada Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, oo maanta yeeshay kulankoodii toddobaadlaha ahaa, ayaa ansixiyey shuruuc iyo heshiisyo muhiim u ah dalka.

Shirka golaha oo uu guddoomiyay Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda JFS Mudane Xamsa Cabdi Barre ayaa sharciyada lagu meelmariyay waxaa ka mid ah Sharciga Ciqaabta Soomaaliyeed kadib markii uu kasoo gudbay la tashiyo balaaran oo lagala yeeshay culumada, bulshada rayidka ah iyo sharci yaqaano, lana waafajiyay Diinta Islaamka, Dastuurka dalka, iyo xeerarka caalamiga ah ee dhanka xuquuqda aadanaha.

Golaha ayaa si qotodheer uga dooday sharciga dhismaha Hay’adda  Maaraynta Deegaanka oo markii ugu horeysay uu dalka yeelanayo, xilli doorsoonka cimiladda uu sii xoogeysanayo, dalkana uu ka jiro xaaluf ba’an.

Sharciyada iyo heshiisyada Golaha ansixiyay waxaa ka mid ah

1.⁠ ⁠Heshiis Is-afgarad oo u dhexeeya Dowladaha Soomaaliya iyo Aljeeriya , kaas oo ku saabsan iskaashiga batroolka, gaaska iyo macdanta.

2.⁠ ⁠Hindise Sharciyeedka dhismaha Hay’adda Qaran ee Maareynta Deegaanka.

3.⁠ ⁠Hindise Sharciyeedka Sharciga Ciqaabta Soomaaliya.

4.  Axdiga Caalamiga ah Baadi-goobka iyo Samatabixinta Badda.{Axdiga Sar 1979}

5. Axdiyada Geneva 12 August 1949 [Additional Protocols ]

Golaha ayaa dhagaystay warbixino la xiriira horumarada laga sameeyay amniga iyo arrimaha doorashooyinka, iyada oo ugu dambeyntii uu Ra’iisulwasaare Xamse golaha faray in kaalin laga geysto hawlaha dhexdhexaadinta iyo nabadeynta colaadaha beelaha ee ka taagan qeybo ka mid ah dalka, iyada oo hawshan si gaar ah loogu xilsaaray wasaaradda Arrimaha Gudaha

—-DHAMMAAD—-

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Dhallinyarada Soomaaliyeed waa awoodda iyo mustaqbalka Qarankeenna.

Aniga oo taas ka duulaya, waxaan maanta daah-furay Shirweynaha 6-aad ee Hoggaanka iyo Hal-abuurka Dhallinyarada Soomaaliyeed, oo muhiim u ah mustaqbalka qarankeenna iyo helidda jiil dhallinyaro ah oo laf-dhabar u noqda horumarka dalkeenna.

Xukuumadda DanQaran waxaa ka go’an abuurista nidaam shaqo oo hufan, daah-furan, tartan siman ku dhisan, laguna qiimeeyo aqoonta qof kasta, dhallinyaradana waxaan ku boorrinayaa isku-duubni, iyo in laga fogaado qabyaaladda, oo la xoojiyo wadajirka bulshadeenna.

Horumar iyo dowlad-dhis, waxaa saldhig u ah hal-abuur iyo dedaal joogto ah, taas oo la rabo in aad la timaaddaan, keentaanna fikrado cusub, oo aad noqotaan tusaale wanaagsan, kana shaqaysaan in aad hoggaanka dalkaan ka qaadataan door muuqda.

Ummad kasta oo guul gaartay waxaa horseeday dad fikir cusub la yimid, guusha dalkeennu waxa ay ku jirtaa in la xoojiyo tacliinta, cilmi-baarista, iyo in aan la quusan oo dadaalka la sii xoojiyo.

Ugu dambayn, waxaan kula dardaarmayaa dhallinyarada Soomaaliyeed in aad doorashada si firfircoon uga qeyb qaadataan, si aad u heshaan mustaqbal wanaagsan iyo hoggaamiyeyaal dhallinyaro ah oo dalkeenna hoggaamiya.

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka, Maxamuud Macalin Cabdulle, ayaa maanta kulan muhiim ah dhanka aaladda Zoomka kula yeeshay deeq-bixiyayaal ka socday dalalka Midowga Yurub, Mareykanka iyo Qaramada Midoobay. 

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xaaladda abaarta dalka oo haatan maraysa heer khatar ah, iyadoo saameyn ballaaran ku yeelatay gobollada kala duwan ee Soomaaliya. Guddoomiyaha ayaa deeq-bixiyayaasha si faahfaahsan ugu warbixiyay sida abaartu u kala culus tahay gobollada dalka, isagoo xusay in gobollo badan ay ku jiraan xaalad degdeg ah oo u baahan gargaar bini’aadannimo oo degdeg ah. 

Deeq-bixiyayaasha ayaa dhankooda muujiyay walaac iyo dareen ku aaddan halista abaarta, iyagoo ballan qaaday inay sii xoojin doonaan taageerada iyo iskaashiga ay la leeyihiin Soomaaliya si wax looga qabto xaaladda adag ee ka taagan dalka.

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdima (GMDQS) ayaa soo saaray warqad digniin rasmi ah oo ay ku adkeynayaan in la xoojiyo fududeynta ololaha doorashada iyo habsami u socodka qaadashada Kaararka Codbixiyaha, gaar ahaan Degmooyinka Gobolka Banaadir. 

Guddiga ayaa Maamullada Degmooyinka ugu baaqay inay xaqiijiyaan jawi xor ah oo ururrada siyaasadda ay ku wadan karaan ololahooda doorasho iyo helitaanka Kaararka codbixinta.

Warka Guddiga ayaa si gaar ah loogu xusay dhowr tilmaamood oo sharci ah, oo ay ka mid tahay in musharaxiinta iyo ururrada siyaasadeed loo oggolyahay inay olole sameeyaan si sharci ah oo aan faragelin siyaasadeed lagu sameyn. 

Sidoo kale, Maamullada Degmooyinka ayaa lagu wargeliyay inaan la aqbali karin culeys kasta oo carqaladeyn kara shaqada shaqaalaha doorashada ama abuuraya jawi amni darro keeni kara kalsooni darro bulshada dhexdeeda.

Guddigu wuxuu hoosta ka xarriiqay in cabashooyinka sharciyaysan ee ururradu ay soo gudbiyaan la tixgelin doono, balse aan loo dulqaadan doonin wax kasta oo carqaladeynaya hufnaanta iyo wada-shaqeynta geeddi-socodka doorashada.

Intaa waxaa dheer, maamulka degmooyinka ayaa lagu wargeliyay in shaqadoodu tahay fududeynta, islamarkaana aysan noqon karin waxyaabaha hor istaaga hawlaha doorashada.

Ugu dambeyntii, Guddigu waxay sheegeen inay kalsooni ku qabaan Maamulada Degmooyinka Gobolka Banaadir, iyagoo rajo ka muujiyay in wada-shaqeyn buuxda lagu xaqiijin doono in muwaadiniintu helaan adeega doorashada si siman, hufan, ammaan leh, isla markaana waafaqsan sharciga.

Muqdisho 4ta Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya, Xamse Cabdi Barre, ayaa sharaxaad ka bixiyay sababta ay dowladda Soomaaliya uga aamustay hadallada xanafta iyo nacaybka leh ee uu maalmahan jeedinayay Madaxweynaha Mareykanka, Donald Trump, oo si toos ah ugu weerarayay Soomaali badan oo ku nool dalkaas.

Isagoo ka hadlayay Shirka Lixaad ee Hoggaaminta iyo Hal-abuurka Dhalinyarada 2025, ayuu Ra’iisul Wasaaruhu sheegay in dowladda aysan u arkin mid mudan in laga dhigo arrin muran siyaasadeed oo kobcisa hadallada Trump.

“Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump in aan u jawaabno oo aan hadalkiisa micne u yeelno, waxaa ka dhib yar in aan iska dhaafno, Trump Soomaaliya kaliya ma aflagaadeyn ee dalal badan ayuu waxyaabo xun ka sheegay, Nigeria ayuu wax ka sheegay, South Africa ayuu wax ka sheegay, marka ma ahan wax weyn oo issue laga dhigo,” ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamse.

Madaxweynaha Mareykanka tan iyo markii uu sii kordhiyay hadalada naceybka waxay cabsi ku abuurtay Soomaalida ku nool wadankaasi.

Hadalka Ra’iisul wasaaraha ayaa kusoo aaday saacado kadib markii uu Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu mar kale ku celiyay hadallo naceyb iyo kala-sooc ku dhisan oo uu si toos ah ugu weeraray bulshada Soomaalida ee ku nool dalkaas, isaga oo ku tilmaamay “qashin” aan mudnayn  in lagu soo dhaweeyo Maraykanka.

https://www.youtube.com/watch?v=cDRo_RPwfnkKA MAANTA: 3da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxuu yahay heshiisha ay Dowladda #Soomaaliya lagashay argagixisada #Shabaab? Meeqo Wasiir ayeey ku dhex leeyihiin golaha wasiiradda? Maxay ku fashiilantay Dowladda “Dan-Qaran” Madaxweyne Xassan “Dhuuso-Fooxiye” mise Raysal Wasaare Mudane Xamsa “Dhaweeye/Warikoow”?  Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 3da Diseembar 2025 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, oo Daah-furay Shirweynaha 6-aad ee Hoggaanka iyo Hal-Abuurka Dhallinyarada Soomaaliyeed, ayaa adkeeyey muhiimadda ay Qaranka u leedahay dhiirigelinta dhallinyarada Soomaaliyeed iyo hal-abuurkooda.

Ra’iisul Wasaare  Xamsa, ayaa kula dardaarmay dhallinyarada Soomaaliyeed in ay la yimaadaan isku-duubni iyo midnimo, kana fogaadaan qabyaaladda, isaga oo xusay in Xukuumadda DanQaran ay haatan gacanta ku hayso shuruuc lagu hagaajinayo nidaamka shaqada lagu helo, hadda wixii ka dambeeyana shaqada dowladda lagu bixin doono hab daah-furan, tartan loo simanyahay, iyada oo qofka shaqada dowladda galaya loo eegayo aqoontiisa.

Ra’iisul Wasaaraha oo ka hadlay muhiimadda hoggaanka wanaagsan iyo hal-abuurku u leeyahay horumarka iyo dowlad-dhiska dalka, ayaa kula dardaarmay dhallinyarada Soomaaliyeed in maskaxda la tuujiyo oo wax wanaagsan laga dhaliyo, lana aamino dalka, si ummaddu u gaarto horumar waara.

“Si aad horumar u gaarto, waa in aadan ku kaaftoomin meesha aad joogto, oo aad isbeddel iyo hal-abuur la timaaddaa, haddii aad rabto in aad wax hoggaamiso waa in aad noqotaa tusaale wanaagsan, si aad wax u hoggaamiso, dalkaagana horumar u gaarsiiso.”Ayuu yiri Ra’iisul Wasaare Xamsa.

Wuxuu intaas ku daray Ra’iisul Wasaaruhu in ummad kasta oo guul xaqiijisay ay ku gaartay dad kooban oo la yimid fikir cusub oo horumar lagu gaari karo, isla markaana saldhigga guusha uu yahay tacliinta oo la xoojiyo, baaritaanno joogto ah iyo in la diido qofku in uu is-dhiibo. 

Mudane Xamsa ayaa ugu dambeyntii ku booriyay in aysan ka cabsan mustaqbalka, isla markaana hoggaanka dalka gacantooda ku soo saaraan oo ay doorashada si weyn ugu qeyb qaataan.   

         —DHAMMAD—

Masar 3da Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaradda Difaaca Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Axmed Macalin Fiqi  oo ay wehlinayaan Taliyaha ciidanka xoogga dalka Jeneral Odowaa Yuusuf Raage iyo saraakiil sare oo ka tirsan milatariga Soomaaliya ayaa dalka Masar uga qeyb galay kulan lagu soo bandhigayay hubka casriga ah oo ay soo saartay dowladda Masar.

Bandhigaan oo ka qabsoomay magaalada Qaahira ee dalka Masar ayaa waxaa ka soo qeyb galay wafuud ka kala socotay 100, waxaana si rasmi ah u daahfuray Madaxweynaha Masar dalkaas Cabdel Fattah Al-Sisi.

Waxaa sidoo kale bandhiga Shirweynahan qeyb ka ahaa shirkado waa weyn oo ka shaqeeya howlaha difaaca, kuwaas oo tiradooda gaareyso 450 shirkadood oo heer  caalami ah, iyagoona soo bandhigay tiknoolajiyad iyo qalab casri ah.

Wafdiga ka socda dowladda Soomaaliya ayaa Inta lagu guda jiro maalmaha uu socanayo bandhiggan la filaya iney halkaas shirar gaar ah kula qaataan madaxda iyo wakiillada ka qaybgalaya shiran EDEX 2025, 

Wafdiga dowladda Soomaaliya ayaa sidoo kale daneynaya in madaxda iyo wakiilada kala hadlaan sidii loo xoojin laha iskaashiga difaaca, tababarrada militari, iyo iskaashiga farsamo ee u dhexeeya Soomaaliya iyo dalalka kale ee gobolka iyo kuwa caalamka.

Ugu dambeynti bandhigan EDEX 2025 ayaa Soomaaliya u ah fursad kor u qaadeysa tignoolajiyada difaaca ee dalka, si dowladda Soomaaliya awood dhameystiran ugu yeelato dagaalka ay kula jirto kooxaha Al-shabaab iyo Daacish.

Muqdisho 3da Diseembar 2025 Wasiirka Wasaaradda Waxbarashada, Hiddaha iyo Tacliinta Sare ee Dowladda Federaalka Soomaaliya, Faarax Sheekh Cabdulqaadir, ayaa si rasmi ah ugu soo dhaweeyey magaalada Muqdisho arday u dhalatay dalka Suudaan, kuwaas oo ay Dowladda Soomaaliya siisay deeq waxbarasho oo ay ku dhammaystiranayaan aqoontooda jaamacadeed.

Xafladda soo dhaweynta oo lagu qabtay xarunta Wasaaradda Waxbarashada ayaa lagu muujiyey muhiimadda ay dowladda Federaalka u leedahay xoojinta xiriirka walaaltinimo ee ka dhexeeya labada dal ee Soomaaliya iyo Suudaan. 

Wasiirka ayaa uga mahadceliyey shacabka iyo dowladda Suudaan taageeradii ay burburkii iyo dagaalladii sokeeye kadib siiyeen shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan ardaydii Soomaaliyeed ee fursadda u helay waxbarasho lacag-la’aan ah.

“Suudaan waa dal aan marna la hilmaami karin, Xilligii adkaa, iyaga ayaa ardaydeena u furay albaabada jaamacadahooda, maanta annagana waxaa sharaf noo ah in aan qeyb ka noqono taageeridda jiilka cusub ee Suudaan,” ayuu yiri Wasiir Faarax Sheekh Cabdulqaadir.

Ardayda soo gaartay ayaa ah qeybtii ugu horreysay ee deeqdan ka faa’iidaysata, iyadoo todobaadyada soo socda dalka ay imaan doonaan arday kale oo reer Suudaan ah oo qayb ka ah barnaamijka iskaashiga waxbarasho ee labada dal.

Soo dhaweynta ardaydan ayaa loo arkaa tallaabo muujinaysa xiriirka taariikhiga ah ee labada dal, iyo sida ay Soomaaliya uga go’an tahay in ay gacan ka geysato tayaynta waxbarashada dhalinyarada Soomaaliyeed iyo tan waddamada ay walaalaha yihiin.

Ardayda ayaa lagu wadaa inay si rasmi ah u bilaabaan waxbarashadooda Jaamacadda Ummadda Soomaaliyeed toddobaadyada soo socda.

Muqdisho 3da Diseembar 2025 Ciidamada xoogga dalka Soomaaliya, gaar ahaan Taliyaha Ururka 242-aad ayaa howlgallo qorsheysan oo ka dhan ahaa maleshiyaadka Al-shabaab ka fuliyay deegaano ka tirsan gobolka Galgaduud. 

Howlgalkan ayaa ciidamadu ku burburiyeen goobo iyo gabaadyo kooxdu ku laheyd inta u dhaxeysa deegaanada kala ah Cali Yabaal iyo Isgoyska Geeriile.

Taliyaha Ururka 242-aad ee ciidanka xoogga dalka Dhamme Bashiir Qorane ayaa Warbaahinta Qaranka u sheegay in ujeedka howlgalkan uu ahaa sifeynta kooxda Al-shabaab ee ku sugan qeybo ka mid ah deeegaanada gobolka Galgaduud. 

Taliye Qorane ayaa sidoo kale sheegay in howlgalka uu u dhacay sidii ay u qorsheyeen, islamarkaana ciidamadu ay ku fashilyeen dhagaro ay u maleegayeen dadka Soomaaliyeed.

“Ciidamada waxay burburiyeen goobihii gabaadka u ahaa kooxaha khawaarijta, kuwaas oo ay ku dhuuman jireen si ay u fuliyaan falal ka dhan ah shacabka Soomaaliyeed, waxaa sidoo kale ciidanku ku guuleystay iney khawaarijtu ka sifeyaan wadada muhiimka ah ee isku xirta deegaanada Cali Yabaal iyo Isgoyska Geeriile” ayuu yiri Taliyaha Ururka 242-aad ee ciidanka xoogga dalka Dhamme Bashiir Qorane.

Ugu dambeyntii howlgalkaan ayaa qeyb ka noqoneya howlgalada ciidamada dowladda Soomaaliya ka wadaan inta badan gobolada dalka ee ka dhanka kooxda Al-shabaab.

Maraykanka 3da Diseembar 2025 Maraykanka ayaa diyaarinaya howlgal gaar ah oo lagu beegsanayo dadka ajaanibta ah ee ku sugan gobolka Minnesota, kaas oo si gaar ah diiradda u saaraya muhaajiriinta Soomaaliyeed ee si sharci-darro ah ugu nool gudaha Maraykanka, sida uu sheegay qof xog-ogaal u ah qorshahan.

Tallaabadan ayaa imaaneysa iyadoo Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump uu mar kale Talaadadii sare u qaaday hadalladiisa ka dhanka ah bulshada Soomaaliyeed ee Minnesota, isaga oo sheegay in uusan rabin muhaajiriin ka imaanaya dalka Bariga Afrika.

Howlgalkan lagu qabanayo dadka sharci-darrada ku jooga ayaa bilaaban kara maalmaha soo socda, waxaana diiradda lagu saari doonaa aagga Minneapolis–St. Paul iyadoo ka bartilmaameedsan doono dadka haysta amarada kama-dambays ah ee musaafurinta.

Saraakiisha socdaalka ayaa u kala faafi doona labada magaalo ee Twin Cities.Talaabadan ayaa laga filan karaa inay sii kordhiso xiisadda Minnesota oo hoy u ah bulshada Soomaaliyeed ee ugu badan dalka Maraykanka. Soomaalida ayaa halkaas u soo guuray tan iyo 1990-meeyadii, iyaga oo ka soo cararay dagaalkii sokeeye ee dalka.

Sida laga soo xigtay Sahanka Sannadlaha ah ee Bulshada (American Community Survey) ee hay’adda Census-ka, waxaa la qiyaasay in ku dhawaad 260,000 qof oo asal ahaan Soomaali ah ay ku noolaayeen Maraykanka sannadkii 2024. 

Tirada ugu badan waxay ku nool yihiin aagga Minneapolis, halkaas oo ay degan yihiin ku dhawaad 84,000 qof, badankoodna ay yihiin muwaadiniin Maraykan ah. 

Maraykanka 3da Diseembar 2025 Madaxweynaha Maraykanka Donald Trump ayaa mar kale ku celiyay hadallo naceyb iyo kala-sooc ku dhisan oo uu si toos ah ugu weeraray bulshada Soomaalida ee ku nool dalkaas, isaga oo ku tilmaamay “qashin” aan mudnayn  in lagu soo dhaweeyo Maraykanka.

Trump, oo ka hadlayay dhamaadka kulan golaha wasiirrada ah oo laga baahiyay telefishanka, ayaa sheegay in Soomaalidu yihiin dad “ka yimaadda meel aan waxba oolin oo haddana cabasho badan.”

“Markay ka yimaadaan jahannaba oo ay halkan yimaadaan iyaga oo cabanaya, waxna aan qaban, annagu ma rabno, haku noqdaan dalkooda oo ha hagaajiyaan” ayuu ku sii daray hadalkiisa isagoo Madaxweyne Ku-xigeen JD Vance uu miiska garaacayay si uu u garab istaago hadallada Trump.

Hadalladan oo noqday kuwii ugu adkaa ee uu ku weeraro bulsho qaxooti ah, ayaa argagax iyo cadho ku abuuray dad badan, iyada oo lagu tilmaamay weerar guud oo ka dhan ah bulshada Soomaaliyeed ee Maraykanka ku dhaqan. Trump waxa uu sidoo kale aflagaadeeyay Xildhibaan Ilhaan Cumar – oo ah haweeney Soomaali ah oo laga soo doorto Minnesota – isaga oo ku sheegay “qashin,” inkastoo ay tahay muwaadin Maraykan ah oo dalka ku nool muddo ku dhow rubuc qarni.

“Dalkeennu wuxuu u socon doonaa jiho khaldan haddii aynu sii wadno qaadashada qashin,” ayuu yidhi Trump. “Iyadu waa qashin. Saaxiibadeed waa qashin. Kuwan ma aha dad shaqeeya. Ma aha dad yidhaahda ‘Aan dalkaan dhisno.’” Afhayeenka Ilhaan Cumar, Jacklyn Rogers, ayaa hore u sheegtay in xildhibaanaddu “ay u aragto in Trump uu xanuun daran ka qabo,” isla markaana ay rajeynayso “in uu helo gargaarka uu u baahan yahay.”

Weerarkan Trump ku qaaday Soomaalida ayaa loo arkaa mid qayb ka ah istiraatijiyaddiisa siyaasadeed oo u badan in uu falanqeeyo oo uu buunbuuniyo arrimaha socdaalka marka uu wajahayo cadaadis siyaasadeed ama mushkilado kale oo xukuumaddiisa haysta.

Maalmahan, waxa uu Trump cadaadis kala kulmayay arrimaha sicir-bararka iyo ololeyaal sharci oo la xidhiidha duqeymo lagu badhtilmaameedsaday maraakiib ku sugnaa gobolka Caribbean-ka.

Bulshada Soomaaliyeed ee Maraykanka waxa ay dhacdadan u arkeen weerar kale oo ka dhan ah sharafkooda, xuquuqdooda iyo doorkooda muhiimka ah ee ay ka qaataan dhismaha dalka ay hadda muwaadiniinta ka yihiin.

WARARKA MAANTA: 2da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa diidi kara Tuugadii “Nabar Iyo Naxdin ama #Nabad Iyo #Nolol” inay awoodi waayeen warbaahin ay beentooda ku buunbuuniyaan? Ma ogaadeen inay shacabka Soomaaliyeed mar dembe khaldi karin? Maxay ku fashiilantay Dowladda “Dan-Qaran” Madaxweyne Xassan “Dhuuso-Fooxiye” mise Raysal Wasaare Mudane Xamsa “Dhaweeye/Warikoow”?  Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 2da Diseembar 2025 Guddiga Horumarinta Adeegga Bulshada, Arrimaha Bani’aadanimada, Warfaafinta iyo Dhaqanka ee Aqalka Sare, ayaa maanta kormeer shaqo ku tagay xarunta Guddiga Qaranka ee Shaqaalaha Rayidka Dowladda, iyagoo gudanaya waajibaadkooda la xiriira korjoogtaynta iyo la xisaabtanka hay’adaha dowladda.

Kormeerka ayuu Guddigu diiradda ku saaray u kuur-gelidda hannaanka shaqo ee Guddiga Qaranka ee Shaqaalaha Rayidka Dowladda. Xubnaha guddigu waxay warbixin guud ka dhageysteen Guddoomiyaha Guddiga, Mudane Xasan Abshir Maxamed, iyagoo su’aalo muhiim ah ka weydiiyay arrimaha shaqaalaha, tayeynta xirfadda shaqaalaha, wada-shaqeynta hay’adaha dowladda, habraacyada kala beddelka iyo shaqo-gelinta shaqaalaha, iyo arrimo kale oo la xiriira maamulka shaqaalaha rayidka.

Intaa kaddib, xubnaha guddiga oo uu hoggaaminayay Guddoomiyaha Guddiga, Sanatar Cismaan Maxamed Maxamuud (Dufle), waxay kormeer ku sameeyeen waaxyaha muhiimka ah sida maamulka, tirakoobka, tababarka, qorsheynta iyo diiwaangelinta, si ay u qiimeeyaan hufnaanta iyo habsami-u-socodka shaqada Guddiga.

Ugu dambayn, Guddoomiye Dufle ayaa sheegay in shaqaalaha rayidku yihiin laf-dhabarka iyo mishiinka dhaqaajiya howlaha dowladda, isla markaana wuxuu maamulka iyo shaqaalaha Guddiga Qaranka ee Shaqaalaha Rayidka Dowladda ku bogaadiyay dadaalka ay ugu adeegayaan shaqaalaha rayidka, kuna dhiiri galiyay inay sii xoojiyaan howlaha lagu horumarinayo shaqaalaha rayidka ah ee dowladda.

DHAMMAAD

Muqdisho 2da Diseembar 2025 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya Shil gaari oo naxdin leh oo Xalay saqdii dhexe ka dhacay degmada Howlwadaag ee magaalada Muqdisho, kaasoo sababay dhimasho iyo dhaawac.

Inta la xaqiijiyay shilkan gaari waxa ku dhintay haweeney la sheegay inay ahayd sano 60 jir, taasoo lagu magacaabi jiray Maryan Maxamuud Culusow, waxaana ku dhaawacmay afar ruux oo kale.

Gaarigan oo ahaa kuwa waa weyn ee Xamuulka ah, islamarkaana siday rar badan ayaa gudaha u galay haweeneyda dhimatay hoygeeda iyo Maqaaxi ku dhaganeyd gurigeeda, kadib markii la sheegay in gaariga uu darawalka ka waayay Bareega.

Xiliga uu shilkan dhacayay ayaa la sheegay in darawalka uu damacsanaa inuu kala wareego, hayeshee uu bareega ka waayay gaariga, kadibna uu dhexda ka galay guriga ay ku sugnayd Marxuumada iyo Maqaaxida.

Shilkaan gaari ayaa noqonaya todobaadkan gudahiisa kii labaad ee geysta khasaare kala duwan oo dhimasho iyo dhaawacba leh oo ka dhaca gudaha magaalada Muqdisho, iyadoo 28-kii bishii dhamaaday sidan oo kale hal qof uu ku dhintay shil gaari Xamuul ahaa oo ka dhacay Isgoyska Jubba ee magaalada ayna ku dhaawacmen 2 ruux oo kale.

Ugu dambeyntii shilalka ay ku lugta leeyihiin gawaarida Xamuulka qaada ayaa maalmihii lasoo dhaafay kusoo kordhay magaalada Muqdisho, taasoo loo sababeyo darawalada qaarkood oo aan isku hubin gaadiidkooda iyo kuwa khibradooda hooseyso.

Somaliland 2da Diseembar 2025 Ciidamada Booliiska Somaliland ayaa shalay xabsiga dhigay siyaasi Jaamac Shabeel, oo dhawaan booqasho ku tagay magaalooyinka Laascaanood iyo Buuhoodle, isaga oo sheegay inuu nabad ka dhex-dhalinayo Somaliland iyo maamulka Waqooyi Bari ee dhawaan halkaasi laga aas-aasay.

Jaamac Shabeel, oo aad uga soo horjeeday siyaasaddii Madaxweynihii hore ee Somaliland Muuse Biixi Cabdi uu ku galay dagaalkii Laascaanood, isla markaana u ololeyn jiray in labada dhinac ay wadahadlaan, ayaa lagu eedeeyay inuu ku kacay fal ka dhan ah jiritaanka Somaliland.

“Ciidanka Booliska JSL ayaa maanta gacanta ku soo dhigay eedaysane Jaamac Shabeel oo ku eedaysan arrimo kasoo horjeeda qaranimada, xadgudubna ku ah jiritaanka Jamhuuriyadda Somaliland, kaas oo dhawaanahan ku hawlanaa…” ayaa lagu yidhi warbixin kasoo baxday booliiska. “Eedaysanaha waxa si degdeg ah loo horgeyn doonaa hay’adaha garsoorka ee dalka.”

“Taliska Ciidanka Booliska JSL waxa uu digniin adag u dirayaa dhammaan dadka ku hawlan falalka xadgudubka ku ah jiritaanka qaranimada Somaliland.”

Jaamac Shabeel ayaa intii uu ku sugnaa magaalada Laascaanood waxa uu kulamo la qaatay siyaasiyiinta iyo bahda dhaqanka ee Waqooyi Bari, isaga oo kala hadlay sidii loo fududayn lahaa wadahadallo toos ah oo dhex mara Somaliland iyo maamulkaasi, iyo in maxaabiista la is dhaafsado.

Jaamac Shabeel waxa uu hore u sheegay in Somaliland aanay gaadhi karin xadka ay sheeganayso haddii dadka deegaanku aanay raalli ka ahayn, isaga oo marar badan laga qabtay hadallo uu ku durayo Somaliland. “Qaranka aad sheegaysaan muxuu ahaa? Oo yaa aqoonsan?” ayuu dhawaan ka sheegay Horyaal TV, isaga oo ku doodayay in Somaliland iyo Waqooyi Bari ay garba-siman u wada hadlaan.

Hore waxa Hargaysa loogu xidhay fanaanka Cabdirisaaq Anshax, oo safar ku tagay Laascaanood, iyada oo saacado uu ku xayirnaa madaarka Cigaal ee Hargaysa uu xorriyadiisa dib u helay, isaga oo raalli-gelin ka bixiyay safarkiisa oo uu ku tilmaamay mid aanu fasax uga helin xukuumadda.

Inkasta oo Somaliland iyo maamulka Waqooyi Bari aanay hadda ku jirin dagaal toos ah, haddana waxa u dhexeeya xiisad mar kasta dagaal isku baddali karta, iyadoo ciidamada labada dhinac ay weli is horfadhiyaan. Sidoo kale labada dhinac weli kuma ayna guulaysan inay is waydaarsadaan maxaabiis tiro badan oo ay kala haystaan.

Muqdisho 2da Diseembar 2025 Waxaa xarunta dhexe ee xisbiga Himilo Qaran lagu soo gabogabeeyay aqoon-kororsi ku saabsanaa hoggaaminta, maamul-wanaaga, doorashooyinka iyo amniga qaranka, waxaana cashirrada bixinayay Dr. Anwar Cabdifitaax Bashiir

Aqoon-korarsigaan oo ay ka faa’iideysteen dhallinyaro Soomaaliyeed ayaa waxaa soo xiray Madaxweynihii hore ee dalka, ahna hoggaamiyaha xisbiga Himilo Qaran Mudane Shariif Sheekh Axmed iyo qaar ka mid ah masuuliyiinta sarre ee xisbiga.

Madaxweynihii hore ee  dalka ayaa dhallinyarada ku boorriyay ka qaybgalka tababarada nuucaan ah ee kor loogu qaadayo fahamkooda ku aadan maamulka, siyaaasadda iyo arrimaha bulshada.

Jubbaland 2da Diseembar 2025 Madaxweynaha Dowladda Jubaland, Mudane Axmed Maxamed Islaam, ayaa maanta Magaalada Kismaayo ku qaabilay Safiirka Dowladda Maraykanka ee Soomaaliya, Danjire Richard H. Riley, iyo wafdi uu hoggaaminayo oo booqasho shaqo ku yimid Jubaland.

Intii uu socday kulanka, oo ay Madaxweynaha ku wehliyeen Wasiirka Arrimaha Gudaha iyo Wasiirka Qorsheynta & Xiriirka Caalamiga ah, ayaa si qoto dheer looga wadahadlay xoojinta iskaashiga labada dhinac, gaar ahaan arrimaha amniga, taageerada Dowladda Maraykanka ee mashaariicda horumarineed, iyo xaaladda guud ee siyaasadda dalka iyo geeddi-socodka dowlad-dhiska Soomaaliya.

Muqdisho 2da Diseembar 2025 Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda Mudane Mustafa Dhuxiloowayaa maanta si rasmi ah u furay tababar sare oo ku saabsan Baarista Dukumentiyada, Ogaanshaha Aqoonsiga Isku-ekaanshaha (Impostor Detection), iyo Tusayayaasha Hab-dhaqanka Shaqsiga oo socon doona muddo 3 maalmood ah.

Agaasimaha Guud ayaa sheegay in tababarkan uu daba socdo safarkii uu isaga iyo wafdigiisu ku tageen Boqortooyada Ingiriiska, iyo booqashadii ay Muqdisho ku yimaadeen mas’uuliyiinta ka socday Home Office-ka UK. Wuxuu xusay in iskaashigan uu muujinayo adkeynta xiriirka labada dal iyo dardar-gelinta tiirarka lagu dhisayo tayeynta shaqaalaha iyo horumarinta adeegyada socdaalka iyo amniga xuduudaha dalka.

Dowladaha, Maraykanka, Jarmalka, Switzeland, Norway, Sweden iyo Denmark ayaa horey uga taageeray tababaro muhiim ah saraakiisha Hay’adda, kuwaas oo kor u qaaday awoodda maamulka socdaalka sharciyeysan iyo sugidda amniga xuduudaha dalka. Iskaashiyadan ayaa dhisaya awood iyo khibrad mideysan oo lagu xoojinayo adeeg bixinta Hay’adda.

WARARKA MAANTA: 1da Diseembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa fashilay Dowladda “Dan-Qaran” Madaxweyne Xassan “Dhuuso-Fooxiye” mise Raysal Wasaare Mudane Xamsa “Dhaweeye/Warikoow”?  Yaa #Shababa amray in la siiyo kaarka aqoonsiga? Maxayse tahat wadashaqaynta ka dhexeysa Shabab Iyo Dowladda #Soomaaliya? Yaa kamid ah argagixisada #Shabaab ee goalaha Wasirrada, lamaha Amniga Iyo Agaasimayaasha #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 1da Diseembar 2025

Nairobi 1da Diseembar 2025 WAREEGGII koowaad ee wada hadalkii kooxda argagixisada Al-Shabaab iyo kooxda Dam Jadiid ee Xasan ayaa soo dhammaaday.

Dowladda Qadar ayaa farriimaha u kala qaadeysay labada dhinac.

Wada hadalka oo muddo jiidatamay waxaa sidoo kale qeyb ku lahaa odayaal qabiilada iyo xubno ganacsato ah.

Qodobo la isku mari waayay:

– Kooxda Dam Jadiid iyo Shabaab waxay ka wada hadleen inay dowladda wada qeybsadaan, iyo in maleeshiyaadka Shabaab ay toos u noqdaan ciidamada.

– Shabaab waxaa loo jeediyay inay Al-Qaacida ka goostaan, ayna ku dhawaaqaan inaysan qeyb ka ahayn.  Qodobkaan waxaa la sheegayaa in Shabaabka dhexdooda ku kala qeybsan yihiin.

Qadar waxay rabtaa in 50% dowladda Xamar la siiyo Shabaabka, halka Shabaabka ay dalbanayaan wax ka badan intaas.

Shabaab waxay muddo dheer dadkooda ku soo dhex darsanayeen qeyb kasta oo dowladda Xamar ka jirta ah, waxayna hadda aaminsan yihiin in la joogo waqtigii ay waxkasta la wareegi lahaayeen.

Wargeyska The Observer ee UK ayaa 27kii November qoray in Shabaabka ay qarka u saaran yihiin inay dowladda dhan la wareegaan iyaga oo gudaha ku sugan.

Muqdisho 1da Diseembar 2025 “Did you know that air air air aircraft is the safest way of transport?” ICAO Levels have played a significant role in the development of aviation safety over the past 80 years.

Join us as we celebrate #FlyDay!. “””””

Watch below the message of the general manager of the Somali civil aviation agency Mr. Ahmed Moallin Hassan on the occasion of the international day of aviation on December 7, 2025.

Galmudug 1da Diseembar 2025 Galmudug Oo Ka Hor Timid Xisbiga Madaxweyne Xasan Sheekh

Wasaaradda Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib-u-heshiisiinta Dawladda Galmudug ayaa soo saartay war-saxaafadeed ay ku caddeyneyso in aysan jirin wax sharci ah oo kasoo baxay koox sheeganeysa magaca Xisbiga Cadaaladda iyo Wadajirka oo baraha bulshada ku faafiyey in ay ka qeybgalayaan tartanka doorashada golayaasha deegaanka.

Wasaaraddu waxay sheegtay in arrintaasi ay baalmarsan tahay shuruucda iyo habraacyada ururada siyaasadda ee ka diiwaangashan Galmudug, isla markaana baaritaan lagu hayo cidda ka dambeysay tallaabadaas.

Sidoo kale, Wasaaraddu waxay wargelisay dhammaan ururada siyaasadda ee la diiwaangeliyey inay sugaan inta laga ansixinayo hanaanka ay ku geli doonaan ololaha doorashada, taasoo ku xiran oggolaanshaha Wasaaradda Arrimaha Gudaha Galmudug iyo Guddiga Doorashooyinka Qaranka.

War-saxaafadeedkan ayaa muujinaya in Dawladda Galmudug ay si toos ah uga hor timid koox isku dayday inay ku metelaan Xisbiga Madaxweyne Xasan Sheekh, iyadoo arrintaas ku tilmaamtay mid sharci-darro ah.

Muqdisho 1da Diseembar 2025 Muujinta Magaalada Dhusamareeb maanta, saraakiil sar-sare oo ka socday Hay’adaha Qaramada Midoobey ee UNTMIS iyo UNSOS iyo Dowladda Galmudug oo uu ugu horeeyo Madaxweyneheeda Axmed Cabdi Kaariye ‘Qoor Qoor’, ayaa ka qayb galay munaasabad ay Galmudug kala wareegaysay Qaramada Midoobey qalab iyo dhismayaal.

“Dareenka midnimada ee Qaramada Midoobay iyo taageerada ay u hayso shacabka Galmudug ayaa ah aasaaska bud dhigga xarumahan , sida bulukeetigu ugu yahay dhismahanba… Qaramada Midoobay waxay sii ahaan doontaa saaxiibka Galmudug iyadoo sii maraysa UNTMIS ilaa xiritaankeeda sanadka soo socda, sidoo kalena, iyadoo loo marayo hay’adaha, sanduuqyada iyo barnaamijyada Qaramada Midoobay, waxaan sii wadi doonnaa ka-qayb galkayaga iyo taageeradayada aan u hayno shacabka iyo dowladda Galmudug, xilli ay ku raad joogaan nabadda, xasilloonida, ammaanka, iyo horumarka,” Ayuu Wakiilka Gaarka ah ee Qaramada Midoobay, James Swan, u sheegay dadkii isugu yimid Dhuusamareeb.

Nairobi 1da Diseembar 2025 Waxaan xalay magaalada Nairobi kaga qeybgalay munaasabadda Baalfurka buugga taariikhiga ah ee ” Baadigoobkii Nabadda Geeska”. Kaas oo uu qoray Amb Mohamed Abdi Afey.  Munaasabadda oo ahryd mid si weyn loo soo abaabulay, ayna ka soo qeybgaleen masuuliin kala duwan oo ka socday dalalka Somalia iyo Kenya.

Amb. Afey oo ah masuul qeyb weyn ka soo qaatay dib u heshiisiinta iyo dowlad dhiska Soomaliya muddadii 25ka aheyd, waxuu buugiisa si qoto dheer uga hadlayaa soo yaalka geedi socodkii iyo dadaaladii dib u dhiska dowladeed laga soo bilaabo shirkii Carta, kii Embagati ilaa iyo maanta.

Amb Mohamed Abdi Afey waxuu mudan yahay runtii in lagu abaalmariyo laguna amaanno waxqabadkii uu ku garab istaagayey had iyo jeer walaalihiisa Soomaaliyeed.

Koonfur Galbeed 1da Diseembar 2025 Muujinta Maamulka Koonfur Galbeed Soomaaliya ayaa ka codsaday DFS inay gacanta u soo geliso xildhibaan Daahir Aamiin Jeesow oo ku eedaysan kicinta dagaal beeleedyada ka aloosan deegaamo katirsan gobolka Shabeellaha Dhexe.

Xildhibaan Jeesow ayaa horay ugu eedeeyey ciidanka maamulka Koonfur Galbeed inay haween iyo carruur ku laayeen Yaaq-biriweyne isagoo ugu baaqay beeshiisa inay la dagaalamaan ciidamada maamulkaasi.

WARARKA MAANTA:30ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxuu #Muqdisho ka dhex billaaway Madaxweyne Hore Farmaajo “Been-Hawaas” igu sawir qof kasta xitaa naafada? Yaa dilay Kornayl Ikraam Taxilli “Udgoon”? Yaa been iyo buunbuunis dembe kaayeelaaya? Yaa #Shababa amray in la siiyo kaarka aqoonsiga? Maxayse tahat wadashaqaynta ka dhexeysa Shabab Iyo Dowladda #Soomaaliya? Yaa kamid ah argagixisada #Shabaab ee goalaha Wasirrada, lamaha Amniga Iyo Agaasimayaasha #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 30ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Muujinta farshaxanku waa hab muhiim u ah ilaalinta dhaqanka iyo qaabeynta sida bulshooyinka ay isku qeexaan.

Laga bilaabo gabayada ilaa farshaxanka , guud ahaan Soomaaliya, shaqada hal-abuurka leh waxay wadataa xasuus iyo macno u kala gudba jiilal kala duwan – Qaramada Midoobay  waxay la shaqeysaa kooxaha farshaxanka ee deegaanka si ay u taageerto goobaha lagu qiimeeyo hiddaha dhaqanka iyo farshaxanka.

Sawirkan waxaa ka muuqda, farshaxaniiste da’yar  oo Soomaali ah oo ka shaqeynaya shaqadiisa farshaxan, magaalada Baydhabo, ee dowlad goboleedka Koonfur Galbeed.

Muqdisho 30ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxda Ogaadeen waxaa laga rabaa inay Marxuumka Sareeye Gaas Madaxweyne Mudane Maxamed Siyaad Barre ka raalligeliyaan waxa uu kula kacay Raysal Wasaare Mudane Xamsa Cabdi Barre “Dhaweeye” “Warikoow” ama “Marxuumka” kaasoo u gefay shacabka #Soomaaliyeed asagoo waxba ula harin shaqsi dadka, iyo dalka wax u qabtay oo xitaa asaga iyo Madaxweyne Mudane Xassan Shiikh “Dhuuso-Fooxiye” wax soo baray ilaa dugsi hoose, dugsi dhere iyo ilaa heer jaamacadeed ayagoo weli lacag gunno ah oo ay wax ku gataan la siin jiray xilligii ay dhigan jireen dugsiyada iyo jaamacadda, Yaa diidi kara inuu Rayasal Wasaare Xamsa maanta Soomaaliya ka noqdo Raysal Wasaare waxaa ansixisay, sharciyeysay Dowladdii Kacaanka ee uu hoggaaminaayey Sareeye Gaas Madaxweyne Mudane Maxamed Siyaad Barre Allaha u Naxariisto!

Puntland 30ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Guddiga doorashada Puntland ayaa shaaciyay in doorashada madaxtinimada ee soo socota lagu qaban doono hab baarlamaani, kaddib markii ay xeerka doorashooyinka ka saareen in shacabka si toos ah u doortaan madaxweynaha iyo madaxweyne ku xigeenka Puntland.

Qodobkan ayaa markii hore lagu daray dastuurka Puntland ka gadaal markii dastuurka lagu sameeyay wax ka beddelkii bishii Luulyo 2023, taas oo beddeshay nidaamkii hore ee ahaa in madaxda ay doortaan baarlamaan ku yimid codka dadweynaha.

Laba sano kaddib, guddiga doorashada ayaa markale soo jeediyay in dib loogu laabto nidaamkii hore, iyagoo ku sababeeyay xaaladda siyaasadeed ee Puntland oo aan u saamaxeyn in shacabku ay si toos u doortaan madaxweynaha iyo ku xigeenkiisa.

Arrintan oo weli ku jirta marxalad wadatashi ah, ayaa dhalisay khilaaf iyo dood siyaasadeed oo u dhexeeysa xisbiyada Puntland. Qaar ka mid ah xisbiyada ayaa soo dhaweeyay talada guddiga, halka kuwo kalena ay si adag uga soo horjeesteen in dib  loogu noqdo nidaamkii horey looga guuray.

Wasiirka Arrimaha Gudaha Puntland, Cabdi Faarax Siciid (Juxa), ayaa ka digay in haddii aan si degdeg ah xal looga gaarin muranka ka taagan qodobkan, ay mugdi gelin karto qabsoomidda doorashada qof iyo cod ee loo qorsheeyay 2029.

Juxa ayaa hoosta ka xarriiqay muhiimadda ay leedahay in xeerarka doorashooyinka lagu dhameeyo waqti hore si loo xaqiijiyo doorasho waqtigeeda ku dhacda oo aan dib-u-dhac iyo qalalaase siyaasadeed la kulmin.

Puntland oo jirta 27 sano weli kuma guulaysan in ay ka guurto nidaamka qabaliga ah ee lagu soo doorto madaxda maamulka, inkastoo saddx sano ee ugu dambeysay lagu guulaystay in doorashooyinka golayaasha degaanka laga dhigo qof iyo cod.

30ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wafdi ka socday Safaaradda Soomaaliya, uuna hogaamiyay Danjire Jabril Ibrahim Cabdulle ayaa booqasho shaqo ku tagay  Jaamacadda Umma, oo ah Jaamacad waxbarasheeda ku dhisan tahay diinta Islaamka, isla markaana ay wax ku bartaan arday Soomaaliyeed oo aad u tiro badan.

Kulan ay wafdigij Danjiraha la qaateen Guddoomiyaha Jaamacadda, Dr. Xalima Saado Abdillahi, oo ah gabar Soomaaliyeed ayaa waxaa looga hadlay  sidii loo horumarin lahaa hababka aqbalaaada  ardayda Soomaaliyeed ee baahiyaha gaarka ah leh, iyo sidoo kale loo xoojin-lahaa nidaamyada taageerada ay jaamacadda siiso ardeyda hada dhigato Jaamacadda si loo hubiyo in ardeyda Soomaaliyeed helaan waxbarasho tayo leh.

Danjire Jabril Ibrahim Cabdulle ayaa  u jeediyay hoggaanka jaamacadda mahadcelin balaaran isaga oo uga mahadceliyay dadaalkooda la xiriira daryeelka ardayda, hagidda tacliimeed ee heerka sare ah ee la siiyo ardeydeena, iyo deeqaha waxbarasho ee sanadlaha ah ay siiyaan ardayda Soomaaliyeed.

Danjire Jabril ayaa balan qaaday in uu dabal ku sameeyn doono ardey badan oo la siiyay deeq waxbarasho laakiin wali ku xayiran gudaha Soomaaliya mudo bilo ah.

Kismaayo 30ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱10ka bisha Disembar waxaa magaalada Kismaayo ka furmi doona madashii ugu weyneyd ee siyaasadeed.  

Magaaladii xeebta Calanley caanka ku ahayd, waxay martigalin doontaa Soomaali oo dhan, waxaa laga arrinsan doonaa dhismaha Jamhuuriyadda Saxda ee Soomaaliya.

Wax ka yar toddobaadyo koonfurta Soomaaliya waxay u jiheysan doontaa jiho cusub!

WARARKA MAANTA:29ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa #Shababa amray in la siiyo kaarka aqoonsiga? Maxayse tahat wadashaqaynta ka dhexeysa Shabab Iyo Dowladda #Soomaaliya? Yaa kamid ah argagixisada #Shabaab ee goalaha Wasirrada, lamaha Amniga Iyo Agaasimayaasha #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 29ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Wasaaradda Md Maxamed Cabdulqaadir Cali ayaa kulan muhiim ah la yeeshay safiirka Dowladda Japan u fadhiya dalka Soomaaliya Ambassador Matsuura Hiroshi ayaga oo kulankooda kaga wada hadlay dadaalada ay dowladda Japan ugu jirto arrimaha horumarinta dhallinyarada Soomaaliyeed si gaar ah mashruuca National Youth Service oo ah mashruuc balaaran oo ay mardhow bilaabi doonto Wasaaradda.

Safiirka ayaa soo dhaweeyay qorsheyaasha ballaaran ee Wasaaradda kuwaas oo lagu horumarinayo dhallinyarada Soomaaliyeed asaga oo tilmaamay in dowladda Japan ay diyaar u tahay kala shaqeynta Wasaaradda ee arrimaha dhallinyarada.

Ugu dambeyn, Wasiirka Wasaaradda oo ay kulanka ku wehliyaan Agaasimaha Qorsheynta Md. Xamza Cabdiwahaab iyo La taliyaha arrimaha mashaariicda Willy Murithi ayaa safiirka kaga mahadceliyay qaabilaaddiisa iyo sida uu usoo dhaweeyay barnaamijyada lagu hormarinayo dhallinyarada Soomaaliyeed.

Muqdisho 29ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Qaramada Midoobay waxay dooneysaa inay maqasho aragtida dhallinyarada Soomaaliyeed ee ku saabsan arrimaha ugu muhiimsan ee saameeynaya iyaga, iyo sidii QM ay u xoojin lahayd ka-qaybgal waxtar leh iyo wada-hadalka loo dhan yahay.

Haddii aad xiisaynayso sahanka:

– Waxaa lagu heli karaa af-Soomaali iyo Ingiriisi labadaba

– Wuxuu u furan yahay dhammaan dhallinyarada Soomaaliyeed

– Wuxuu xirmayaa 30-ka Noofambar 2025

Aragtidaadu waxay ka caawin doontaa Qaramada Midoobay inay dhisto wada-hadallo macno leh oo lala yeesho dhallinyarada, iyo inay qaabayso iskaashiga mustaqbalka ee bahda QM ay la yeelan doonto Soomaaliya.

Waxaan rajeyneynaa inaan maqalno codkaaga!

Muqdisho 29ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u heshiisiinta XFS Mudane Xildhibaan Cali Yuusuf Cali (Xoosh), ayaa magaalada Nairobi uga qeybgalay shir heer wasiir ah oo dalalka IGAD uga arrinsanayeen Hirgelinta Baaqa Nairobi ee Arrimaha Qaxootiga

Mudane wasiir Cali Xoosh oo madasha ka hadlay ayaa ku dheeraaday xaaladda Soomaaliya gaar ahaan Qaxootiga, Dadka soo guryo noqday, Barakacayaasha iyo dhibaatooyinka Banii’aadnimada, isbadalka cimillada iyo abaaraha ay keenaan.

“Inkasta oo ay jiraan caqabado, haddana Soomaaliya waxaa si buuxda uga go’an hirgelinta mabaadi’da iyo himilooyinka Baaqa Nairobi. Sanadihii la soo dhaafey, waxaan si joogto ah uga shaqeynay in ballanqaadyadaas loo beddelo xalal wax ku ool ah oo kor u qaada nolosha qaxootiga, barakacayaasha, dadka soo laabanaya iyo bulshadda gudaha dalka” ayuu yiri wasiirka Arrimaha Gudaha ee Soomaaiya mudane Cali Xoosh.

Mudane Wasiir Cali Xoosh waxaa uu ka hadlay oo kale shuruucda ay Soomaaliya sameysay oo howshan xalkeeda qeyb ka ah sida; ansixinta Sharciga Qaxootiga iyo Magangalyo-doonka bishii Sebtembar 2023 iyo Sharciga Barakacayaasha Gudaha (IDP Bill) oo isna la meel mariyay bishan, taas oo nidaamkeenna qaran u dhoweysay heerarka caalamiga ah iyo kuwa gobolka.

Ugu dambeyntii, Wasiirka Arrimaha Gudaha Soomaaliya mudane Cali Yuusuf Xoosh waxuu dalalka IGAD usoo jeediyey in laga wada shaqeeyo amniga gobolka, la iskana kaashado kor u qaadista adeegyada kaabayaasha ee hormarka keenaya.

Muqdisho 29ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Wasaaradda Beeraha iyo Waraabka XFS, Maxamed Cabdi Xayir Maareeye, ayaa magaalada Istanbul ee dalka Turkiga uga qeyb galay Madasha Wasiirrada Beeraha Adduunka ee sanadkan, kaasi oo hal ku dhiggiisu ahaa “Ka hortagga luminta cuntada iyo biyaha iyo ilaalinta mustaqbalkeenna”.

Wasiirka waxa uu madasha ka jeediyay khudbad ujeedkeedu ahaa in la qaado tallaabo degdeg ah oo caalami ah si wax looga qabto khataraha isa soo taraya ee amni-darrada cuntada iyo biyo yarida.

Wasiirku waxa uu madasha ka sheegay saameynta sii kordhaysa ee isbeddelka cimilada, wuxuuna tilmaamay in Soomaaliya ay durba la tacaalayso abaaro soo noqnoqda, hoos u dhaca wax-soosaarka beeraha, iyo yaraanta biyaha. Wuxuu ku adkeeyay in yareynta khasaaraha cuntada iyo biyaha ay maanta tahay waajibaad deegaan, dhaqaale, iyo bini’aadannimo, iyadoo ay Soomaaliya ka go’an tahay hirgelinta Qaraarka Golaha Guud ee Qaramada Midoobay A/RES/74/209, kaas oo ku baaqaya in dunida oo dhan ay xoojiso dadaallada lagu dhimayo khasaaraha cuntada iyo biyaha si loo gaaro horumar waara.

Muqdisho 29ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Warbixinta Toddobaadlaha ee Dowladda Federaalka Soomaaliya Muqdisho, Jimco, 28-ka November, 2025

1- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud oo furay Shirweynaha 3-aad ee Culimada Soomaaliyeed ayaa sheegay in dowladdu ay mas’uul ka tahay ilaalinta arrimaha tiir dhexaadka u ah jiritaanka bulshada oo ay ugu horreeyaan diinta, dhaqanka, afka, amniga iyo kobcinta nolasha shacabka.

2- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa soo xiray Shirweynaha Labaad ee Warqadda Aqoonsiga Qaranka (NIRA), oo muddo laba maalmood ah ka socday Caasimadda Muqdisho.

3- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa soo xiray Shirweynaha 1-aad ee Bahda Cadaaladda Soomaaliya, isagoo xusay ahmiyadda ay leedahay ilaalinta sareynta sharciga.

4- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud  ayaa qaabilay Garsoore Cumar Cabduqaadir Cartan oo ku guuleystay abaalmarinta Garsooraha ugu fiican Afrika ee sannadka 2025 oo ay guddoonsiiyeen Xiriirka Kubadda Cagta Afrika ee CAF.

5- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa khudbad ka jeediyey munaasabadda Maalinta Macallinka Soomaaliyeed ee 21-ka Nofeembar oo ka dhacday Garoonka Ciyaaraha Muqdisho.

6- Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa u magacaabay Xildhibaan Aweys Maxamed Cumar inuu noqdo Ergeyga Gaarka ah ee Ka-hortagga iyo La-dagaallanka Fikradda Xagjirka (P/CVE).

7- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa dalka Marooko uga qeybgaley Madasha Sanadlaha ah ee MEdays.

8- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa daah-furay Shirweynaha 2-aad ee Hey’adda Aqoonsiga iyo Diiwaangelinta Qaranka ee (NIRA), kaas oo sannadkan diiradda lagu saarayo horumarinta iyo casriyeynta adeegga muwaadiniinta Soomaaliyeed.

9- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre, ayaa furay Shirweynaha Koowaad ee Bahda Caddaalladda, oo looga hadlay horumarinta sharciga, isla xisaabtanka, iyo xoojinta kalsoonida ay bulshadu ku qabaan hey’adaha garsoorka.

10- Ra’iisul Wasaare Xamsa Cabdi Barre ayaa Axmed Xasan Yuusuf u magacaabey inuu noqdo Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Cadaaladda.

11- Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Soomaaliya, Mudane Saalax Axmed Jaamac, ayaa ka qeyb galay Shirweynaha Midowga Afrika iyo Midowga Yurub, oo ka furmay magaalada Luanda ee dalka Angola.

12- Ra’iisul Wasaare Ku-Xigeenka Labaad Mudane Jibriil Cabdirashiid Cabdi, ayaa ka qeyb-galay kalfadhiga 21-aad ee Shirweynaha Guud ee UNIDO oo ka socda magaalada Riyaad ee Boqortooyada Sacuudi Carabiya.

13- Wasiirka Cadaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Mudane Xasan Macallin Maxamuud ayaa furay tababar loo qabtay xirfadlayaasha ka shaqeeya nidaamka caddaaladda carruurta.

14- Wasiirka Caddaaladda iyo Arrimaha Dastuurka Xasan Macallin Maxamuud ayaa soo xiray kulan heer sare ah oo ay yeesheen Guddiga Hagista Barnaamijka Caddaaladda iyo Asluubta.

15- Wasiirka Gaashaandhigga Mudane Danjire Axmed Macallin Fiqi ayaa daahfuray Xarunta Luqadaha iyo Tarjumaadda ee Wasaaradda.

16- Wasiirka Amniga Gudaha, Mudane Cabdullaahi Sheekh Ismaaciil (Fartaag), ayaa magaalada Marrakech kaga qaybgalay Shirka 93-aad ee INTERPOL, halkaas oo looga hadlay amniga caalamiga ah, ka hortagga dembiyada xudduudaha, la dagaallanka scam-yada, iyo habraacyada casriga ah ee Interpol.

17- Wasiirka Maaliyadda Mudane Biixi Imaan Cige ayaa si rasmi ah u daah-furay Mashruuca cusub oo lagu magacaabo Somalia Productive, Resilient, and Inclusive Growth (SPRING) oo uu maalgalinayo Bangiga Adduunka.

18- Wasiirka Gaashaandhigga Mudane Danjire Axmed Macallin Fiqi, ayaa si rasmi ah isaga diiwaan geliyay xarunta Guddiga Madaxa Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha ee magaalada Gaalkacyo, gobolka Mudug.

19- Wasiirka Amniga Gudaha General Cabdullaahi Sheikh Ismaaciil (Fartaag), ayaa kulan gaar ah la yeeshay Wasiir Ku-Xigeenka Arrimaha Gudaha ee Jamhuuriyadda Turkiga, Mudane Munir Karaloğlu.

20- Wasiirka Maaliyadda Mudane Biixi Imaan Cige ayaa qaabilay Wakiilka Bangiga Adduunka ee Soomaaliya Mr.Hideki Matsunaga.

21- Wasiirka Arrimaha Gudaha, Federaalka iyo Dib u Heshiisiinta Mudane Cali Yuusuf Cali Xoosh ayaa si rasmi u daahfuray Shirweynaha Xalalka Horumarineed kaasi oo ay soo qabanqaabisay Xarunta Qaran ee Horumarinta Reer Miyiga iyo Xalka Waara.

22- Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya, Mudane Daa’uud Aweys Jaamac iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa khudbad ka jeediyay Shirka 55-aad ee Golaha Wasiirrada Warfaafinta ee Jaamacadda Carabta oo ka dhacay magaalada Qaahira, isagoo xusay horumarka Soomaaliya, doorashooyinka ka dhacaya dalka iyo qadiyadda Falastiin.

23- Wasiirka Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Cabdulqaadir Maxamed Nuur, ayaa ka qayb galay Kalfadhiga 34-aad ee Golaha Ururka Caalamiga ah ee Badaha (IMO), oo si rasmi ah uga furmay magaalada London.

24- Wasiirka Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka Khadiija Al-Makhzoumi ayaa Muqdisho ka furtay ololaha 16-ka maalmood ee la dagaallanka tacaddiyada loo geysto haweenka iyo gabdhaha, kaas oo si xooggan uga socon doona guud ahaan dalka.

25- Wasiirka Tamarta iyo Khayraadka Biyaha Cabdullaahi Bidhaan Warsame, ayaa kormeeray shaqooyinka ka socda xarumaha Waxbarashada ee dowladdu u qorsheysay in lagu siiyo koronto bilaash ah oo laga dhalinayo cadceedda.

26- Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliya iyo Ciidanka degaanka ayaa degaanka Cali Heele ee Galgaduud, ku dilay Axmed Sheekh Cumar Cadow Gacal, oo ka mid ahaa horjoogeyaasha sare ee argaxisada Al Shabab, kadib hawlgal halkaasi ka dhacay.

27- Hey’adda NISA ayaa degaanka Cumar Beere ee Gobolka Shabeellaha Hoose ku dishay horjoogihii argagixisada Al-Shabaab Xasan Siidoow Xuseen iyo saddex ka mid ah ilaaladiisa, kaas oo ka mas’uul ahaa abaabulka qaraxyada iyo weerarrada amni-darrada ee gobolka.

WARARKA MAANTA:28ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa kamid ah argagixisada #Shabaab ee goalaha Wasirrada, lamaha Amniga Iyo Agaasimayaasha #Soomaaliya? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 28ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya shil gaari oo saakay aroortii hore ka dhacay Isgoyska Jubba ee magaalada Muqdisho, kaasoo sababay khasaare isugu jira dhimasho iyo dhaawac.

Shilkan ayaa yimid kadib markii gaari nooca xamuulka qaada ah oo kasoo baxay dekada weyn ee Muqdisho uu ku dhacay Mooto Bajaaj mareysay wadada oo ay saaranayeen sadax ruux.

Sadaxda ruux ee saarna Bajaajta ayaa la xaqiijiyay in mid ka mid ah uu geeriyooday, iyadoo labada ruux ee kale uu soo gaaray dhaawac culus, kuwaas oo loo qaaday xarumaha caafimaadka magaalada Muqdisho. 

Wararku waxay intaasi ku darayaan in darwalkii waday gaariga Xamuulka ah uu isaga baxday goobta uu shilka ka dhacay, islamarkaana haatan ay baadi goob ugu jiraan ciidamada amaanka sidii ay gacanta ugu soo dhigi lahayeen.

Shilkaan saakay ka dhacay Isgoyska Jubba ayaa sababay in mudo kooban uu xirmo dhaqdhaqaaqii isku socodka wadadaas, waxaana xusid mudan shilalka noocan oo kale ah inta badan loo sababeeyo khibrad yarida darawalada qaar oo gaadiidka si xad dhaaf ah u kaxeeya, taasina ay keento inay lumiyaan xakamaynta gaariga marka ay wajahaan xaalado halis ah.

DDSI 28ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Haweenka iyo hablaha Dowlad-Deegaanka Soomaalida ee Itoobiya ayaa wajahaya nooc cusub oo tacadiyo ah, kuwaas oo ay horseedeen aaladaha dhijitaalka ah, sida in lagu rakaateeyo muuqaallo laga duubay.

Agaasimaha Waaxda Carruurta iyo Dumarka ee Xafiiska Haweenka Dowlad Deegaanka Soomaalida, Suhuura Xasan Cumar, oo waraysi gaar ah siisay BBC Somali, ayaa ka warbixisay dambiyada loo adeegsado aaladaha casriga ah ee haweenka iyo hablaha lagu beegsado.

“Way jiraan kiisaskan, hadda ma badna, laakiin hordhac way jiraan. Hadda kiis la xukumay ayaa jira oo 7 sano iyo dhowr bilood lagu xukumay, kaasoo khuseeya fiidiyow laga duubay gabdho; kuwa kale oo sidan oo kale u socda oo nidaamka ku jira way jiraan,” ayay tidhi Suhuur.

Waxay sheegtay in wali bulshadu aanay si weyn ugu baraarugsanayn khatarta baraha bulshada iyo telefoonada casriga ah, kuwaas oo laga yaabo in lagu rakaateeyo muuqaallo si qarsoodi ah loo duubay, ama sawirro gaar kuu ah oo si aan ku talo-gal ahayn u baxa.

“Tusaale ahaan, gabadh ayaa xidhiidh lala samaynayaa; marka uu waqti socdo waxa aad arkaysaa gabadhii oo fiidiyowyo iyo sawirro laga codsanayo, waxaana dhici karta in lagu rakaateeyo,” ayay Suhuur hadalkeeda ku dartay.

Waxay sheegtay in hablaha dacwadaha furta ee isdifaaca ay weli aad u yar yihiin Deegaanka Soomaalida, balse ay jiraan hablo aad u badan oo sawirro iyo muuqaallo khaas ah laga hayo oo lagu rakaateeyo, kuwaas oo albaabada gadaashooda ku dhibaataysan.

Waxay intaas ku dartay in maalmihii u dambeeyay, oo lagu jiro 16-ka Cisho ee u Dhaqdhaqaaqa Tacadiyada Ka Dhanka ah Haweenka iyo Hablaha, ay xafiisku qaadayeen tallaabooyin wacyigelin bulsho ah oo ku saabsan tacadiyada loo adeegsado telefoonada, isla markaana ay si gaar ah ula kulmayaan qaybaha bulshada ee kala duwan.

16-ka Cisho ee u Dhaqdhaqaaqa Tacadiyada Jinsiga Ku Salaysan, oo sannadkasta la xuso inta u dhaxaysa 25-ka November ilaa 10-ka December, ayaa adduunka oo dhan looga guntadaa sidii wax looga qaban lahaa tacadiyada ka dhanka ah haweenka. Halku-dhigga sannadkan wuxuu yahay: “Aynu u midoowno sidii loo cidhibtiri lahaa tacadiyada loo adeegsado aaladaha dhijitaalka ah ee ka dhanka ah haweenka iyo hablaha.”

Puntland 28ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiiru dowlaha madaxtooyada Puntland, Cabdifataax Maxamed Cabdinuur, ayaa sheegay in ay cunaqabatayn xooggan saareen goobaha ay Daacish kaga harsan yihiin buuraleyda Calmíska, si looga jaro sahay kasta oo ay ku sii joogsan karaan.

Cabdifataax ayaa sheegay in meelaha ay Daacish ku dhuumaneyso si buuxda loo hareereeyay, ayna ka mid tahay qorshaha in laga xannibo raashiinka, shidaalka iyo adeegyadii kale ee gaari lahaa. 

“Waxaa saaran dowladda iyo ciidankeeda culeys aad u weyn, waxaana ka mid ah in nimanka dhinac walba laga cunaqabateeyo oo aan waxba u gali karin, laguna hareereeysan yahay,” ayuu yiri

Wuxuu xusay in xubno kooban oo Daacish ah ay weli si dhuumaaleysi ah ugu sugan yihiin qaybaha hoose ee buuraha Calmíska, balse wuxuu sheegay rajo ka muujiyay in hawlgallada socda ay ku dhamaan doonaan muddo kooban.

Wasiirku wuxuu sidoo kale tilmaamay in juqraafiga deegaanka ay caqabad weyn ku noqotay ciidamada, maaddaama dhulku yahay mid si weyn u dhib badan oo aan gaadiidka culus geli karin. “Ciidamada waxaad ku aragteen inay ku socdaan Dameero, Awr iyo xataa lug, sababtoo ah waa meel aad u adag in si fudud loo gaaro,” ayuu yiri Cabdifataax.

Waxaa uu intaas ku daray in ay ciidamada khasab ku noqotay in ay adeegsadaan farsamooyin kala duwan oo ku habboon deegaannada buuraha ah, si loo xaqiijiyo in kooxdaasi gebi ahaanba laga saaro meesha ay ku dhuumaaleysanayaan.

Hadalka wasiiru dowlaha madaxtooyada Puntland ayaa kusoo aadaya xilli shalay ay ku beegnayd markii la qorsheeyay in lagu dhawaaqo in lasoo afjaray howlgalka Hilaac ee muddada sanadka ah lagula dagaalamayay ururka Daacish.  

Qorshaha ayaa dib u dhacay sababa la xiriira madaxweyne Deni oo ku maqan dibadda. Si kastaba ha ahaatee, weli dagaalamayaa katirsan Daacish ayaa ku sugan Baallade oo Boosaaso u jira 20km. Dad badan ayaa maamulka Puntland uga digay in lagu dhawaaqo in lasoo afjaray Daacish, iyadoo aan weli laga nadiifin togga Baallade iyo degaanada ku dhow.

Muqdisho 28ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Waxaan toddobaadkan barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮 uga hadleynnaa xuquuqda dadka naafada ah ee ku nool Soomaaliya iyo baahida loo qabo in la kordhiyo ka qaybgalintooda dhammaan qaybaha nolosha.

Qaybta koowaad ee Barnaamijka, Adno Maxamed Maxamuud, Agaasimaha Xuquuqda Aadanaha ee Hay’adda Naafada Qaranka, Soomaaliya ayaa qeexaysa xaaladda ka qaybgalinta iyo ilaalinta xuquuqda loo simman yahay ee dadka naafada ah ee ku nool Soomaaliya. Adno waxay kale oo ka hadlaysaa caqabadaha waa wayn ee ay qabaan dadkas, iyo waliba xalka, iyo sababta ay muhiim u tahay xaqiijinta sharafta dadka naafada ah iyo in si buuxda loga qaybgaliya si loo tagaeero himilooyinka horumarineed ee ballaaran.

Qaybta labaad, Axmed Maxamed Jaamac, Guddoomiyaha Ururka Naafada Galmudug ayaa nala wadaagaya afkaar la xiriirta xaaladaha dhabta ah ee ay wajahayaan dadka naafada ah ee ku sugan Soomaaliya. Axmed wuxuu sharraxayaa isbaddallada degdegga ah ee saameyn la taaban karo samayn kara, isagoo sharraxaya sida hay’addiisa ay ula shaqayso dawladda Soomaaliya, hay’adaha maxalliga ah iyo bahwadaagta caalamiga ah si loo horumariyo xuquuqda naafada. Wuxuu kaloo noo sheegayaa sida tallaabooyinkas ay ka mid yihiin horumarinta adeegsiga goobaha dadweynaha iyo xoojinta wacyigelinta ay gacan uga gaysan karaan dhisidda deegaan loo dhan yahay oo taageero u leh dadka naafada ah.

Waxaa barnaamijka martigelinaya Faa’isa Cabdi iyo Cabdicasiis Diiriye.

WARARKA MAANTA:27ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa waalay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” oo dembiyadiisa is-daawanaay? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho? Yaa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuurka? Yaa beddelay dastuurka dalka? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Galmudug 27ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Magaalada Dhuusamareb, waxaa lagu qabtay aqoon is waydaarsi  saddex maalmood  socday oo ay taageertay hay’adda Qaramada Midoobey ee UNTMIS kaasi oo isku keenay 30 haween ah oo ka kala socday ururrada bulshada rayidka ah ee Galmudug si loo dhiso fahamkooda nidaamyada doorashada korna loogu qaado u qareemiddooda ku aaddan kordhinta matalaadda haweenka ee hay’adaha la soo doorto.

Tabobarkan oo ay qabatay Wasaaradda Haweenka iyo Horumarinta Xuquuqda Aadanaha ee Galmudug, ayaa sidoo kale ujeedadiisu ahayd in la xoojiyo hoggaaminta haweenka, in la gaaro qoondada haweenka ee 30%, iyo in laga gudbo caqabadaha bulsho, sharci, iyo dhaqaale ee hortaagan ka-qaybgalka buuxa ee haweenka ee siyaasadda.

Muqdisho 27ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ciidanka Hay’adda Sirdoonka iyo Nabadsugidda Qaranka ee (NISA) ayaa gacanta ku dhigay shabakad Khawaarij ah oo ka kooban ilaa 11 dhagar-qabe, kuwaas oo ku howlanaa falal argagixiso isla markaana ku dhuumaaleysanayay Muqdisho iyo deegaanno ka tirsan Gobollada Shabeellada Hoose iyo Shabeellada Dhexe.

Dhagar-qabeyaashan ayey Khawaarijtu u soo diyaariyeen inay fuliyaan shirqoollo argagixiso, basaasnimo, iyo inay isku dhex qarin karaan shacabka, Ciidanka Sirdoonka Qaranka oo hayay xogtooda oo dhammeystiran ayaa mid mid u soo qabtay xilli ay qaarkood gacanta kula jireen fal-dambiyeedyo argagixiso.

Xubnahan Khawaarijta ah ayaa loo gudbin doonaa hay’adaha ku shaqada leh, si looga qaado tallaabada ku habboon. Fadlan Muwaadin, wixii khatar amni ah ama macluumaad la xiriira Khawaarijta Al-Shabaab/Daacish la wadaag NISA: 199 / 0770747474 / 0620545454.

Muqdisho 27ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Taliyaha qeybta guud ee ciidanka Booliska gobolka Banaadir Gaashaanle Sare Mahdi Cumar Muumin ayaa guddoomiyay kulan looga hadlay amniga guud ee Caasimadda iyo ka hortagista falalka lidka ku ah amniga.

Kulanka ayaa ugu horeyn waxaa warbixino la xariira xaalada amniga looga dhageystay saraakiisha ciidanka Booliiska, gaar ahaan falalkii ugu dambeeyay ee ka dhacay gudaha magaalada Muqdisho.

Waxaa sidoo kale kulanka looga arinsaday kulanka howlgalada looga hortagayo tuugada dhaca ka geysata qaar ka mid ah degmooyinka gobolka Banaadir.

Taliyaha Mahdi Cumar Muumin ayaa faray ciidamada Booliiska gobolka Banaadir iney dardar galiyaan amniga, islamarkaana ay ka hortagaan kooxaha dhaca iyo dhibaatada u geysta shacabka ku nool Muqdisho.

“Shirka waxaa diiradda lagu saaray xoojinta amniga, feejignaanta ciidamada, iyo ka hortagga falalka dhaawici kara sumcadda Booliska” ayaa lagu yiri qoraal kasoo baxay Taliska qaybta guud ee Booliiska gobolka Banaadir. 

Kulankan ayaa imaanaya, iyadoo mudooyinkii lasoo dhaafay shacabka ku nool degmooyinka gobolka Banaadir ay si weyn uga cabanayeen falalka la xariira dhaca Moobeelda oo ay u geysanayaan burcad hubeysan.

Muqdisho 27ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ururka Suxufiyiinta ee NUSOJ ayaa  soo bandhigay warbixin cusub oo muujinaysa in haweenka suxufiyiinta ah ay kordheen tacaddiyada, hanjabaadaha iyo cabsi-gelinta lagula dhaqmo gudaha dalka. 

NUSOJ, oo ka tirsan Ururka Caalamiga ah ee Suxufiyiinta (IFJ), waxay ku baaqeen in sharciyo adag la hirgeliyo si loo difaaco haweenka warbaahinta ka shaqeeya loona ciqaabo dadka ka dambeeya xadgudubyadaas.

Warbixintan ayaa shaacisay in muddadii u dhexeysa 2023 iyo 2025 la diiwaangeliyey 79 kiis oo ku saabsan tacaddiyo galmo iyo kuwo ku salaysan jinsiga oo lagula kacay haweenka suxufiyiinta ah.

Xadgudubyada ugu badan waxaa ka mid ah sida ay sheegtay NOSUJ, hanjabaado, iyo codsiyo lagu dalbanayo raalli-gelin galmo oo ragga qaar uga faa’iidaystaan cabsi-gelinta shaqada iyo ballanqaadyo shaqo. Dhaqamadaas ayay sheegtay inay goobaha shaqada ka dhigayaan kuwo cabsi leh oo aan ammaan u ahayn haweenka.

Dhanka kale, NOSUJ ayaa ka digtay halis cusub oo ah isticmaalka sirdoonka macmalka ah (AI), kaasoo lagu geysto weeraro online ah oo loo adeegsanayo in lagu dhaawaco sumcadda haweenka warbaahinta. Warbixintu waxay soo bandhigtay sheekooyin ay ka mid tahay suxufiyad la kulantay hanjabaado galmo iyo dil ah kadib warbixin ay ka qortay musuqmaasuq ka jira maamulka deegaanka..

NUSOJ waxay sheegtay in tacaddiyo badan aan la soo sheegin, maaddaama haweenka suxufiyiinta ah ay ka baqaan in shaqada laga eryo ama aargudasho. Arrintan waxay abuurtay sida NOSUJ sheegtay, dhaqanka aamusnaan ah oo u oggolaanaya dadka tacaddiga geysta inay ku sii shaqeeyaan iyaga oo aan cawaaqib xumo la kulmin.

Xoghayaha guud ee NUSOJ, Cumar Faaruuq Osman, ayaa sheegay in Soomaaliya aysan ku faani karin in ay ilaaliso xorriyadda saxaafadda haddii haweenka suxufiyiintu ay maalin walba la kulmaan hanjabaad iyo bahdil. 

Muqdisho 27ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxweynihii hore ee Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa soo saaray war-saxaafadeed uu uga hadlayo xaaladda bini’aadantinimo ee ka dhalatay abaarta dalka ka jirta, taas oo hadda saameysay ku dhowaad shan milyan oo qof. 

Farmaajo wuxuu sheegay in dadkaasi ay yihiin kuwo aan helin gargaar ku filan, isla markaana xaaladdooda ay soo jiitamaysay labadii sano ee lasoo dhaafay.

Madaxweynihii hore ayaa baaq culus u diray shacabka Soomaaliyeed, gaar ahaan culimada iyo ganacsatada, isagoo ka codsaday in ay hiil u fidiyaan dadka dhibaateysan, maaddaama kaalmooyinka caalamiga ahi hoos u dhacay isla markaana aysan daboolayn baahida dadka u baahan gurmadka degdegga ah.

Sidoo kale, Farmaajo wuxuu u yeeray qurbe-joogta Soomaaliyeed iyo madaxda Dowladda Federaalka iyo dowlad-goboleedyada, isaga oo ku adkeeyay in ay isku duubni uga jawaabaan xaaladda adag.

Wuxuu sheegay inuu rajo ka qabo in Beesha Caalamka ay dardar geliso gurmadka, si loo gaarsiiyo qoysaska tabaaleysan ee ku nool gobollada ay abaaruhu sida daran u saameeyeen.

WARARKA MAANTA:26ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa kamid ah Warbaahinta uu la shiray Madaxweyne Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxuu u amray Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” in argagixisada #Shabab la siiyo kaarka aqoonsiga ID Cards? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 26ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Hadii 𝗮𝘆 𝗸𝘂 𝗱𝗵𝗮𝗮𝗳𝘁𝗮𝘆– La-soco qaybtii ugu dambeysay ee Barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮, si aad u dhageysatid Sowdo Xuseen Maxamuud, ku xigeenka Agaasimaha Guud Ururka Haweenka Suxufiyiinta Soomaaliyeed (SOMWA) iyo Dhamme Fardowso Cabdullaahi Abtidoon, Taliyaha waaxda Tacadiyada ka dhanka ah  Haweenka iyo Carruurta Soomaaliyeed ee Ciidanka Booliska Soomaaliyeed, kuwaas oo ka hadlaya dadaallada haweenka iyo gabdhaha Soomaaliyeed looga difaacayo rabshadaha dijitaalka, caqabadaha ay baraha bulshada ku wajahaan iyo tallaabooyinka la qaadayo si xuquuqdooda iyo badqabkooda baraha dijitaalka loo dhawro.

Qaahira 26ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Warfaafinta, Dhaqanka iyo Dalxiiska Soomaaliya, Mudane Daa’uud Aweys Jaamac iyo wafdi uu hoggaaminayo ayaa gaaray magaalada Qaahira, halkaas oo uu kaga qeyb geli doono Shirka 55-aad ee Golaha Wasiirrada Warfaafinta ee Jaamacadda Carabta.

Wasiirka iyo wafdiga la socday ayaa maanta booqday Safaaradda Soomaaliya ee dalka Masar, halkaas oo uu ku soo dhaweeyay Safiirka Soomaaliya u jooga dalkaas, Mudane Cali Cabdi Awaare.

Muqdisho 26ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Agaasimaha Guud ee Hay’adda Socdaalka iyo Jinsiyadda, Mudane Mustafa Duhulow, ayaa maanta booqasho ku tagay Safaaradda Dowladda Turkiga ee Muqdisho, halkaas oo uu kulan miro-dhal ah kula yeeshay Danjire Alper Aktaş, Safiirka Dowladda Türkiye ee Soomaaliya.

Kulanka ayaa diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga labada dal ee ku aaddan maamulka socdaalka iyo amniga xuduudaha.

Danjire Aktaş ayaa muujiyay sida ay Dowladda Türkiye uga go’an tahay taageeridda awoodda farsamo ee lagu horumarinayo nidaamka socdaalka dalka Soomaaliya.

Dhankiisa, Agaasimaha Guud, Mudane Mustafa Duhulow, ayaa uga mahadceliyay Danjiraha soo dhawaynta diirran, isagoo tilmaamay in wada-shaqayn wanaagsan kala dhaxayso safaaradda, isla markaana ay ka go’an tahay fududeynta adeegyada dalku-galka, deggenaanshaha, iyo habraacyada kale ee muwaadiniinta Turkiga ee u socdaalaya ama ku sugan Soomaaliya.

Comaan 26ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Xulka qaranka Soomaaliya ayaa caawa wajahaya dhiggiisa Oman, kulan ka tirsan isreeb-reebka Koobka Carabta FIFA Qatar 2025, iyadoo labada dhinac ay sameeyeen diyaar garow xooggan ka hor ciyaarta ka dhici doonta Garoonka Kubadda Cagta ee Cabdullaah Bin Khalifa.

Kulankan ayaa go’aamin doona kooxda u gudbeysa wareegga labaad ee tartanka, Macallinka xulka Soomaaliya, Yuusuf Cali Nuur, oo ka soo muuqday shir jaraa’id oo ka dhacay Doha, ayaa muujiyay rajo sare oo ku aaddan in Xulka Soomaaliya ay ka soo hoyn karto natiijo wanaagsan, inkastoo uu qiray in kulanka Oman uu yahay mid adag.

Yuu Cali, ayaa tilmaamay in xulka uu ka faa’iideystay khibraddii laga helay ciyaarihii tijaabada iyo tartamada Afrika.

“Diyaargarowgeennu wuxuu yahay mid wanaagsan, Ciyaartooyo badan ayaa muujiyey horumar, Hadafkeennu waa inaan soo bandhigno ciyaar geesinnimo leh oo natiijo wanaagsan keenta.”

Macallinka ayaa xusay muhiimadda ay guushu u leeyihiin ciyaartooyda iyo taageerayaasha Soomaaliyeed

“Waxaan rabnaa inaan farxad galino shacabka Soomaaliyeed iyo jaaliyadda ku sugan Qatar, Guushu waxay noo noqon doontaa dhiirigelin weyn oo na caawin doonta inaan dib ugu soo laabanno masraxa tartamada waaweyn.”ayuu yiri Tababare Yuusuf Cali.

Dhanka kale, tababaraha xulka Oman, Carlos Queiroz, oo 72 sano jir ah, ayaa muujiyay in kooxdiisu ay si buuxda u diyaar tahay, ayna ujeedadoodu tahay inay si awood leh ugu gudubto wareegga kooxaha.

Queiroz ayaa sheegay in Oman ay ka go’an tahay inay soo bandhigto ciyaar wanaagsan oo natiijo fiican keenta.

Muqdisho 26ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Maxkamadda Gobolka Banaadir ayaa xukun adag ku ridday Maryan Maxamed Nuur, kadib markii Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka uu ku soo oogay eedo culus oo la xiriira maalgelin falal argagixiso, lacag dhaqid sharci darro ah, iyo ku lug lahaansho hawlo dhaqaale oo loo adeegsaday ururka Al-Shabaab.

Sida ku cad war-saxaafadeedka ay soo saareen Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka, baaritaanno qoto dheer oo la sameeyay ayaa muujiyay in Maryan Maxamed Nuur ay isticmaashay shan koonto bangi iyo shan taleefan, kuwaas oo lagu dhex marsiiyay lacag dhan $2,170,889 (Laba Milyan, Boqol iyo Todobaatan Kun, Sideed Boqol iyo Sideetan iyo Sagaal Dollar).

Xafiiska Xeer Ilaalintu wuxuu sheegay in lacagahaasi loo adeegsaday, Maalgelineed falal argagixiso, Lacag dhaqid sharci darro ah, Fulinta qaraxyo, Dillaalka iyo iibinta agab argagixiso, Isku dirka qabaa’ilka iyo dhibaatooyin kale oo argagixisadu ku hayso bulshada Soomaaliyeed

Sida lagu sheegay bayaan xafiiska xeer ilaalinta kasoo baxay, Kadib markii maxkamaddu ay dhageysatay caddeymaha la horgeeyay, waxay Maryan Maxamed Nuur ku xukuntay, 6 sano oo xabsi ah, Ganaax lacageed oo ah $20,000, In lala wareego 8 boos oo dhul ah iyo n la baab’iyo dhammaan akoonaaddeeda, lana wareegto dowladda wixii hanti ah ee ku jira

Xafiiska Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka ayaa ku adkeystay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay la-dagaalanka maalgelinta argagixisada, lacag dhaqidda iyo falalka khatarta ah ee halista ku haya nabadgelyada dalka.

WARARKA MAANTA:25ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxuu soo qoray Dembiile Baxsad Fahad Yaasiin “Daba-Naasle” oo qoraal ka qoray Raysal Wasaare Mudane Xamza “Dhaweeye” oo aflagaado qayaxan u geestay Dowladdii Kacaanka ee waxbartay iyo sharcigana siisay uu raysal wasaaraha maanta ugu ugu yahay shacabka Soomaaliyeed? Maxuuu Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” shaqada uga cayriyey macalinkiisa? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Ha wiqleyso!

Muqdisho 25ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamsa Cabdi Barre, ayaa saakay u amba-baxay dalka Marooko, halkaas oo uu kaga qeybgalayo Madasha sanadlaha ah ee MEdays.

Madasha oo sanadkan ay ka soo qeybgalayaan 120 waddan, islamarkaana uu martigelinayo Boqorka Marooko, ayaa Ra’iisul Wasaaraha XJFS Mudane Xamsa Cabdi Barre, waxa uu ka jeedin doonaa khudbad uu kaga hadlayo xaaladda guud ee dalka, dadaallada dowladdu ku xoojinayso amniga iyo dowladnimada.

MEdays oo sanadkan la qabanayo Shirkiisii 17-aad, ayaa waxa uu diiradda lagu saaraya isbeddellada xawliga ku socda ee siyaasadda caalamka, mustaqbalka amniga, dhaqaalaha iyo isdhexgalka dalalka adduunka.

Kenya 25ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Agaasimihii hore ee Hay’adda Nabad-Sugidda iyo Sirdoonka Qaranka (NISA), Fahad Yaasiin Xaaji Daahir, ayaa qoraal ku weeraray Ra’iisul Wasaaraha Soomaaliya Xamse Cabdi Barre, isaga oo uga digay xaalad siyaasadeed oo uu ku sifeeyay mid gaartay xilli go’aan-qaadasho adag.

Fahad Yaasiin, oo muddooyinkii dambe si weyn uga hadli jiray arrimaha siyaasadda dalka, ayaa ka falceliyay hadal uu shalay jeediyay Ra’iisul Wasaare Xamse, kaas oo uu ku su’aalay sababta kacaankii dalka u yeelan waayay dhammaad hagaagsan. 

Ra’iisul wasaaraha ayaa furitaankii Shirka 2aad ee NIRA si weyn ugu dhaliilay nidaamkii kacaanka dalka, inkastoo markii dambe kusoo gabagabeeyay in kacaankii Dowladdi dhexe ee Soomaaliya waxa yar ee laga dhaxlay mudantahay in Soomaalidu ilaashadaan.

“Maanka dadka Soomaaliyeed Kacaanka ayaa duufsaday 21 sano ayey dadka ka gaardinayeen,Qabiilka iyo Qaadka hala joojiyo ayaa la dhahay habeenkiina wa la qayilaayay” ayuu yiri Ra’iisul wasaare Xamse.

Fahad ayaa sheegay in hadalka Ra’iisul Wasaaruhu uu mudan yahay in la xusuusiyo mas’uuliyadda ka saaran sidii uu isagu u yeelan lahaa “khaatumo wanaagsan.”

Qoraalkiisa, Fahad Yaasiin wuxuu ku sheegay in Ra’iisul Wasaare Xamse ay u bannaan yihiin saddex waddo oo kaliya oo mustaqbalkiisu ku xirnaan doono, waxaana mida kowaad uu ku sheegay Inuu Madaxweynaha, Xasan Sheekh Maxamuud, gacanta ka qabto oo uu keeno gogol heshiis qaran oo loo dhan yahay.

Fahad ayaa ku tilmaamay tan waddada keliya ee sharaf loo arki karo haddii Ra’iisul Wasaare Xamse uu hormuud ka noqdo xal lagu mideeyo dhinacyada siyaasadda isku haya.

Qodobka labaad waxa uu ku xusay Inuu xilka iska casilo haddii uusan awoodin inuu dalka badbaadadiisa dammaanad ka bixiyo, Isagoo arrintan ka hadlaya ayuu xusay in iscasilaad sharaf leh ay ilaalin karto magaca Ra’iisul Wasaaraha, maaddaama uu durba noqday Ra’iisul Wasaarihii ugu muddada dheeraa ee xilligii Carta kadib.

Ugu dambeyn, Fahad wuxuu uga digay Xamse in waddadan ugu dambeysa ay ka dhigan tahay inuu dalka u horseedo xaalad burbur siyaasadeed, taas oo ugu dambeyntii u keeni karta in Madaxweyne Xasan Sheekh uu madaxiisa isku furto sida uu hadalka u dhigay xitaa haddii ay muddo kooban uga harto xilkiisa.

Puntland 25ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Hal askari oo ka tirsan Booliska Puntland iyo darawal mooto bajaaj ayaa ku geeriyooday shil gaari oo xalay ka dhacay bartamaha magaalada Garowe.

Shilka ayaa dhacay kadib markii gaari uu watay askari ka tirsan ciidanka madaxtooyada oo la sheegay inuu qaraabo dhow la yahay madaxweynaha Puntland uu ku dhacay mooto bajaaj abbaare 11: 00pm habeenimo ee xalay.

War kasoo baxay Taliska Booliska Puntland ayaa lagu sheegay in askariga geeriyooday, oo lagu magacaabo Cabdiraxmaan Yuusuf Axmed, uu ka mid ahaa dhalinyarada dhawaan ku soo biiray ciidanka.

Askariga sababay shilka oo la sheegay inuu cabsanaa maandooriye, islamarkaasna hubaysnaa ayaa markii falka dhacay kaddib isku dayay inuu baxsado, isagoo iska caabiyay ciidamo kusoo baxay, taasoo keentay in dhaawac fudud loo geysto ka hor inta aan la qaban.

Laanta CID-da ayaa bilaabay baaritaanka rasmi ah oo ku aaddan sababta shilkaan ka dambeysay.

Inkastoo isbeddel lagu sameeyay ciidanka Booliiska si loo yareeyo falalka amni darrada ah, haddana weli dadka isticmaala maandooriyaha oo u badan ciidamada amniga ayaa safka hore uga jira shilalka nuucaan oo kale oo Puntland kusoo badanaya.

Muqdisho 25ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ciidmaada xoogga dalka Soomaaliya oo kaashanaya kuwa dadka deegaanka ayaa howlgal qorsheysnaa ku dilay horjooge sare oo ka tirsana Maleeshiyaadka Al-shabaab ee ku sugan xadka gobolada Shabeellaha Dhexe iyo Galgaduud. 

Horjoogaha howlgalka lagu dilay ayaa lagu macaabi jiray Axmed Sheekh Cumar oo horay u soo noqday guddoomiyihii kooxda ee deegaanka Runirgood ee gobolka Shabeellaha Dhexe. 

Taliyaha Ururka 86-aad ee guutada 77-aad Cabdinuur Qadaaye ayaa warbaahinta Qaranka u xaqiijiyay in horjoogahan lagu dila howlgalka Shalay galinkii dambe ka dhacay deegaanka Cali Heele.

Taliyaha ayaa sidoo kale xaqiijiyay in ciidamada is garabsanaya ay si buuxdo ula wareegeen gacan ku heynta deegaanka Cali Heele oo ka mid ah deegaanada ay mudooyinkii dambe ka talinayeen Maleeshiyaadka Al-shabaab. 

“Ciidanka xoogga dalka oo garab ka helaya kuwa difaaca deegaanka waxa u suura gashay iney khaarajiyaan horjoogahii Khawaarijta ee deegaanada dhaca xadka Shabeellaha Hoose iyo Galgaduud Axmed Sheekh Cumar oo ahaa nin dhibaato badan ka geystay deegaanadaa, waxaa lala dilay xubno kale oo ilaaladiisa aheyd” ayuu yiri Taliyaha Ururka 86-aad ee guutada 77-aad Cabdinuur Qadaaye.

Taliye Qadaaye ayaa sidoo kale sheegay in howlgalada noocaan oo kale ah oo ay ku beegsanayaan horjoogayaasha Al-shabaab iney sii wadayaan ila ay ka ciribtirayaan guud ahaan kooxda Al-shabaab. 

Kazakhastan 25ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Kazakhstan, Kassym Jomart Tokayev, ayaa si rasmi ah uga guddoomay warqadihii aqoonsiga danjirinimo safiirka cusub ee Soomaaliya u fadhi doona dalkaasi, Fatxudiin Cali Maxamed. 

Munaasabadda oo si heer sare ah loogu qabtay qasriga madaxtooyada Kazakhstan ayaa lagu soo dhoweeyay Safiirka cusub ee Soomaaliya ee dalkaas u fadhin doona.

Safiir Fatxudiin Cali Maxamed oo qoraal kooban ku faafiyay bartiisa gaarka ah ayaa yiri: “Waxaan ku faraxsanahay inaan waraaqahayga aqoonsiga danjiranimo u gudbiyo Madaxweynaha Jamhuuriyadda Kazakhstan Mudane Kassym Jomart Tokayev.”

Tallaabadan ayaa imaneysa xilli labada dal ay bishii August 27, 2025, si rasmi ah ugu kala saxiixdeen xarunta Qaramada Midoobay heshiiska lagu dhisayay xiriirka diblomaasiyadeed ee labada Dal.

Heshiiskaas oo ay wada saxiixeen Danjiraha Kazakhstan u fadhiya Qaramada Midoobay, Kairat Umarov, iyo Danjiraha Soomaaliya u fadhiya Qaramada Midoobay, Abukar Dahir Osman, ayaa lagu sheegay in uu furayo bog cusub oo muhiim ah oo taariikhdooda wada shaqeyn ah ku saabsan.

Labada dal waxay ku heshiiyeen inay dhowraan madaxbannaanida, isku duubnida dhuleed, iyo qawaaniinta caalamiga ah, isla markaana ay hormariyaan iskaashi labada dhinac ah iyo mid ku dhex-mara hay’adaha caalamiga ah.

Meelaha muhiimka ah ee ay labada dhinac ku ballameen waxaa ka mid ah, Horumarinta arrimaha socdaalka iyo ganacsiga, Amniga, Tamarta, gaadiidka iyo xiriirka dhaqaale, Beeraha iyo sugnaanta cunnada, Waxbarashada, kobcinta aqoonta iyo dijitaleynta adeegyada dadweynaha.

WARARKA MAANTA:24ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxuuu Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” shaqada uga cayriyey macalinkiisa? Maxay isku dagaaleen Madaxweyne hore Farmaajo “Been-Hawaas” Iyo Fahad Yaasiin “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo lacag Soomaali Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa hantidii dadweynaha bppbay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” iyo qoyskiisa? Yaa wax walba lacag ka dhigay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa qabuuraha faagtay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inay Dowladdda Iyo Dowlad Gobaleedyada wadashaqeeyaan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha wiqleyso!

Muqdisho 24ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ra’iisul Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Xamse Cabdi Barre, ayaa magaalada Muqdisho ka daahfuray Shirweynaha Labaad ee Hay’adda Aqoonsiga iyo Diiwaangelinta Qaranka (NIRA). Shirkan ayaa sanadkan lagu soo bandhigayaa guulaha dowladda ka gaartay gaarsiinta adeegyo dadweyne oo bilaash ah, kuwaas oo si hufan, habeen iyo maalin ah loogu adeego muwaadiniinta Soomaaliyeed.

Shirweynahan waxaa kasoo qeyb galay mas’uuliyiin ka tirsan hay’adaha dowladda dhexe, dowlad-goboleedyada, wakiillo ka socda hay’adaha caalamiga ah iyo marti sharaf kale.

Maareeyaha NIRA, Mudane Abdiwali Timacadde, oo khudbad ka jeediyay shirka, ayaa sheegay in muddadii ay hay’addu shaqeynaysay ay diiwaangelisay in ka badan hal milyan oo qof, isagoo xusay in saddexda sano ee soo socda ay qorsheynayaan inay diiwaangeliyaan 15 milyan oo muwaadiniin Soomaaliyeed ah.

Sidoo kale, shirkan oo soconaya laba maalin, waxaa lagu soo bandhigayaa doodo iyo cilmi-baarisyo kobcinaya nidaamka Aqoonsiga Qaranka, iyadoo sanadkan halku-dhigga shirku yahay: “Taabagelinta Kaabayaasha Aasaasiga ah ee Adeegsiga Aqoonsiga Qaranka.”

Muqdisho 24ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 “Waxaan ku faanaynaa in dadkeena oo badan dhalinyaro, ay maanta fahmeen nidaamka casriga ah ee dowlad-dhiska, oo uu qeyb ka yahay Aqoonsiga Qaranka. Waxaan ku bogaadinayaa inay ka qeyb qaataan doorka dowlad-dhiska,” Ra’iisul Wasaaraha XFS, Xamse Cabdi Barre.

Muqdisho 24ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Maxkamadda ciidamada qalabka sida ee Soomaaliya ayaa wado qorshe ay gudoonka Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Federaalka kaga dalbaneyso in xasaanadda laga qaado xubno ka tirsan Baarlamaanka oo lagu eedeynayo inay ku lug leeyihiin dilal maleeshiyo beeleed ka gaysteen qeybo ka mid ah gobolka Shabellaha Hoose.

Xeer Ilaaliye ku xigeenka Maxkamadda ciidamada qalabka sida Gaashaanle dhexe Axmed Xaaji Cabdullaahi Kamey oo  Warbaahinta kula hadlay deegaanka Yaaqbariweyne oo ka mid ah deegaanada hoostaga degmada Wanlaweyn ayaa sheegay inay jiraan masuuliyiin xasaanad leh oo hurinaya rabshadaha maleeshiyaadku ka gaysanayaan wadada u dhaxeyso Wanlaweyn iyo Yaaqbariweyne.

“Waxaa jira masuuliyiin xasaanad leh oo ka soo kala jeeda labada dhinac ee ku dagaalamay degmada Wanlaweyn, Masuuliyiintaas waxay maleeshiyaadka siiyaan hub, rasaas, lacago iyo sidoo kalena waxay ku difaacaan afka oo dhanka baraha bulshada ayay taageero iyo difaac la hortaagan yihiin mar walba.” ayuu yiri Xeer Ilaaliye ku xigeenka Maxkamadda Ciidamada Axmed Xaaji Cabdullaahi Kamey.

Xeer ilaaliye ku xigeenka ayaa sidoo kale sheegay inay hayaan cadeymo ku saabsan in masuuliyiintaasi oo magacyadoodu uusan sheegin inay hoos yimaadaan labada maleeshiyo ee dhibaatada ka geysta qeybo ka mid ah deegaanada hoostaga Wanlaweyn. 

“Hada waxaan soo uruurinay ama aan helnay cadeymo farabadan oo cadeynaya in masuuliyiintaasi xasaanadda leh ay taakuleeyaan ama ay hoos yimaadaan maleeshiyaadkii ku dagaalamay degmada Wanlaweyn.” ayuu yiri Gaashaanle Dhexe Axmed Xaaji Cabdullaahi Kamey.

Kamey ayaa tilmaamay in cadeymaha ay la wadaagi doonaan gudoonka Baarlamaanka Federaalka Soomaaliya iyo guddiga Anshax Marinta ee Baarlamaanka, si ay u weydiistaan codsi xasaanad ka qaadis ah, ka hor maxkamadeyntooda.

Ugu dambeyntii hadalka ka soo yeeray Xeer Ilaaliye ku xigeenka Maxkamadda ayaa imanaya, iyadoo maxkamaddu ay Sabtidii xukuno dil iyo xabsi isugu jira ku xukuntay qaar ka mid maleeshiyaadka beelaha ee labadii sano ee la soo dhaafay dilalka ka gaysanayay inta u dhaxeyso degmada Wanlaweyn iyo Yaaqbariweyne ee gobolka Shabeellaha Hoose.

Puntland 24ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Puntland ayaa bandow kusoo rogtay degaannada ku dhow togga Baallade, iyadoo gaadiidka loo fasaxay oo keliya inay saacado kooban u socdaan deegaanka Tasjiic iyo nawaaxigiisa, si looga hortago in sahay qarsoodi ah loo gaarsiiyo kooxda Daacish.

Go’aankan ayaa dhacay kaddib markii qaar ka mid ah bulshada deegaanka ay diideen amarka lagu farayay inay ka guuraan goobaha ay ku nool yihiin, arrintaas oo keentay in ciidanku xiraan dad rayid ah oo lagu eedeeyay inay ka horyimideen amarka dowladda ee ahaa in laga guuro Tasjiic.

Ciidamada amniga ayaa lagu amray inay gabi ahaanba joojiyaan isku socodka dadka iyo gaadiidka xilliyada habeenkii, maaddaama hay’adaha amnigu sheegeen in waqtigaas ay dhacaan inta badan isku dayada lagu gaarsiiyo sahayda Daacish. 

Intii uu howlgalka socday, ciidamada ayaa soo qabtay dhowr gaari oo looga shakiyay inay wadeen raashin iyo agab loogu talagalay kooxda Daacish.

Saraakiil ka tirsan ciidamada ayaa sheegay in cadaadiska howlgalka kaddib ay Daacish bilaabeen inay beegsadaan dadka reer guuraaga ah, iyagoo xoog uga qaadanaya xoolo iyo sahay kale.

Puntland ayaa ku wacad furtay in maxkamad ciidan lasoo taagi doono cid kasta oo lagu qabto, laguna helo, inay sahay ama taageero gaarsiisay kooxda Daacish.

Muqdisho 24ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Warar dheeraad ayaa laga helaya howlgal ciidanka xoogga dalka Soomaaliyeed ku fashiliyeen qaraxyo miino oo ay kooxda Al-shabaab ku diyaariyeen deegaano ka tiran gobolka Shabeellaha Hoose.

Howlgalkan ayaa waxaa si gaar ah u fuliyay  ciidamo ka tirsan guutada 7-aad ee qeybta 12-ka April, kuwaas oo burburiyay goobo kooxdu diyaarisay qaraxyo miino oo ku yaala duuleedka degmada Afgooye, gaar ahaana deegaanada kala ah Cumar Beere, Faay Yusuf iyo Cismaan Dhure oo dhamaantood hoostaga degmada Afgooye ee gobolka Shabeellaha Hoose. 

Taliye ku xigeenka guutada 7-aad, Gaashaanle Dhexe Maxamed Cabdullaahi Caraaye oo loo yaqaano Foo-Foo oo hoggaaminayay howlgalkan ayaa shaaca ka qaaday in ciidamadu ay ku burburiyeen miinooyin badan oo Al-Shabaab ku aaseen wadooyinka muhiimka ah oo ay maraan dadka shacabka ah.

“Ciidanka, ayaa qarxiyey miinooyin Khawaarijta ay u dhigeen dadka shacabka ah, iyadoo geesiyaasha ay ku raad joogaan firxadka cadowga” ayuu yiri Taliye ku xigeenku guutada 7-7-aad Gaashaanle Dhexe Maxamed Cabdullaahi Caraaye Foo-Foo.

Taliye Foo-Foo ayaa sidoo kale sheegay in ciidamadu ay cagta mariyeen baro iyo xarumo kooxdu baad uga qaadan jirtay dadka shacabka ah ee ku nool deegaanada hoostaga degmada Afgooye, wuxuuna xusay in howlgalka khasaare kala duwan ay ku gaarsiiyeen xubno ka tirsan Al-Shabaab. 

Howlgalkaan ayaa kusoo aadaya, iyadoo maalmihii u dambeeyay ciidamada dowladda iyo kuwa AUSSOM ee ku sugan deegaanada gobolka Shabeellaha Hoose ay kordhiyeen howlgalada ka dhanka Maleeshiyaadka Al-shabaab ee ku sugan gobolkaas.

WARARKA MAANTA:23ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay ciiyaalkii wecelada ee #Nabar Iyo #Naxdin ugu fashilmeen warbaahinta iyo buunbuuniskii beenta ahaa ee Madaxerynre hore Mudane Farmaajo “Been-Hawaas”? Maxaase isku diray Farmaajo Iyo Fahad “Daba-Naasle”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo lacag Soomaali Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa hantidii dadweynaha bppbay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” iyo qoyskiisa? Yaa wax walba lacag ka dhigay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa qabuuraha faagtay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inay Dowladdda Iyo Dowlad Gobaleedyada wadashaqeeyaan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha wiqleyso!

Muqdisho 23ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 MADAXWEYNE XASAN SHEEKH OO MADAXTOOYADA KU QAABILAY GORSOORE  CUMAR CARTAN

Muqdisho, Nofeembar 23, 2025; Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud oo xusaya sumcadda iyo maamuuska uu dadka Soomaaliyeed u soo hoyey ayaa ku qaabilay Madaxtooyada Qaranka Garsoore Cumar Cabdulqaadir Cartan oo ku guuleystay abaalmarinta Garsooraha ugu fiican Afrika ee sanadka 2025 oo ay guddoonsiiyeen Xiriirka Kubadda Cagta Afrika ee CAF.

Madaxweymaha ayaa mar kale ugu hambalyeeyay Garsoore Cumar Cartan guusha taariikhiga ah ee uu xaqiijiyey, waxa uuna tilmaamay in abaal-marintan ay muujineyso kartida iyo daddaalka uu geliyey kor u qaadidda xirfaddiisa, isaga oo u rajeeyey meel halkaa ka sareysa oo heer caalamiya inuu gaarsiiyo magaca Soomaaliyeed.

Dhankiisa, Garsoore Cumar Cartan ayaa Madaxweynaha Jamhuuriyadda uga mahad celiyey soo dhoweynta iyo qaabilaadda wanaagsan, waxaan uu xusay in maamuuskan uu ku dhiirrigelinaayo in sii wado dadaalkiisa ku aaddan matalaadda Caalamka Soomaaliya ee fagaareyaasha caalamiga ah.

Muqdisho 23ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Guddoomiyaha Hay’adda Maareynta Musiibooyinka Qaranka (SoDMA), Maxamuud Macalin Cabdulle, ayaa shir gaar ah guddoomiyay kaas oo si qoto dheer loogu falanqeeyay xaaladda abaareed ee dalka ka taagan iyo saameynta sii kordheysa ee ka dhalatay roobabkii daahay iyo hoos u dhaca ku yimid gargaaradii bani’aadantinimo ee dalka soo gaari jiray.

Kulanka, ayaa diiradda lagu saaray sidii loo dardar-gelin lahaa samatabbixinta iyo qorsheyaasha looga hortagayo khataraha sii kordhaya.

Intii uu shirka socday ayaa mas’uuliyiintu waxay isku raaceen in dalka uu wajahayo xaalad abaareed oo halis ah, taas oo ka dhalatay roob la’aan soo noqnoqotay iyo yaraanshaha taageeradii caalamiga ahayd.

Waxaana laga dooday Dardar-gelinta gurmadka degdegga ah, si loo gaarsiiyo cunto, biyo iyo adeegyo kale bulshada ugu nugul, Kordhinta iskaashiga hay’adaha dowladda iyo kuwa caalamiga ah, si looga jawaabo baahiyaha sii kordhaya, Sameynta qorshe maareyn fog, oo looga hortago khataraha iyo dhibaatooyinka abaarta mustaqbalka dhow.

Guddoomiye Ku-xigeenka SoDMA, Dr. Axmed Cabdi Aadan, oo shir-jaraa’id qabtay kulanka kaddib, ayaa tilmaamay in hay’addu ay waddo dadaallo joogto ah oo lagu badbaadinayo malaayiin qof oo ku sugan xaalad nugul. 

Wuxuu ugu baaqay bulshada caalamka iyo hay’adaha gargaarka inay kordhiyaan taageerada ay u fidiyaan Soomaaliya, maadaama xaaladdu ay marayso heer u baahan in si degdeg ah loo farageliyo.

Ugu dambeyn, SoDMA ayaa magacaawday guddiga farsamada ee u xilsaaran wax ka qabashada abaarta kuwaas oo soo diyaarin doona talooyin iyo qorshe dhaqso loogu fulin karo gurmadka bulshada ay abaartu sida daran u saamaysay.

Muqdisho 23ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxweynihii hore Soomaaliya, Maxamed Cabdullaahi Farmaajo, ayaa xalay kulan casho sharaf iyo is-xogwaraysi ah la qaatay tiro ka tirsan Xildhibaannada labada Aqal ee Baarlamaanka Federaalka, isaga oo la wadaagay aragti ku saabsan xaaladda guud ee dalka iyo mas’uuliyadda hortaalla madaxda qaranka.

Kulankan oo ka dhacay magaalada Muqdisho ayuu Farmaajo ku sheegay in dalka uu galay marxalad aad u cakiran, isla markaana ay jiraan bulsho weli la ildaran dhibaatooyin u muuqda kuwo la mid noqday macaluushii 1992-kii, oo loo yaqaanay “Caga Barar”. 

Wuxuu tilmaamay in dad badan ay ku jiraan xaalad nololeed oo aad u adag, oo maalinba maalinta ka dambeysa kasii daraysa.

Madaxweynihii hore Soomaaliya ayaa uga mahadceliyay xildhibaannada booqashadooda, isaga oo ku adkeeyay muhiimadda ay leedahay in la ilaaliyo dowladnimada, midnimada shacabka iyo wadajirka bulshada. 

Wuxuu xusay in dhammaan mas’uuliyiinta ay waajib ku tahay dhowrista dastuurka iyo shuruucda lagu heshiiyey oo uu ku tilmaamay tiirarka ugu muhiimsan ee qarannimada.

Farmaajo ayaa sidoo kale dhaliilay tallaabada dowladda federaalka Soomaaliya ay ku la wareegtay dhulal ay sheegtay in dowladda leedahay. 

Wuxuu ku tilmaamay go’aankaas mid aan habboonayn, isaga oo ugu baaqay madaxda dowladda inay joojiyaan arrimaha abuuri kara qalalaase iyo is-faham la’aan siyaasadeed.

Dhinaca doorashooyinka ayuu Madaxweynihii hore ku xusay in dowladda hadda jirta ay u harsan tahay kaliya lix bilood, loona baahan yahay in si degdeg ah loo caddeeyo qaabka doorashada iyo waqtiga rasmiga ah ee la qabanayo. 

Wuxuu ku boorriyay mas’uuliyiinta ku shaqada leh inay waqtiyada u hoggaansamaan, si looga fogaado dib-u-dhac sababi kara hubanti la’aan siyaasadeed.

Kulanka xalay dhexmaray Farmaajo iyo xildhibaannada labada aqal ayaa loo arkaa mid ku soo beegmaya xilli ay dalka ka jiraan dooddo siyaasadeed oo xooggan oo ku aaddan marxaladda kala guurka iyo hannaanka doorashada ee 2026.

Muqdisho 23ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa sheegtay inay diyaar u tahay wadaagista dakhliga ka soo xarooda nidaamka dal-ku-galka elektarooniga ah (e-Visa) ee ay hirgelisay bishii Sebtembar 2025.

Wasiiru-dawlaha Arrimaha Dibadda xukuumadda Soomaaliya, Cali Cumar “Cali Balcad” oo wareysi bixiyay ayaa sheegay in dowladda ay ka jawaabtay cabashooyinka Somaliland ee la xiriira nidaamka cusub, iyada oo oggolaatay in laga wada hadlo qaybinta dakhliga.

Cali Balcad ayaa sheegay in wasaaradda Maaliyaddu ay diyaar u tahay inay ka qayb qaadato habraaca wadaagista dakhliga, isla markaana ay u furnaan doonto dood kasta oo ku saabsan qaabka saxda ah ee loo maareynayo lacagaha kasoo xarooda.

“Dowladdu diyaar ayey u tahay in laga wada hadlo dakhliga e-Visa, waxaana sidoo kale diyaar ah Wasaaradda Maaliyaddu in la wadaago,” ayuu yiri Cali Balcad.

Nidaamka e-Visa, oo uu qofkii dalbada bixiyo $64, ayaa dowladda Federaalka u aragta mid lagu mideynayo habka dal-ku-galka, iyadoo lacagahaas Dowladdu  in ay ku dhacaan khasnadda qaranka.

Somaliland horay ayay uga hor timid hirgelinta nidaamkan, taas oo sababtay in dadka u socdaalaya inay laba jeer lacag bixiyaan – mid Muqdisho ugu dhacda dal-ku-galka elektarooniga ah, iyo mid kale oo laga qaado marka ay ka degayaan garoomada Somaliland.

WARARKA MAANTA:22ka Nofeembar 2025
Su’aalaha Maanta: Yaa burburiyey #Dowladda #Soomaaliya Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo lacag Soomaali Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa hantidii dadweynaha bppbay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” iyo qoyskiisa? Yaa wax walba lacag ka dhigay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa qabuuraha faagtay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inay Dowladdda Iyo Dowlad Gobaleedyada wadashaqeeyaan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha wiqleyso!
Addis Ababa 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Xulka Qaranka Soomaaliya ee da’doodu ka hooseyso 17 sano (U17) ayaa bandhig ciyaareed yaab leh ka sameeyay magaalada Addis Ababa, kaddib markii ay bar-baro 3–3 ah la galeen dhiggooda Ethiopia, kulan ka tirsanaa tartanka Bariga iyo Bartamaha Afrika ee ay sanadkaan.
Ciyaartan oo aheyd tii saddexaad ee ay Soomaaliya ka qeyb gasho tartanka, ayaa Ocean Stars U17 ku muujiyeen geesinimo iyo farsamo heer sare ah, iyagoo si layaab leh uga soo laabtay 3–1 ay Ethiopia ku hogaamineysay daqiiqadihii ugu dambeeyay ee ciyaarta.
Wiilasha Soomaaliya ayaa sameeyay laba gool oo degdeg ah oo beddelay guud ahaan muuqaalka kulanka, ayna ku xaqiijiyeen bar-baro ay daawadayaasha garoonka ku noqotay lama filaan.
Soomaaliya ayaa sidaas ku sii wadata rikoorkooda aan weli laga adkaan, iyadoo saddexdii kulan ee ay ciyaareen ay barbaro la galeen South Sudan, Kenya iyo martigeliyayaasha Ethiopia.
Xulkaan da’doodi ay ka hooseeyso 17 waxa haatan horyaalla waajibaad adag oo ah in kulankooda ugu dambeeya ay guul kama dambeys ah ka gaaraan Rwanda, ciyaar qorshaysan inay dhacdo 24-ka bishan, si ay fursad buuxda ugu yeeshaan inay u gudbaan wejiga xiga ee tartanka.
South Afrika 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wararka ka imaanaya deegaanka Philippi oo ka mid ah deegaanada hoostaga magaalo Xeebeedka Cape town ee dalka Koonfur Afrika ayaa sheegaya in Xalay halkaasi lagu dilay Muwaadin Soomaaliyeed.
Allah u naxariiste muwaadinka la dilay ayaa lagu magacaabi jiray Maxamuud Cabdi Cismaan, kasoo ka mid ahaa ganacsatada Soomaaliyeed ee ku nool dalkaasi Koonfur Afrika.
Marxuumka ayaa burcad hubeysan oo u dhalatay dalkaas waxay ku dhex toogteen gudaha dukaankiisa oo ku yaalay deegaanka Philipi oo ka mid ah deegaanada ugu khatarta badan dhanka burcada beegsata ganacsatada Soomaalida.
Ciidamo ka tirsan Booliiska Koofur Afrika ayaa saacado kadib tagay goobta lagu dilay Marxuumka, waxaana ay sheegeen inay wadaan baaritaano la xiriira falkaas, hayeshee lama soo warin cid ay u soo qabteen dilka loo geystay muwaadinka Soomaaliyeed.
Dilalka loo geysanayo ganacsatada Soomaaliyeed ee ku nool Koonfur Afrika ayaa si aad ah u kordhay maalmahan dambe mana jirto wax war ah oo ay dowladda Soomaaliya kasoo saartay dhibaatooyinkan soo noqnoqday ee lagu beegsanayo nafta iyo maalka Soomaalida dalkaas ka dhex shaqeysata.
Ugu dambeyntii sanad kasta Soomaalida aad u badan ayaa lagu beegsadaa gudaha Koonfur Afrika, waxaana loo geystaa dilal, dhaawacyo iyo dhac joogto ah, hayeshee ma muuqato wax talaabo amni ah oo ay qaadeyso dowladda Koonfur Afrika si loo yareeyo dhibaatada sii kordheysa.
Brussels 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ee Soomaaliya, Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa xaqiijiyay in dowladda Soomaaliya ay ka go’an tahay xoojinta amniga badda ee xeebaha dalka, si loo ilaaliyo marin-biyoodka muhiimka ah ee caalamiga ah.
Wasiirka ayaa hadalladan ka jeediyay shirkii 4-aad ee Madasha Wasiirrada Midowga Yurub iyo Indo-Pacific, oo ka dhacay magaalada Brussels 20–21 November.
Shirkan heerkiisu sareeyo ayaa iskugu keenay wufuud ka kala socotay in ka badan 60 dal, kuwaas oo ka wada hadlay caqabadaha amniga caalamiga ah, xasilloonida gobolka, iskaashiga multilateral-ka iyo saamaynta sii kordheysa ee isbeddelka cimilada iyo tartanka awoodaha geopolitics-ka ee gobolka Indo-Pacific.
Wasiirku waxa uu tilmaamay muhiimadda ay leedahay istaraatiijiyadda baddeed ee Soomaaliya iyo kaalinta ay ku leedahay ilaalinta marin-biyoodka muhiimka ah, isaga oo xusay in wada-shaqayn isu-duuban ay lagama maarmaan u tahay sugidda amniga iyo xasilloonida biyaha gobolka.
“Dal ahaan, Soomaaliya oo leh xeebta ugu dheer Bariga Afrika, doodahan waxay si toos ah ula xiriiraan mudnaanteenna qaran,” ayuu yiri.
Cabdisalaan ayaa sidoo kale sheegay in Soomaaliya ay dib u dhiseyso awooddeeda badda, ay xoojinayso maareynta iyo ilaalinta hawadeeda badeed, isla markaana ay sii ballaarinayso iskaashiga gobolka si loo sugo marinada ganacsiga ee muhiimka ah.
Waxa uu adkeeyay baahida loo qabo in si wadajir ah wax looga qabto caqabadaha la wadaago, oo ay ka mid yihiin falalka sharci-darrada ah ee badda ka dhaca, nuglaanta cimilada iyo khataraha amni ee ka dhasha tartanka xoogagga waaweyn ee dunida.
Wasiir Cabdisalaan waxa uu sidoo kale ka qaybgalay fadhi gaar ah oo wasiirrada ah oo dhacay Jimcihii, halkaas oo lagu falanqeeyay xoojinta wadahadalka, dhiirrigelinta xalinta khilaafaadka si nabadeed iyo kordhinta iskaashiga si wax looga qabto khataraha cusub ee caalamiga ah.
“Doodda maanta waxay ku qabsoomaysaa waqti ay cakiran tahay xaaladda geopolitics-ka, iyadoo tartanka awoodaha waaweyn uu sii xoogeysanayo. Silsiladaha sahaydu waxay wajahaan cadaadis cusub, halka baddaha dunida ay noqdeen goob tartan oo sii xoogeysanaya,” ayuu yiri Cabdisalaan.

Wasiirku wuxuu ugu baaqay dalalka ka qaybgalay in ay si wadajir ah uga jawaabaan caqabadaha ugu degdegga badan ee dunida haysata.
Muqdisho 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Bulshada reer Baraawe ee Soomaaliya, kalluumaysigu uma ahan oo kaliya dhaqaale raadis – ee waxa uu u yahay ‘astaamo dhaqanka iyo mid aqoonsi’.
“Alxamdulillah, kalluumeysiga waa waxaan ku soo koray – waa dhaxal, haddii aad reer Baraawe tahay, waxaad caan ku tahay kabo samaynta, nijaarnimada, koofiyadaha – ama kalluumeysiga. Farsamadan ayaa qeexaya cidda aan nahay,” ayuu yiri Bakar Nuur Faraj.
Halkaan ka akhri sheekada Mudane Faraj iyo kalluumeysiga farsamada gacanta ee reer Baraawe
Muqdisho 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Xisbiga Himilo Qaran wuxuu si adag u cambaareynayaa dhacdooyinkii ugu dambeeyay ee ka dhacay Magaaladda Muqdisho kuwaas oo dhammaantood kahor imaanaya dastuurka dalka iyo xuquuqda muwaadiniinta Soomaaliyeed islamarkaana dhaawacaya dowladnimada.
Tanzania 22ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Safiirka dowladda Fedaraalka Soomaaliya ee dalka Tansaaniya Ilyas Cali Xasan ayaa goordhaw beeniyay in Maxkamadda Bulshada Bariga Afrika ee Arusha ay dib u soo celisay Xildhibaanada Soomaaliya ku matalaya Baarlamaanka Bulshada Bariga Afrika.
Danjire Ilyaas Cali Xasan ayaa beeniyay wararka sheegayay inuu soo baxay xukun maxkamadeed oo dib loogu celinayo xubnaha dowladda Federaalka Soomaaliya soo xushay ee Baarlamaanka Bulshada Bariga Afrika.
War qoraal ah oo uu soo dhigay bartiisa rasmiga ah ee Facebook Danjire Ilyaas Cali Xasan ayuu ku sheegay in maxkamadda Arusha ay maanta dib u dhigtey waqtiga ay soo saareyso go’aanka kama dambeysta ah ee dacwadda laga gudbiyay xubnaha Soomaaliya ku metelaya Baarlamaanka Urur goboleedka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika ee EAC.
“Waa waxba kama jiraan warka ah in Maxkamada EACJ ay go’aamisey in dib loo celiyo xubanaha DFS dhowaan soo xushey Baarlamaanka EALA. Maxkamada waxay dib udhigtey keliya waa waqtiga ay soo saareyso go’aanka kama dambeyska ah xukunka dacwada” ayuu yiri Danjiraha Soomaaliya ee dalka Tanzania Ilyaas Cali Xasan.
Maxkamadda Arusha ayaa horay mudo u hakisay in la dhaariyo Xildhibaannada Soomaaliya, kadib markii koox siyaasiyiin Soomaali ah gudbiyeen dacwad ka dhan ah doorashadaas.
Hadalka Danjire Ilyaas Cali Xasan ayaa kusoo aadaya, iyadoo goor sii horeysay oo maanta ah soo ifbaxeen warar sheegayay in maxkamaddu ay go’aan ku gaartay dib u celinta xubnaha Xildhibaanada Soomaaliya ugu mid noqon lahaa Baarlamaanka Urur goboleedka Bulshada Bariga Afrika.
https://www.youtube.com/watch?v=gf2bVFvM9UA

WARARKA MAANTA:21ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay Maxkammadda Ciidamada Qalabka Sida uga dhex shaqayn kartaa deegaanka #Raxanweyn kaliya? Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo lacag Soomaali Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa hantidii dadweynaha bppbay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” iyo qoyskiisa? Yaa wax walba lacag ka dhigay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa qabuuraha faagtay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inay Dowladdda Iyo Dowlad Gobaleedyada wadashaqeeyaan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha wiqleyso!

Muqdisho 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xaaan Sheekh Maxamuud ayaa umadda Soomaaliyeed gaar ahaa bahda Ciyaaraha ugu hambalyeeyay guusha taariikhiga ah ee uu soo hooya Garsooraha heeraha caalami ee Soomaaliyeed Mudane Cumar Cabdulqaadir Cartan oo ku guuleystay billada Garsooraha Sanadka ee Afrika 2025 oo ay guddoonsiyeen Xiriirka Kubadda Cagta ee Afrika (CAF).

“Waxaan umadda Soomaaliyeed guud ahaan, gaar ahaan bahda ciyaaraha ugu hambalyeynayaa guusha uu soo hooyay garsooraha heerka Caalami ee Soomaaliyeed Mudane Cumar Cabdiqaaddir Cartan oo ku guuleystay billada Garsooraha Sannadka ee Afrika 2025 oo ay guddoonsiyeen Xiriirka Kubadda Cagta ee Africa (CAF)” ayuu yiri Madaxweynaha JFS Mudane Xasan Sheekh

Madaxweyne Xasan Sheekh ahaa sheegay in Garsoore Cumar Cartan uu Astaan u yahay kartida hal-adeygga iyo xirfadda mihnadeed ee heerkeedu sarreeyo ee ay leeyihiin dhallinyarada Soomaaliyeed.

“Garsoore Cumar  waxaa uu astaan u yahay kartida, hal’adaygga, iyo xirfadda mihnadeed ee heerkeedu sarreeyo ee ay leeyihiin dhallinyaradeennu, isaga oo ku guuleystay in magaca ummadda Soomaaliyeed guud ahaan iyo dhallinyarrada si gaar ah uu sare u qaado isla markaana ku matalo fagaarayaasha caalamka, guushaan taariikhiga ahna kasoo hooyay.” Ayuu hadalkiisa sii raaciyay Madaxweyaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud

Muqdisho 21ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Waxaan toddobaadkan Barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮 uga hadleynnaa arrinta khuseysa rabshadaha dijitaalka ee ka dhanka ah haweenka iyo gabdhaha ku nool Soomaaliya iyo dadaallada lagu dhawrayo ayaga.

Qaybta koowaad, Sawdo Xuseen maxamuud, Ku Xigeenka Agaasimaha Guud ee Ururka Warbaahinta Haweenka Soomaaliyeed (SOMWA) ayaa kaga hadleyso noocyada guud ee rabshadaha dijitaalka ee saameynaya haweenka iyo gabdhaha ku nool Soomaaliya.

Sawdo waxay kaloo ka hadlaysaa saameynta meelkadhaca onlaynka ah ee loo gaysto haweenka suxufiyiinta ah iyo sida hay’adaha warbaahinta Soomaaliya ay ugala shaqeynayaan dawladda, bulshada rayidka iyo bulshooyinka inay la tacaalaan caqabadahan.

Qaybta labaad, Dhamme Fardowsa Cabdullaahi Abtidoon, Taliyaha Difaacidda Haweenka iyo Carruurta Soomaaliyeed  ee Ciidanka Booliska Soomaaliyeed ayaa qeexaysa noocyada rabshadaha dijitaalka ee aalaaba uu booliska diiwaangeliyo sida kiisaska ka dhanka ah haweenka naafadaha. Dhamme Fardowso waxay sharraxaysaa sida Ciidanka Booliska Soomaaliyeed uu uga jawaabayo meelkadhaca onlaynka, taageeridda dhibbanayaasha iyo doorka muhiimka ah ee bulshooyinka iyo qoysasku ku leeyihiin ka hor-tagga.

Waxaa barnaamijka martigelinaya Faa’isa Cabdi iyo Cabdicasiis Diiriye.

Muqdisho 21ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Waxaan maanta hoggaaminayaa wafdi u ambabaxay Boqortooyada Ingiriiska, halkaas oo aan kaga qeyb galeyno meertada 34-aad ee Golaha Hay’adda Caalamiga ah ee Badaha (IMO).

Safarkan wuxuu fursad u yahay in aan ku matalno dalka, korna ugu qaadno danaha iyo aragtida Soomaaliya ee ku saabsan nabadgelyada, badbaadada iyo horumarinta howlaha badda caalamiga ah.

Waxaan rajeynayaa in kulankani uu noqdo mid miro-dhal ah oo kor u qaada kaalinta Soomaaliya ee howlaha IMO.

Muqdisho 21ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Waxaan hambalyo iyo boggaadin ku aadan munaasabadda 21-ka November ee maalinta Macalinka Soomaaliyeed u dirayaa dhammaan Macalimiinta soomaaliyeed.

Barayaasha Soomaaliyeed waxay dadka iyo dalka ku leeyihiin abaal-weyn iyagoo ku soo shaqeeyey daruufo adag, walina ay ku sii shaqeynayaan.

Ugu dambayn, waxaan ku boorrinayaa dhammaan barayaasha Soomaaliyeed inay sii wadaan dadaalkooda, si bulshada loo gaarsiiyo mar walba tacliinta ay u baahanyihiin islamarkaana looga hortago jahliga.

Macallin waad mahadsantahay.

Sweden 21ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Sweden ayaa dacwad ku oogtay nin 23 jir ah oo Swedish-Syrian ah, kaas oo lagu eedeeyay dambiyo argagixiso, oo ay ku jiraan isku dayo uu ugu safro Soomaaliya si uu ugu biiro kooxda Daacish (IS), sida ay sheegeen xeer-ilaaliyeyaashu.

Sidoo kale waxaa lagu eedeeyay inuu maalgeliyay ama isku dayay inuu maalgeliyo IS isaga oo adeegsanaya cryptocurrencies, iyo inuu xubin ka ahaa ururka, sida ku cad warqadda dacwadda.

4-tii Sebteembar 2023 ayuu sameeyay isku daygiisii ugu horreeyay ee uu ugu safro Soomaaliya, sida ay sheegtay dacwad oogistu.

18-kii Maarso sannadkii xigay ayuu ku celiyay isku day kale oo uu maray Saudi Arabia.

“Labada jeerba waa la xiray. Markii hore waxaa qabtay Dowladda Itoobiya meel u dhow xadka Soomaaliya. Markii labaadna waxaa qabtay Dowladda Soomaaliya,” ayuu AFP u sheegay xeer-ilaaliye Carl Mellberg.

Si kastaba ha ahaatee, xeer-ilaaliyuhu wuxuu sheegay inaan si sax ah loo caddeyn karin waxa qorshihiisu ahaa.

“Maadaama uusan waligiis gaarin meesha uu u socday, si dhab ah uma sheegi karno doorka uu halkaas ka qaadan lahaa. Laakiin waxa la hubo waa inuu doonayay ka qaybgal firfircoon oo IS ah, oo aan wax ka yarayn ku biiristooda,” ayuu Mellberg sharaxay.

Ninkaan sidoo kale wuxuu helay tilmaamo la xiriira samaynta iyo isticmaalka qaraxyada, kuwaas oo si gaar ah loogu talagalay in loo adeegsado falal argagixiso, sida ku cad dacwadda.

Ninkan wuxuu degan yahay koonfurta Sweden, wuxuuna saaxiib la yahay nin kale oo 22 jir ah oo horraantii Febraayo lagu xukumay dambiyo ay ka mid yihiin safarro shisheeye oo ujeedadoodu tahay argagixiso, kuwaas oo ay qaarkood wada qorsheeyeen.

Maxkamaddiisu waxay bilaaban doontaa 3-da Diseembar, waxaana ay socon doontaa saddex maalmood, waxaana lagu qaadayaa maxkamadda Attunda. 

Muqdisho 21ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ciidamada Booliiska Gobolka Banaadir, gaar ahaan kuwa ka howlgala degmada Deyniile ee magaalada Muqdisho ayaa gacanta ku soo dhigay haweeney ku eedeysan dilka ninkeeda.

Ciidamada ayaa howlgal ay ka sameeyeen gudaha xaafadaha degmada Dayniile kusoo qabtay Faadumo Maxamed Cismaan oo ah haweeneyda ku eedeysan inay dishay Ninkeedii.

Marxuumka la sheegay iney dishay xaaskiisa ayaa magaciisa lagu sheegay  Xasan Maxamed Nuur, kaasoo la tilmaamay inuu dhintay dhaawac culus oo kasoo gaaray toorey ay ku dhufatay xaaskiisa, sida lagu shaaciyay qoraal kasoo baxay Taliska Booliiska gobolka Banaadir.

Waxaa sidoo kale qoraalka kasoo baxay Taliska Booliiska gobolka Banaadir lagu sheegay in laamaha amaanka ay wali wadaan baaritaan la xariira sababaha rasmiga ah ee keenay dilkan, islamarkaana haweeneyda la horkeeni doono Maxkamadda.

Si kastaba ha ahaate dhacdooyinka la xiriira iney nafta is dhaafiyaan dadka lamaanaha ah ayaa mudooyinkii dambe ka dhacay kuso badanaayay qaybo ka mid gobolada dalka, waxaana xusid mudan in wali xabsiyada ku xiran dad qaarkood ku eedeysan kiisaska la xariira dilka lamaanayaal isku qabay.

WARARKA MAANTA:20ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo #Maxkammadda Dastuuriga Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu sameeyo lacag Soomaali Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inuu dhammeystiro dastuurka Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa hantidii dadweynaha bppbay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye” iyo qoyskiisa? Yaa wax walba lacag ka dhigay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa qabuuraha faagtay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa diiday inay Dowladdda Iyo Dowlad Gobaleedyada wadashaqeeyaan Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Ha wiqleyso!

Muqdisho 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xaaan Sheekh Maxamuud ayaa umadda Soomaaliyeed gaar ahaa bahda Ciyaaraha ugu hambalyeeyay guusha taariikhiga ah ee uu soo hooya Garsooraha heeraha caalami ee Soomaaliyeed Mudane Cumar Cabdulqaadir Cartan oo ku guuleystay billada Garsooraha Sanadka ee Afrika 2025 oo ay guddoonsiyeen Xiriirka Kubadda Cagta ee Afrika (CAF).

“Waxaan umadda Soomaaliyeed guud ahaan, gaar ahaan bahda ciyaaraha ugu hambalyeynayaa guusha uu soo hooyay garsooraha heerka Caalami ee Soomaaliyeed Mudane Cumar Cabdiqaaddir Cartan oo ku guuleystay billada Garsooraha Sannadka ee Afrika 2025 oo ay guddoonsiyeen Xiriirka Kubadda Cagta ee Africa (CAF)” ayuu yiri Madaxweynaha JFS Mudane Xasan Sheekh

Madaxweyne Xasan Sheekh ahaa sheegay in Garsoore Cumar Cartan uu Astaan u yahay kartida hal-adeygga iyo xirfadda mihnadeed ee heerkeedu sarreeyo ee ay leeyihiin dhallinyarada Soomaaliyeed.

“Garsoore Cumar  waxaa uu astaan u yahay kartida, hal’adaygga, iyo xirfadda mihnadeed ee heerkeedu sarreeyo ee ay leeyihiin dhallinyaradeennu, isaga oo ku guuleystay in magaca ummadda Soomaaliyeed guud ahaan iyo dhallinyarrada si gaar ah uu sare u qaado isla markaana ku matalo fagaarayaasha caalamka, guushaan taariikhiga ahna kasoo hooyay.” Ayuu hadalkiisa sii raaciyay Madaxweyaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud

Puntland 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ku-simaha Madaxweynaha Dowladda Puntland Ahna Madaxweyne Ku-xigeenka Dowladda H.E Ilyas Osman Lugatoor, ayaa maanta booqday Xarunta Taliska ciidanka Booliiska Puntland, halkaasi oo uu kusoo dhoweeyay Taliyaha Guud ee ciidanka Booliiska Gen Muumin Cabdi Shire.

Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa kulan is xog-wareysi ah la yeeshay Saraakiisha Ciidanka Booliska oo ay ku jiraan Booliska cusub, waxaana uu bogaadin iyo dhiirigalin la wadaagay  Ciidamada, iyadoo ujeedka kulanku ahaa hawlgelinta Ciidanka cusub ee Booliiska oo ka hawlgelaya degmooyinka Garoowe, Buurtinle iyo Dangoroyo ee Gobolka Nugaal.

Dowladda Puntland ayaa horumarisay Booliska iyadoo lasoo saaray Booliis cusub kuwo kalena uu  hadda tababar u socdo, waana qeyb ka mid ah Siyaasadda Dowladda ee dhismaha , tayeynta iyo tababarka Ciidanka Dowladda Puntland.

Kulanka waxaa ka qayb galay Wasiir ku xigeenka Wasaaradda Amniga Dowladda Puntland Mudane Axmed Maxamuud Qaxiye iyo Saraakiil Madaxtooyo.

– DHAMMAAD-

Libio 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Labo askari oo ka tirsan cutubka ilaalada xuduudaha Kenya ayaa ku dhintay qarax miino oo ay maleegeen dagaalyahanno Al-Shabaab ah kadib markii gaarigii ay wateen uu miinada kula qarxay wadada u dhaxaysa Liboi iyo Kulan ee gobolka Garissa, ee waqooyi-bari Kenya.

Sida ay sheegeen saraakiisha booliska ee la hadlay warbaahinta, qaraxu wuxuu dhacay xilli ay ciidamada ku jireen howlgal ay ka wadeen meel u dhow xadka Kenya iyo Soomaaliya, meel qiyaastii 370 km kaga beegan caasimadda Nairobi. 

Miinada ayaa la sheegay in lagu aasay jidka, kadibna lagu qarxiyey marka ay ciidamada dul maraan, taas oo isla goobta ku dishay labada askari, burburisayna gaarigii ay wateen.

Sawirro laga soo qaaday goobta ayaa muujinaya gaarigii askarta oo si xun u burburay,  Ciidamo boolis ah ayaa sidoo kale lagu arkayay iyaga oo baaritaan ka samaynaya goobaha u dhow goobta qaraxa ka dhacay

Guriceel 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Ciidamada Qalabka sida ee Soomaaliya ayaa galinkii dambe ee Shalay fagaare ku yaala duleedka degmada Guriceel ee gobolka Galgaduud ku toogtay Cabdifitaax Cali Xasan Diiriye oo isla Shalay Maxkamadda gobolka Galgaduud ku riday xukun dil toogasho ah. 

Ninkan toogashada lagu fuliyay ayaa Maxkamadda gobolka Galgaduud ay sheegtay iney ku heshay cadeymo ku aadan dil bareer ahaa oo uu 16-kii bishan ugu geystay gudaha magaaladaasi ganacsade lagu magacaabi jiray Deeq Cabdi Jaamac.

Xukunka toogashada ah ee lagu fuliyay ninkan ayaa Maxkamaddu u dedejisay sababo la xiriira dilalka aanooyinka qabiilka ah ee mudooyinkii dambe kusoo badanayay deegaanada maamulka Galmudug.

Garsoorka Maxkamada gobolka Galgaduud ayaa sidoo kale tilmaamay in xukunkaan loo fududeeyay si farriin loogu diro maleeshiyo beeleedyada ka gaysta deegaanada Galmudug dilalka aanooyinka.

Wararku waxay sidoo kale sheegayaan in dadajinta xukunkan uu yahay codsi ka yimid odayaasha dhaqanka iyo wax garadka degmada Guriceel ee gobolka Galgaduud oo horay ugu balamay in cid kasta oo dil ka gaysata Guriceel la marsiiyo Shareecada Islaamka.

Ugu dambeyntii dadka reer Guriceel ayaa si weyn u bogaadiyay in dilkan qisaasta ah iyo in cadaaladu ay shaqeyso, maadaama ay tahay wadada keliya oo ay dadku ku kala badbaadi karaan.

Muqdisho 20ka 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Dowladda Federaalka Soomaaliya ayaa ka walaacsan isku dayo sii kordhaya oo ay shirkado iyo shaqsiyaad, kuwa dalka u dhashay iyo kuwo ajnabi ahba, ku guranayaan qaybo ka mid ah khayraadka dalka, gaar ahaan macdanta, iyaga oo ka baxsanaya nidaamka sharci ee waajiba.

Wasaaradda Batroolka iyo Kheyraadka Macdanta ayaa sheegay in meelaha qaar lagu arko falal si cad uga hor imanaya xeerarka dalka, ayna digniin u dirayaan cid kasta oo isku dayda in khayraadka si qarsoodi ah looga ganacsado ama looga faa’iidaysto. 

Wasiirka Batroolka iyo Macdanta ee dowladda Federaalka, Daahir Shire Maxamad, ayaa sheegay in bilihii la soo dhaafay la arkayay shirkado iyo kooxo si joogto ah u raadinaya macdan iyo kheyraad kale, iyagoo adeegsanaya habab uu wasiirku ku tilmaamay kuwo aan laga indha qarsan karin. Wuxuu tilmaamay in dalka gudaheeda ay ka socoto dal-dalasho ka dhan ah danaha shacabka, isla markaana dad aan xog ogaal u ahayn ama aan qiimeyn karin khatarta arrintan ay qayb ka yihiin hawlahaas.

Daahir Shire wuxuu caddeeyay in dowladda federaalka ah ay iyadu tahay hay’adda kaliya ee loo igmaday mas’uuliyadda ilaalinta, maareynta iyo fasaxa la xiriira khayraadka dabiiciga ah ee dalka, sida uu dhigayo sharcigu. Wuxuu intaas ku daray in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay xaq u leeyihiin ka faa’iidaysiga khayraadka dalkooda, balse aan loo oggolayn in ay sameeyaan wax ka baxsan nidaamka sharci, si looga hortago isku dhac, musuq iyo lunsasho ka dhalata maamul la’aan.

Wasiirku wuxuu sidoo kale xusay in goobaha sida aadka ah looga dareemayo macdan qodista sharci darrada ah ay ka mid yihiin gobollada Waqooyi Bari, Waqooyi Galbeed, Awdal iyo Bari, kuwaas oo uu sheegay in maalmihii u dambeeyay ay kusoo badanayeen shirkado aan fasax haysan iyo shaqsiyaad isku dayaya in ay qaataan macdan aan si rasmi ah loo oggolaan. Wuxuu ku nuuxnuuxsaday in wax kasta oo halkaas ka socdaa aysan qarsoodi ahayn oo ay dowladda u muuqdaan, islamarkaana aan la oggolaan doonin in khayraadka dalka lagu lunsado magacyo ganacsi oo aan sharci u dhammayn.

WARARKA MAANTA:19ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa ku amray Guddoomiye Muun-Gaab Iyo Senator Muuse Suudi inay dhahaan Caasimadda #Muqdisho “Unukaa Leh” Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? Yaa iska leh caasimadda #Muqdisho Abgaal, Hawiye mise Shacabka #Soomaaliyeed? Ma Caasimadda #Muqdisho ayaa noqotay caasimad qabiil leeyahay? Halkee/Xaggee noqon doonta caasimadda #Soomaaliya? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

𝗡𝗮𝗶𝗿𝗼𝗯𝗶 𝟏9 𝗡𝗼𝗳𝗲𝗺𝗯𝗲𝗿 𝟮𝟬𝟮𝟱 Wasiirka Wasaaradda Hawlaha Guud, Dib-u-Dhiska iyo Guriyeynta Xukuumadda Federaalka Soomaaliya, Mudane Dr. Cilmi Maxamuud Nuur, oo safar shaqo ku jooga magaalada 𝗡𝗮𝗶𝗿𝗼𝗯𝗶 ee dalka Kenya, ayaa kulan soo dhaweyn heer sare ah la yeeshay Wasiiradda Hawlaha Guud, Dhulka iyo Qorsheynta Magaalooyinka Kenya, Marwo Hon. Alice Wahome (EGH).

Kulanka waxaa sidoo kale  goobjoog ka ahaa Safiirka Soomaaliya ee Kenya, Danjire Jibriil Ibraahim Cabdulle, iyadoo wada-hadallada diiradda lagu saaray xoojinta iskaashiga labada wasaaradood, gaar ahaan:

• Iskaashiga tababarrada iyo isdhaafsiga khibradda ee ku saabsan magaaleynta, guriyeynta iyo maamulka dhismaha kaabayaasha dhaqaalaha.

• Dardargelinta mashaariicda horumarineed ee ka dhexeeya labada dal, gaar ahaan kuwa la xiriira marinnada isku xira Soomaaliya iyo Kenya.

• Hirgelinta barnaamijyada guryaha jaban, la awoodi karo oo adkaysi leh, kuwaas oo muhiim u ah horumarinta magaalooyinka labada dal.

Kulanka ayaa ku soo dhammaaday jawi aad u wanaagsan, iyadoo labada dhinac ay isla garteen in la ballaariyo, lana xoojiyo xiriirka iskaashi ee dhanka horumarinta iyo dhismaha, taasi oo qayb ka ah dadaallada lagu adkeynayo heshiisyada labada wasaaradood ee Soomaaliya iyo Kenya.

Muqdisho 19ka Nofeembar 2025 Guddoomiyaha Maxkamadda Sare ee dalka, Garyaqaan Baashe Yuusuf Axmed, ayaa saaka magaalada Muqdisho ka furay Shirka Madasha Garsooreyaasha Soomaaliyeed, oo soconaya laba maalmood.

Shirkan oo saddexdii biloodba mar la qabto, ayaa diiradda lagu saaraya baahiyaha garsooreyaasha, caqabadaha haysta, iyo horumarada laga gaaray arrimaha mudnaanta u leh bahda garsoorka.

Guddoomiyeyaasha Maxkamadaha Gobolka iyo Rafcaanka ee Gobolka Banaadir, garsoorka dowlad-goboleedyada xubnaha ka ah Dowladda Federaalka, iyo garsoorayaal ka kala socda heerarka kala duwan ee dalka ayaa ka qeyb galaya shirka.

Muqdisho 19ka Nofeembar 2025 Wasaaradda Maaliyadda Puntland ayaa soo bandhigtay miisaaniyadda sanadka 2026, taas oo muujinaysa hoos-u-dhac ku yimid mashaariicda caalamiga ah iyo qorshaha maalgelinta guud ee dowladda.

Agaasimaha guud ee Wasaaradda Maaliyadda, Axmed Jaamac Jowle, ayaa sheegay in sanadkan kororka ugu weyn uu ka yimid dakhliga gudaha oo kordhay 16%. Si kastaba ha ahaatee, xogta miisaaniyadda ayaa muujinaysa in mashaariicda caalamiga ah ay hoos u dhacayaan 32% marka loo barbardhigo sanadkii hore.

Miisaaniyadda Puntland ee 2026 ayaa lagu qiyaasay $315,783,344, taas oo ka hooseysa miisaaniyaddii 2025 oo ahayd $466,840,762. Hoos-u-dhaca miisaaniyadda guud wuxuu gaarayaa qiyaastii 32.3%.

Sida ku cad qorshaha 2026, 57% ayay hoos u dhacayaan mashaariicda caalamiga ah, marka la barbar dhigo qoondada 2025. Isbeddelkan ayaa la filayaa inuu saameyn ku yeesho adeegyada bulshada oo ay ka mid yihiin caafimaadka, waxbarashada, biyaha iyo kaabayaasha dhaqaalaha, maaddaama mashaariicda taageerada caalamiga ahi door muhiim ah ka ciyaaraan maalgelinta adeegyadaas.

Si kastaba ha ahaatee, Puntland ayaa u sababaysay hoos u dhaca mashaariicda caalamiga ah hoos u dhac guud oo ku yimid deeqihii caalamka laga heli jiray, taasoo sababtay in hay’ado badan ay joojiyaan ama yareeyaan mashaariicdii ay ka wadeen gudaha Puntland. 

Muqdisho 19ka Nofeembar 2025 Raysal Wasaaraha Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre ayaa shir  guddoomiyey kulan looga hadlayey dhamaystirka iyo u diyaargarowga doorashooyinka dawladaha hoose ee dalka oo la filayo in dhawaan ay qabsoomi doonaan.

Shirkaan oo lagu qabtay xarunta golaha Wasiirrada Soomaaliya ee magaalada  Muqdisho ayaa waxaa ka qaybgalay Wasiiro ka tirsan Xukuumadda, gaar ahaan Wasiiradda Wasaaradaha kala ah amniga, arrimaha gudaha iyo Maaliyadda, kuwaas oo dhamaantood si toos ah uga qayb qaadanaya howlaha doorashooyinka.

Gudiga madaxa banaan ee doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha Cabdikariin Axmed Xasan ayaa ugu horeyn shirka kusoo bandhigay warbixin faahfaahsan oo la xariirta qorshayaasha ay u diyaariyeen doorashada dowladaha hoose ee dalka.

Guddoomiye Cabdikariin Axmed Xasan ayaa shirka ka shregay in guddigooda ay u diyaarsan yihiin dhamaan agabka farsamada, amniga iyo maamulka ee lagama maarmaanka u ah qabsoomida doorashada.

“Waxaanu diyaarinay qalabka codbixinta, tababarka shaqaalaha doorashada iyo nidaamka amniga dhamaan waxay ku socdaan si heer sare ah oo wanaagsan,” ayuu yiri guddooomiyaha guddiga doorashooyinka Qaranka Cabdikariin Axmed Xasan.

Raysal Wasaaraha Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Xamse Cabdi Barre ayaa guddiga iyo Wasaaradaha shirka ka qeyb galay ku amaanay dadaalka ay sameeyeen ee ku aadan doorashada, isagoona adkeeyay in xukuumaddiisa ay ka go’an tahay iney dalka u horseeddo doorasho qof iyo cod ah oo ka bilaabneysa gobolka Banaadir.

“Doorashada golayaasha deegaanka ee Banaadir waxay noqon doontaa tallaabadii ugu horreysay ee dhabta ahayd ee lagu gaadhayo nidaamka Qof iyo Cod tan iyo burburkii dawladdii dhexe 1991-kii,” ayuu yiri Raysal wasaare Xamse Cabdi Barre.

Si kastaba ha ahaate shirkaan ayaa kusoo aadaya, iyadoo doorashada dolowladaha hoose ee dalka lagu wado iney dalka ka dhacdo inta u dhaxaysa bilaha Janaayo ilaa May ee sanadka soo socda ee 2026, waxaana qorshuhu yahay marka hore in laga bilaabo gobolka Banaadir.

WARARKA MAANTA:18ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa iska leh caasimadda #Muqdisho Abgaal, Hawiye mise Shacabka #Soomaaliyeed? Ma Caasimadda #Muqdisho ayaa noqotay caasimad qabiil leeyahay? Halkee/Xaggee noqon doonta caasimadda #Soomaaliya? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

Jubbaland 18ka Nofeembar 2025 Madaxweyne Ku-xigeenka Dowlad Goboleedka Jubbaland, Maxamuud Sayid Aaden, ayaa qoraal uu ku baahiyey boggiisa Facebook ku muujiyey walaaca sii kordhaya oo uu sheegay inuu ka dhex jiro hay’adaha siyaasadda dalka, isaga oo tilmaamay in Soomaaliya wali la daala dhaceyso caqabado culus oo u baahan xal qaran oo mideeya.

Madaxweyne Ku-xigeenka ayaa xusay in aan weli dalka helin hoggaan danta guud ka hormariya danaha gaar ahaaneed, arrintaas oo uu ku tilmaamay mid hor taagan dib u dhiska dowladnimada iyo kalsoonida shacabka.

Qoraalkiisa, Maxamuud Sayid Aaden wuxuu soo jeediyey saddex qodob oo uu ku sheegay inay yihiin kuwa deg-deg u baahan in la qaado, si looga hortago kala fogaanshaha siyaasadeed ee soo xoogeysanaya.

Marka hore Wuxuu ku baaqay in la isugu yimaado shir aan shuruudo lahayn oo ay ka soo qayb galaan hoggaamiyeyaasha Golaha Wada-tashiga Qaranka, si looga wada hadlo ajandayaasha masiiriga ah ee khilaafaadka dhalinaya, Shirku, ayuu yiri, wuxuu horseedi karaa go’aanno mideeya dalka.

Madaxweyne Ku-xigeenku wuxuu sheegay in musharaxiinta u tartamaya hoggaanka dalka ee 2026 loo baahan yahay in lagu qanciyo muhiimadda go’aannada Golaha Wada-tashiga Qaranka, maadaama ay saameyn weyn ku leeyihiin jihada siyaasadeed ee Soomaaliya.

Ugu dambeyn Maxamuud Sayid Aaden wuxuu Madaxweynaha Soomaaliya, Xasan Sheekh Maxamuud, ugu baaqay inuu si “geesinimo leh” u wajaho xaaladda guud ee dalka, una hoggaamiyo shacabka isagoo ka duulaya waxa maanta macquul ah. 

Muqdisho 18ka Nofeembar 2025 Xulka qaranka Soomaaliya ayaa caawa oo Isniin ah, saacaddu marka ay tahay 6:30 fiidnimo, kulan saaxiibtinimo oo xiran ku wajahaya xulka Baxrayn, kaasoo ka dhici doona garoonka Qaranka ee Baxrayn. 

Kulankan ayaa qayb ka ah diyaar-garowga labada dhinac, gaar ahaan Baxrayn oo isku diyaarinaysa kulanka adag ee isreebreebka Koobka Carabta ee ay Arbacada kula balansan tahay xulka Jamhuuriyadda Jabuuti, kaasoo ka dhici doona magaalada Doha ee dalka Qatar.

Xulka martida loo yahay ee Baxrayn ayaa kulanka u galaya isagoo leh niyad sare leh, kadib markii ay shalay dhammaysteen tababarkii ugu dambeeyay ee ay ka wadeen xarunta tababarka ee xiriirka kubadda cagta Baxrayn. 

Tababaraha Baxrayn, Dragan Talajić, ayaa doonaya inuu qiimeeyo heerka diyaar-garow ee ciyaartoydiisa iyo inuu tijaabiyo hababka farsamo iyo xeeladeed ee uu ku daawanayo kulanka adag ee Jabuuti.

Dhankiisa, xulka Soomaaliya ayaa kulankan u arka fursad muhiim ah oo lagu qiimeeyo horumarka ciyaartoyda, laguna xoojiyo isku-duubnaanta kooxda, maadaama uu qayb ka yahay qorshaha guud ee xulka ee tartamada soo aaddan. 

Ciyaarahan saaxiibtinimo ee heerka caalami ayaa u muhiim u ah Soomaaliya maadaama ay kor u qaadaan waayo-aragnimada ciyaartoyda iyo isku-darka nidaamka tababarka.

Xulka Soomaaliya ayaa doonaya inuu ka faa’iidaysto kulankan si uu u muujiyo horumar iyo u diyaargarow mustaqbalka dhow, iyagoo ku jira marxalad dib-u-dhis iyo casriyeyn farsamo oo uu hoggaaminayo waaxda tababarka ee xiriirka Soomaaliyeed ee kubadda cagta.

Puntland 18ka Nofeembar 2025 Ciidamada Puntland oo garab ka helaya saaxiibada caalamiga ah ayaa maanta duqeymo iyo weerar toos ah ku qaaday deegaanka Ceelka Baarakalaah, oo ah fariisin istaraatiiji ah oo ay togga Baallade kaga sugan yihiin maleeshiyaad ka tirsan ururka Daacish.

Wararka hordhaca ah ayaa sheegaya in duqaynta uu Maraykanku ka fuliyay halkaasi ay ka mid tahay kuwii ugu xoogga badnaa ee lagu beegsado buuraha Calmiskaad tan iyo bilowgii howlgallada ka dhanka ah Daacish. Tallaabadan ayaa timid kadib markii ciidamada Puntland loo fasaxay in ay qaadaan weerar toos ah oo dhanka dhulka ah.

Xaaladda Ceelka Baarakalaah ayaa weli kacsan, waxaana laga soo sheegaya dagaal culus oo socda, inkastoo aan weli la helin faahfaahin rasmi ah oo ku saabsan khasaaraha labada dhinac kala gaaray.

Dhanka kale, ururka Daacish ayaa dhawaan sheegay in ciidamada Puntland ay lix jeer isku dayeen inay soo galaan ceelka Baarakalaah, balse ay iska difaaceen una geysteen khasaare dhimasho iyo dhaawac isugu jira. Sidoo kale, habeenno ka hor ayay koox ka tirsan Daacish weerar ku qaadeen mid ka mid ah saldhigyada Puntland, halkaas oo ay ku dileen afar askari, iyaguna looga dilay qaar kamid ah kooxdii weerarka soo qaaday.

Weerarradan ayaa kusoo beegmaya xilli Puntland ay qorsheyneyso inay laba todobaad gudahood ku dhowaaqdo in lasoo afjaray dagaalka ka socda buuraha Calmiskaad. Si kastaba ha ahaatee, siyaasiyiin iyo waxgarad ka soo jeeda gobolka Bari ayaa xalay uga digay maamulka Puntland in aan lagu degdegin sheegista guusha, maaddaama  sida ay sheegeen kooxda Daacish aan weli gebi ahaan laga sifeyn Calmiskaad.

Muqdisho 18ka Nofeembar 2025 Xafiiska Xeer Ilaalinta Guud ee Qaranka Soomaaliya ayaa maanta shaaciyay inuu qaaday tallaabo sharci ah oo ku aaddan cabasho rasmi ah oo uu gudbiyay muwaadin lagu magacaabo Cabdifitaax Axmed Xuseen kaasoo sheegay in lagu sameeyay ku-takri fal awoodeed iyo xadgudubyo ka dhan ah xuquuqdiisa dastuuriga ah, intii uu ka dhoofayay garoonka Aadan Cadde ee Muqdisho.

Sida ku xusan war-saxaafadeedka, Cabdifitaax ayaa ku eedeeyay Turhan Kenmen, oo ah Maareeyaha Xafiiska Diyaaradda Turkish Airlines (Station Manager) ee Soomaaliya, inuu ku kacay ficillo baal marsan sharciga, isla markaana lagu xadgudbay xuquuqdiisa, taas oo sababtay in laga horjoogsado safarkiisii.

Xafiiska Xeer Ilaalinta ayaa sheegay in markii ay soo gaartay cabashada iyo warbixinta la xiriirta dhacdada, ay isla markiiba u fureen Gal-dacwadeed si loo xaqiijiyo runta eedaha, lana bilaabay baaritaan dhab ah oo ku wajahan cidda ku lug leh arrintaas. Dacwaddan ayaa hadda u gudubtay marxalad sharciyeed oo suurtagelinaysa in la qaado tallaabooyinka ku habboon natiijada baarista kadib.

Xeer Ilaaliyaha Guud ee Qaranka ayaa ballan qaaday in arrinta loo wajahayo si waafaqsan sharciga iyo dastuurka dalka, isla markaana la hubin doono in muwaadiniinta Soomaaliyeed ay helaan difaac sharci oo buuxa marka ay cabasho gudbiyaan.

Hadalka maanta kasoo baxay xafiiska xeer ilaalinta ayaa kusoo beegmaya kadib markii Cabdifitaax Axmed Xuseen oo baraha Bulshada looga yaqaano Somali Gamer uu muqaal uu baraha bulshada la wadaagay ku sheegay inuu la kulmay tacadi ku saabsan xarig iyo in laga reebay si ula kac ah diyaaradii Turkish Airlane waliba isagoo maray dhammaan nidaamyadii hubinta ee garoonka iyo Hay’adda Socdaalka.

Somali Gamer ayaa eeda ugu kulul u jeediyay Maareeyaha Xafiiska Diyaaradda Turkish Airlines (Station Manager) oo si cad muqaalkiisa ugu sheegay inuu ahaa ruuxi ka dambeeyay in la xiro iyo in laga reebo duulimaadkii uu ku safri lahaa Turkish Airline. 

Muqdisho 18ka Nofeembar 2025 Ciidamada amaanka degmada Dhoobley ee gobolka Jubbada Hoose ayaa gacanta ku soo dhigay nin ku eedeysan inuu gowracay wiil yar oo 14 sano jir ahaa, islamarkaana dhaawac daran u geystay wiil kale.

Ninkan eedeysanaha ayaa magaciisa lagu sheegay Jeelle Maxamed Cusmaan, kaasoo la tilmaamay inuu falkan naxdinta leh u geystay labada xili habeen ah, iyagoo ka yimid dugsi Quraan.

Wiilka Dhaawaca ah ayaa haatan lagu daweynaya mid ka mid ah Isbitaalada ku yaala magaalada Dhoobley ee gobolka Jubbada Hoose, lama oga sababta rasmiga ah ee ka dambeysa inuu beegsato ninkaan labada wiil ee midna dhintay midna dhaawaca yahay.

Laamaha amniga magaalada Dhoobley ayaa mudo saaacado ah ku raad joogay eedaysanahan oo ay ugu dambeyn ku guuleystay inay gacanta ku soo dhigaan, waxayna sheegeen in hada ay socdaan baaritaan dheeraad ah oo lagu xaqiijinayo sababaha ka dambeeyay falka naxdinta leh.

Saraakiisha Booliiska degmada Dhoobley ayaa ugu baaqay bulshada ku nool deegaanadaas iney la shaqeeyaan ciidamada amniga si looga hortago falalka noocan oo kale ah, si sharciga loo horkeeno dadka dambiyada ka gala deegaanka.

Si kastaba ha ahaate sanadahii ugu dambeeyay waxaa qeybo badan oo ka mid ah deegaanada iyo degmooyinka gobolada dalka kusoo kordhaayay dilalka aragagaxa badan ee ka dhex dhacaya dadka Soomaaliyeed, waxaana u dambeeyay falkii naxdinta lahaa ee dhawaan lagu gubay oday 70 jir ahaa oo aano qabiil darteed loogu gubay deegaan hoostaga degmada Wanlaweyn ee gobolka Shabeellaha Hoose. 

Muqdisho 18ka Nofeembar 2025 Guddiga Madaxa-Bannaan ee Doorashooyinka Qaranka iyo Soohdimaha (GMDQS) ayaa beesha caalamka u diray codsi ku aaddan in daneeyayaasha doorashada ay ka qeyb qaataan dardargelinta dhammaan heerarka kala duwan ee geedi-socodka doorashada.

Guddigu waxa uu si gaar ah diiradda u saaray baahida loo qabo diyaarinta miisaaniyad dhaqaale oo rasmi ah, taasoo ay sheegeen in. lagu hirgelin karo dhammaan heerarka doorashooyinka dalka. Waxay sheegeen maalgelinta doorashada in ay tahay arrin lagama maarmaan u ah hirgelinta doorasho qof iyo cod ah oo dalka ka dhacda.

Sidoo kale. guddiga doorashada ayaa ugu baaqay dowladda Federaalka, dowlad-goboleedyada, daneeyayaasha siyaasadeed iyo beesha caalamka in ay kaalmo muuqata ka geystaan dhinaca dhaqaalaha, si doorashooyinka dalka aysan dib u dhac ugu imaan sababo la xiriira agab la’aan iyo maalgelinta oo yar.

Guddigu waxa uu sidoo kale xusay muhiimadda ay leedahay in beesha caalamku ay si buuxda uga qaybqaataan kormeerka iyo taageerada dhaqaale ee howlaha doorashada si loo xaqiijiyo hufnaan iyo daahfurnaan.

Si kastaba ha ahaatee, madaxweyne Xasan Sheikh Maxamuud oo muddo xileedkiisa ay uga harsan tahay muddo dhowr bilood ah ayaa dowladdiisu isku dayaysaa inay noqoto dowladdii ugu horraysay oo 60 sano kaddib dalka ka qabata doorasho qof iyo cod oo heer degaan ah, inkastoo Puntland oo qeyb ka ah Dowladaha xubnaha ka ah Dowladda Federaalka ah ay horey u qabteen doorashooyinkan.

WARARKA MAANTA:16ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay loo inkiray La-Taliye Sare Naasir Cige oo dumar badan ku dhex baashaaliyey Xafiiska Raysal Wasaaraha? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

Waqooyi Barri 16ka Nofeembar 2025  GOLAHA WAKIILLADA OO COD AQLABIYAD AH KU ANSIXIYAY XUBNAHA GOLAHA WASIIRRADA DAWLADDA WAQOOYI BARI SOOMAALIYA.

Laascaanood,  15 November 2025: Guddoomiyaha Golaha Wakiillada Dawlad Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya Mudane Dr Aadan Cabdullaahi Aw-Xasan oo ay wehliyaan Madaxweynaha Dawladda Waqooyi Bari Mudane Cabdiqaadir Axmed Aw-Cali, Madaxweyne Ku-xigeenka Dawladda Waqooyi Bari Mudane Cabdirashiid Yuusuf Jibriil, guddoomiye ku xigeenka 1-aad ee Golaha Marwo Amran Axmed Xasan iyo guddoomiye ku xigeenka 2-aad Mudane Cabdirisaaq Jaamac Warsame ayaa shir guddoomiyay kal-fadhiga 1-aad, fadhigiisa 13-aad ee Golaha Wakiillada Waqooyi Bari Soomaaliya.

Ajendaha fadhiga maanta ayaa ahaa Ansixinta Xubnaha Magacaaban ee Golaha Wasiirrada iyo hadal jeedinta Madaxweynaha Dawladda Waqooyi Bari.

Kooramka fadhiga maanta waxa uu ahaa (74) Mudane.

Ugu horeyn, Madaxweynaha Dawladda Waqooyi Bari ayaa Golaha ka hor jeediyay Qorshaha Xukuummadda Dawladda Waqooyi Bari ee shanta sano ee soo socota, sida Amniga, Dhaqaalaha, Cadaaladda, horumarinta adeegga Bulshada, daadajinta Dawladda iyo Dimoqraadiyanta.

Intaa kadib, Madaxweynaha ayaa ka codsaday Guddoonka iyo Xubnaha Golaha Wakiillada Ansixinta Xubnaha magacaaban ee Golaha Wasiirrada, si loo dar-dar galiyo hawlaha xafiisyada iyo shaqooyinka muhiimka ah ee horyaalla Xukuummadda.

Ugu dambeyn, Golaha ayaa codka kalsoonida siiyay Xubnaha Magacaaban ee Golaha Wasiirrada, waxa ayna cod aqlabiyad gacantaag ah ku ansixiyeen (20) Wasiir iyo (13) Wasiir ku xigeenno ee horyimid Golaha Wakiillada Dawladda Waqooyi Bari Soomaaliya.

Fadhiga maanta waxaa soo xidhay Guddoomiyaha Golaha Wakiillada waxa uuna u mahad celiyay xubnaha Golaha Wakiillada ee sida xil kasnimada leh u gutay waajibkii loo igmaday, sidoo kale waxa uu ALLAH uga baryay Xubnaha Golaha Wasiirrada in uu u fududeeyo shaqooyinka muhiimka ah ee horyaalla.

Xafiiska Warfaafinta & Xidhiidhka Dadweynaha Golaha Wakiillada Waqooyi Bari Soomaaliya.

Waqooyi Barri 16ka Nofeembar 2025 Dowlad-Goboleedka Waqooyi Bari Soomaaliya ayaa ku dhawaaqay xayiraad cusub oo lagu adkeynayo safarka dadka da’doodu ka yar tahay 30 sano, taas oo qayb ka ah dadaallada lagu xakameynayo tahriibka iyo ka ganacsiga dadka ee gobolka kusii kordhaya.

Wasaaradda Howlaha guud iyo gaadiidka ee maamulka Waqooyi Bari  ayaa sheegtay in go’aankan uu ka dhashay walaac sii xoogeysanaya oo ku saabsan socdaalka sharci darrada ah, iyadoo la helay caddeymo muujinaya in shabakadaha dadka dhoofiya ay adeegsanayaan farsamooyin casri ah oo lagu tahriibinayo dhalinyarada, gaar ahaan kuwa aan wali gaarin da’da masuuliyadda. Sida ay wasaaraddu sheegtay, arrintan waxay keentay in la xoojiyo kormeerka lagu sameeyo safarada ka baxa degaannada maamulka.

War-saxaafadeedka ayaa sidoo kale tilmaamay in qaar ka mid ah xafiisyada bixiya tigidhada diyaaraduhu laga yaabo inay ku lug yeeshaan fududeynta dhaqdhaqaaqyada shabakadaha tahriibka, taas oo sababtay in maamulka uu adkeeyo mas’uuliyadda saran shirkadaha socdaalka.

Amarkan cusub wuxuu si gaar ah u abbaarayaa dhammaan xafiisyada tigidhada diyaaradaha ee ka howl-gala gobolka, oo ay ku jirto shirkad lagu magacaabo Sagal Travel Agency oo duulimaadyo u kala qaada Muqdisho iyo Laascaanood todobaadkiiba laba jeer. Wasaaraddu waxay ku wargelisay in qof kasta oo 30 sano ka yar uusan safri karin haddii aan waalid la socon, isla markaana aan la aqbali karin waraaqaha dammaanad qaadka ee aan si rasmi ah u soo marin hay’adaha dowladda iyo odayaasha deegaanka ee loo xilsaaray xaqiijinta.

Wasaaradda ayaa Sagal Travel Agency ku amartay inay dib u hubiso dhammaan tigidhada ay gacanta ku hayso, oo ay ku jiraan kuwa ay soo diraan shirkadaha kale ee la shaqeeya, si loo xaqiijiyo in dhammaan shuruucda cusub lagu dhaqmo. Maamulka ayaa uga digay dhammaan shirkadaha safarka in ku xadgudubka amarkan looga qaadi doono tallaabo sharci ah, iyadoo lagu dari doono liiska hay’adaha lala xiriirinayo ka ganacsiga dadka.

Tallaabadan ayaa ku soo beegmaysa xilli maamulka Waqooyi Bari uu sheegay inay sii kordhayaan kiisaska dhalinyaro lagu qaldo safarro sharci u muuqda oo u beddela tahriib khatar ah, halka waalidiinta iyo odayaasha dhaqanku ay ku baaqayaan in si dhab ah loola dagaallamo shabakadaha dadka dhoofiya.

Punt;and 16ka Nofeembar 2025 Puntland ayaa ugu baaqday dadka u socdaalaya degaanadeeda ee wata baasaboorrada ajnebiga ah in aysan adeegsan adeegga E-VISA ee ay bixiso Dowladda Federaalka Soomaaliya, iyadoo ku andacootay inuusan adeeggu buuxin shuruudaha amniga dijitaalka ah.

Wasiirka Warfaafinta Puntland, Maxamuud Caydiid Dirir, ayaa sheegay in nidaamka E-VISA uu leeyahay tabar-darro amni oo keeni karta in xogta dadka adeegsanaya ay gasho gacmo aan la isku hallayn karin.

Wuxuu xusay in weerarkii dhawaan lagu qaaday nidaamka E-VISA uu muujinayo in dowladda Federaalka ay mudnaanta koowaad siisay ururinta dhaqaalaha, halkii ay wax ka qaban lahayd ilaalinta xogta muwaadiniinta iyo dadka kale ee lagu qasbayo inay adeeggaan isticmaalaan.

Wasiirku wuxuu intaas ku daray in dhaqaalaha kasoo xarooda E-VISA aanu noqon karin mid si gaar ah gacanta ugu jira Dowladda Federaalka, maaddaama uusan jirin xeer qeexaya sida loo wadaago dakhligan.

 “Waa mashruuc boob lacageed ah oo aan lahayn nidaamyo amni oo xogta lagu ilaaliyo, mana jiraan backup-yo. Xogaha la helay waxay muujinayaan in la jabsaday oo xogtii dadku lahaayeen lagu faafiyay internet-ka,” ayuu yiri Wasiir Caydiid.

Hadalkan ka soo yeeray Puntland ayaa imaanaya iyadoo dowladda Federaalka Soomaaliya ay beenisay wararka ku saabsan khataraha amni ee E-VISA, waxayna ku tilmaantay dacaayad ay faafinayaan kooxo ay sheegtay in aanay dooneyn horumar kasta oo lagu xoojinayo midnimada dalka.

Jamaame 16ka Nofeembar 2025 Ciidamada Dowlad Goboleedka Jubbaland oo garab ka helaya Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed iyo Kumaandooska Danab ayaa fuliyey howlgal qorsheysan oo ballaaran ka dhacay tuulooyin dhowr ah oo hoos yimaada Degmada Jamaame ee gobolka Jubbada Hoose.

Howlgalkan oo la sheegay in si heer sare ah loo qorsheynayey ayaa lagu bartilmaameedsaday saldhigyo Al-Shabaab ku lahaayeen tuulooyinka Muse-Xaaji, Arare, Kobon, Bangeeni, iyo Maleyleey oo ay u adeegsan jireen sidii ay uga soo abaabuli lahaayeen weerarro ay ku dhibaateeyaan shacabka deegaanka iyo isku socodka bulshada.

Intii uu howlgalka socday, ciidamada isgarabsanaya ayaa weeraray fariisimihii Kooxdaan Sida ay xaqiijiyeen saraakiisha hoggaamineysa hawlgalka, waxaa halkaas lagu dilay 56 Dagaalame oo ka tirsanaa Al-Shabaab, halka 20 kale oo dagaalamayay nolosha lagu soo qabtay

Saldhigyadii kooxda ee ku yaallay tuulooyinka la beegsaday ayaa gabi ahaanba la burburiyey, taas oo dhabar-jab weyn ku noqotay awooddii iyo dhaq-dhaqaaqii ay Al shabaab halkaasi ku lahayd sida ay xustay warbaahinta Jubaland.

Saraakiisha ciidanka ayaa sheegay in howlgalladu sii socon doonaan ilaa laga xaqiijiyo in deegaanka laga sifeynayo khatarta argagixisada, loona soo celinayo nabadda iyo noloshii caadiga ahayd ee shacabka reer Jubbooyinka.

WARARKA MAANTA:15ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay ka qaylinayaan Beesha Habargidir oo #Muqdisho lagu dhex qixiyey? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Dan-Qaran”? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

Puntland 14ka Nofeembar 2025 Ciidanka Booliska Puntland ee Gobolka Mudug ayaa sheegay in haweeney lagu magacaabo Hodan Maxamuud Diiriye, oo 34 jir ah ay qiratay dilka Saabiriin Saylaan Cabdulle, oo 14 jir ah. 

Eedeysanaha ayaa dhawaan gacanta lagu soo dhigay markii maydka gabadhaan xogteeda la helay, waxaana booliisku uu sheegay in la horgeyn doono Maxkamadda.

Marxuumadda ayaa ku noolayd oo shaqaale ka ahayd guriga eedeysanaha falka geysatay, waxaana baaritaan lagu sameeyay moobaylka eedeysanaha laga helay caddeymo muujinaya iyadoo tacaddiyo joogto ah u geysanaysa marxuumadda, sidoo kalena ku haysay addoonsi shaqo.

Sidoo kale, Baaritaan lagu sameeyay maydka marxuumadda ayaa laga helay dhaawacyo dhowr ah oo ay kamid yihiin in lagu dilay Ceeji, in iyo jirkeeda meelo badan oo kamid ah tooreey loogu geystay.

Shacab badan oo ka caraysan dilka gabadhan ayaa sameeyay isku soo bax ay ku dalbanayaan in ay caddaalad hesho marxuumadda. Booliiska ayaa ugu baaway dadku inay is dajiyaan, iyagoo sheegay in sharciga la waafajindoono eedeysanaha.

Marxuumadda ayaa ku noolayd oo shaqaale ka ahayd guriga eedeysanaha falka geysatay, waxaana baaritaan lagu sameeyay moobaylka eedeysanaha laga helay caddeymo muujinaya iyadoo tacaddiyo joogto ah u geysanaysa marxuumadda, sidoo kalena ku haysay addoonsi shaqo.

Sidoo kale, Baaritaan lagu sameeyay maydka marxuumadda ayaa laga helay dhaawacyo dhowr ah oo ay kamid yihiin in lagu dilay Ceeji, in iyo jirkeeda meelo badan oo kamid ah tooreey loogu geystay.

Shacab badan oo ka caraysan dilka gabadhan ayaa sameeyay isku soo bax ay ku dalbanayaan in ay caddaalad hesho marxuumadda. Booliiska ayaa ugu baaway dadku inay is dajiyaan, iyagoo sheegay in sharciga la waafajindoono eedeysanaha. Dowladda Fedaraalka Soomaaliya ayaa shaaca ka qaaday in Dekedda weyn ee magaalada Muqdisho si isku mid ah ah u shaqeyn doonto habeen iyo maalin.

Wasiirka Wasaaradda Dekedaha Xukuumadda Fedaraalka Cabdulqaadir Maxamed Nuur Jaamac ayaa sheegay in shaqada Dekadda weyn ee Muqdisho lagu sameeyay isbadal, islamarkaana wixii hada ka dambeeya habeen iyo maalin si isku mid ah u shaqeyneyso.

Wuxuu tilmaamay Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya in isbadalka dhinaca Amniga uu horseeday in Dekedda Muqdisho ay si isku mid ah u shaqeyn karto 24 saacadood ah oo habeen iyo maalin.

“Waxaa farxad noo ah in aan ku dhawaaqno in Dekedda Muqdisho caawa wixii ka dambeeya si rasmi ah u bilaabi doonto shaqo xilliyada habeenkii, taasoo ka dhigan in dekeddu bixiso adeeg joogto ah oo aan hakad lahayn. waxaana noo suurta galiyay amniga ka hirgalay caasimadda” ayuu yiri Wasiirka Wasaaradda Dekedaha iyo Gaadiidka Badda Xukuumadda Fedaraalka Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuuur.

Wasiir Jaamac ayaa sidoo kale xusay in shaqada 24-ka saacadood ah ee Dekadda shaqeyn doonto iney meesha ka saari doonto culeysyada iyo ciriirigii dhanka shaqo ee ka jiray gudaha Dekadda weyn ee magaalada Muqdisho. 

“Shaqeynta 24-ka saac ah waxay keeni doontaa in ay yareyso ciriiriga iyo dib u dhac ku yimaada adeegga maraakiibta, waxay sidoo kale kordhineysaa tartanka ay ku jirto Dekadda ee la xiriira adeegga ay bixiso iyo kordhinta dhakhliga Dowlada, ganacsatada Soomaaliyeed waxaan ugu bishareynaynaa in adeegyada dekeddu hadda noqdeen kuwo joogto ah oo fududeynaya howlaha ganacsiga” ayuu yiri Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Cabdulqaadir Maxamed Nuur Jaamac. 

Wasiirka ayaa xusay in go’aankaan uu yahay mid ka yimid soo jeedinta madaxda sare ee dowladda sida madaxweynaha iyo Raysal Wasaaraha Xukuumadda iyo Maareeyaha Dekedda Muqdisho, islamarkaana quimeyn dheer kadib shaqada Dekedda laga dhigay mid shaqeyneysa habeen iyo maalin.

“Arrintani waxay qeyb ka tahay qorshaha Wasaaradda ee horumarinta Dekadda Muqdisho iyo guud ahaan Dekadaha kale ee Dalka, ee ku salaysan aragtida Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Dr. Xasan Sheekh Maxamuud iyo barnaamijka Xukuumadda Danqaran ee uu hoggaamiyo Ra’iisul Wasaare Mudane Xamsa Cabdi Barre” ayuu yiri Wasiirka Dekadaha iyo Gaadiidka Badda Soomaaliya Cabdulqaadir Maxamed Nuur Jaamac.

Maareeyaha Dekedda Muqdisho Maxamed Cali Nuur Ameerika ayaa dhankiisa sheegay in talaabadani ay tahay fursad weyn oo lagu yarayn karo saxmada iyo cariiriga ka jira wadooyinka waa weyn ee Magaalada Muqdisho oo inta badan jaam noqda xiliyada gaadiidka waa weyn kasoo baxaan Dekedda Muqdisho.

Ugu dambeyntii Dekeda weyn ee Muqdisho ayaa aheyd sanadihii u dambeeyay mid si weyn u sameyneysay horumar la taaban karo, iyadoo dowladduma ay kusoo kordhisay adeegyo casri ah.

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Taliska Daraawiishta Jubbaland ee degmada Doolow ayaa soo saaray amarro cusub oo ku socda bulshada ku nool degmada iyo deegaannada ku hareeraysan, kuwaas oo lagu xoojinayo amniga iyo xasilloonida guud ee deegaanka.

War-saxaafadeedka ka soo baxay taliska ayaa ka koobnaa qodobo dhowr ah sida in Gaadiidka ku shaqeeya beeselka La siin doono oggolaansho wixii ka bilaabma, Gawaarida oo aan loo oggolaan doonin inay waddooyinka isticmaalaan wixii ka dambeeya 6:00 galabnimo, marka laga reebo xaaladaha degdegga ah ee oggolaansho hore loo fasaxay.

Sidoo waxaa qeyb ka ah amarada lasoo saaray in aroosyada aan Loo ogoleen in ay isticmaalaan in ka badan 6 gaari, waxaana gabi ahaanba la mamnuucay aroosyada socda wixii ka dambeeya 5:30 galabnimo.

War saxaafadeedka waxaa sidoo kale shaaca looga qaaday arinta la xiriirta Isticmaalka indhashareerka oo si buuxda loogu mamnuucay gudaha degmada, iyadoo aan loo oggolaan doonin in lagu dhex wato gudaha magaaladaasi.

Taliska ayaa bulshada uga digay in tallaabo adag laga qaadi doono cid kasta oo jebisa mid ka mid ah qodobadan, iyadoo aan la aqbalayn wax cudurdaar ah

Muqdisho 15ka Nofeembar 2025 24 labatanki sacadood ee ugu danbeyaay waxa muqdisho ka firxaaday ila 60 lixdaan ka mida sirdoonki calaamka ee muqdohso ka hawl gali jiraay marki xoogohoodi oo dhamays tiraan lagaa helaay E-VISIHI la jabsadaay

Dalaalka rergalbeedka iyo maraykanka ayaa dublamasiyintoodi iyo basasistoodi xogohoda la helay ka daad guraynayaa muqdisho iyaga kenaya magalada Nairoobi ee xarunta dalka keniyaa.

Sida ay saka dabacday majalada Daily Express US.

Oo ka so baxda dalka Maraykanka

VillaSoomalia afkibaa juuqda Gabaay?

Muqdisho 15ka Nofeembar 2025 GUDDOOMIYAHA MAAMULKA GOBOLKA BANAADIR AHNA DUQA MUQDISHO OO DHAGAX-DHIGAY ISBITAALLO IYO XARUMO CAAFIMAAD OO SI BILAASH AH UGU ADEEGI DOONA BULSHADA CAASIMADDA

Muqdisho, Nofeembar 15, 2025: Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Magaalada Muqdisho, Dr. Xasan Maxamed Xuseen (Muungaab), ayaa sabtida maanta ah si rasmi ah u dhagax-dhigay dib-u-dayactirka iyo dhismaha 18 xarumo caafimaad oo casri ah, kuwaas oo lagu qalabeyn doono agab caafimaad oo dhamaystiran, si loo horumariyo adeegyada caafimaadka ee bulshada Muqdisho.

Munaasabadda dhagax-dhigga Mashruuca caafimaad ayaa lagu qabtay Xarunta Hooyada iyo Dhallaanka (MCH) ee Waaberi, iyadoo ay goob joog ahaayeen xubno katirsan bahda Caafimaadka.

Mashruuca caafimaad ee maanta la dhagax-dhigay oo ka kooban 4 isbitaallo waaweyn iyo 14 rugo MCH, kuwaas oo laga dhisayo 11 degmo oo ka tirsan Muqdisho ayaa ujeedadiisu tahay in la xoojiyo kaabayaasha caafimaadka, gaar ahaan adeegyada hooyada iyo dhallaanka, si loo hubiyo in dhammaan hooyooyinka iyo caruurta ay helaan adeegyo caafimaad oo tayo leh.

Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho Dr. Xasan Maxamed Xuseen ( Muungaab) oo munaasabadda hadal ka jeediyay ayaa carabka ku adkeeyey in dhammaan xarumaha caafimaad ee la dhisayo ay bixin doonaan adeegyo caafimaad oo lacag la’aan ah, taas oo ka dhigaysa mashruucan mid muhiim u ah bulshada danyarta ah, si looga baaqsado in ay ku tiirsanaadaan adeegyada caafimaad ee gaarka loo leeyahay ee qaaliga ah.

Mashruucan ayaa sidoo kale ka tarjumaya ballanqaadka maamulka ee ilaalinta xuquuqda caafimaad ee bulshada iyo hubinta u sinnaanta helitaanka adeegyada caafimaad.

Inta lagu guda jiray munaasabadda dhagax-dhigga Mashruuca, guddoomiye Dr. Muungaab ayaa waxa uu sidoo kale ka hadlay doorashooyinka soo socda, isaga oo ku boorriyey muwaadiniinta in ay tagaan xarumaha laga qaadanayo kaararka codeynta, maadaama qaybinta kaararku si rasmi ah u bilaabatay.

Guddoomiyaha Maamulka Gobolka Banaadir ahna Duqa Muqdisho ayaa xusuusiyay in ka qaybgalka doorashooyinku yahay waajib muwaadinnimo iyo tallaabo muhiim ah oo dhisaysa dimuqraadiyadda iyo xasilloonida gobolka.

DHAMMAAD

Muqdisho 15ka Nofeembar 2025 Ciidanka Booliska Puntland ee Gobolka Mudug ayaa sheegay in haweeney lagu magacaabo Hodan Maxamuud Diiriye, oo 34 jir ah ay qiratay dilka Saabiriin Saylaan Cabdulle, oo 14 jir ah. 

Eedeysanaha ayaa dhawaan gacanta lagu soo dhigay markii maydka gabadhaan xogteeda la helay, waxaana booliisku uu sheegay in la horgeyn doono Maxkamadda. Marxuumadda ayaa ku noolayd oo shaqaale ka ahayd guriga eedeysanaha falka geysatay, waxaana baaritaan lagu sameeyay moobaylka eedeysanaha laga helay caddeymo muujinaya iyadoo tacaddiyo joogto ah u geysanaysa marxuumadda, sidoo kalena ku haysay addoonsi shaqo.

Sidoo kale, Baaritaan lagu sameeyay maydka marxuumadda ayaa laga helay dhaawacyo dhowr ah oo ay kamid yihiin in lagu dilay Ceeji, in iyo jirkeeda meelo badan oo kamid ah tooreey loogu geystay.

Shacab badan oo ka caraysan dilka gabadhan ayaa sameeyay isku soo bax ay ku dalbanayaan in ay caddaalad hesho marxuumadda. Booliiska ayaa ugu baaway dadku inay is dajiyaan, iyagoo sheegay in sharciga la waafajindoono eedeysanaha.

\ARARKA MAANTA: 14ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Maxay ku fashilantay xukuummadda “Dan-Qaran”? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Taliska Daraawiishta Jubbaland ee degmada Doolow ayaa soo saaray amarro cusub oo ku socda bulshada ku nool degmada iyo deegaannada ku hareeraysan, kuwaas oo lagu xoojinayo amniga iyo xasilloonida guud ee deegaanka.

War-saxaafadeedka ka soo baxay taliska ayaa ka koobnaa qodobo dhowr ah sida in Gaadiidka ku shaqeeya beeselka La siin doono oggolaansho wixii ka bilaabma, Gawaarida oo aan loo oggolaan doonin inay waddooyinka isticmaalaan wixii ka dambeeya 6:00 galabnimo, marka laga reebo xaaladaha degdegga ah ee oggolaansho hore loo fasaxay.

Sidoo waxaa qeyb ka ah amarada lasoo saaray in aroosyada aan Loo ogoleen in ay isticmaalaan in ka badan 6 gaari, waxaana gabi ahaanba la mamnuucay aroosyada socda wixii ka dambeeya 5:30 galabnimo.

War saxaafadeedka waxaa sidoo kale shaaca looga qaaday arinta la xiriirta Isticmaalka indhashareerka oo si buuxda loogu mamnuucay gudaha degmada, iyadoo aan loo oggolaan doonin in lagu dhex wato gudaha magaaladaasi.

Taliska ayaa bulshada uga digay in tallaabo adag laga qaadi doono cid kasta oo jebisa mid ka mid ah qodobadan, iyadoo aan la aqbalayn wax cudurdaar ah

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Wasiirka Maaliyadda Soomaaliya, Biixi Iimaan Cige, ayaa wareysi uu siiyay CNBC Carabiya ku sheegay in Soomaaliya ay gaartay horumar la taaban karo oo dhinaca dhaqaalaha ah sanadihii ugu dambeeyay, inkastoo ay jiraan caqabado cusub oo ka dhashay hoos u dhaca ku yimid caawimada horumarineed ee ay bixiyaan deeq-bixiyeyaasha waaweyn.

Wasiirka ayaa sheegay in dalka uu diiwaangeliyay koboc dhan 4% sanadka 2024, hase yeeshee saadaasha sanadkan 2025 ay hoos ugu dhacday ku dhowaad 1%, arrin uu ku sababeeyay yaraanta taageerada dibadda, taas oo saameyn ku yeelatay xawliga kobaca dhaqaalaha.

Biixi Iimaan Cige waxa uu xusay in dowladda federaalku ay ku howlan tahay xoojinta maamulka maaliyadda, dib-u-habeyn cashuureed iyo mid hay’adeed, si loo kordhiyo dakhliga gudaha oo uu ku tilmaamay laf-dhabarta maalgelinta muddada fog. 

Waxa uu carabka ku adkeeyay in dalka uu sameeyay horumar ballaaran oo ku saabsan dijitalaynta iyo otomaatiga nidaamyada cashuuraha, taas oo keentay in dakhliga gudaha uu kor u kaco in ka badan 80% saddexdii sano ee la soo dhaafay, inkastoo laga bilaabay saldhig dakhli oo hooseeyay.

Sidoo kale, wasiirku wuxuu sheegay in miisaaniyadda qaranku uu kordhay 24% sannadihii 2024 iyo 2025, balse weli ay jirto baahi weyn oo loo qabo maalgelin caalami ah, iyadoo dakhliga gudaha uu si tartiib tartiib ah u kordhayo sanad kasta.

Dowladda, ayuu yiri, waxay xoogga saaraysaa ballaarinta kharashaadka bulshada, gaar ahaan waxbarashada, caafimaadka iyo barnaamijyada ilaalinta bulshada. 

Waxa uu tilmaamay in dakhliga gudaha ee waxbarashada la geliyo uu ka kacay 3% oo noqday 10% saddex sano gudahood, taas oo muujinaysa awood kordhaysa oo dowladda u leedahay maalgelinta mudnaanta horumarineed.

Wasiirka Maaliyadda ayaa sidoo kale caddeeyay in Soomaaliya ay qaadatay hab taageero oo bartilmaameed leh, halkii ay ka isticmaali lahayd gargaarka guud ee aan la kala soocin.

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Ugu yaraan 42 qof ayaa loo maleynayaa inay dhinteen kaddib markii doon ay saarnaayeen muhaajiriin ay toddobaadkii hore ku degtay xeebaha dalka Libya, sida ay sheegtay hay’adda socdaalka ee Qaramada Midoobay (IOM).

Toddobo qof oo badbaaday ayaa la helay kaddib markii matoorka doonta uu cillad ku yimid, xilli hirar xooggan jireen waaberigii 3-dii Noofambar, dhowr saacadood markii ay ka baxday magaalada xeebta ah ee Zuwara ee waqooyi-galbeed Libya, sida ay sheegayso IOM.

Badbaadayaasha ayaa muddo lix maalmood ah ku go’doonsanaa badda, waxaana la helay markii mas’uuliyiinta Libya ay sameeyeen howlgal samatabixin ah meel u dhow saldhigga shidaalka ee al-Buri Sabtidii.Doonta caagga ah waxaa lagu sheegay inay wadaysay 47 nin iyo laba dumar ah. Dadka la la’yahay waxaa ka mid ah 29 Suudaani ah, siddeed Soomaali ah, saddex Cameroon u dhashay iyo labo Nigerian ah.

IOM waxay sheegtay inay si degdeg ah u siisay daryeel caafimaad, biyo iyo cunto badbaadayaasha, kuwaas oo loo qaaday Tripoli, halkaas oo lagu sheegay inay ku jiraan xaalad deggan inkastoo ay la ildaran yihiin xanuuno ka dhashay intii ay ku jireen biyaha badda.

Libya waxay noqotay meel ay maraan muhaajiriinta ka soo cararaya colaadaha iyo saboolnimada Afrika iyo Bariga Dhexe.

Bishii hore, doon alwaax ah oo ka baxday al-Zawiya ee waqooyi-galbeed Libya ayaa ku degtay hirar xooggan, waxaana ku dhintay 18 qof, sida uu sheegay IOM. Waxaa ka badbaaday 64 qof oo u dhashay Suudaan, Bangaladesh iyo Pakistan.

Shilkan ugu dambeeyay wuxuu sii kordhiyay tirada dhimashada ee badda Mediterranean-ka dhexe, halkaas oo in ka badan 1,000 qof ay ku dhinteen tan iyo bilowgii 2025, oo ay ku jiraan in ka badan 500 qof oo ku lagu waayay xeebaha Libya, sida ay sheegtay mashruuca IOM ee Raadka Muhaajiriinta Maqan.

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Toddobaadkan Barnaamijka 𝗧𝘂𝗯𝘁𝗮 𝗡𝗮𝗯𝗮𝗱𝗱𝗮 waxaan uga hadleynnaa sheekada dhiirrigelinta leh ee ku saabsan suxufiyiinta haweenka ah ee Soomaaliyeed iyo doorkooda muhiimka ah ee qaabaynta saxaafadda dalka.

Qaybta koowaad, Maxamed Isse Cismaan, Agaasimaha Guud ee Wasaaradda Warfaafinta, Isgaarsiinta, Dalxiiska, Dhaqanka iyo Hiddaha ee Puntland ayaa ka hadlaya sida haweenka suxifiyiinta Soomaaliyeed ay uga qaybqaataan nabadda, xasilloonida iyo xuquuqda aadanaha Soomaaliya. Maxamed wuxuu kaloo sharraxayaa dadaallada Wasaaradda ay ku awood siiso haweenka suxufiyiinta ah iyo qorshayaasha degsan si loo kordhiyo ka qaybgalintooda doorarka tafaftireed iyo hoggaamineed.

Qaybta labaad, Farxiya Muraad, Tafaftiraha Guud ee Warbaahinta Bilan Media, oo ah warbaahin ay QM taageerto isla markaasna ah warbaahintii ugu horraysay Soomaaliya oo ay ka wada hawlgalaan dumar isla markaasna ay haween hoggaamiyaan. Waxay dib u milicsaneysaa doorka sii koraya ee haweenka suxufiyiinta ah ee Soomaaliyeed. Farxiya waxay bixinaysaa aragti ku saabsan horumarka la gaaray, caqabadaha taagan, iyo tallaabooyinka loo baahan yahay in la qaado si loo xaqiijiyo in codadka suxufiyiinta haweenka ah ee Soomaaliyeed si buuxdo looga qeybgaliyo qaabaynta mustaqbalka Soomaaliya. Waxay kaloo farriin dhiirrigelin leh la wadaageysaa haweenka Soomaaliyeed ee da’da yar ee daneynaya inay warbaahinta ku biiraan.

Waxaa barnaamijka martigelinaya Faa’isa Cabdi iyo Cabdicasiis Diiriye.

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Waxaa maanta shir guddoomiyey kulanka guddiga joogtada ee Golaha Shacabka oo ka dhacay xarunta Guddoonka iyo Guddiyada ee Villa Hargeysa.

Ugu horreyn Xildhihaan Cali Xaaji Daahir oo ah Guddoomiyaha Guddiyada  Garsoorka Caddaaladda Awqaafta iyo Arimaha Diiinta ee Golaha Shacabka ayaa kulanka guddiga joogtada ku dhaariyey wasiir kuxigeenka cusub ee wasaaradda Qoyska iyo Horumarinta Xuquuqul Insaanka Maryan Cali Abuukar oo dhowaan xilkaasi loo magacaabay.

Intaasi ka dib xubnaha guddiga joogtada ayaa ka dooday Ajendayaasha kulamada guud ee golaha shacabka todobaadka soo socda iyo guud ahaan shuruucda golaha horutebinta u leh kalfadhiga todobaad, waxaana xubnaha guddiga hab gacantaag ah ku ansixiyeen Ajendayaasha gole weynaha looga doodi doono todobaadka soo socda.

Ugu dambeyn waxaa xubnaha guddiga kula dardaarmay dardargelinta howlaha horyaala golaha kalfadhiga todobaad.

DHAMMAAD.

Muqdisho 14ka Nofeembar 2025 Dowladda Soomaaliya ayaa wadahadalo lagu sii xoojinayo iskaashiga ganacsiga la-yeelatay madaxda shirkadaha waaweyn ee ganacsiga Kalluunka ee dalka Sacuudi Carabiya.

Kampala 14ka Nofeembar 2025 GUDDOOMIYAHA GOLAHA SHACABKA EE BJFS OO GAARAY MAGAALADDA KAMPALA EE CAASIMADDA DALKA UGANDA.

Kampala-Uganda 13, November, 2025: Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) iyo wafdi uu hogaaminayo ayaa goordhow gaaray Magaaladda Kampala ee caasimadda wadanka Uganda, waxaana halkaasi kusoo dhoweeyay safiirka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya u joogta dalkaasi Danjire Fardowsa Maxamed Qanyare iyo Diplomaasiyiinta safaaradda Soomaaliya ee dalkaasi.

Guddoomiyaha Golaha Shacabka ee Baarlamaanka Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Sheekh Aadan Maxamed Nuur (Madoobe) ayaa mudada uu halkaasi joogo waxa uu ka qeyb geli doonaa shirka guddoomiyaasha baarlamaanka Urur Goboleedka Iskaashiga Dhaqaalaha Bariga Afrika.

DHAMMAAD.

Wixii Faah-faahin ah kala xiriir

Agaasimaha Warfaafinta & Xiriirka Warbaahinta ee Golaha Shacabka BJFS.

WARARKA MAANTA: 13ka Nofeembar 2025

Su’aalaha Maanta: Yaa beddeli doona Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuus0-Fooxiye” Saacid “Muqayil Dam” mise Farmaajo “Been-Hawaas? Maxay ku fashilantay xukuummadda “Dan-Qaran”? Maxaa ku fashilmay Madaxweyne Mudane Xassan “Dhuuso-Fooxiye”? 1. Waa diiday inuu sameeyo #Maqaamka #Muqdisho 2.  Waa diiday inuu sameeyo Maxkammadda Dastuuriga ah 3. Waa diiday inuu dalka u sameeyo lacag Soomaali mar labaad asagoo Madxweyne ka ah dalka #Soomaaliya? 4. Waa diiday inay Dowladda #Soomaaliya iyo Dowlad Gobaleedyada si wada-jir ah u shaqeeyaan 5. Waa diiday inuu mucaaradka si fiican ula dhaqmo 6. Waa diiday in shacabka la caawiyo, waxuuna ugu daray barakicin iyo dhac joogta ah 7. Waa diiday inay labada aqal si wada-jir ah u shaqeeyaan si ay ula xisaabtamaan xukuummadda 8. Waa diiday inuu hantida dadweynaha si sharciga waafaqsan u naadiyo 9. Waxay Dowladda Soomaaliya ku soo uruurtay qoyskiisa iyo in yar oo luflufka ka hara xadaaya 10. Waxuu hadda raadinayaa muddo koroorsi laba sanno ah!   Ha wiqleyso!

Muqdisho 13ka Nofeembar 2025 Warar dheeraad ah ayaa kasoo baxaya dil galinkii dambe ee Shalay loogu geystay Muwaadin Soomaaliyeed deegaanka Kraaifontein oo ka mid ah deegaanada hoostaga magaalada Cape town ee dalka Koonfur Afrika. 

Allah u naxariiste Muwaadinka la dilay ayaa lagu magacaabi jiray Maxamed Nuur Cadde, kaasoo ka mid ahaa dhalinyarada sida weyn looga garanaayay deegaanka Kraaifontein. 

Dilka Muwaadinka Soomaaliyeed ayaa ka dhacay gudaha goobtiisa ganacsi, waxaana goobta si deg deg ah uga baxsaday burcada fulisay dilka Maxamed Nuur Cadde.

Ciidamo ka tirsan Booliiska dalka Koonfur Afrika ayaa gaaray saacado kadib halka lagu dilay Muwaadinka Soomaaliyeed, kuwaas oo sameeyay baaritaano aysan kasoo bixin wax natiijo ah.

Dilkan ayaa ka mid noqonaya dilalka sida joogtada ah dalkaas loogu geysto Muwaadiniinta Soomaaliyeed ee u  shaqo tagay Koonfur Afrika, mana jirto cid isku taagtay iney wax ka qabto dilalka, dhaca iyo dhaawaca lagu beegsado ganacsatada Soomaaliyeed ee ku nool dalkaas.

Ugu dambeyntii sanad walba marka la gaaro bilaha ugu dambeeya waxaa si aad ah u kordha dilalka, dhaawaca iyo dhaca lagu bartilmaameedsado ganacsatada Soomaaliyeed. 

Muqdisho 13ka Nofeembar 2025 Taliyaha qeybta guud ee ciidanka Booliska gobolka Banaadir Mahdi Cumar Muumin  ayaa guddoomiyay shirka toddobaadlaha ee amniga magaalada Caasimadda ah ee Muqdisho..

Shirka oo ka qabsoomay xarunta taliska guud ee Booliiska gobolka ayaa waxaa ka qeyb galay taliyeyaasha Saldhigyada degmooyinka gobolka Banaadir iyo saraakiisha sare ee ka howl gala gudaha magaalada Muqdisho.

Shirkan ayaa ahaa mid diiradda lagu saaray xoojinta amniga degmooyinka gobolka Banaadir iyo u diyaar garowga doorashada goleyaasha deegaanka ee lagu wado in la qabto dhamaadka bishan November.

Taliyaha qeybta guud ee Booliiska Banaadir ayaa ugu horreyn warbixin ka dhageystay taliyeyaasha Saldhigyada kala duwan ee degmooyinka Banaadir, kuwaas oo faahfaahin ka bixiyay xaaladda amni ee goobaha ay ka taliyaan iyo nabad galyadooda.

Mahdi Cumar Muumin ayaa sheegay in Booliiska gobolka Banaadir ay si buuxda uga go’an tahay inay sugaan amniga goobaha cod bixinta iyo xarumaha doorashooyinka ka dhici doonaan, si ay shacabka Soomaaliyeed u helaan jawi nabdoon oo ay kusoo doortaan wakiiladooda deegaanka.

Taliyaha ayaa sidoo kale faray saraakiisha iyo ciidamada Booliiska iney si dhow ula shaqeeyaan bulshada, gaar ahaan dadka nugul sida haweenka, dhalinyarada iyo dadka naafada ah, wuxuuna carrabka ku adkeeyay in amaanka Muqdisho uu ku xiran yahay wada shaqeynta shacabka iyo ciidamada.

Shirkan ayaa imaanaya, iyadoo doorashada goleyaasha deegaanka ee degmooyinka gobolka Banaadir lagu wado in la qabto 30-ka bishan November ee 2025, waxaana weli socda diyaar garowgii ugu dambeeyay oo ay wadaan dhinacyada maamulka, amniga iyo farsamada, si ay u hirgasho qabashada doorashada goleyaasha deegaanka degmooyinka gobolka Banaadir. 

Europe 13ka Nofeembar 2025 Ciidanka badda ee Midowga Yurub ayaa Arbacadii sheegay in ay si wadajir ah ula shaqeeyeen ciidamada badda Hindiya, ayna ku guuleysteen in ay gacanta ku dhigaan doon kalluumeysi oo laga leeyahay Iran, taas oo ay burcad-badeed u adeegsanayeen weerarro badeed oo ka dhacay xeebaha Soomaaliya, oo ay ku jirto afduubkii toddobaadkii hore ee markab shidaal oo sita calanka Malta.

Hawlgalka “Atalanta” ee Midowga Yurub ayaa sheegay in doonta la qabtay ay tahay Isam Mohammadi, oo ah nooca maraakiibta dhaqameed ee loo yaqaan “Dhow” ee laga isticmaalo gacanka Carbeed. 

Doontan ayaa loo adeegsaday si loogu fuliyo weerarro isdaba joog ah, kuwaas oo ugu dambeyntii lagu qabsaday markabka shidaalka Hellas Aphrodite, oo siday xamuul bensiino ah kana soo baxay Hindiya kuna socday Koonfur Afrika.

Inkasta oo dowladda Iran aysan weli si rasmi ah u xaqiijin in doontan la qabtay iyadu leedahay, haddana kama aysan bixin wax faahfaahin ah oo ku saabsan lahaanshaha markabka ama ujeedadii uu lahaa ka hor inta aan burcaddu gacanta ku dhigin.

Dhacdadan ayaa imaanaysa iyadoo xaaladda amniga badda ee Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed ay sii xumaaneyso, kadib markii kooxaha Xuutiyiinta, oo ay taageerto Iran, ay kordhiyeen weerarrada ay ku qaadayaan maraakiibta ganacsiga tan iyo markii uu qarxay dagaalka u dhexeeya Israel iyo Xamaas.

Algeria 13ka Nofeembar 2025 MADAXWEYNAHA JFS OO KORMEER SHAQO KU TAGAY SAFAARADDEENNA AL-JEERIYA.

Madaxweynaha Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya Mudane Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kormeeray Xarunta Safaaradda Soomaaliya ee dalka Aljeeriya, waxaana Masuuliyiinta la socday ka mid ahaan Wasiirka Arrimaha Dibadda Xukuumadda Federaalka Soomaaliya Mudane Cabdisalaan Cabdi Cali.

Madaxweynaha ayaa xogwareystay diblumaasiyiinta Soomaaliyeed ee ka howlgala Safaaradda oo uu hoggaaminayo Danjire Yuusuf Axmed Xasan, iyadoo ay soo bandhigeen guulaha dublumaasiyadeed iyo iskaashiga saaxiibtinimo ee labada dal oo ay xaqiijisay Safaaraddu markii dib loo furay bilowgii sannadkan 2025.

Madaxweyne Xasan Shiikh Maxamuud ayaa Safiirka iyo diblumaasiyiinta Soomaaliyeed ee ka howlgala Aljeeriya waxa uu ku adkeeyey in ay labo jibbaaraan shaqooyinka baaxada leh ee ay Safaaraddu u qabato muwaadiniinta Soomaaliyeed, ayna doorkooda ka qaataan dhaqan gelinta heshiisyada iskaashi ee ay kala saxiixdeen Soomaaliya iyo Aljeeriya.

Muqdisho 13ka Nofeembar 2025 AKHYAAR DAD LOO QABOO ILMAA

UMMADDU WAA KU AJARMEE.

Xisbi sida lagu yaqaan waa koox isku aragti ah Waxaana ka dhexeeya Talo iyo hadaf ay Heshiis ku yihiin si ay u gaaraan yoolka ay higsanayaan,

Waxeyna sameystaan Xeer iyo Maamul Xisbiga Hoggaamiya iyo Gole Go’aan ka gaara wixii leysku qabto.

Haddaba waxaa la yaab leh rag hal Xisbi ku wada jira haddana Saxaafadda ku wada hadlaya ama isku eedeynaya bulshada ay rabaan iney xakumaan hortooda taasoo u muuqata inaan Xisbigu isu talin Laakiin Talada wada doonayaan.

Muqdisho 13ka Nofeembar 2025 Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed oo maanta kulan ku yeeshay magaalada Nayroobi ee dalka Kenya, ayaa uga digay madaxtooyada Soomaaliya tallaabooyinka aan waafaqsanayn Dastuurka Kumeelgaarka ah ee dalka, isla markaana khatar ku ah jiritaanka dowladnimada iyo nidaamka federaalka ee Soomaaliya.

Golaha ayaa tilmaamay in tallaabooyinkan ay ka mid yihiin ku takrifalka awoodda dowladnimo, wax ka beddelka lagu sameeyay Dastuurka, baabi’inta hay’adaha dastuuriga ah, xarig sharci-darro ah oo lagu hayo muwaadiniin, musuq iyo boob hanti qaran, barakicinta dadka danyarta ah, iyo carqaladeynta isu socodka gudaha dalka iyo duulimaadyada rayidka ah.

War murtiyeed uu goluhu soo saaray ayaa lagu caddeeyay in Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed uu si buuxda uga soo horjeedo isbeddel kasta oo lagu sameeyo Dastuurka 2012 ee aan waafaqsanayn hannaanka sharciyeed ee lagu heshiiyey.

Sidoo kale, goluhu wuxuu ka horyimid muddo kororsi kasta oo ay samaystaan hay’adaha federaalka ee muddo-xileedkoodu gabaabsiga yahay, iyo doorasho kasta oo lagu qabto dalka iyadoo aan heshiis siyaasadeed laga gaarin.

Goluhu wuxuu sidoo kale dhaliilay siyaasadeynta iyo carqaladeynta socdaalka gudaha dalka, taas oo uu ku tilmaamay mid lagu adeegsanayo dano gaar ah oo khatar ku ah midnimada iyo wadajirka shacabka.

Golaha Mustaqbalka Soomaaliyeed ayaa ugu baaqay Madaxweynaha Soomaaliya inuu ku soo laabto dariiqa dastuurka iyo wadatashiga qaran, si looga hortago firaaq dastuuri iyo mid hoggaamineed oo dalka gelisa qalalaase siyaasadeed, loona xaqiijiyo doorasho daahfuran oo lagu heshiiyey, kuna dhacda waqtigeeda.